Het betreft hier aanpassingen aan Standaard 315 i.v.m. het herzien van Standaard 610. Consultatieperiode loopt tot 11 november 2013, 14.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het betreft hier aanpassingen aan Standaard 315 i.v.m. het herzien van Standaard 610. Consultatieperiode loopt tot 11 november 2013, 14."

Transcriptie

1 Originally developed by: Translated and re-published by: NBA (The Netherlands Institute of Chartered Accountants) Concept Standaard 315 Risico s op een afwijking van materieel belang identificeren en inschatten door inzicht te verwerven in de entiteit en haar omgeving 26 september 2013 Het betreft hier aanpassingen aan Standaard 315 i.v.m. het herzien van Standaard 610 Consultatieperiode loopt tot 11 november 2013, uur

2 International Auditing and Assurance Standards Board 529 Fifth Avenue, 6th Floor New York, New York USA The International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB) develops auditing and assurance standards and guidance for use by all professional accountants under a shared standard-setting process involving the Public Interest Oversight Board, which oversees the activities of the IAASB, and the IAASB Consultative Advisory Group, which provides public interest input into the development of the standards and guidance. The objective of the IAASB is to serve the public interest by setting high-quality auditing, assurance, and other related standards and by facilitating the convergence of international and national auditing and assurance standards, thereby enhancing the quality and consistency of practice throughout the world and strengthening public confidence in the global auditing and assurance profession. The original English version of this publication may be downloaded free of charge for personal use only from the IAASB website: The approved text is published in the English language The structures and processes that support the operations of the IAASB are facilitated by the International Federation of Accountants (IFAC). The mission of the International Federation of Accountants (IFAC) is to serve the public interest by: contributing to the development, adoption and implementation of high-quality international standards and guidance; contributing to the development of strong professional accountancy organizations and accounting firms, and to highquality practices by professional accountants; promoting the value of professional accountants worldwide; speaking out on public interest issues where the accountancy profession s expertise is most relevant. International Standards on Auditing, International Standards on Assurance Engagements, International Standards on Review Engagements, International Standards on Related Services, International Standards on Quality Control, International Auditing Practice Notes, Exposure Drafts, Consultation Papers, and other IAASB publications are published by, and copyright of, IFAC. The IAASB and IFAC do not accept responsibility for loss caused to any person who acts or refrains from acting in reliance on the material in this publication, whether such loss is caused by negligence or otherwise. The IAASB logo, International Auditing and Assurance Standards Board, IAASB, International Standard on Auditing, ISA, International Standard on Assurance Engagements, ISAE, International Standards on Review Engagements, ISRE, International Standards on Related Services, ISRS, International Standards on Quality Control, ISQC, International Auditing Practice Note, IAPN, the IFAC logo, International Federation of Accountants, and IFAC are trademarks and service marks of IFAC. NBA 2

3 Copyright IFAC Deze International Standard on Auditing (ISA) 315 (Revised), Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement through Understanding the Entity and Its Environment ontwikkeld door de International Auditing and Assurance Standards Board en gepubliceerd door the International Federation of Accountants (IFAC) in maart 2012 in de Engelse taal, is vertaald in het Nederlands door de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants in september 2013 met toestemming van IFAC. Het proces voor het vertalen van de International Standard on Auditiing (ISA) 315 (Revised), Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement through Understanding the Entity and Its Environment is onderzocht door IFAC en de vertaling is uitgevoerd in overeenstemming met Policy Statement-Policy for Translating and Reproducing Standards Issued by IFAC. De goedgekeurde International Standard on Auditing (ISA) 315 (Revised), Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement through Understanding the Entity and Its Environment is gepubliceerd door IFAC in de Engelse taal. Tekst in de Engelse taal van International Standard on Auditing (ISA) 315 (Revised), Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement through Understanding the Entity and Its Environment 2012 van de International Federation of Accountants (IFAC). Alle rechten voorbehouden. Tekst in de Nederlandse taal of International Standard on Auditing (ISA) 315 (Revised), Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement through Understanding the Entity and Its Environment 2013 by the International Federation of Accountants (IFAC). Alle rechten voorbehouden. Originele titel: International Standard on Auditing (ISA) 315 (Revised), Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement through Understanding the Entity and Its Environment. ISBN: NBA 3

4 ISA 315 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 315 (REVISED) IDENTIFYING AND ASSESSING THE RISKS OF MATERIAL MISSTATEMENT THROUGH UNDERSTANDING THE ENTITY AND ITS ENVIRONMENT STANDAARD 315 Risico s op een afwijking van materieel belang identificeren en inschatten door inzicht te verwerven in de entiteit en haar omgeving (Voor de ingangsdatum wordt verwezen naar de slotbepalingen) 5 (Effective for audits of financial statements for periods ending on or after December 15, 2013) 6 The risk assessment procedures shall include the following: (a) Inquiries of management, of appropriate individuals within the internal audit function (if the function exists), and of others within the entity who in the auditor s judgment may have information that is likely to assist in identifying risks of material misstatement due to fraud or error. (Ref: Para. A6 A13) (b) Analytical procedures. (Ref: Para. A14-A17) (c) Observation and inspection. (Ref: Para. A18) 23 If the entity has an internal audit function, the auditor shall obtain an understanding of the nature of the internal audit function s responsibilities, its organizational status, and the activities performed, or to be performed. (Ref: Para. A109 A116) 6 De risico-inschattingswerkzaamheden dienen het volgende te omvatten: (a) (b) verzoeken om inlichtingen bij het management, bij de juiste personen binnen de interne auditfunctie (indien deze functie bestaat), en bij anderen binnen de entiteit die naar het oordeel van de accountant over informatie kunnen beschikken die waarschijnlijk ondersteunend is bij het identificeren van risico s op een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude of van fouten. (Zie: Paragraaf A6- A13) cijferanalyses; (Zie: Par. A14-A17) (c) observatie en inspectie. (Zie: Par. A18) 23 Indien de entiteit over een interne auditfunctie beschikt, dient de accountant inzicht te verwerven in de aard van de verantwoordelijkheden en de organisatorische positie van de interne auditfunctie, alsmede in de activiteiten die zijn uitgevoerd of die zijn uit te voeren. (Zie: Paragraaf A109-A116) A6 Much of the information obtained by the auditor s inquiries is obtained from management and those responsible for financial reporting. Information may also be obtained by the auditor through inquiries with the internal audit function, if the entity has such a function, and others within the entity. A6 Een groot deel van de informatie die de accountant uit zijn verzoeken om inlichtingen heeft verkregen, is afkomstig van het management en van degenen die verantwoordelijk zijn voor de financiële verslaggeving. De accountant kan ook informatie verkrijgen door middel van verzoeken om inlichtingen bij de interne auditfunctie, indien de entiteit over een dergelijke functie beschikt, en ook bij anderen binnen de entiteit. 5 Van toepassing op opdrachten waarvan het boekjaar aanvangt na 15 december 2013(boekjaar 2014) NBA 4

