Immigrantenondernemerschap in België

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Immigrantenondernemerschap in België"

Transcriptie

1

2 Immigrantenondernemerschap in België Stand van zaken en toekomstperspectieven Participatiefonds Departement Studies Studie uitgevoerd in het kader van het INTI-programma integratie van onderdanen uit derde landen van het Directoraat-Generaal Justitie, Vrijheid en Veiligheid van de Europese Commissie

3 Inhoudsopgave VOORWOORD... 5 INLEIDING... 6 I. ALGEMENE SITUATIE VAN MIGRANTEN IN BELGIË... 9 I.1 HISTORISCHE CONTEXT... 9 I.2 DE SOCIAALDEMOGRAFISCHE ASPECTEN VAN DE BUITENLANDSE BEVOLKING IN DE JAREN I.2.1 De bewegingen van de buitenlandse bevolking I.2.2 Buitenlandse aanwezigheid in België I.2.3 Structuur en kenmerken van de migrantenbevolking in België I.3. HET INTEGRATIEBELEID IN BELGIË I.3.1 Op federaal niveau...18 I.3.2 Op gewestelijk niveau II. WETTELIJK KADER VOOR DE BEDRIJFSOPRICHTING EN ADMINISTRATIEVE STAPPEN II.1 ALGEMEEN KADER II.1.1 De ondernemersvaardigheden II.2 VEREISTE STAPPEN VOOR EEN BUITENLANDSE ONDERDAAN II.2.1 Gelijkwaardigheid van diploma s II.2.2 De beroepskaart II.2.3 De leurderskaart II.3 SOCIAAL STELSEL EN ZELFSTANDIGEN II.3.1 Werkloosheidsuitkeringen II.3.2 Sociale bijdragen III. SITUATIE VAN ALLOCHTONE ZELFSTANDIGEN IN BELGIË III.1 ALGEMENE SITUATIE VAN MIGRANTEN OP DE BELGISCHE ARBEIDSMARKT III.2 TOESTAND VAN ALLOCHTONE ZELFSTANDIGEN

4 IV. DE MICROFINANCIERINGSINSTELLINGEN EN DE STEUNPUNTEN VOOR STARTERS IV.1 GEBRUIKTE METHODOLOGIE IV.2 DE MICROFINANCIERINGSINSTELLINGEN IV.2.1 Het Participatiefonds IV.2.2 De Startlening en Solidaire lening van het Participatiefonds IV.2.3 Startlening solidaire lening voor onderdanen uit landen die geen lid zijn van de EU IV.2.4 Andere microfinancieringsinstellingen in België IV.3 STEUNPUNTEN BIJ DE OPRICHTING VAN EEN ONDERNEMING IV.3.1 Aanwezigheid van een dienst en/of persoon gespecialiseerd in de begeleiding van geïmmigreerde projectkandidaten gebruik van een specifieke methode IV.3.2 Beschrijving van 3 steunpunten V. DE PROBLEMEN VAN GEÏMMIGREERDE MICRO-ONDERNEMERS V. 1 PROFIEL VAN DE ONTMOETE GEÏMMIGREERDE MICRO-ONDERNEMERS V. 2 ANALYSE VAN DE PROBLEMEN VI. AANBEVELINGEN EN DENKPISTES CONCLUSIE LIJST VAN AFKORTINGEN EN LETTERWOORDEN BIBLIOGRAFIE TABEL VAN DE GRAFIEKEN LIJST VAN DE TABELLEN BIJLAGE 1: ADRESSEN

5 Voorwoord Het creëren van een eigen job is een mogelijk alternatief voor niet EU-onderdanen die problemen hebben om een baan te vinden. Niettemin moeten ze heel wat hindernissen nemen; vooral kapitaal bijeenkrijgen is een grote hinderpaal. Het microkrediet, een middel in de strijd tegen armoede, kan een oplossing zijn voor dat probleem. Deze studie van het Participatiefonds is gewijd aan micro-ondernemers afkomstig uit landen die geen lid zijn van de Europese Unie (EU) en in België wonen. Dit rapport is het eindresultaat van een 18 maanden durend project gecoördineerd door het Europees Netwerk van de Microfinanciering (ENM) en gesubsidieerd door het INTI-programma van het Directoraat- Generaal Justitie, Vrijheid en Veiligheid van de Europese Commissie: Integratieproject voor niet EU-onderdanen door het ondernemerschap en de versterking van de microkredietactiviteiten Het aanbod uitbreiden om aan de vraag te voldoen. Dit project is enerzijds ontstaan uit de vaststelling dat onderdanen uit niet-eu-landen een doelgroep vormen voor microfinancieringsinstellingen (MFI s) en anderzijds uit de wil om informatie te verstrekken over de situatie van migranten micro-ondernemers in enkele Europese landen, over de praktijken die werden uitgewerkt om hen te begeleiden en over hun toegang tot het microkrediet. Dit project was een uitstekende gelegenheid om naast het ENM en het Participatiefonds diverse spelers uit de microfinanciering op Europees niveau samen te brengen: Adie (Frankrijk), Evers & Jung (Duitsland), First Step (Ierland), Network Credit Norway (Noorwegen) en Fundació Un Sol Món (Spanje). 5

6 Inleiding Internationale deskundigen verwijzen vaak naar de oprichting van micro-ondernemingen als ontwikkelingsfactor voor het economische en sociale welzijn, net als naar de rol die migrantenbevolkingsgroepen in die sector spelen. Ondernemerschap door migranten is dusdanig gegroeid dat het soms bijdraagt tot de opleving van een volledige wijk. Volgens sommigen is de zelftewerkstelling binnen migrantengemeenschappen bovenal een antwoord op de hoge werkloosheidsgraad waarmee ze te kampen hebben. Anderen stippen aan dat deze bevolkingsgroepen door hun migratietraject en hun levenservaring blijk geven van ondernemingszin, van de capaciteit om risico s te nemen en van mobiliteit. De weg naar het ondernemerschap is bezaaid met diverse obstakels. Een van de eerste problemen is van financiële aard. De ondernemers uit niet EU-landen, vormen een doelgroep voor de MFI s. Daarom is het voor deze instellingen belangrijk om na te gaan wat de kenmerken van deze bevolkingsgroepen zijn en wat hun financieringsbehoeften zijn. Deze studie, gevoerd in het kader van het Europese project Integratieproject voor niet EUonderdanen door het ondernemerschap en de versterking van de microkredietactiviteiten Het aanbod uitbreiden om aan de vraag te voldoen moet een analytisch rapport opleveren over de toestand van geïmmigreerde micro-ondernemers in België en hun toegang tot het microkrediet. In dit onderzoek proberen we ook na te gaan welke de voornaamste uitdagingen zijn voor de autoriteiten en officiële instellingen om de toestand van deze micro-ondernemers te verbeteren, verstrekken we informatie over de begeleiding bij de oprichting van een onderneming in België voor deze groep ondernemers en formuleren we denkpistes en aanbevelingen. Het woord integratie in de titel van het project waarbinnen deze studie kadert, verwijst naar een vaak gebruikt complex concept. Op het sociale vlak wordt integratie gedefinieerd als: Fase waarin de elementen van buitenlandse herkomst volledig zijn opgenomen in het land, zowel vanuit juridisch, als linguïstisch en cultureel standpunt, en één maatschappelijk geheel vormen, (vrij naar Trésor de la langue française informatisé, s.v. intégration). 6