5 A7 The auditor may also obtain information, or a different perspective in identifying risks of material misstatement, through inquiries of others within the entity and other employees with different levels of authority. For example: Inquiries directed towards those charged with governance may help the auditor understand the environment in which the financial statements are prepared. ISA 260 [5] identifies the importance of effective two-way communication in assisting the auditor to obtain information from those charged with governance in this regard. Inquiries of employees involved in initiating, processing or recording complex or unusual transactions may help the auditor to evaluate the appropriateness of the selection and application of certain accounting policies. Inquiries directed toward in-house legal counsel may provide information about such matters as litigation, compliance with laws and regulations, knowledge of fraud or suspected fraud affecting the entity, warranties, post-sales obligations, arrangements (such as joint ventures) with business partners and the meaning of contract terms. Inquiries directed towards marketing or sales personnel may provide information about changes in the entity s marketing strategies, sales trends, or contractual arrangements with its customers. [5] ISA 260, Communication with Those Charged with Governance, paragraph 4(b) A7 De accountant kan tevens informatie verkrijgen, of een ander perspectief bij het identificeren van risico s op een afwijking van materieel belang, door middel van het verzoeken om inlichtingen bij anderen binnen de entiteit en ook bij andere medewerkers met verschillende bevoegdheidsniveaus. Bijvoorbeeld: verzoeken om inlichtingen bij de met governance belaste personen kunnen de accountant helpen om de omgeving waarin de financiële overzichten zijn opgesteld te begrijpen. Standaard onderkent het belang van effectieve wederzijdse communicatie als hulpmiddel voor de accountant bij het verkrijgen van informatie in dit verband van de met governance belaste personen; het verzoeken om inlichtingen bij werknemers die betrokken zijn bij het tot stand brengen, verwerken of vastleggen van complexe of ongebruikelijke transacties kan de accountant helpen bij het evalueren in welke mate de keuze en toepassing van bepaalde grondslagen voor financiële verslaggeving passend zijn; het verzoeken om inlichtingen bij de interne juridisch adviseur kan informatie verschaffen over aangelegenheden als rechtszaken, de naleving van wet- en regelgeving, kennis van fraude of vermoede fraude die van invloed is op de entiteit, garanties, verplichtingen na verkoop, overeenkomsten (zoals joint ventures) met zakenpartners en de betekenis van contractuele bepalingen; het verzoeken om inlichtingen bij marketing- of verkoopmedewerkers kan informatie verschaffen over wijzigingen in de marketingstrategieën van de entiteit, verkooptrends of contractuele overeenkomsten met clienten. A8 As obtaining an understanding of the entity and its environment is a continual, dynamic process, the auditor s inquiries may occur throughout the audit engagement. A8 Aangezien het verwerven van inzicht in de entiteit en haar omgeving een voortdurend, dynamisch proces is, kunnen de verzoeken om inlichtingen van de accountant gedurende de hele controleopdracht plaatsvinden. Inquiries of the Internal Audit Function Verzoeken om inlichtingen bij de interne auditfunctie 6 Standaard 260, Communicatie met de met governance belaste personen, paragraaf 4(b) NBA 5

6 A9 If an entity has an internal audit function, inquiries of the appropriate individuals within the function may provide information that is useful to the auditor in obtaining an understanding of the entity and its environment, and in identifying and assessing risks of material misstatement at the financial statement and assertion levels. In performing its work, the internal audit function is likely to have obtained insight into the entity s operations and business risks, and may have findings based on its work, such as identified control deficiencies or risks, that may provide valuable input into the auditor s understanding of the entity, the auditor s risk assessments or other aspects of the audit. The auditor s inquiries are therefore made whether or not the auditor expects to use the work of the internal audit function to modify the nature or timing, or reduce the extent, of audit procedures to be performed. [6] Inquiries of particular relevance may be about matters the internal audit function has raised with those charged with governance and the outcomes of the function s own risk assessment process. [6] The relevant requirements are contained in ISA 610 (Revised). A9 Indien een entiteit over een interne auditfunctie beschikt, kunnen verzoeken om inlichtingen bij de juiste personen binnen de functie informatie verschaffen die voor de accountant nuttig is bij het verwerven van inzicht in de entiteit en haar omgeving, alsmede bij het identificeren en inschatten van risico s op een afwijking van materieel belang op het niveau van de financiële overzichten en op het niveau van beweringen. Bij het uitvoeren van haar werkzaamheden zal de interne auditfunctie waarschijnlijk inzicht hebben verworven in de activiteiten en bedrijfsrisico s op de entiteit en kan het bevindingen hebben gebaseerd op haar werkzaamheden, zoals onderkende tekortkomingen in de interne beheersing of risico's, die waardevolle input kunnen verschaffen voor het inzicht van de accountant in de entiteit, de risico-inschattingen van de accountant of andere aspecten van de controle. De verzoeken om inlichtingen van de accountant worden derhalve gedaan ongeacht de vraag of de accountant verwacht van de werkzaamheden van de interne auditfunctie gebruik te zullen maken teneinde de aard of timing van uit te voeren controlewerkzaamheden aan te passen, of de omvang hiervan te verminderen. 7 Verzoeken om inlichtingen die in het bijzonder relevant zijn kunnen zowel aangelegenheden betreffen die de interne auditfunctie heeft besproken met de met governance belaste personen als de uitkomsten van het proces van risico-inschatting van de interne auditfunctie zelf. A10 If, based on responses to the auditor s inquiries, it appears that there are findings that may be relevant to the entity s financial reporting and the audit, the auditor may consider it appropriate to read related reports of the internal audit function. Examples of reports of the internal audit function that may be relevant include the function s strategy and planning documents and reports that have been prepared for management or those charged with governance describing the findings of the internal audit function s examinations. A10 Indien op basis van de reacties op de verzoeken om inlichtingen van de accountant blijkt dat er bevindingen zijn die relevant kunnen zijn voor de financiële verslaggeving van de entiteit en voor de controle, kan de accountant het als passend beschouwen om over te gaan tot het lezen van daaraan gerelateerde rapportages van de interne auditfunctie. Voorbeelden van rapportages van de interne auditfunctie die relevant kunnen zijn omvatten de strategie- en planningsdocumenten van de functie, alsmede rapportages die de bevindingen van onderzoeken van de interne auditfunctie beschrijven en die zijn opgesteld voor het management of voor de met governance belaste personen. A11 In addition, in accordance with ISA 240, [7] if the internal audit function provides information to the auditor regarding any actual, suspected or alleged fraud, the auditor takes this into account in the auditor s identifica- A11 Bovendien, overeenkomstig Standaard 240, 8 indien de interne auditfunctie informatie aan de accountant verschaft met betrekking tot feitelijke, vermoede of vermeende fraude, houdt de accountant hier rekening mee bij het 7 De relevante vereisten zijn opgenomen in Standaard 610 (Herzien) 8 Standaard 240, paragraaf 19 NBA 6