7 Aangenomen wordt dus dat integratie niet tot één dimensie is beperkt, maar meerdere aspecten omvat: de culturele integratie, de juridische en politieke integratie, de sociaaleconomische integratie. In dit onderzoek gaan we dieper in op de sociaaleconomische dimensie van de integratie. De studie volgt dit postulaat: de toegang en de deelname op de Belgische arbeidsmarkt door een onderdaan uit een niet-eu-land dragen bij tot een geslaagde integratie. In dat licht zijn de oprichting van een onderneming en zelftewerkstelling integratiefactoren. Deze studie werd in twee fases uitgevoerd. Eerst verzamelden we statistische gegevens en informatie over het algemene kader van het oprichten van een onderneming door migranten in België. Niet EU-onderdanen die in België verblijven, vormen de doelgroep voor deze etappe. In een tweede fase volgden kwalitatieve, open gespreken met steunpunten voor starters, MFI s en micro-ondernemers om na te gaan welke de gebruiken zijn in België en tegen welke moeilijkheden de startende migrant moet opboksen. Gelet op de grote golf van naturalisaties in België in 2000, werd de doelgroep van de studie uitgebreid naar personen van buitenlandse afkomst die de Belgische nationaliteit hebben verworven, maar die niet zijn geboren in een EUland. Verder volgen we de Europese definitie van de micro-onderneming, meer bepaald: elke onderneming die minder dan 10 personen tewerkstelt en waarvan de omzet en de totale jaarlijkse balans niet meer dan 2 miljoen euro bedragen. 1 We opteerden ervoor om de studie in zes delen op te splitsen. Eerst willen we een overzicht bieden van de algemene toestand van migranten op het Belgische grondgebied via een korte, historische schets van de diverse migratiebewegingen in België in de 20 ste eeuw, de analyse van de sociaaldemografische aspecten van de buitenlandse bevolking in België in de jaren 2000 en de opsplitsing van de bevoegdheden tussen de diverse bevoegdheidsniveaus in België inzake integratie (I). Vervolgens maken we de balans op van het wettelijke kader en de administratieve stappen rond de oprichting van een onderneming en de vestiging als zelfstandige in België. We beschrijven 1 Aanbeveling van de Commissie C (2003) 1422 van 6 mei

8 meer bepaald de stappen die een onderdaan uit een land dat niet is aangesloten bij de Europese Economische Ruimte (EER) moet zetten om zich als zelfstandige te vestigen. (II) Daarna bekijken we de toestand van zelfstandige migranten in België. We kozen 2003 als referentiejaar om zo veel mogelijk complete statistiekgegevens samen te brengen. De bedoeling is om die statistieken over de plaats van migranten op de Belgische arbeidsmarkt te toetsen aan die over hun situatie als zelfstandige. (III) Het werk van de MFI s en de steunpunten voor starters bij de bedrijfsoprichting is een essentieel element van dit rapport. We gaan dieper in op de microkredietproducten die worden aangeboden door het Participatiefonds en andere microfinancieringsinstellingen. Op die manier schetsen we wat de steunpunten voor starters doen voor veelbelovende projecten van migranten en hoe eventuele specifieke methodes worden toegepast. Concrete casusgevallen illustreren deze realiteit. (IV) Micro-ondernemers moeten een reeks hindernissen overwinnen. Die problemen identificeren is fundamenteel. Verder confronteren we de moeilijkheden waargenomen door de steunpunten voor starters bij de oprichting van een onderneming met deze aangehaald door een reeks geïmmigreerde micro-ondernemers. (V) Aanbevelingen en denkpistes sluiten dit rapport af. Bij de opstelling ervan werd rekening gehouden met de pluspunten en lacunes in het nationale systeem rond de ondernemingsoprichting en de toegang tot de microfinanciering in België. (VI) 8

9 I. Algemene situatie van migranten in België I.1 Historische context Vanaf het interbellum tot 1974 vallen de immigratiegolven in België samen met de schommelingen op de arbeidsmarkt 2 [ ] wanneer de arbeidsmarkt erg gespannen is, neemt de druk toe om makkelijker buitenlandse werkkrachten in dienst te nemen, terwijl de druk in een werkloosheidsperiode toeneemt om de Belgische werknemer te beschermen tegen de concurrentie van migranten. 3 (vertaald) Het migratiebeleid in die periode ingegeven door economische redenen bestaat er voornamelijk in om buitenlandse werknemers te rekruteren voor onder andere de steenkoolmijnen, de zware industrie en handenarbeid. Dit is een fase van economische immigratie. In het interbellum, in de jaren veertig en vijftig, zijn de migranten voornamelijk uit Europa afkomstig. Het Belgisch-Italiaanse akkoord van 1946 organiseert de rekrutering van Italiaanse werkkrachten. De mijnramp in Bois-du-Cazier in 1956 doet de Italiaanse regering besluiten om het vertrek van Italiaanse werknemers naar België in te perken. Als gevolg daarvan gaan de Belgische autoriteiten daarom Spaanse en Griekse werkkrachten aantrekken. 4 Door de economische groei in de jaren 60 zijn er méér werknemers nodig 5. In die periode rekruteert België nieuwe werknemers in Marokko en Turkije. Met beide landen worden bilaterale 2 J.-P. Grimmeau, Vagues d immigration et localisation des étrangers en Belgique, in A. Morelli (dir.), Histoire des étrangers et de l immigration en Belgique de la préhistoire à nos jours, Brussel, Couleur livres a.s.b.l., 2004, p Ibidem. 4 N. Ouali, Analyse des données démographiques et des demandes d asile, in P. Desmarez, P. Van der Hallen, N. Ouali, V. Degraef, K. Tratsaert, Minorités ethniques en Belgique: migration et marché du travail. Analyse démographique, statistique et des mesures juridiques et d action en faveur des migrants sur le marché du travail. Analyse van de demografische, statistische en reglementaire context met betrekking tot allochtonen op de arbeidsmarkt, Gent, Academia Press, 2004, p Jean-Pierre Grimmeau constateert dat voor de jaren 1961 tot J.-P. Grimmeau, op. cit., p

10 akkoorden voor de uitvoer van werkkrachten ondertekend. 6 Overigens ontstaat er in de jaren 60 een nieuwe immigratiefase die in gang gezet wordt door de demografische erosie in België en de wens om daar wat aan te doen. De Belgische autoriteiten doen daarom een beroep op migratie om de demografische tekorten op te vangen. 7 De petroleum- en arbeidscrisis in 1974 betekent het definitieve einde van de immigratie van extracommunautaire werknemers. We zien een nieuwe vorm van immigratie ontstaan: de gezinshereniging. Terwijl de Spaanse, Turkse en Italiaanse immigratie verder blijft afnemen, duurt de Marokkaanse immigratie voort vanwege de gezinsherenigingen. Het aantal onderdanen uit de VS, Azië, Afrika en de buurlanden neemt toe. 8 In tegenstelling tot de jaren 80 wordt het migratiesaldo positief in de jaren De migranten zijn voornamelijk afkomstig uit landen van de Europese Unie. De immigratiefase van families die we in de jaren 70 zagen ontstaan, neemt momenteel toe en omvat naast gezinsherenigingen ook asielaanvragen en vluchtelingen die naar België komen. Of zoals Estelle Krzeslo zeer terecht opmerkt: [ ]vandaag wordt de komst van primaire migranten, in tegenstelling tot gisteren toen ze nog niet onder die naam bekend waren, door het gastland noch verwacht, noch gewenst 10. In België en Europa zien we een nieuwe fase in het migratiebeleid ontstaan. Daarnaast observeren we bij de Belgische overheden een trend om de administratieve stappen en verblijfsformaliteiten (verkrijging van de werkvergunning, arbeidskaart, beroepskaart) eenvoudiger te maken voor bepaalde buitenlandse bezoldigde werknemers, met name onderzoekers, en voor buitenlandse zelfstandigen Ondertekening van een Belgisch-Marokkaans akkoord op 17 februari Ondertekening in datzelfde jaar van een akkoord tussen de Belgische en Turkse overheden. 7 Cf. A. Manço, Quarante ans d immigration en Wallonie ( ): bilan et perspectives d intégration des communautés maghrébines, turques et africaines subsahariennes, 2 december 2003, 8 p., <http://www. harmattan.fr/auteurs/article_pop.asp?no=2111&no_artiste=2415>, geraadpleegd op 3 augustus J.-P. Grimmeau, op. cit., p N. Ouali, op. cit., p E. Krzeslo, Profil d une nouvelle catégorie de chercheurs d emploi en Belgique. Les étrangers primo arrivants accueillis dans les dispositifs d accompagnement à Bruxelles et en Wallonie, in Lettres d information. Travail Emploi Formation, n 2-3, juni-september 2005, p.4, <http://www.ulb.ac.be/socio/tef/lettres/li pdf>, geraadpleegd op 20 september (vertaald) 11 In november 2005 keurde de Ministerraad maatregelen goed om de administratieve stappen gemakkelijker te maken voor buitenlandse werknemers en zelfstandigen. Een aanpassing die voornamelijk voor onderzoekers is bedoeld. Ze kadert in een Europese richtlijn en aanbevelingen betreffende de specifieke toelastingsprocedure voor 10

11 I.2 De sociaaldemografische aspecten van de buitenlandse bevolking in de jaren 2000 I.2.1 De bewegingen van de buitenlandse bevolking Op 1 januari 2004 telde België inwoners, waarvan buitenlanders, of 8,27% van de totale Belgische bevolking. 12 Tussen 1 januari 2000 en 1 januari 2004 is de buitenlandse bevolking in België afgenomen met personen. Figuur 1: Evolutie van de buitenlandse bevolking Situatie op 1 januari volgens het Rijksregister (Bron: FOD Economie- NIS, demografische statistieken) De forse daling in het aantal buitenlandse onderdanen voor de periode van 1 januari 2000 tot 1 januari 2004 wordt voornamelijk verklaard door een significante evolutie in de naturalisaties. We zien een grote toename in het aantal genaturaliseerden in 2000 (61.980) en 2001 (62.282) in verhouding tot voorgaande jaren. 13 Die trend is het gevolg van een aanpassing van het Wetboek onderdanen uit derde landen voor onderzoeksdoeleinden. Zie Administratieve vereenvoudiging voor buitenlandse werknemers en zelfstandigen, p.1, < >, geraadpleegd op 22 november FOD Economie, KMO s, Middenstand en Energie Afdeling statistieken, Structuren van de bevolking, <http://statbel.fgov.be/figures/d21_fr.asp>, geraadpleegd op 1 september 2005 (datum van laatste wijziging: 05/08/2005). 13 Het SOPEMI-rapport 2004, Trends in de internationale migraties, vermeldt de volgende cijfers: naturalisaties in 1995, in 1996, in 1997, in 1998 en in OESO, Trends in de internationale migraties SOPEMI 2004, OESO, 2005, p. 376, <http://thesius.bronocde.org/vl= /cl=51/nw=1/rpsv/cgibin/fulltextew.pl?prpsv=/ij/oecdthemes/ /v2005n4/s1/p1l.idx>, geraadpleegd op 11 augustus

12 van de nationaliteit door de wet van 1 maart Deze aanpassing vereenvoudigt de procedure, maakt de toegang tot naturalisatie gratis, maakt de behandelingstermijn van dossiers korter [ ]. 15 Hier dient echter opgemerkt dat het aantal naturalisaties afneemt in de jaren daarna: in 2002 en in De genaturaliseerde buitenlandse bevolkingsgroepen zijn in de periode hoofdzakelijk afkomstig uit Marokko (72.328), Turkije (44.674) en Italië (12.088). Tabel 1: 10 voornaamste buitenlandse bevolkingsgroepen die de Belgische nationaliteit verwierven ( ) Totaal periode Marokko Turkije Italië Congo (democr. republiek) Ex-Joegoslavië Algerije Frankrijk Tunesië Polen Nederland Roemenië (Bron: FOD Economie Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 16 ) Dit naturalisatiebeleid gaat samen met een restrictief asielbeleid. Het aantal asielaanvragen is significant gedaald in de periode In 2000 registreerde men asielaanvragen, in 2003 en in Die neerwaartse trend zet zich dus door. 14 Wet van 1 maart 2000 Wet tot wijziging van een aantal bepalingen betreffende de Belgische nationaliteit (B.S. van ), < geraadpleegd op 13 december N. Ouali, op. cit., p. 19. (vertaald) 16 Opmerking: de cijfers van 2000 en 2001 voor Marokko, Turkije, Italië, de democr. rep. Congo, ex-joegoslavië, Algerije, Frankrijk, Tunesië, Polen en Roemenië zijn overgenomen van N. Ouali, op. cit., p

13 Figuur 2: Asielaanvragen per jaar (bron DV) (Bron: DV, Evolutie van de asielaanvragen per jaar 17 ) Volgens het Commissariaat-Generaal voor vluchtelingen en staatlozen (CGVS) zou het aantal asielaanvragen in 2005 echter gestegen zijn (15.957). De aanvragen worden voornamelijk ingediend door personen afkomstig uit de Russische federatie, de democratische republiek Congo en Servië-Montenegro. Het aantal als politieke vluchtelingen erkende personen in België bedroeg in 2005 zelfs 3.059; dat is een stijging met één derde tegenover We zien een lichte daling van het aantal binnenkomende buitenlandse onderdanen in 2003 in vergelijking met 2002: binnenkomsten in 2002 en binnenkomsten in In 2003 maken de onderdanen uit het Europa van de 15 44,26% uit van de immigranten in België. Daarna volgen onderdanen uit Afrikaanse landen (20,96%), Europese landen die niet bij de EU zijn aangesloten op 1 januari 2003 (16,21%) en Aziatische landen (10,27%). Marokkanen (8.444) en Turken (3.828) vormen de grootste groep niet-eu-onderdanen die in 2003 naar België immigreren. 17.be Belgique. Portail fédéral, Evolution des demandes d asile, <http://www.belgium.be/eportal/application?origin=navigationbanner.jsp&event=bea.portal.framework.internal.refr esh&pageid=indexpage&navid=31956>, geraadpleegd op 15 september België erkende vorig jaar politieke vluchtelingen, dus één derde meer dan in 2004, zo blijkt uit de cijfers van het Commissariaat-Generaal voor vluchtelingen en staatlozen (CGVS). Vooral Tsjetsjenen, Rwandezen en Congolezen verkregen asiel. Cf. R.C, Le statut de réfugié politique plus reconnu, in La Libre Belgique, 6 januari 2006, <http://www.lalibre.be>, geraadpleegd op 6 januari (vertaald) 19 Bron: NIS Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, Bevolking en gezinnen. Beweging van de bevolking en migraties. 13

14 Tabel 2: Immigratie en emigratie van de 13 voornaamste buitenlandse nationaliteiten in België in 2003 Immigratie Emigratie Nederland Marokko Frankrijk Turkije Duitsland Groot-Brittanië Verenigde Staten Italië Polen Portugal China (volksrepubliek) Spanje Congo Andere nationaliteiten Andere Totaal buitenlanders Totaal EU (Bron: NIS Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, Bevolking en gezinnen. Beweging van de bevolking en migraties in 2003, 2004) Analyseren we de natuurlijke aangroei van de buitenlandse bevolkingsgroepen tussen 2000 en 2003, dan zien we een afname. Die daling is onder andere toe te schrijven aan een gevoelige daling van het aantal geboortes (8.323 geboortes in 2000 tegen in 2002 en in 2003) 20, aan de automatische verwerving van de Belgische nationaliteit voor kinderen van migranten van de derde generatie 21, maar ook aan de naturalisatiegolf sinds Tabel 3 toont de bewegingen en aantallen van die bevolkingsgroepen, rekening houdend met de eerder bestudeerde elementen: naturalisaties, natuurlijke bewegingen en migratiebewegingen. 20 NIS Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, Bevolking en gezinnen. Beweging van de bevolking en migraties. 21 N. Ouali, op. cit., p. 14. (vertaald) 14