7 tion of risk of material misstatement due to fraud. door de accountant identificeren van risico s op een afwijking van materieel [7] belang die het gevolg is van fraude of van fouten. ISA 240, paragraph 19 A12 Appropriate individuals within the internal audit function with whom inquiries are made are those who, in the auditor s judgment, have the appropriate knowledge, experience and authority, such as the chief internal audit executive or, depending on the circumstances, other personnel within the function. The auditor may also consider it appropriate to have periodic meetings with these individuals. A12 Juiste personen binnen de interne auditfunctie bij wie verzoeken om inlichtingen worden gedaan, zijn degenen die, naar het oordeel van de accountant, over passende kennis, ervaring en autoriteit beschikken zoals de chief internal audit executive, of, afhankelijk van de omstandigheden, overige medewerkers binnen de interne auditfunctie. De accountant kan het tevens passend achten om met deze personen periodiek overleg te plegen. Considerations specific to public sector entities (Ref: Para 6(a)) Overwegingen specifiek voor entiteiten in de publieke sector (Zie: Paragraaf 6(a)) A13 Auditors of public sector entities often have additional responsibilities with regard to internal control and compliance with applicable laws and regulations. Inquiries of appropriate individuals in the internal audit function can assist the auditors in identifying the risk of material noncompliance with applicable laws and regulations and the risk of deficiencies in internal control over financial reporting. A13 Accountants van entiteiten in de publieke sector hebben vaak aanvullende verantwoordelijkheden met betrekking tot interne beheersing en het naleven van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Verzoeken om inlichtingen bij juiste personen van de interne auditfunctie kunnen de accountant ondersteunen bij het identificeren van het risico van het materiële nietnaleven van van toepassing zijnde wet- en regelgeving, alsmede van het risico van tekortkomingen in de interne beheersing inzake de financiële verslaggeving. A79 The auditor may also consider how management has responded to the findings and recommendations of the internal audit function regarding identified deficiencies in internal control relevant to the audit, including whether and how such responses have been implemented, and whether they have been subsequently evaluated by the internal audit function. A79 De accountant kan tevens in overweging nemen hoe het management heeft gereageerd op de bevindingen en aanbevelingen van de interne auditfunctie die betrekking hebben op onderkende tekortkomingen in de interne beheersing die voor de controle relevant zijn, met inbegrip van de vraag of en op welke wijze deze reacties zijn geïmplementeerd, en of deze daarna door de interne auditfunctie zijn geëvalueerd. A109 If the entity has an internal audit function, obtaining an understanding of that function contributes to the auditor s understanding of the entity and its environment, including internal control, in particular the role that the function plays in the entity s monitoring of internal control over financial reporting. This understanding, together with the information obtained from the auditor s inquiries in paragraph 6(a) of this ISA, may also provide information that is directly relevant to the auditor s identification and assessment of the risks of material misstatement. A109 Indien de entiteit over een interne auditfunctie beschikt, draagt het verwerven van inzicht in die functie bij aan het inzicht van de accountant in de entiteit en haar omgeving, met inbegrip van de interne beheersing, in het bijzonder de rol die de interne auditfunctie speelt bij het monitoren van de interne beheersing van de entiteit inzake de financiële verslaggeving. Dit inzicht, gezamenlijk met de informatie die is verkregen door middel van de verzoeken om inlichtingen in paragraaf 6(a) van deze Standaard, kan tevens informatie verschaffen die direct relevant is voor het door de accountant identificeren en inschatten van de risico s op een afwijking van materi- NBA 7

8 eel belang. A110 The objectives and scope of an internal audit function, the nature of its responsibilities and its status within the organization, including the function s authority and accountability, vary widely and depend on the size and structure of the entity and the requirements of management and, where applicable, those charged with governance. These matters may be set out in an internal audit charter or terms of reference. A110 De doelstellingen en reikwijdte van een interne auditfunctie, de aard van haar verantwoordelijkheden en haar status binnen de organisatie, met inbegrip van de bevoegdheid en verantwoordingsplicht van de functie, variëren in grote mate en zijn afhankelijk van de omvang en structuur van de entiteit en van de vereisten van het management en, voor zover van toepassing, van de met governance belaste personen. Deze aangelegenheden kunnen worden uiteengezet in een internal audit charter of taakomschrijving. A111 The responsibilities of an internal audit function may include performing procedures and evaluating the results to provide assurance to management and those charged with governance regarding the design and effectiveness of risk management, internal control and governance processes. If so, the internal audit function may play an important role in the entity s monitoring of internal control over financial reporting. However, the responsibilities of the internal audit function may be focussed on evaluating the economy, efficiency and effectiveness of operations and, if so, the work of the function may not directly relate to the entity s financial reporting. A111 De verantwoordelijkheden van een interne auditfunctie kunnen het uitvoeren van werkzaamheden omvatten en het evalueren van de resultaten hiervan teneinde aan het management en aan de met governance belaste personen een bepaalde mate van zekerheid te verschaffen met betrekking tot de opzet en effectiviteit van risicobeheersing, interne beheersing en governance-processen. Wanneer dit het geval is, kan de interne auditfunctie een belangrijke rol spelen bij het door de entiteit monitoren van de interne beheersing inzake de financiële verslaggeving. De verantwoordelijkheden van de interne auditfunctie kunnen echter zijn gericht op het evalueren van kostenefficiëntie, de doelmatigheid en doeltreffendheid van activiteiten en, wanneer dit het geval is, kunnen de werkzaamheden van de functie niet direct gerelateerd zijn aan de financiële verslaggeving van de entiteit. A112 The auditor s inquiries of appropriate individuals within the internal audit function in accordance with paragraph 6(a) of this ISA help the auditor obtain an understanding of the nature of the internal audit function s responsibilities. If the auditor determines that the function s responsibilities are related to the entity s financial reporting, the auditor may obtain further understanding of the activities performed, or to be performed, by the internal audit function by reviewing the internal audit function s audit plan for the period, if any, and discussing that plan with the appropriate individuals within the function. A112 De verzoeken om inlichtingen door de accountant bij juiste personen binnen de interne auditfunctie in overeenstemming met paragraaf 6(a) van deze Standaard ondersteunen de accountant bij het verwerven van inzicht in de aard van de verantwoordelijkheden van de interne auditfunctie. Indien de accountant bepaalt dat de verantwoordelijkheden van de interne auditfunctie verband houden met de financiële verslaggeving van de entiteit kan de accountant meer inzicht verwerven in de activiteiten die door de interne auditfunctie zijn uitgevoerd, of zijn uit te voeren, door het voor de verslagperiode vastgestelde auditplan van de interne auditfunctie, voor zover dit bestaat, te beoordelen en dat plan met de juiste personen binnen de interne auditfunctie te bespreken. A113 If the nature of the internal audit function s responsibilities and assurance activities are related to the entity s financial reporting, the auditor may also be able to use the work of the internal audit function to modify the na- A113 Indien de aard van de verantwoordelijkheden en van de assuranceactiviteiten van de interne auditfunctie verband houden met de financiële verslaggeving van de entiteit, kan de accountant tevens gebruikmaken van NBA 8

9 ture or timing, or reduce the extent, of audit procedures to be performed directly by the auditor in obtaining audit evidence. Auditors may be more likely to be able to use the work of an entity s internal audit function when it appears, for example, based on experience in previous audits or the auditor s risk assessment procedures, that the entity has an internal audit function that is adequately and appropriately resourced relative to the size of the entity and the nature of its operations, and has a direct reporting relationship to those charged with governance. de werkzaamheden van de interne auditfunctie, om de aard of timing van de controlewerkzaamheden die door de accountant zelf worden uitgevoerd bij het verkrijgen van controle-informatie aan te passen, of om de omvang hiervan te verminderen. Het is waarschijnlijker dat accountants in staat zullen zijn gebruik te maken van de werkzaamheden van een interne auditfunctie van een entiteit wanneer bijvoorbeeld blijkt dat, op basis van ervaring in voorgaande controles of van de risico-inschattingswerkzaamheden van de accountant, de entiteit over een interne auditfunctie beschikt die adequate en gepaste middelen heeft die in verhouding staan tot de omvang van de entiteit en de aard van de uit te voeren werkzaamheden en die een directe rapportagelijn heeft met de met governance belaste personen. A114 If, based on the auditor s preliminary understanding of the internal audit function, the auditor expects to use the work of the internal audit function to modify the nature or timing, or reduce the extent, of audit procedures to be performed, ISA 610 (Revised) applies. A114 Indien, op basis van het voorlopige inzicht van de accountant in de interne auditfunctie, de accountant verwacht gebruik te zullen maken van de werkzaamheden van de interne auditfunctie om de aard of timing van de controlewerkzaamheden die worden uitgevoerd aan te passen, of om de omvang hiervan terug te brengen, is Standaard 610 (Herzien) van toepassing. A115 As is further discussed in ISA 610 (Revised), the activities of an internal audit function are distinct from other monitoring controls that may be relevant to financial reporting, such as reviews of management accounting information that are designed to contribute to how the entity prevents or detects misstatements. A115 Zoals verder in Standaard 610 (Herzien) wordt besproken, verschillen de werkzaamheden van een interne auditfunctie van andere op monitoring gerichte interne beheersingsmaatregelen die voor de financiële verslaggeving relevant kunnen zijn, zoals de beoordelingen van management accounting informatie die zijn opgezet om bij te dragen aan de wijze waarop de entiteit afwijkingen voorkomt of detecteert. A116 Establishing communications with the appropriate individuals within an entity s internal audit function early in the engagement, and maintaining such communications throughout the engagement, can facilitate effective sharing of information. It creates an environment in which the auditor can be informed of significant matters that may come to the attention of the internal audit function when such matters may affect the work of the auditor. ISA 200 discusses the importance of the auditor planning and performing the audit with professional skepticism, including being alert to information that brings into question the reliability of documents and responses to inquiries to be used as audit evidence. Accordingly, communication with the internal audit function throughout the engagement may provide opportunities for internal auditors to bring such information to the auditor s attention. The auditor is then able to take such information into A116 Het vroegtijdig in de opdracht tot stand brengen van communicatie met de juiste personen binnen een interne auditfunctie van een entiteit, en het onderhouden van deze communicatie gedurende de opdracht, kan het effectief delen van informatie bevorderen. Het creëert een omgeving waarin de accountant kan worden geïnformeerd over significante aangelegenheden die onder de aandacht van de interne auditfunctie kunnen komen, wanneer dergelijke aangelegenheden de werkzaamheden van de accountant kunnen beïnvloeden. Standaard 200 behandelt het belang van de accountant om de controle te plannen en uit te voeren met een professioneel kritische instelling, met inbegrip van het alert zijn op informatie die de betrouwbaarheid van documenten en reacties op verzoeken om inlichtingen die als controleinformatie worden gebruikt, ter discussie stelt. Dienovereenkomstig kan overleg met de interne auditfunctie gedurende de opdracht aan de interne NBA 9