15 Tabel 3: Bewegingen en aantallen van de buitenlandse bevolking overzichtstabel (cijfers per duizend) Beweging van de buitenlandse populatie Populatie op 1 januari Saldo natuurlijke beweging Saldo migratiebewegingen Naturalisaties (buitenlands naar Belg) Diverse aanpassingen (Bron: NIS Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, Bevolking en gezinnen. Beweging van de bevolking en migraties) I.2.2 Buitenlandse aanwezigheid in België Op 1 januari 2004 maken de onderdanen uit het Europa van de 15 66,14% uit van de buitenlandse bevolking. 22 Die grote verhouding Europese burgers houdt zonder enige twijfel verband met de vestiging van de Belgische instellingen in België. De voornaamste niet-eubevolkingsgroepen aanwezig op het Belgische grondgebied zijn: Marokkanen (81.763), Turken (41.336) en onderdanen afkomstig uit Subsahara-Afrika, inclusief Congo (13.823). 23 Een groot deel van het migratieverkeer naar België bestaat sinds 1960 uit die drie gemeenschappen. Turken en Maghrebijnen maken deel uit van de laatste golf migrantenwerknemers die vóór 1974 werden gerekruteerd, het jaar waarin de massale immigratie in principe werd stopgezet. De Afrikanen uit de Subsahara [ ] zijn in België aanwezig in het voordeel van meer heterogene migratiepistes. 24 (vertaald) 22 Voor meer details cf. Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, Bevolking en gezinnen. Buitenlandse bevolking op , Brussel, Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, 2004, <http://statbel.fgov.be/pub/d2/p202y2004_fr.pdf>, geraadpleegd op 10 augustus Ibidem. 24 A. Manço, Quarante ans d immigration en Wallonie ( ): bilan et perspectives d intégration des communauté maghrébines, turques et africaines subsahariennes, op. cit., p

16 Tabel 4: De 13 meest vertegenwoordigde nationaliteiten in België op Aantal % buitenlandse bevolking Italië ,27% Frankrijk ,36% Nederland ,71% Marokko ,50% Spanje ,09% Turkije ,80% Duitsland ,13% Portugal ,12% Groot-Brittannië ,04% Griekenland ,99% Congo (Dem.Rep.) ,61% Verenigde Staten ,35% Polen ,34% Totaal ,32% Totaal buitenlanders ,00% (Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, Bevolking en gezinnen. Buitenlandse bevolking op ) Bovendien bevinden zich meer dan Algerijnse onderdanen en meer dan Tunesiërs in België. 25 Interessant in tabel 5 is de situatie van de onderdanen uit Subsahara-Afrika, want daar vinden we personen afkomstig uit de drie voormalige Belgische kolonies, namelijk Congo, Rwanda en Burundi. Tabel 5: Voornaamste nationaliteiten uit Subsahara-Afrika vertegenwoordigd in België op Aantal % buitenlandse bevolking Congo ,61% Ghana ,29% Kameroen ,28% Nigeria ,19% Angola ,14% Rwanda ,13% Senegal ,12% Burundi 874 0,10% Totaal ,87% Totaal buitenlanders ,00% (Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, Bevolking en gezinnen. Buitenlandse bevolking op , 2004) 25 Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, Bevolking en gezinnen. Buitenlandse bevolking op , op.cit. 16

17 De vier meest vertegenwoordigde Aziatische nationaliteiten zijn (in dalende volgorde) afkomstig uit China, India, de Filippijnen en Pakistan. De Verenigde Staten, Canada en Brazilië zijn de grootste gemeenschappen afkomstig uit Amerika. De geografische spreiding van personen met een niet-eu-nationaliteit in België is niet gelijkmatig. Bepaalde streken vallen immers op door een grote aanwezigheid van migranten. Dat is een gevolg van het migratiebeleid dat vóór 1974 werd gevoerd. Tabel 6: Totale en buitenlandse bevolking per provincie op Provincie/regio Totale bevolking Buitenlanders (EU en niet-eu) Niet-EU-buitenlanders % niet EU/ totale bevolk Brussel ,10% Antwerpen ,73% Henegouwen ,78% Luik ,16% Oost-Vlaanderen ,54% Vlaams Brabant ,73% Limburg ,48% Waals-Brabant ,17% West-Vlaanderen ,69% Namen ,97% Luxemburg ,74% (Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, Bevolking en gezinnen. Buitenlandse bevolking op , 2004) Per 1 januari 2004 vinden we de grootste verhouding niet-eu-buitenlanders (meer dan 10%) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Daarna volgen de provincies Antwerpen, Luik en Henegouwen met iets meer dan 2%. I.2.3 Structuur en kenmerken van de migrantenbevolking in België Uit een analyse van de cijfers van 2003 blijkt dat migranten die niet uit de EU van de 15 afkomstig zijn, gemiddeld jonger zijn dan de Belgische autochtonen. Iets meer dan 64,59% van de niet-eu-buitenlanders en meer dan 57,70% van de Turken en Marokkanen zijn tussen 25 en 49 jaar, terwijl 42,40% van de autochtone Belgen en 50,79% van de genaturaliseerde Belgen tussen 25 en 49 jaar zijn. Verhoudingsgewijse zijn er ook meer jongeren tussen 15 en 24 jaar bij 17

18 de niet-eu-migranten (19,76%) en bij Turken en Marokkanen (18,03%) dan bij de autochtone (15,13%) en genaturaliseerde (9,61%) Belgische bevolking). 26 Ongeveer niet-eu-onderdanen zijn vrouwen (per 1 januari 2004). Dat maakt 50,03% van die bevolkingsgroep tegenover mannen. 27 I.3. Het integratiebeleid in België I.3.1 Op federaal niveau De bevoegdheden inzake migrantenintegratie zijn in België verdeeld onder de federale overheid, de Gewesten en de Gemeenschappen. Het vreemdelingenbeleid, de toegang tot het grondgebied en het verblijfsrecht zijn uitsluitend federale bevoegdheden. Het onthaal- en integratiebeleid voor bevolkingsgroepen van buitenlandse afkomst is echter voornamelijk een gewestelijke en communautaire aangelegenheid. De voorbije jaren vaardigde de federale overheid nieuwe juridische maatregelen uit. 28 Begin 2003 breidde de staat ook de wetgeving inzake discriminatiebestrijding uit. Verder hervormde de federale overheid de wetgeving inzake de toegang tot bezoldigd en zelfstandig werk voor buitenlanders. Een Impulsfonds voor het Migrantenbeleid financiert sinds 1991 projecten die de integratie van buitenlanders willen bevorderen door maatschappelijke instroming en deelname. Die projecten 26 Deze cijfers werden berekend op basis van statistieken verstrekt door het Nationaal Instituut voor de Statistiek, Onderzoek naar de werkkrachten Algemene Directie Statistiek en Economische informatie, Bevolking en gezinnen. Buitenlandse bevolking per , op. cit. 28 Wet van 20 januari 2003 tot versterking van de wetgeving tegen het racisme. Wet van 25 februari 2003 ter bestrijding van discriminatie en tot wijziging van de wet van 15 februari 1993 tot oprichting van een Centrum voor gelijke kansen en racismebestrijding. Koninklijk Besluit van 6 februari 2003 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 9 juni 1999 houdende uitvoering van de wet van 30 april 1999 betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers. Koninklijk Besluit tot vrijstelling van bepaalde categorieën van vreemdelingen van de verplichting houder te zijn van een beroepskaart voor de uitoefening van een zelfstandige beroepsactiviteit. Gevonden in V. Degraef, Analyse des données juridiques et des mesures fédérales, bruxelloises, wallonnes ( ), in P. Desmarez, P. Van der Hallen, N. Ouali, V. Degraef, K. Tratsaert, Minorités ethniques en Belgique: migration et marché du travail. Analyse démographique, statistiques et des mesures juridiques et d action en faveur des migrants sur le marché du travail. Analyse van de demografische, statistiche en reglementaire context met betrekking to allochtonen op de arbeidsmarkt, op. cit., pp

19 spelen zich af in Prioritaire Actiezones (PAZ). Die prioritaire zones zijn: Brussel, Antwerpen, Gent, Luik en Charleroi. I.3.2 Op gewestelijk niveau In het Strategisch Plan voor etnisch-culturele minderheden van 1996 legt het Vlaamse Gewest zijn minderhedenbeleid vast. In 1998 wordt een decreet over de etnische en culturele minderheden goedgekeurd. Bovendien verleent het Vlaamse Minderhedencentrum steun aan integratiecentra en diensten en aan hulpdiensten voor vluchtelingen en maatschappelijke ondersteuning. 29 Daarnaast bestaan er provinciale integratiecentra. In het Waalse Gewest zijn er gewestelijke integratiecentra actief voor de instroming van buitenlanders of personen van buitenlandse afkomst. 30 Naast die instellingen bestaat er een Direction interdépartementale à l intégration sociale. Deze directie coördineert de bestrijdingsmiddelen tegen sociale uitsluiting en vóór de sociale integratie van het Waalse Gewest. 31 In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest spelen drie instanties een rol. Zo ontwikkelde het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, onder meer, een Territoriaal Pact voor de Werkgelegenheid. Een van de richtlijnen in dat pact is de bestrijding van discriminatie bij aanwerving op basis van etnische herkomst. 32 Ook de Commission communautaire Française steunt een beleid van instromingsamenleving. Ten slotte staat de Vlaamse Gemeenschapcommissie in voor missies die te maken hebben met het Vlaamse minderhedenbeleid Integratiebeleid, Vlaams Gewest, p.1, < >, geraadpleegd op 7 september 2005 (datum laatste wijziging 01/06/2004). 30 Het Decreet van 4 juli 1996 betreffende de integratie van vreemdelingen of van personen van buitenlandse herkomst richt gewestelijke integratiecentra op. Volgende domeinen komen aan bod: instroming in de maatschappij en arbeidsmarkt, huisvesting, gezondheid, opleiding, inzameling van gegevens, meting van indicatoren, verspreiding van informatie, begeleiding van mensen, evaluatie van lokale initiatieven, deelname van personen aan het sociale en culturele leven, de promotie van interculturele uitwisselingen en eerbied van de verschillen, in Politique d intégration: Région Wallonne, p.1, < >, geraadpleegd op 7 september (vertaald) 31 Politique d intégration: Région Wallonne, p.1, < >, geraadpleegd op 7 september Territoriaal Pact voor de Werkgelegenheid van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, <http://www.agendarespect.be/fr/ppublic/presentation/pte%2drbc/>, geraadpleegd op 13 december Integratiebeleid: Brussels Hoofdstedelijk Gewest, p.1, < >, geraadpleegd op 7 september

20 II. Wettelijk kader voor de bedrijfsoprichting en administratieve stappen II.1 Algemeen kader Volgens artikel 5 van de wet van 16 januari 2003 tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen: Iedere onderneming of vestigingseenheid bedoeld in artikel 4, wordt in de Kruispuntbank van Ondernemingen ingeschreven en verkrijgt op het ogenblik van de inschrijving een ondernemingsof vestigingseenheidnummer. Dit nummer vormt hun uniek identificatienummer. 34 Artikel 4 van die wet doelt, onder meer, op handels- of ambachtsondernemingen. Bij de oprichting of bij de opening van een nieuwe vestigingseenheid is elke handels- en ambachtsonderneming verplicht zich bij de Kruispuntbank van Ondernemingen in te schrijven via een ondernemingsloket. 35 De Kruispuntbank van Ondernemingen registreert de ondernemingen en kent ze een identificatienummer toe. 36 De ondernemingsloketten controleren of de natuurlijke persoon of rechtspersoon correct voldoet aan de toegangsvoorwaarden tot het beroep en of hij over de 34 Zie artikel 4 en artikel 5 van de wet van 16 januari 2003 Wet tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen (B.S.. van ), <http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_f.htm>, geraadpleegd op 18 november Artikel 33, lid 1 van de wet van 16 januari 2003 Wet tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen (B.S.. van ), <http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_f.htm>, geraadpleegd op 18 november De Kruispuntbank van Ondernemingen is belast met het opnemen, het bewaren, het beheren en het ter beschikking stellen van de gegevens die betrekking hebben op de identificatie van de ondernemingen overeenkomstig [ ] Artikel 3, lid 3 van de wet van 16 januari 2003 Wet tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen (B.S.. van ), <http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_f.htm>, geraadpleegd op 18 november

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, inzonderheid artikel 15;

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, inzonderheid artikel 15; SCSZ/06/025 1 BERAADSLAGING NR. 06/010 VAN 14 FEBRUARI 2006 MET BETREKKING TOT DE RAADPLEGING VAN HET PERSONEELSBESTAND DOOR DE DIENST ONDERNEMINGSLOKETTEN VAN DE ALGEMENE DIRECTIE KMO-BELEID VAN DE FEDERALE

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, inzonderheid op artikel 15;

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, inzonderheid op artikel 15; SCSZ/07/043 1 BERAADSLAGING NR. 07/015 VAN 27 MAART 2007 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS BETREFFENDE GEDETACHEERDE WERKNEMERS, ZELFSTANDIGEN EN STAGIAIRS AAN DE RIJKSDIENST VOOR SOCIALE

Nadere informatie

Gids met algemene informatie rond Cultuur en Onderwijs in België

Gids met algemene informatie rond Cultuur en Onderwijs in België Ambassade van België in Spanje Gids met algemene informatie rond Cultuur en Onderwijs in België Paseo de la Castellana 18 6º E-28046 Madrid +34 915 776 300 +34 914 318 166 @: madrid@diplobel.fed.be http://countries.diplomatie.belgium.be/nl/spanje

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek

5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek 5. Verkrijgen en toekennen van de Belgische nationaliteit 1 5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek Sinds het ontstaan van het Koninkrijk stijgt het aantal vreemdelingen dat Belg wordt

Nadere informatie

N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S. over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT

N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S. over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de Zelfstandigen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 23 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS

HOOFDSTUK 23 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS HOOFDSTUK 23 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. ALGEMEEN... 3 1. Toelichting... 3 2. Gebruiksvoorwaarden... 3 3. Wie heeft het internationale rijbewijs nodig... 3 II. MODEL VAN

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen HET AANBOD IN 2006 Aantal inrichtingen Gemiddelde grootte Dagcapaciteit Bezettingsgraden 2006 1.900 64 121.662 34,8% Januari

Nadere informatie

HOOFDSTUK 5. Verwerving en toekenning van de Belgische nationaliteit aan vreemdelingen

HOOFDSTUK 5. Verwerving en toekenning van de Belgische nationaliteit aan vreemdelingen HOOFDSTUK 5. Verwerving en toekenning van de Belgische nationaliteit aan vreemdelingen Het vorige hoofdstuk heeft aangetoond dat statistieken over de vreemde populatie geen volledig beeld geven van het