10 account in the auditor s identification and assessment of risks of material misstatement. accountants de gelegenheid bieden om dergelijke informatie onder de aandacht van de accountant te brengen. De accountant is dan in staat om dergelijke informatie in overweging te nemen bij het door de accountant identificeren en inschatten van risico s op een afwijking van materieel belang. NBA 10

11

(Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) CONTENTS Paragraph Introduction

(Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) CONTENTS Paragraph Introduction Engels INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 315 Vertaling Nederlands INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 315 IDENTIFYING AND ASSESSING THE RISKS OF MATERIAL MISSTATEMENT THROUGH UNDERSTANDING THE ENTITY AND

Nadere informatie

Scope of this ISA 1 2 Toepassingsgebied van deze ISA 1 2. Effective Date 5 Ingangsdatum 5. Objectives 6 Doelstellingen 6. Definitions 7 Definities 7

Scope of this ISA 1 2 Toepassingsgebied van deze ISA 1 2. Effective Date 5 Ingangsdatum 5. Objectives 6 Doelstellingen 6. Definitions 7 Definities 7 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 610 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 610 USING THE WORK OF INTERNATIONAL AUDITORS GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN INTERNE AUDITORS (Effective for audits of financial

Nadere informatie

Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 402. Paragraph. Inleiding

Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 402. Paragraph. Inleiding INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 402 AUDIT CONSIDERATIONS RELATING TO AN ENTITY USING A SERVICE ORGANIZATION (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15,

Nadere informatie

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA:

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: Handleiding Regelgeving Accountancy Engelstalige voorbeeldteksten Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: 1.1.1.4: Goedkeurende controleverklaring,

Nadere informatie

CONTENTS INHOUDSOPGAVE

CONTENTS INHOUDSOPGAVE INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 240 THE AUDITOR S RESPONSIBILITIES RELATING TO FRAUD IN AN AUDIT OF FINANCIAL STATEMENTS (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after

Nadere informatie

1/45 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 3402 ASSURANCE REPORTS ON CONTROLS AT A SERVICE ORGANIZATION. Vertaling NEDERLANDS

1/45 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 3402 ASSURANCE REPORTS ON CONTROLS AT A SERVICE ORGANIZATION. Vertaling NEDERLANDS ENGELS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 3402 ASSURANCE REPORTS ON CONTROLS AT A SERVICE ORGANIZATION (Effective for service auditors assurance reports covering periods ending on or after June 15, 2011)

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

ISA 260 Communicatie met de met governance belaste personen 7 januari 2016

ISA 260 Communicatie met de met governance belaste personen 7 januari 2016 Originally developed by: Translated and re-published by: Royal NBA (The Royal Netherlands Institute of Chartered Accountants) Dit document maakt gebruik van bladwijzers Translated and re-published by:

Nadere informatie

Scope of this ISA 1 Toepassingsgebied van deze ISA 1. Effect of Laws and Regulations 2 Invloed van wet- en regelgeving 2

Scope of this ISA 1 Toepassingsgebied van deze ISA 1. Effect of Laws and Regulations 2 Invloed van wet- en regelgeving 2 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 250 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 250 CONSIDERATION OF LAWS AND REGULATIONS IN AN AUDIT OF FINANCIAL STATEMENTS (Effective for audits of financial statements for

Nadere informatie

Vertaling Nederlands. Page 1 of 25 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 260 COMMUNICATIE MET DE MET GOVERNANCE BELASTE PERSONEN

Vertaling Nederlands. Page 1 of 25 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 260 COMMUNICATIE MET DE MET GOVERNANCE BELASTE PERSONEN Engels INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 260 COMMUNICATION WITH THOSE CHARGED WITH GOVERNANCE (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) CONTENTS

Nadere informatie

ISA 501, CONTROLE-INFORMATIE SPECIFIEKE OVERWEGINGEN VOOR GESELECTEERDE ELEMENTEN

ISA 501, CONTROLE-INFORMATIE SPECIFIEKE OVERWEGINGEN VOOR GESELECTEERDE ELEMENTEN INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 501, CONTROLE-INFORMATIE SPECIFIEKE OVERWEGINGEN VOOR GESELECTEERDE ELEMENTEN Deze Internationale controlestandaard (ISA) werd in 2009 in de Engelse taal gepubliceerd

Nadere informatie

Scope of this ISA 1-3 Reikwijdte van deze ISA 1-3. Effective Date 4 Ingangsdatum 4. Objective 5 Doelstelling 5. Definitions 6-7 Definities 6-7

Scope of this ISA 1-3 Reikwijdte van deze ISA 1-3. Effective Date 4 Ingangsdatum 4. Objective 5 Doelstelling 5. Definitions 6-7 Definities 6-7 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 800 SPECIAL CONSIDERATIONS AUDITS OF FINANCIAL STATEMENTS PREPARED IN ACCORDANCE WITH SPECIAL PURPOSE FRAMEWORKS (Effective for audits of financial statements for periods

Nadere informatie

Page 1 of 19. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 580 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 580

Page 1 of 19. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 580 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 580 CONTENTS Introduction INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 580 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 580 WRITTEN REPRESENTATIONS (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after

Nadere informatie

Page 1 of 20 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 330 THE AUDITOR S RESPONSES TO ASSESSED RISKS

Page 1 of 20 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 330 THE AUDITOR S RESPONSES TO ASSESSED RISKS Engels Nederlands INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 330 THE AUDITOR S RESPONSES TO ASSESSED RISKS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 330 INSPELEN DOOR DE AUDITOR OP INGESCHATTE RISICO S (Effective for