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau ALGEMEEN Schoolbevolking 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs basisonderwijs (1) Voltijds onderwijs Kleuteronderwijs 271.239 Lager onderwijs 428.036 Totaal 699.275 Secundair onderwijs (1) Voltijds

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N Beroepsregl. - vergoeding examinatoren A04 Brussel, 22.10.2009 MH/JC/JP ADVIES OP EIGEN INITIATIEF over DE VERGOEDING VAN DE EXAMINATOREN VAN DE CENTRALE EXAMENCOMMISSIES

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen Zohra Chbaral 1 Vooreerst bedanken we de interculturele bemiddelaars, de coördinatoren interculturele bemiddeling die ons de gegevens

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/11/043 ADVIES NR 10/23 VAN 5 OKTOBER 2010, GEWIJZIGD OP 5 APRIL 2011, BETREFFENDE HET MEEDELEN VAN ANONIEME

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Voor inlichtingen: RKW Departement Ondersteuning Research en Financiën Trierstraat 70-1000 Brussel e-mail: research@rkw.be www.rkw.be

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

AANVRAAG TOT INSCHRIJVING OP HET TABLEAU VAN DE INTERNE BOEKHOUDERS BIBF

AANVRAAG TOT INSCHRIJVING OP HET TABLEAU VAN DE INTERNE BOEKHOUDERS BIBF PASFOTO (geen nietjes) Ik, ondergetekende: vraag in toepassing van artikel 52 ter van de Wet van 22 april 1999 mijn inschrijving op het tableau van de interne boekhouders, zoals bijgehouden door het Beroepsinstituut

Nadere informatie

GELIJKE KANSEN IN BELGIË

GELIJKE KANSEN IN BELGIË GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie

Nadere informatie

HOOFDSTUK 23 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS

HOOFDSTUK 23 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS HOOFDSTUK 23 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. ALGEMEEN... 3 1. Toelichting... 3 2. Gebruiksvoorwaarden... 3 3. Wie heeft het internationale rijbewijs nodig... 3 II. MODEL VAN

Nadere informatie

CBS-berichten: Arbeidsmigratie naar en uit Nederland

CBS-berichten: Arbeidsmigratie naar en uit Nederland André Corpeleijn* Inleiding Arbeidsmigratie is de laatste tien jaar weer in de belangstelling gekomen. De uitbreiding van de Europese Unie en de komst van Oost-Europese werknemers naar Nederland hebben

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december.

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december. JAARVERSLAG 2014 1. Plenaire vergaderingen In 2014 kwam de Psychologencommissie vier maal bijeen in een plenaire zitting, met respect voor de per KB bepaalde vereisten in termen van taalgroep- en sectorvertegenwoordiging

Nadere informatie

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 64359 FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG N. 2004 3391 (2004 2305) [2004/202310] 12 MEI 2004. Koninklijk besluit waarbij algemeen verbindend wordt verklaard de collectieve

Nadere informatie

mevr. Voornaam : Naam :... Adres :... Mail :. ...

mevr. Voornaam : Naam :... Adres :... Mail :. ... Kader 1 : Identificatie van de candidaat «EPB-Adviseur» De heer mevr. Voornaam : Naam :...... Nationaliteit : Adres :... Tel. :.. Fax :... Mail :. Naam van het studiebureau of van de firma waarvoor U werkt

Nadere informatie

Het principe van de sociale voorkeur

Het principe van de sociale voorkeur Vragen naar: Sébastien Pereau E-mail: Sebastien.Pereau@mi-is.be Tel : 02 508 86 81 Fax : 02 508 86 72 http://socialeconomy.fgov.be Ons kenmerk Datum laatste wijziging ESE/30/2 donderdag 24 mei 2007 Betreft:

Nadere informatie

Aanvraag Belgische nationaliteit

Aanvraag Belgische nationaliteit Aanvraag Belgische nationaliteit De nationaliteits verleent het recht om de Belgische nationaliteit te verkrijgen op basis van het afleggen van een. De wet over de Belgische nationaliteit is vanaf 1 januari

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

TOEGANG TOT BEROEP VAN BOEKHOUDER OF BOEKHOUDER-FISCALIST DOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN ANDERE LIDSTAAT VAN DE EUROPSESE UNIE 2. Richtlijn 2005/36/EU

TOEGANG TOT BEROEP VAN BOEKHOUDER OF BOEKHOUDER-FISCALIST DOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN ANDERE LIDSTAAT VAN DE EUROPSESE UNIE 2. Richtlijn 2005/36/EU BEROEPSINSTITUUT VAN ERKENDE BOEKHOUDERS EN FISCALISTEN (Wet van 22 april 1999 1 ) Legrandlaan, 45-1050 BRUSSEL Tel.: 02/626.03.80 - Fax : 02/626.03.90 E-MAIL : INFO@BIBF.BE - URL : HTTP://WWW.BIBF.BE

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in oktober 2014

De arbeidsmarkt in oktober 2014 De arbeidsmarkt in oktober 2014 Datum: 19 november 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche oktober 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni 2008-207-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni 2008-207- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni 2008-207- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

HOOFDSTUK 16 PRAKTISCH EXAMEN

HOOFDSTUK 16 PRAKTISCH EXAMEN HOOFDSTUK 16 PRAKTISCH EXAMEN INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA 1. Voor welke categorie?... 2 2. Wie kan deelnemen?... 3 3. Voor te leggen documenten... 3 3.1. Documenten van de begeleider... 4 3.2. Documenten

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale zekerheid» SCSZ/07/178 BERAADSLAGING NR. 07/068 VAN 4 DECEMBER 2007 MET BETREKKING TOT DE RAADPLEGING DOOR SOCIALE INSPECTIEDIENSTEN

Nadere informatie

KBO - PUBLIC SEARCH OP ACTIEVE ONDERNEMINGEN

KBO - PUBLIC SEARCH OP ACTIEVE ONDERNEMINGEN KBO-PUB-NL006-060327 Pagina 1 van 13 KBO - PUBLIC SEARCH OP ACTIEVE ONDERNEMINGEN Aanvraag voor de invoering van gegevens van een ontbrekende onderneming en vestigingseenheid rechtspersoon KBO-PUB-NL006

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

OMZENDBRIEF AAN DE GEMEENTEBESTUREN HOOFDSTUK 28 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS

OMZENDBRIEF AAN DE GEMEENTEBESTUREN HOOFDSTUK 28 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS HOOFDSTUK 28 HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS Hoofdstuk 28-1 8/02/2010 INHOUDSOPGAVE ALGEMEENHEDEN - Toelichting - Gebruiksvoorwaarden - Wie heeft een IRB nodig? MODEL VAN HET INTERNATIONALE RIJBEWIJS OVERHEID

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition. Trends in internationale migratie: SOPEMI editie 2004 ALGEMENE INLEIDING

Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition. Trends in internationale migratie: SOPEMI editie 2004 ALGEMENE INLEIDING Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition Summary in Dutch Trends in internationale migratie: SOPEMI editie 2004 Samenvatting in Nederlands ALGEMENE INLEIDING Door John P. Martin Directeur

Nadere informatie

Interlandelijke adoptie

Interlandelijke adoptie Interlandelijke adoptie Inleiding U hebt beslist om een kind uit het buitenland te adopteren. U vraagt zich af: tot wie u zich moet richten? welke procedures u moet volgen? welke gevolgen de adoptie heeft?

Nadere informatie

Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak. Werkgroep: Walter Michielsen

Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak. Werkgroep: Walter Michielsen Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak Werkgroep: Walter Michielsen MOBILITEIT Binnenlands Europese Unie Buiten Europa ELEMENTEN

Nadere informatie

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT België WK VOETBAL is een immigratienatie 2018, 2012/11 15 05 2012 MENSEN WELVAART BESCHERMING België is een immigratienatie: 25% van de bevolking is van oorsprong migrant.