Nadere informatie

Scope of this ISA 1 Toepassingsgebied van deze ISA 1

Scope of this ISA 1 Toepassingsgebied van deze ISA 1 ENGELS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 550 RELATED PARTIES (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) Introduction CONTENTS Paragraph Vertaling

Nadere informatie

Page 1 of 16. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 265 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 265

Page 1 of 16. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 265 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 265 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 265 COMMUNICATING DEFICIENCIES IN INTERNAL CONTROL TO THOSE CHARGED WITH GOVERNANCE AND MANAGEMENT (Effective for audits of financial statements for periods beginning

Nadere informatie

Page 1 of 34. Vertaling NEDERLANDS ENGELS

Page 1 of 34. Vertaling NEDERLANDS ENGELS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 200 OVERALL OBJECTIVES OF THE INDEPENDENT AUDITOR AND THE CONDUCT OF AN AUDIT IN ACCORDANCE WITH INTERNATIONAL STANDARDS ON AUDITING INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING

Nadere informatie

Aanpassingen van het oordeel in de controle- verklaring van de onafhankelijke accountant 7 januari 2016

Aanpassingen van het oordeel in de controle- verklaring van de onafhankelijke accountant 7 januari 2016 Originally developed by: Translated and re-published by: Royal NBA (The Royal Netherlands Institute of Chartered Accountants) Dit document maakt gebruik van bladwijzers Translated and re-published by:

Nadere informatie

Wijzigingen in andere standaarden n.a.v. herziene Standaard 3000 Juni 2015

Wijzigingen in andere standaarden n.a.v. herziene Standaard 3000 Juni 2015 Originally developed by: Translated and re-published by: NBA (The Netherlands Institute of Chartered Accountants) Wijzigingen in andere standaarden n.a.v. herziene Standaard 3000 Juni 2015 Consultatieperiode

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 501 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 501

Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 501 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 501 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 501 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 501 AUDIT EVIDENCE SPECIFIC CONSIDERATIONS FOR SELECTED ITEMS (Effective for audits of financial statements for periods beginning

Nadere informatie

Page 1 of 45. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON QUALITY CONTROL 1 INTERNATIONAL STANDARD ON QUALITY CONTROL 1

Page 1 of 45. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON QUALITY CONTROL 1 INTERNATIONAL STANDARD ON QUALITY CONTROL 1 INTERNATIONAL STANDARD ON QUALITY CONTROL 1 QUALITY CONTROL FOR FIRMS THAT PERFORM AUDITS AND REVIEWS OF FINANCIAL STATEMENTS, AND OTHER ASSURANCE AND RELATED SERVICES ENGAGEMENTS Introduction (Effective

Nadere informatie

Scope of this ISA 1 Toepassingsgebied van deze ISA 1. Effective Date 5 Ingangsdatum 5. Objective 6 Doelstelling 6. Definitions 7 Definities 7

Scope of this ISA 1 Toepassingsgebied van deze ISA 1. Effective Date 5 Ingangsdatum 5. Objective 6 Doelstelling 6. Definitions 7 Definities 7 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 220 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 220 QUALITY CONTROL FOR AN AUDIT OF FINANCIAL STATEMENTS (Effective for audits of financial statements for periods beginning on

Nadere informatie

ISA 705 (Herzien), Aanpassingen van het oordeel in de controleverklaring van de onafhankelijke auditor

ISA 705 (Herzien), Aanpassingen van het oordeel in de controleverklaring van de onafhankelijke auditor INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 705 (Herzien), Aanpassingen van het oordeel in de controleverklaring van de onafhankelijke auditor Copyright IFAC Deze Internationale controlestandaard (ISA)

Nadere informatie

Revision as the Audit Progresses 12-13 Herziening naarmate de controle vordert 12-13 Documentation 14 Documentatie 14

Revision as the Audit Progresses 12-13 Herziening naarmate de controle vordert 12-13 Documentation 14 Documentatie 14 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 320 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 320 MATERIALITY IN PLANNING AND PERFORMING AN AUDIT (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after

Nadere informatie

Page 1 of 18. Vertaling NEDERLANDS. (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009)

Page 1 of 18. Vertaling NEDERLANDS. (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) ENGELS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 570 GOING CONCERN (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) Introduction Scope of this ISA 1 Going Concern

Nadere informatie

Standaard 3000 (Herzien) Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische financiële informatie Juni 2015

Standaard 3000 (Herzien) Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische financiële informatie Juni 2015 Originally developed by: Translated and re-published by: NBA (The Netherlands Institute of Chartered Accountants) Standaard 3000 (Herzien) Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Inhoud Deze PDF bevat de drukproef van de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages uit HRA dele 3:

Inhoud Deze PDF bevat de drukproef van de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages uit HRA dele 3: Handleiding Regelgeving Accountancy Engelstalige voorbeeldteksten Inhoud Deze PDF bevat de drukproef van de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages uit HRA dele 3: 2-serie: Various review reports 3-serie:

Nadere informatie

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA:

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: Handleiding Regelgeving Accountancy Engelstalige voorbeeldteksten Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: 2-serie: 3-serie: 4-serie: 5-serie: 7-serie:

Nadere informatie

ISA 705, AANPASSINGEN VAN HET OORDEEL IN DE CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE AUDITOR

ISA 705, AANPASSINGEN VAN HET OORDEEL IN DE CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE AUDITOR INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 705, AANPASSINGEN VAN HET OORDEEL IN DE CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE AUDITOR Deze Internationale controlestandaard (ISA) werd in 2009 in de Engelse

Nadere informatie

Page 1 of 11. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 520 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 520 ANALYTICAL PROCEDURES CIJFERANALYSES

Page 1 of 11. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 520 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 520 ANALYTICAL PROCEDURES CIJFERANALYSES INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 520 ANALYTICAL PROCEDURES INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 520 CIJFERANALYSES (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December

Nadere informatie

Page 1 of 24. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 500 AUDIT EVIDENCE CONTROLE-INFORMATIE

Page 1 of 24. Vertaling NEDERLANDS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 500 AUDIT EVIDENCE CONTROLE-INFORMATIE INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 500 AUDIT EVIDENCE INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 500 CONTROLE-INFORMATIE (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December

Nadere informatie

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Jean-François CATS Inhoud van de uiteenzetting Nieuwe opdrachten van het auditcomité ingevoerd door de Audit Directieve en het Audit Reglement

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-4 Reikwijdte en doelstellingen van de interne audit... 5 Verhouding

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

External Confirmation Procedures to Obtain Audit Evidence 2-3 Werkzaamheden inzake externe bevestiging om controle-informatie te verkrijgen 2-3

External Confirmation Procedures to Obtain Audit Evidence 2-3 Werkzaamheden inzake externe bevestiging om controle-informatie te verkrijgen 2-3 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 505 EXTERNAL CONFIRMATIONS (Effective for audits of financial statements for periods beginning on or after December 15, 2009) CONTENTS Paragraph INTERNATIONAL STANDARD

Nadere informatie

Stramien Stramien voor Assurance-opdrachten Juni 2015

Stramien Stramien voor Assurance-opdrachten Juni 2015 Originally developed by: Translated and re-published by: NBA (The Netherlands Institute of Chartered Accountants) Stramien Stramien voor Assurance-opdrachten Juni 2015 Consultatieperiode loopt tot 1 september

Nadere informatie

((statutaire) vestigingsplaats).

((statutaire) vestigingsplaats). Nederlands Let op: dit is een voorbeeldtekst! Engels 00 Voorbeelden oob-controleverklaringen (Controlestandaarden 700-799) 0. Controleverklaringen in overeenstemming met Standaard 702N 0.1.1 Goedkeurende

Nadere informatie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie De Raad van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, Overwegende dat het moderniseren van het norrnatief kader voor de uitvoering van revisorale opdrachten

Nadere informatie

Dilemma s in de board room. Balanceren tussen belangen

Dilemma s in de board room. Balanceren tussen belangen www.pwc.com Dilemma s in de board room Balanceren tussen belangen 3 december 2015 Agenda Introductie The board room en de rol van Internal Audit Film Discussie The Crisis De onderschatting van een mogelijk

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

Our opinion. In our opinion:

Our opinion. In our opinion: Nederlands Let op: dit is een voorbeeldtekst! Engels 00 Voorbeelden oob-controleverklaringen (Controlestandaarden 700-799) 0. Controleverklaringen in overeenstemming met Standaard 702N 0.1.2 Goedkeurende

Nadere informatie

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V.

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Dit reglement is op 3 april 2013 door de Raad van Commissarissen vastgesteld. Achtergrond en inleiding De

Nadere informatie

it would be too restrictive to limit the notion to an "inner circle" in which the individual may live his own personal life as he chooses and to exclude therefrom entirely the outside world not encompassed

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Snel naar ISO20000 met de ISM-methode

Snel naar ISO20000 met de ISM-methode Snel naar ISO20000 met de ISM-methode Cross-reference Datum: 16 oktober 2012 Versie: 1.0 Auteur: J. van Bon Integrated Service Management Snel naar ISO20000 met de ISM-methode! Organisaties moeten, door

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Page 1 of 49 DE CONTROLE VAN SCHATTINGEN, MET INBEGRIP VAN SCHATTINGEN VAN REËLE WAARDE, ALSMEDE VAN DE TOELICHTINGEN DAAROP

Page 1 of 49 DE CONTROLE VAN SCHATTINGEN, MET INBEGRIP VAN SCHATTINGEN VAN REËLE WAARDE, ALSMEDE VAN DE TOELICHTINGEN DAAROP CONTENTS Introduction INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 540 INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 540 AUDITING ACCOUNTING ESTIMATES, INCLUDING FAIR VALUE ACCOUNTING ESTIMATES, AND RELATED DISCLOSURES (Effective

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Number 12, May 2015 Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Het onderscheiden van prestatieverplichtingen is een belangrijke stap

Nadere informatie

Rotterdam, 1 september 2015 Kenmerk: 15-012/DvO/NdV Betreft: Reactie Consultatiedocument Gewijzigde Standaard 3000 en Stramien

Rotterdam, 1 september 2015 Kenmerk: 15-012/DvO/NdV Betreft: Reactie Consultatiedocument Gewijzigde Standaard 3000 en Stramien Tel: +31 (0)10 24 24 600 Fax: +31 (0)10 24 24 624 info@bdo.nl www.bdo.nl BDO Audit & Assurance B.V. K.P. van der Mandelelaan 40, 3062 MB Rotterdam Nederland NBA, Adviescollege voor Beroepsreglementering

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning van andere controle-informatie

Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning van andere controle-informatie Josef Ferlings, Lid van de IAASB, Lid van de IAASB Representations Task Force en Voorzitter van de Auditafdeling IDW Hauptfachausschuss Herziening van ISA 580 Schriftelijke bevestigingen: Ondersteuning

Nadere informatie

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014 If you have a client logo or other co-branding to include, this should go here. It should never be larger than the Deloitte logo. Waarom kiezen voor een shared services center? Succesfactoren en valkuilen

Nadere informatie

PROTOCOL ONAFHANKELIJKHEIDSWAARBORGING INSPECTIE-INSTELLINGEN SNA-KEURMERK

PROTOCOL ONAFHANKELIJKHEIDSWAARBORGING INSPECTIE-INSTELLINGEN SNA-KEURMERK PROTOCOL ONAFHANKELIJKHEIDSWAARBORGING INSPECTIE-INSTELLINGEN SNA-KEURMERK Vastgesteld door het bestuur d.d.: 17 juni 2014 Ingangsdatum: 1 juli 2014 Stichting Normering Arbeid (SNA) Versie 14.04 / 13 juni

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

DE ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING

DE ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING ELAW BASISCURSUS WBP EN ANDERE PRIVACYWETGEVING DE ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING Gerrit-Jan Zwenne 28 november 2013 general data protection regulation een snelle vergelijking DP Directive 95/46/EC