Nadere informatie

Gids met algemene informatie rond Cultuur en Onderwijs in Spanje

Gids met algemene informatie rond Cultuur en Onderwijs in Spanje Ambassade van België in Spanje Gids met algemene informatie rond Cultuur en Onderwijs in Spanje Paseo de la Castellana 18 6º E-28046 Madrid +34 915 776 300 +34 914 318 166 @: madrid@diplobel.fed.be http://countries.diplomatie.belgium.be/nl/spanje

Nadere informatie

HOOFDSTUK 11 THEORETISCH EXAMEN

HOOFDSTUK 11 THEORETISCH EXAMEN HOOFDSTUK 11 THEORETISCH EXAMEN INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. CATEGORIEËN WAARVOOR AL DAN NIET EEN THEORETISCH EXAMEN IS VEREIST...2 II. WIE KAN DEELNEMEN AAN EEN THEORETISCH EXAMEN?...3 III. VOOR TE LEGGEN

Nadere informatie

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 56262 BELGISCH STAATSBLAD 20.07.2004 Ed. 3 MONITEUR BELGE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP COMMUNAUTE

Nadere informatie

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1 Erasmus + 2015 2016 Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden 10-12-2014 pag. 1 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO administratie door SAC 10-12-2014 pag. 2 Erasmus

Nadere informatie

Doorstromingen van de jongeren School Actief leven in Brussel Poging om een definitie te geven van de sleutelindicatoren

Doorstromingen van de jongeren School Actief leven in Brussel Poging om een definitie te geven van de sleutelindicatoren Doorstromingen van de jongeren School Actief leven in Brussel Poging om een definitie te geven van de sleutelindicatoren Samenstellingsseminarie 13 november 212 Donat Carlier en Jean-Yves Donnay - CCFEE

Nadere informatie

6 SEPTEMBER 1993. - Koninklijk besluit tot bescherming van de beroepstitel en van de uitoefening van het beroep van vastgoedmakelaar.

6 SEPTEMBER 1993. - Koninklijk besluit tot bescherming van de beroepstitel en van de uitoefening van het beroep van vastgoedmakelaar. 6 SEPTEMBER 1993. - Koninklijk besluit tot bescherming van de beroepstitel en van de uitoefening van het beroep van vastgoedmakelaar. Gelet op de kaderwet van 1 maart 1976 tot reglementering van de bescherming

Nadere informatie

Administrative bron. KBO : Kruispuntbank van Ondernemingen. Algemene informatie

Administrative bron. KBO : Kruispuntbank van Ondernemingen. Algemene informatie FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Administrative bron KBO : Kruispuntbank van Ondernemingen Algemene informatie De Kruispuntbank van Ondernemingen is een register dat binnen de Federale Overheidsdienst

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. tot wijziging van het decreet van 4 juni 2003 betreffende het inwerkingsbeleid

ONTWERP VAN DECREET. tot wijziging van het decreet van 4 juni 2003 betreffende het inwerkingsbeleid Stuk 1762 (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 24 juni 2008 ONTWERP VAN DECREET tot wijziging van het decreet van 4 juni 2003 betreffende het inwerkingsbeleid 4441 ECO Stuk 1762 (2007-2008) Nr. 1 2 INHOUD

Nadere informatie

VAKBEKWAAMHEID EN DE NASCHOLING VAN BESTUURDERS VAN VOERTUIGEN VAN DE CATEGORIEËN C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E

VAKBEKWAAMHEID EN DE NASCHOLING VAN BESTUURDERS VAN VOERTUIGEN VAN DE CATEGORIEËN C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E HOOFDSTUK 08 BEWIJS VAN VAKBEKWAAMHEID VOOR BEROEPSCHAUFFEURS GROEP 2 = CATEGORIEËN C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D EN D+E EUROPESE RICHTLIJN 2003/59/EG KONINKLIJK BESLUIT VAN 04/05/2007 BETREFFENDE HET

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag (FAMIFED)

Verantwoordelijke uitgever: Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag (FAMIFED) Verantwoordelijke uitgever: Federaal Agentschap voor de Kinderbijslag (FAMIFED) Voor inlichtingen: FAMIFED Departement Ondersteuning Research en Financiën Trierstraat 7 1 BRUSSEL e-mail: research@famifed.be

Nadere informatie

PERSONEN DIE NIET MEER

PERSONEN DIE NIET MEER HOOFDSTUK 25 PERSONEN DIE NIET MEER IN BELGIË VERBLIJVEN INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. PERSONEN DIE IN EEN ANDERE LIDSTAAT VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE VERBLIJVEN... 2 1. Wie?... 2 2. Welk document?...

Nadere informatie

Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend Advies

Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend Advies aan Mevrouwen de Voorzitsters en de Heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend

Nadere informatie

4. DE VEREISTE MACHTIGING OM EEN AMBULANTE HANDELSAC- TIVITEIT UIT TE OEFENEN: DE LEURKAART

4. DE VEREISTE MACHTIGING OM EEN AMBULANTE HANDELSAC- TIVITEIT UIT TE OEFENEN: DE LEURKAART Hierbij dient opgemerkt te worden dat ook andere wetgevingen met betrekking tot specifieke producten of diensten de verkoop van deze producten of diensten via ambulante handel kunnen verbieden. 4. DE VEREISTE

Nadere informatie

DE IMMIGRATIE IN BELGIE

DE IMMIGRATIE IN BELGIE DE IMMIGRATIE IN BELGIE AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT Rapport 2001 Mei 2003 Algemene Directie Werkgelegenheid en Arbeidsmarkt Dit rapport werd gerealiseerd met de steun van de Programmatorische Overheidsdienst

Nadere informatie

Asielaanvragen en beschermingsgraad januari 2016

Asielaanvragen en beschermingsgraad januari 2016 Asielaanvragen en beschermingsgraad januari 2016 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum: 26 februari 2016 Inhoud

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Dossier voor het indienen van een aanvraag om vergunning voor het tewerkstellen van een buitenlandse au pair-jongere (behalve E.E.R.

Dossier voor het indienen van een aanvraag om vergunning voor het tewerkstellen van een buitenlandse au pair-jongere (behalve E.E.R. Brussel, Dossier voor het indienen van een aanvraag om vergunning voor het tewerkstellen van een buitenlandse au pair-jongere (behalve E.E.R.) Geachte mevrouw, Geachte heer, Naar aanleiding van uw aanvraag

Nadere informatie

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 1. OPDRACHTEN VAN HET OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN 1.1 Wettelijke basis De opdrachten van het Observatorium staan opgesomd

Nadere informatie

Audiologen en audiciens

Audiologen en audiciens Audiologen en audiciens Alles wat u wilt weten over uw erkenning 2 Audiologen en audiciens Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen...5 De audioloog en de audicien volgens

Nadere informatie

Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer

Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer 1. Wat is het ondernemingsnummer? Het ondernemingsnummer, dat sedert 1 juli 2003 werd ingevoerd, is een uniek identificatienummer (bestaande uit

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR HET VERGELIJKEND WERVINGSEXAMEN VOOR DE FUNCTIE VAN ATTACHÉ-INFORMATICUS (M/V) (niveau A) met voldoende kennis van het Nederlands

REGLEMENT VOOR HET VERGELIJKEND WERVINGSEXAMEN VOOR DE FUNCTIE VAN ATTACHÉ-INFORMATICUS (M/V) (niveau A) met voldoende kennis van het Nederlands REGLEMENT VOOR HET VERGELIJKEND WERVINGSEXAMEN VOOR DE FUNCTIE VAN ATTACHÉ-INFORMATICUS (M/V) (niveau A) met voldoende kennis van het Nederlands Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement legt een twee jaar

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van 6 september 2004;

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van 6 september 2004; SCSZ/04/105 BERAADSLAGING NR 04/034 VAN 5 OKTOBER 2004 M.B.T. DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR DE KRUISPUNTBANK VAN DE SOCIALE ZEKERHEID AAN HET FOREM MET HET OOG OP DE EVALUATIE VAN HET PLAN FORMATION-INSERTION

Nadere informatie

opleiding werkloosheid rechten arbeidskaart loon syndicaten Werk en opleiding Santé arbeidsovereenkomst werk zoeken gelijkschakeling van diploma s

opleiding werkloosheid rechten arbeidskaart loon syndicaten Werk en opleiding Santé arbeidsovereenkomst werk zoeken gelijkschakeling van diploma s rechten arbeidskaart arbeidsovereenkomst werk zoeken opleiding zelfstandige werkloosheid gelijkschakeling van diploma s loon syndicaten Werk en opleiding Santé Door te werken kan je jezelf en je familie

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2009 tot en met 2013

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2009 tot en met 2013 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 29 tot en met 213 Maart 214 Overzicht van het aantal verstrekte beginseltoestemmingen

Nadere informatie

Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden

Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden Monitoring asielinstroom Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en

Nadere informatie

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange?

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden administratie door SAC 13-10-2014 pag. 1 13-10-2014 pag. 2 Waarom

Nadere informatie

Opleidings- en begeleidingscheques

Opleidings- en begeleidingscheques Opleidings- en begeleidingscheques De Maatregel Om werknemers ertoe aan te zetten een leven lang te leren, draagt de Vlaamse overheid financieel een steentje bij. Sinds september 2003 1 kunnen werknemers

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Interuniversitaire. Permanente Vorming Arbeidsgeneeskunde

Interuniversitaire. Permanente Vorming Arbeidsgeneeskunde Interuniversitaire Permanente Vorming Arbeidsgeneeskunde Inleiding De GSO-er (geneesheer-specialist in opleiding) in de Arbeidsgeneeskunde moet 2 jaar stage doen in een erkende stagedienst onder de begeleiding

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE KUBUS "AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT"

TOELICHTING BIJ DE KUBUS AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT TOELICHTING BIJ DE KUBUS "AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT" 1. Algemeen Deze tabellen geven aantallen migraties. In de "Inleiding

Nadere informatie

DE IMMIGRATIE IN BELGIË AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT

DE IMMIGRATIE IN BELGIË AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT DE IMMIGRATIE IN BELGIË AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT Rapport 2008 Algemene Directie Werkgelegenheid en Arbeidsmarkt Deze brochure is gratis te verkrijgen: telefonisch op het nummer 02 233 42 11 door

Nadere informatie

AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang

AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang AFKORTINGEN EN BEGRIPPENKADER Ervaringsbewijs begeleider buitenschoolse kinderopvang BKO BSO CVO CVS ERSV ESF EVC EVK IBO K&G PLOT POP RESOC SERR SERV VBJK VCOK VDAB VDKO VLOR VSPW VZW Buitenschoolse Kinderopvang

Nadere informatie

Infoblad - werknemers Hebt u recht op uitkeringen na studies?

Infoblad - werknemers Hebt u recht op uitkeringen na studies? Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening Voor meer inlichtingen neem contact op met de plaatselijke RVA (werkloosheidsbureau). De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site : www.rva.be Infoblad

Nadere informatie

HOOFDSTUK 21 AANMAAK VAN EEN RIJBEWIJS

HOOFDSTUK 21 AANMAAK VAN EEN RIJBEWIJS HOOFDSTUK 21 AANMAAK VAN EEN RIJBEWIJS INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. AAN TE VULLEN RUBRIEKEN - VOORZIJDE... 2 1. Naam, Voornamen, geboortedatum en plaats... 2 2. Plaats van afgifte en nummer van het rijbewijs...

Nadere informatie

FOD ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE ALGEMENE DIRECTIE «K.M.O.-BELEID» (E5) TABEL VOOR HET BEHEER VAN DE ARCHIEVEN

FOD ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE ALGEMENE DIRECTIE «K.M.O.-BELEID» (E5) TABEL VOOR HET BEHEER VAN DE ARCHIEVEN FOD ECONOMIE, K.M.O., MIDDSTAND ERGIE ALGEME DIRECTIE «K.M.O.-BELEID» (E5) TABEL VOOR HET BEHEER VAN DE Versie : 1.00 Statuut : GOEDGEKEURD 1 Tabel voor het beheer van de archieven van de AD «K.M.O.-Beleid»

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N BEROEPSREGL - Onthaalouders A08 Brussel, 25.06.2009 MH/BL/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE UITSLUITING VAN DE BEROEPSACTIVITEIT

Nadere informatie

DE IMMIGRATIE IN BELGIË AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT

DE IMMIGRATIE IN BELGIË AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT DE IMMIGRATIE IN BELGIË AANTALLEN, STROMEN EN ARBEIDSMARKT Rapport 2009 Algemene Directie Werkgelegenheid en Arbeidsmarkt Deze brochure is gratis te verkrijgen: Telefonisch op het nummer 02 233 42 11 Door

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Migratie in België: statistische gegevens

Hoofdstuk 2 Migratie in België: statistische gegevens Hoofdstuk 2 Migratie in België: statistische gegevens Protection Migration en Belgique: internationale données statistiques et apatridie De tendens zet zich door: de immigratie blijft dalen. De daling

Nadere informatie

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 thema reeks Oktober 2014 Het agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen verzamelt via de rapporteringstool Bios2 al geruime tijd

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

Medisch laboratoriumtechnologen

Medisch laboratoriumtechnologen Medisch laboratoriumtechnologen alles wat u wilt weten over uw erkenning Inhoudsopgave De erkenning of de toelating om het beroep uit te oefenen... 3 De Medisch Laboratoriumtechnoloog volgens de wet...

Nadere informatie

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Regionale infokantoren algemene resultaten Onderzoek uitgevoerd door Guidea in samenwerking met Toerisme Vlaanderen 1 Doelstellingen en Methodologie 3 1 Achtergrond

Nadere informatie

11 MEI 2003. - Wet tot bescherming van de titel en van het beroep van landmeter-expert.

11 MEI 2003. - Wet tot bescherming van de titel en van het beroep van landmeter-expert. 11 MEI 2003. - Wet tot bescherming van de titel en van het beroep van landmeter-expert. HOOFDSTUK I. - Algemene bepaling. Art. 1. Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE MARKT

EVOLUTIE VAN DE MARKT Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december n 27 T/4 www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 94,9 102,8 98,9 101,4 99,2 105,0

Nadere informatie

Interlandelijke adoptie

Interlandelijke adoptie Interlandelijke adoptie Inleiding U hebt beslist om een kind uit het buitenland te adopteren. U vraagt zich ongetwijfeld af tot wie u zich moet richten, welke procedures u moet volgen of welke gevolgen

Nadere informatie

ARBEIDS- KAART. Informatiebrochure

ARBEIDS- KAART. Informatiebrochure ARBEIDS- KAART Informatiebrochure 1 De regelgeving over arbeidskaarten is heel complex. De informatie hieronder is absoluut niet volledig maar geeft je de belangrijkste zaken mee. Bovendien wordt deze

Nadere informatie

Constructie van de variabele Etnische afkomst

Constructie van de variabele Etnische afkomst Constructie van de variabele Etnische afkomst Ter inleiding geven we eerst een aantal door verschillende organisaties gehanteerde definities van een allochtoon. Daarna leggen we voor het SiBO-onderzoek

Nadere informatie