Nadere informatie

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Hans Schoolderman Building trust in food Food Supply and Integrity Services October 2015 VMT congres, 13 oktober Hans Schoolderman

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof Slide 1 Les 1 Definities en belang Informatie Technologie IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Slide 2 Introduktie Intro docent Opzet/tentamenstof Stof/vraagstukken behandeld

Nadere informatie

1 Introduction 4. 1.2 Objective 5. 1.3 Presumed level of knowledge 5. 2.2 Key characteristics 7. 2.3 Professional standards 8

1 Introduction 4. 1.2 Objective 5. 1.3 Presumed level of knowledge 5. 2.2 Key characteristics 7. 2.3 Professional standards 8 NOREA Guide Guidance to Richtlijn (ISAE) 3000 Service Organization Control Reports for IT Service Organizations Based on the AICPA SOC 2 report model and the Trust Services Principles and Criteria March

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

Our disclaimer of opinion

Our disclaimer of opinion Nederlands Let op: dit is een voorbeeldtekst! Engels 00 Voorbeelden oob-controleverklaringen (Controlestandaarden 700-799) 0. Controleverklaringen in overeenstemming met Standaard 702N 0.1.13 Controleverklaring

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus Inhoud Compliance vakgebied en organisatie CMMI software en systems engineering

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

GMPZ herziening 2013 H7 Uitbestede werkzaamheden Pagina 1 van 6

GMPZ herziening 2013 H7 Uitbestede werkzaamheden Pagina 1 van 6 -Z Hoofdstuk 7 Uitbestede werkzaamheden Inleiding Voor het uitbesteden van de gehele bereiding of een onderdeel daarvan geldt de. De -principes van dit hoofdstuk zijn van toepassing op het uitbesteden

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Hoe inbreuken vermijden?

Hoe inbreuken vermijden? Hoe inbreuken vermijden? Filip Tuytschaever Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Voorafgaande vragen Welke inbreuken moeten worden vermeden? Wie

Nadere informatie

Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013

Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013 Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013 Aart Bitter Haarlem, 18 maart 2014 Kwaliteitskring Noord-Holland www.information-security-governance.com Agenda 13:45-14:15 - Informatiebeveiliging Introductie

Nadere informatie

Originally developed by:

Originally developed by: Originally developed by: Concept standaard 3420 Assurance-opdrachten om te rapporteren over het opstellen van pro forma financiële informatie die in een prospectus is opgenomen Maart 2013 Consultatieperiode

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys

Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys Implementeren van complianceen risicomanagement met Panoptys Michiel Bareman 11 september 2014 1 Panoptys is alziend Argus Panoptys was een reus uit de Griekse mythologie die over zijn gehele lichaam honderd

Nadere informatie

Onderwerp: Toelichting op Toetsingskader Informatiebeveiliging 2014

Onderwerp: Toelichting op Toetsingskader Informatiebeveiliging 2014 Confidentieel 1 van 5 Onderwerp: Toelichting op Toetsingskader Informatiebeveiliging 2014 1. INLEIDING Sinds 2010 onderzoekt DNB de kwaliteit van informatiebeveiliging als thema binnen de financiële sector.

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte

Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte Deloitte onderschrijft de uitgangspunten en bepalingen van de Code voor Accountantsorganisaties en heeft zich verbonden om deze te implementeren

Nadere informatie

Nummer 8, december 2014. Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers

Nummer 8, december 2014. Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers Nummer 8, december 2014 Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers Nieuwe regels zijn door de IASB gepubliceerd voor

Nadere informatie

Maturity van security architectuur

Maturity van security architectuur Renato Kuiper Principal Consultant LogicaCMG renato.kuiper@logicacmg.com LogicaCMG 2006. All rights reserved Over de spreker Renato Kuiper Principal consultant Information Security bij LogicaCMG Hoofdredacteur

Nadere informatie

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider Incidenten in de Cloud De visie van een Cloud-Provider Overzicht Cloud Controls Controls in de praktijk Over CloudVPS Cloudhosting avant la lettre Continu in ontwikkeling CloudVPS en de Cloud Wat is Cloud?

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging van Banken

Nederlandse Vereniging van Banken Nederlandse Vereniging van Banken Onderzoek naar klachtenprocedures zakelijke klanten in Bijzonder Beheer Bespreking MKB-NL en LTO 19 februari 2016 The better the question. The better the answer. The better

Nadere informatie

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven

Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Seminar Hernieuwbare energie voor bedrijven Financieren van duurzame energie initiatieven ING Auke de Boer- manager ING Groenbank N.V. Agenda I 1. Introductie 2. Financiering duurzame energie initiatieven

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten. 18 september 2012 Martijn Jaegers / Elwin Makkus

Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten. 18 september 2012 Martijn Jaegers / Elwin Makkus Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten 18 september 2012 Martijn Jaegers / Elwin Makkus Agenda Inleiding Huidige visie Nederlandse belastingdienst Uitspraak HvJ zaak C-44/11 Deutsche Bank Gevolgen

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

BIG DATA, BIG BUSINESS, BIG TROUBLE?

BIG DATA, BIG BUSINESS, BIG TROUBLE? BIG DATA, BIG BUSINESS, BIG TROUBLE? Marketing, Big Data en privacyregels Jitty van Doodewaerd Compliance officer -DDMA - 14 november 2013 - Big data & marketing (Energieverbruik, KNMI data en bouwjaar

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Hello map Ocean. To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) 21 maart 2007 Slide 1 Next slide.

Hello map Ocean. To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) 21 maart 2007 Slide 1 Next slide. Hello map Ocean To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) Slide 1 Next slide. NVVA symposium 2007 REACH handhaving en consequenties* *connectedthinking Agenda Wat verandert

Nadere informatie

Nederlandse norm. NEN-ISO 21500 (en) Guidance on project management (ISO 21500:2012,IDT) Preview. ICS 03.100.40 september 2012

Nederlandse norm. NEN-ISO 21500 (en) Guidance on project management (ISO 21500:2012,IDT) Preview. ICS 03.100.40 september 2012 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie