1825 JN Alkmaar Mw. J. van Duijnen. Mw. I.S.J. van Leeuwen Penningmeester Wil Mofers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1825 JN Alkmaar Mw. J. van Duijnen. Mw. I.S.J. van Leeuwen Penningmeester Wil Mofers"

Transcriptie

1 CONTACTBLAD Postbank rekeningnummer e Jaargang, nr. 7, september 1996 Redactie Mw. Inge van Leeuwen Mw. Priscilla Mook Dr. H.F.A. Vasen Redactie-adres Kerkuilstraat KA Alkmaar Bestuursleden Public Relations Voorzitter a.i. Frans Dietvorst Frans Dietvorst Muntslagererf 5 Muntslagererf SM Roermond 6043 SM Roermond Tel./Fax: Tel./Fax: Secretaris Jannie den Engelsman Adviesraad Looierij 31 Dr. A.B. Bijnen 1825 JN Alkmaar Mw. J. van Duijnen Tel./Fax: Dr. A. van Haeringen Mw. I.S.J. van Leeuwen Penningmeester Wil Mofers Dautzenbergstraat 25 Dr. J. Lens Dr. F. van Linde 6351 LT Bocholtz (L) Mw.Prof.Dr. E.M.H. Mathus- Tel./Fax: Vliegen Dr. P. de Ruiter 2e secretaris Priscilla Mook Dr. J.F.M. Slors Kerkuilstraat 7 Mw. Dr. B.T. Taal 1826 KA Alkmaar Dr. H.F.A. Vasen Tel.: Drs. J. Wouda

2 VOORWOORD VAN DE VOORZITTER a.i. Een kennismaking met mij en mijn vrouw Ans maakt u in het stukje "Even voorstellen". In dit woord wil ik enkele mededelingen doen: Zoals u weet is de PPC opgericht door Jan den Engelsman. Hij heeft al die jaren als voorzitter en zijn vrouw Jannie als secretaris van de PPC zijn levenswerk gemaakt. In dit "samendoen" was er zo'n symbiose met elkaar dat na Jan's overlijden het volslagen logisch was dat Jannie zijn taak als voorzitter zonder problemen overnam. Zij wist dat zij in het secretariaats-werk kon rekenen op de hulp van haar dochter Priscilla Mook- den Engelsman. De statuten zullen (indien nodig) hiervoor worden aangepast. Het bestuur en de Medische Adviesraad zijn het daarover volkomen eens. Zoals u weet streeft het bestuur van de PPC naar een tweede functionaris op elke post. De vacature van 2e penningmeester is nog "open". Wij hopen dat één van de leden zich hiervoor willen aanmelden. Door problemen van persoonlijke aard met enkele andere bestuursleden heeft Mevr. I. Schoffelmeer besloten haar functie neer te leggen. De PPC is haar oprecht dankbaar voor haar vele actieve jaren in het bestuur van de PPC. Zij heeft door haar PR-functie contacten opgebouwd bij verschillende organisaties, waardoor de PPC daar nu een goede klank en naambekendheid heeft. Als voorzitter a.i. en daarna als vice-voorzitter zal ik haar PR-taak pro- beren over te nemen. Ik hoop dat ik mijn taak naar tevredenheid zal vervullen. Uw opmerkingen en commentaar zal ik mij ter harte nemen. Tot een volgend keer, Frans C.W. Dietvorst

3 "EVEN VOORSTELLEN" VAN FRANS DIETVORST, UW (NIEUWE) VOORZITTER (a.i.) In de laatste uitgave van het contactblad (nr. 6 juli 1996) heeft u al gelezen dat de plv. voorzitter/secretaris, Mevr. Jannie den Engelsman, mijn naam heeft genoemd als "voorzitter, a.i.". Na het overlijden van Jan den Engelsman, als oprichter en gedreven voorzitter van de Polyposis Contactgroep (PPC) zal het moeilijk zijn iemand te vinden, die zich zo sterk en gemotiveerd inzet voor de PPC. Daarom heb ik mij als "a.i." beschikbaar gesteld om in de ontstane vacature (tijdelijk) zijn taak over proberen te nemen. Als de statuten, na wijziging, een dubbel functie in het bestuur mogelijk maken dan kan bij Jannie de toevoeging "plv." gelukkig verdwijnen. Maar ik weet niet of er binnen de PPC toch iemand anders is die behalve lid van de Contactgroep, ook zelf FAP heeft (of heeft gehad) en zich als direkt betrokkene als voorzitter wil aanmelden. Daarom stond er dus op bladzijde 20 een oproep voor een voorzitter (m/v). Ik ben n.l. zelf ook alleen maar een 'partner van', in dit geval van Ans en die is wegens FAP geopereerd en heeft nu een ileo anale anastomose met pouch. MAAR WIE BEN IK? Even voorstellen: Frans C.W. Dietvorst, geboren 18 september 1930 in Tilburg. Sinds 1 oktober 1990 gepensioneerd na 38,5 jaar bij Philips in Eindhoven te hebben gewerkt. Vader van een dochter Desirée (1963) en een zoon Frank (1965). Begin 1977 zijn Tilly (de moeder van mijn kinderen) en ik in goed overleg uit elkaar gegaan. Tot op heden hebben wij met zijn allen nog steeds een vriendschappelijk en regelmatig con- tact met elkaar. Na een aantal jaren vrijgezel te zijn geweest heb ik eind 1983 Ans ontmoet en zijn wij in 1986 getrouwd. Ans woonde in Roer- mond met haar zoon Patrick (1968) en sinds 1985 woon ik dus nu ook daar, nadat wij samen een heel fijn huis hadden gekocht. Maar voor PPC leden is wat informatie over Ans eigenlijk ook van belang!! Ans(1946) is geboren in Maasniel (nu een deel van Roermond) en is blibliothecaresse op een bibliobus. In 1968 is Ans vertrokken naar Bonaire, waar zij is getrouwd en waar Patrick werd geboren. Ook Ans en Patrick's vader zijn uit elkaar gegaan en Ans heeft tot 1977 op Curaçao gewoond en in de bibliotheek gewerkt en als alleenstaande moeder voor Patrick gezorgd. In1977 zijn zij beiden naar Roermond teruggekeerd, omdat haar vader er

4 alleen voor stond, nadat Ans' moeder was overleden. (Later bleek dit polyposis coli te zijn geweest!). De oudste broer van Ans stierf daaraan op 43-jarige leeftijd en toen Ans in 1992 ook ontdekte dat er iets fout zat bij haar, is in Roermond een carcinoom uit haar endeldarm verwijderd. Bij nacontrole bleek toen dat er zeer veel poliepen in de dikke darm aanwezig waren. Nadat de diagnose FAP vaststond, is ze in 1994 in het AMC door Dr. Slors geopereerd en heeft sindsdien een ileo anale anastomose met pouch. Haar "fabriekje" (zoals wij het altijd noemen) werkt perfect en zij hoeft gelukkig nergens rekening mee te houden en heeft ook geen medicijnen nodig. (Chapeau voor Dr. Slors!). Haar zoon Patrick heeft het defecte gen niet geërfd, Ans haar jongere broer wèl, die is inmiddels ook geopereerd (in Sittard). Zo nu weet u allemaal wie wij zijn. Wilt u meer weten? Wij zijn erg extravert, dus bel gerust Wij hopen u allemaal te zien op onze contactdag in november, graag een hartelijk TOT ZIENS. Frans Dietvorst.

5 MIJN VERHAAL. Ik heb in mijn vorig verhaal (bladnr 6) vertelt dat ik 9 juli dit jaar het ziekenhuis in zou gaan voor een dikke darm operatie. Deze operatie heeft plaats gevonden in het AMC en Dr. F. Slors heeft mij geopereerd. Drie weken voor de operatie had ik al de kriebels. De zenuwen gierden door mijn lichaam. Ik begon al slecht te slapen. Het enige wat door mijn gedachten schoot was: hoe kom ik uit de narcose, hoeveel pijn heb ik, hoe zal de opbouw verlopen, wat zal ik voelen, zal het met het eten goed gaan. De laatste keer dat ik geopereerd ben was in 1988 en dat was een blinde darm operatie. Ik zelf ging mijn dikke darm operatie vergelijken met de blinde darm operatie. Terwijl iedereen zei: deze operatie kan je niet met een blinde darm operatie vergelijken want de dikke darm operatie is véél zwaarder. Maar Prisciltje was eigenwijs en wou dit niet geloven. Dinsdag 9 juli kwam al dichterbij en hoe dichterbij deze datum kwam hoe chagrijniger ik werd. De dag was aangekomen, mijn gezin en mijn moeder hebben mij naar het AMC weggebracht. 's Middags moest ik al gelijk beginnen met kuren. 4 Liter Clean-Prepp moest ik in 4 à 6 uur weg drinken. Terwijl ik helemaal niet zo'n grote drinker ben. De coassistent heeft in de morgen mij nog even onderzocht en daarna kwam de verpleging kennis met me maken. De eerste nacht in het ziekenhuis heb ik goed geslapen en toen ik woensdagochtend (10 juli) wakker werd viel het wel mee wat betreft de zenuwen. Dezelfde dag, vroeg in de ochtend, kwam Dr. Slors even bij mij. Hij had niet zo'n goed nieuws. Ik dacht gelijk o, jee wat heb ik nu boven mijn hoofd hangen. Hij vertelde me dat er een fout was gemaakt in de planning. Hij kon mij donderdag de 11e juli niet opereren omdat hij nooit op donderdag opereert. Hij heeft het voor elkaar gekregen dat hij mij op de 12e (vrijdag) wel kon opereren. Ik kon donderdag evengoed wel geopereerd worden maar door een andere chirurg en dat wou ik niet, ik wou persé door Dr. Slors geopereerd worden omdat ik in hem vertrouwen had. Ik zou wel als eerste geopereerd worden en dat vond ik wel fijn. Daarom moest ik wel 1 dag langer kuren en dat vond ik minder leuk. Woensdagnacht heb ik ook goed geslapen terwijl de donderdagochtend minder was. Ik werd wakker en de zenuwen gierden door mijn lichaam. Het enige waar ik aan kon denken was: ik had nu op de operatietafel kunnen liggen, ik zou de operatie over een paar uur achter de rug gehad hebben. Alles liep tegen die ochtend. Mijn zenuwen zaten mij zo hoog dat ik bijna de hele dag gehuild heb, zo bang was ik voor de operatie. Ik ben in mijn hele leven

6 nog nooit zo nerveus geweest. Gezien het feit dat ik zo nerveus was kreeg ik voor het slapen gaan een sterk kalmeringstablet en wat voor mij een hele geruststelling was, was dat mijn man Marc mocht blijven slapen, op mijn kamer. Vrijdagochtend; ik had goed geslapen, ik moest nog even onder de douche en dan hup het bed weer in want ik zou weer een sterk kalmeringstablet krijgen alleen nu een dubbele dosis. Zodat ik slaperig naar de OK gebracht zou worden. Marc mocht mee naar de OK-afdeling om mij weg te brengen. Hij is tijdens de operatie in het ziekenhuis gebleven. De operatie heeft in totaal 3½ uur geduurd. Na de operatie ging het zo goed met me dat Marc mij om uur al mocht ophalen, met de verpleging samen, om mij naar de afdeling terug te brengen. Ik ben 's middags wel een paar keer wakker geweest, maar ik weet daar niets meer van. 's Avonds om uur ben ik wakker geweest wat ik zelf kan herinneren. Alleen was dat voor 1 minuut want ik viel weer terug in een diepe slaap. Wat ik wel fijn vond was, dat ik een 1-persoons kamer had. Zaterdagochtend werd ik wakker en het eerste wat ik deed was aan mijn buik voelen of ik wel geopereerd was. Want op dat moment wist ik dat even niet meer. Maar al snel realiseerde ik me dat doordat ik mijn maagsonde voelde in mijn neus en ik had een infuus in mijn hand met daar een morfine-pomp op aangesloten. Om uur 's middags was ik weer wakker geworden en ik dacht bij mijzelf, Priscilla je blijft nu wakker want we gaan nu eerst een sigaretje roken, dat heb je wel verdiend. Ik mocht roken, alleen moest ik op Marc wachten want ik mocht niet alleen achterblijven in de rokersruimte. Verder ging de zaterdag goed, de zondag ook wel tot dat de zondagavond aanbrak. Zondagavond begon ik met spugen tot maandagochtend. De artsen hadden opnieuw een maagsonde ingebracht en ze wilden een darm foto maken om te kijken waarom ik zo gespuugd had. Ik zelf had wel een vermoeden, nl. een lus in mijn darm en deze conclusie verteldde de zaalarts mij ook 1 dag later. Dinsdagmorgen mocht de maagsonde weer verwijderd worden omdat ik niet meer misselijk was. Alleen wat ik niet zo leuk vond was dat ik van 60 cc water p/u naar 1 slokje per half uur terug gezet werd. Ik stond al 1 week op water en ik wilde nu toch wel eens iets anders drinken dan water. Woensdag heb ik ook nog op water gezeten maar donderdagochtend mocht ik gelukkig overstappen op vol vloeibaar. Dat ging zo goed dat ik 's avonds al warm eten mocht proberen. En dat heeft me gesmaakt, heerlijk. In principe

7 zou ik maandag 22 juli ontslagen worden maar na een gesprek met de artsen mocht ik zaterdag (20 juli) al naar huis.dat was voor mijn gezin ook heel fijn want dan hadden we nog een weekend samen voordat Marc weer zou gaan werken. Vrijdag kwam Marc op bezoek en vroeg aan mij of hij mij dezelfde dag al kon meenemen. Dus hebben wij dit aan de zaalarts gevraagd en dat was goed. Wat maakt in principe dat ene nachtje nou nog uit. Heerlijk, vrijdagmiddag om uur was ik in mijn eigen huis in mijn eigen stad. Ik heb in totaal 10 dagen in het ziekenhuis gelegen. De opbouw na de operatie (ileo rectale anastomose) is mijzelf heel erg tegen gevallen. Ik vind het heel zwaar. Nu 2½ week na de operatie (ik schrijf dit op 30 juli) kan ik een beetje goed lopen, kan ik een beetje beter op mijn zij slapen (niet de hele nacht want dat is nog te pijnlijk) en kan ik wat langer op een stoel zitten (1 tot 2 uur). Als ik opsta wordt het nog regelmatig zwart voor mijn ogen en daarbij duizeligheid. Ik heb ontzettend veel pijn in mijn rug, maar dan moet ik ook wel toegeven dat ik net als mijn vader rugpatiënt ben. Ik denk nu alleen nog aan het beter worden, alhoewel het voor mijn gezin, mijn familie en voor mijzelf het een hele opluchting is dat de operatie achter de rug is. Zoals ik al eerder schreef had ik 2 à 3 weken voor de operatie al de zenuwen. Eigenlijk heb ik mezelf gek gemaakt door de nerveusiteit. Ik heb zo de zenuwen gehad, dat ik na de operatie regelmatig droomde dat ik nog geopereerd moest worden waardoor ik wakker schrok en hierdoor constant aan mijn buik voelde en mezelf af vroeg; "ben ik eigenlijk wel geopereerd". Ik wil dan ook aan diegene doorgeven die nog geopereerd moeten worden, probeer jezelf zo rustig mogelijk te houden. Het is niet makkelijk maar probeer het wel. Mijn vader zei altijd: "Als je gek de narcose ingaat, kom je nog gekker uit de narcose". Mijn vader heeft wel gelijk gehad, want ik spreek uit eigen ervaring. Ik hoop dat jullie een hoop steun vinden in mijn verhaal. Mochten jullie vragen hebben over de operatie en de opbouw erna, dan kunnen jullie mij uiteraard bellen of schrijven. Mijn adres en telefoonnummer staan voorin het boekje. P.S. Ik wil nog even een stukje toevoegen op mijn verhaal in het vorig boekje. Ik wil graag de patiënten die Polyposis hebben erop attenderen dat als je een kindje neemt na de operatie dat de kans op erfelijkheid van 50 % evengoed

8 blijft. Je kan je kind nog steeds Polyposis meegeven. Het is dus NIET zo, dat je kindje dan geen Polyposis kan krijgen. Dit is helaas een fabeltje. Er zijn Polyposis patiënten die dit denken. Ik wil jullie bij deze zelf ook vragen om niet te vergeten om jullie eigen verhaal op te schrijven en naar ons toe te sturen. Priscilla Mook den Engelsman UITERLIJKE INZENDDATUM COPY DECEMBER NUMMER NOVEMBER A.S.

9 Onderstaand een artikel wat gepubliceerd is in het NRC Handelsblad d.d. 22 augustus Een genetische analyse van darmpoliepen kan helpen bij de beslissing hoe patiënten met familiale polyposis coli (FAP) aan hun dikke darm worden geopereerd. Bij deze overerfbare aandoening, waarbij in de dikke darm honderden tot duizenden poliepen voorkomen die onbehandeld onherroepelijk tot dikke darmkanker uitgroeien, moet de chirurg zowel dikke darm als rectum weghalen of het rectum laten zitten en de dunne darm daar direct mee verbinden. In het eerste geval moeten de veelal jonge patiënten de rest van hun leven hun uitwerpselen in een stomazakje opvangen. Als het rectum intact blijft bestaat de kans dat zich daar later alsnog kanker ontwikkelt. FAP is een dominant erfelijke aandoening waarbij mutaties bestaan in adenomateuze polyposis coli-gen (APC-gen). Er zijn verschillende muta- ties die tot de ziekte leiden. Dr. H. Vasen van de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren in Leiden en een aantal collega's uit verschillende Nederlandse ziekenhuizen hebben aangetoond dat bij een mutatie in het begin van het gen de kans op latere rectum-tumor zo klein is dat het verantwoord is de natuurlijke faecesuitgang te behouden. Bij een mutatie in het tweede deel van het gen is het beter meteen een stoma aan te leggen, omdat de kans groot is dat er jaren later tumorgroei optreedt. Het chirurgische dilemma bij FAP heeft grote gevolgen voor de patiënten. Leven met een stoma heeft voor de patiënten die al op 20- tot 25-jarige leeftijd worden geopereerd grote sociale consequenties. Uit verschillende rapporten is echter gebleken dat de kans op tumor in de rectumstomp bij FAP-patiënten na 20 jaar op kan lopen naar 10 à 55%. Omdat er aanwijzingen waren dat dit risico mede bepaald wordt door de plaats van de mutatie in het APC-gen, hebben de Nederlandse onderzoekers gekeken of DNA-analyse van nut kon zijn bij de behandeling van FAP-patiënten. Uit het FAP-register van de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren, waarin de stambomen en medische gegevens zijn opgenomen van alle in Nederland bekende families met deze ziekte, werden 225 patiënten gelicht die gemiddeld 11 jaar voordien een rectum-sparende operatie hadden ondergaan. Onder dit patiëntenbestand bleek het risico dat in de jaren na de operatie wegens onbeheersbare poliepvorming of kanker alsnog het rectum verwijderd moest worden na 20 jaar op te lopen tot 42%. Van 87 van deze patiënten was de positie van de mutatie in het APC-gen exact bekend. Het bleek dat 72 patiënten een mutatie vertoonden in het begin van het APC-gen (vóór codon 1250), bij 14 van hen moest het rectum later alsnog verwijderd. Bij de 15 patiënten met een mutatie na codon 1250 was een ingreep bij acht patiënten jaren later nog nodig geweest. Omdat het risico op latere rectale problemen

10 beduidend groter is in de groep met een mutatie in het tweede deel van het gen, adviseren de Nederlandse onderzoekers bij FAP-patiënten met die mutatie altijd rigoreus een operatie te verrichten waarbij dikke darm en rectum worden verwijderd. Bij de overige patiënten kan zonder al te veel risico volstaan worden met een rectumsparende operatie. (The Lancet, 17 aug.) Commentaar Dr. H.F.A. Vasen: Helaas is in het door een medewerker van het NRC Handelsblad geschreven artikel dat op 22 augustus in de Wetenschap Bijlage verscheen een fout geslopen. Eén van de genoemde operatieve behandelingen van polyposis is verwijdering van dikke darm en rectum. Bij dit type operatie wordt de continuïteit hersteld door een verbinding tussen dunne darm en anus (ileo anale anastomose) en is van de noodzaak van een stoma, zoals gesuggereerd in het artikel, geen sprake.

11 UITNODIGING AAN: de leden van de Polyposis Contactgroep, de leden van de Medische Adviesraad Polyposis Contactgroep, genodigden en belangstellenden. Langs deze weg nodigt het bestuur van de Stichting Polyposis Contactgroep u uit tot het bijwonen van onze jaarlijkse contactdag. Deze zal plaatsvinden op zaterdag 1 november 1997, in de lokatie van de Schakel te Nijkerk. De aanvang is gesteld op uur In welke zaal of verdieping deze bijeenkomst zal plaatsvinden zal middels een indicatiebord in de hal worden aangegeven. De zaal zal open zijn vanaf uur en dan kunnen wij u een kopje thee en/of koffie aanbieden. Er is een ruime parkeergelegenheid aanwezig voor diegenen die met eigen vervoer komen. Leden die met het openbaar vervoer arriveren kunnen de Schakel dichtbij het station vinden, zie bijgevoegde plattegrond. Het PROGRAMMA luidt als volgt; uur: Zaal open uur: Opening uur: Dr. G. Griffioen, Academisch Ziekenhuis Leiden Syndroom van Gardner uur: Mr. Ingrid Bos WBGO (Wet op de Geneeskundige Behandelings Overeenkomst ) uur: Drs. C. Dudok de Wit, psychologe, "Ervaringen tijdens het onderzoek naar de psycho-sociale implicaties van voorspellende DNA diagnostiek voor polyposis" uur: P A U Z E uur: Dr. P. van Duijvendijk, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Uitslag enquete

12 16.35 uur: F O R U M. Hierin zullen de sprekers van hedenmiddag zitting nemen, eventueel aangevuld door leden van onze Adviesraad uur: Sluiting. Indien u vragen heeft over de onderwerpen die deze middag zijn behandeld en/of u vragen heeft over de situatie waarin u zich nu bevindt, kunt u deze vragen rechtstreeks, zowel mondeling als schriftelijk, tot het Forum richten. Wij stellen het wel op prijs dat de schriftelijk gestelde vragen ingediend worden aan de bestuurstafel, voordat het Forum zitting neemt. Wij, als bestuur van de Polyposis Contactgroep. hopen dat deze uitnodiging voor u aanleiding zal zijn tot het bijwonen van deze bijeenkomst. Tevens stellen wij u in de gelegenheid om uw partner, familieleden en/of kennissen mee te nemen. Daarom verzoeken wij u vriendelijk, doch dringend, de bijgevoegde antwoordstrook, deze vindt u op pagina.. van dit contactblad, in te vullen, uit te knippen en tijdig, doch uiterlijk, voor 31 oktober a.s. te sturen naar ons secretariaat van de Contactgroep Polyposis, Europaboulevard 473, 1825 RP te Alkmaar. U kunt zich ook telefonisch of per fax aanmelden op het secretariaat van de Contactgroep, t.w: Hopende u op deze middag te mogen begroeten, verblijven wij met vriendelijke groeten, namens het bestuur Polyposis Contactgroep, Jannie den Engelsman, voorzitter.

13 pagina 24

14 pagina 24

15 ROUTE BESCHRIJVING

16 Rugklachten na operaties van het darmstelsel. Inleiding: De auteur werd gevraagd een stuk te schrijven over zijn visie over het ontstaan van rugklachten na een operatie aan het darmstelsel. Hij schreef hierover een algemene beschouwing, een visie en geen artikel waar wetenschappelijk onderzoek aan vooraf is gegaan. Het is een verhaal met de uitleg die een fysiotherapeut in de dagelijkse praktijk geeft over factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van rugklachten na een operatie in de buik. Het is ook een algemeen artikel geworden omdat aard en techniek van operatie niet in dit verhaal zijn meegenomen terwijl ze wel van belang kunnen zijn voor het klachtenbeeld dat iemand heeft. Voor een beter begrip willen wij eerst iets uitleggen over: - het begrip "gewricht". - het begrip "beweging". - het begrip "verzakking". - de werking van het zenuwstelsel. Het begrip "GEWRICHT". De meeste mensen weten dat een gewricht een plaats in het lichaam is waar twee of meerdere botstukken bij elkaar komen die t.o.v. elkaar kunnen bewegen (enkel, elleboog, enz). Er zijn echter ook gewrichten zonder botten. De huid kan bijvoorbeeld ook bewegen t.o.v. zijn onderlaag; je kunt de huid oppakken en heen en weer bewegen. Dit is dus eigenlijk ook een gewricht. Er zijn zo nog veel meer structuren die t.o.v. elkaar kunnen bewegen in het lichaam: - tussen organen (b.v. de rechter nier en een deel van de dikke darm) - tussen een orgaan en een spier (b.v. een diep in de buik gelegen spier, die vastzit tussen de lendewervelkolom en het bovenbeen en een deel van de dikke darm). - tussen een orgaan en een "vlies" (b.v. de longen en hun longvliezen). - tussen een orgaan en een bot (b.v. de blaas en het schaambeen). Dit zijn dus eigenlijk ook gewrichten. bijvoorbeeld een deel van de darm wordt verwijderd bij een operatie, Wanneer b.v. een polsgewricht wordt getroffen door een ongeval, slijtage of operatief

17 ingrijpen dan gaat dit meestal ten koste van de beweeglijkheid. Dit geeft dan vaak klachten van pijn en (bewegings)beperking. Dit geldt ook voor de andere, hierboven beschreven gewrichten. Het begrip "BEWEGING". Als er gewrichten zijn, vindt er dan ook beweging plaats? Het antwoord is, ja en wel meerdere soorten beweging. (uit "handboek voor de ostepathie/het bekken van Luc Peters en Gregoire Lason.) De belangrijkste is de beweging welke ontstaat onder invloed van ons middenrif, dit is een koepelvormige spier, grotendeels verantwoordelijk voor onze ademhaling. Bij iedere inademing daalt het middenrif en duwt zo de organen van hun plaats, de nieren dalen bij iedere inademing 3 centimeter en stijgen bij de uitademing ook 3 centimeter. Dit is ongeveer 600 meter per dag. (Een wandelende nier, maar dan in zijn gezonde betekenis). Ook de darmen ondervinden beweging onder invloed van het middenrif. Dit noemen we orgaanmobiliteit (beweeglijkheid). Ieder orgaan heeft ook een eigen beweeglijkheid, namelijk een minimale beweging, met een vast ritme en een voor dat orgaan specifieke richting, de motiliteit, in sommige gevallen ook wel peristaltiek genoemd. Tenslotte is er nog een derde soort beweging en dat is de beweging welke een orgaan ondervindt onder invloed van de beweging in de benige gewrichten (wervelkolom, enz.). Als we voorover buigen veranderen onze organen van plaats, ook ten opzichte van elkaar. Mensen die lijden onder een verzakking ondervinden in lig vaak minder last. Deze beweging wordt de motriciteit genoemd. Elke operatieve ingreep, dus ook in de buik, laat in principe littekenweefsel en verkleving achter. Door deze verklevingen zal de beweeglijkheid veranderen (verminderen). Het begrip "VERZAKKING" Een orgaan houdt de hem beschikbare ruimte maximaal bezet. Als bijvoorbeeld een deel van de darm wordt verwijderd bij een operatie, komt er ruimte vrij, waardoor de omliggende organen de neiging hebben van plaats te

18 veranderen. Hierdoor zullen de organen anders bewegen dan voorheen en zullen er andere trekkrachten plaatsvinden op de aan het orgaan vastgehechte structuren zoals banden en vliezen. Omdat uiteindelijk in het lichaam alles aan elkaar vast zit (via vliezen en banden) zullen deze trekkrachten ook in verderop gelegen gebieden standsveranderingen kunnen veroorzaken, b.v. in de wervelkolom. De werking van het ZENUWSTELSEL Het zenuwstelsel bestaat uit twee delen. Het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel. Het centrale zenuwstelsel (de hersenen en het ruggemerg) is als het ware de "computer" die alle functies in het lichaam regelt. Het perifere zenuwstelsel (de zenuwen tussen het ruggemerg en de rest van het lichaam) is de telefoonleiding die de informatie van en naar het lichaam vervoert. Dit "perifere" stelsel heeft dus zenuwen van het ruggemerg naar b.v. een orgaan (het beinvloeden van de hartfunctie) of spier (het aan- en ontspannen van een spier) toe. Het heeft ook zenuwen van b.v. een orgaan naar het ruggemerg en hersenen toe (als je blaas "vol" is voel je dat je moet plassen). De vulling van de blaas wordt "geregistreerd" door zintuigjes die in de blaas zitten. Deze informatie wordt via zenuwen doorgegeven aan het centrale zenuwstelsel. Er zijn zo ook zintuigen die pijn, temperatuur, druk, rek, enz registreren en dit doorgeven aan het centrale zenuwstelsel. We kunnen concluderen dat, als er iets verandert in het functioneren en/of bewegen van een orgaan er dus iets zal veranderen in de informatiestroom van het orgaan naar het centrale zenuwstelsel toe. Er komt vanuit het lichaam een behoorlijke informatiestroom het ruggemerg binnen, denkt u zich eens in, informatie uit de huid, uit alle spieren, botten en gewrichten uit alle organen, enz. Als al deze informatie met een eigen zenuw naar de hersenen gebracht zou worden dan zou onze nek heel wat dikker moeten zijn. Het ruggemerg is echter veel smaller dan alle zenuwen bij elkaar. In het ruggemerg bevindt zich dan ook een soort schakelcentrum die de informatie uit de verschillende gebieden (huid, spieren, botten, organen, enz.) gecombineerd doorzendt, via het ruggemerg, naar de hersenen toe. De

19 hersenen bezitten het vermogen om al deze signalen weer uit elkaar te halen (te "discrimineren") zodat ieder signaal weer apart opgemerkt en verwerkt kan worden. Komt er in zo'n schakelcentrum extreem veel informatie binnen (b.v. bij een hartinfarct, er komen dan zeer veel prikkels uit het hart, via de zenuwen, het schakelcentrum binnen. ) dan "vervormt" de informatie en kunnen de hersenen de verschillende prikkels niet meer discrimineren. (de hersenen "denken" dan dat deze grote hoeveelheid prikkels uit de arm komen, wat de persoon in kwestie dan het gevoel van tintelingen in de linkerarm geeft). Wat heeft dit alles nu te maken met de eventuele gevolgen van een buikoperatie? Als er een (deel van) een orgaan uit de buikholte wordt verwijderd ge- beuren er een aantal zaken. * De buikwand wordt geopend wat een gevolg heeft voor het functioneren van de buikspieren zelf. * Er komt ruimte in de buikholte vrij. * Er ontstaan na een operatie littekens in buikholte en buikwand. De buikspieren zullen na een operatie verzwakken. Deels omdat ze een kortere of langere tijd door de wond niet goed aangespannen kunnen worden en deels als een reflex op de wond zelf. Mechanisch gezien betekent dit dat iemand geneigd zal zijn met een hollere rug te gaan staan en met een meer voorovergekanteld bekken. Hierdoor zullen met name de lendewervels op de lagere niveau's zwaarder belast worden evenals de gewrichten in het bekken zelf. Deze zwaardere belasting kan tot klachten leiden. Doordat er ruimte in de buikholte "vrij" komt zullen andere organen in de buikholte een iets andere positie in gaan nemen (ze zullen de vrijgekomen ruimte in willen nemen) en ze zullen op een andere manier gaan bewegen. Dit heeft gevolgen voor de informatie die uit die organen komt (de banden en vliezen die de "ophanging" vormen van de organen komen b.v. meer op spanning). Dit kan een overbelasting geven van het schakelcentrum in het ruggemerg wat zo reflexmatig (als beschreven bij het hartinfarct) een gevoel (b.v. pijn) kan geven in een huidgebied dat zijn informatie ook naar hetzelfde schakelcentrum stuurt. Ook het orgaan waarin geopereerd zelf zal vele prikkels naar het ruggemerg toe sturen Het boek Segmentale diagnostiek van dr. B. van Cranenburgh beschrijft de

20 relatie van de dikke darm met de huid gebieden van de elfde borstwervel t/m de eerste lendewervel. De huidgebieden rond de bekkenrand lies en bovenbeen hebben net als de dikke darm een relatie met deze wervels en kunnen dus, via het hierboven genoemde systeem, bij veranderingen of problemen bij de dikke darm bepaalde sensaties (gevoelens) vertonen. Een operatie laat altijd littekens achter, de hechtende werking van littekenweefsel zorgt er niet alleen voor dat een wond keurig dicht gaat, maar ook vaak dat er wat verklevingen ontstaan tussen de wond en zijn omgeving. Hierdoor zal er in de omgeving van een wond anders bewogen gaan worden. De dikke darm heeft daarnaast een relatie met een spier die diep in de buikholte ligt. Deze spier zit enerzijds vast aan de voorzijde van de lendewervelkolom en de binnen zijde van het bekken, anderzijds zit hij vast aan de voorzijde van het bovenbeen. Als een persoon rechtop staat zal de spier, bij aanspanning, het been heffen. Het been wordt als het ware opgehesen aan de lendewervelkolom, de heup buigt. Vaak zie je na een buikoperatie een toenemende spanning ontstaan in deze heupbuiger. Door deze aanspanning zal ook de lendewervelkolom naar voren getrokken worden, de rug wordt wat holler en het bekken kantelt naar voren Bij nog meer aanspanning zal iemand geneigd zijn met wat gebogen heupen te gaan staan, dus als het ware wat voorover Dit zal het naar voren kantelen versterken. Het kantelen van het bekken zal tegen gehouden moeten worden door o.a. de buikspieren. De buikspieren kunnen de voorzijde van het bekken omhoog trekken en zo het bekken weer achteroverkantelen. De buikspieren zullen dit echter (vlak) na een operatie niet graag doen. Net als eerder beschreven zal de andere houding van bekken en rug een belasting toename veroorzaken in onderrug en bekken. Wat kunnen we hier nu uit concluderen. Een operatie in de buikholte heeft mechanische gevolgen voor de lendewervelkolom. Mechanisch gezien zal de manier van bewegen in deze gebieden, veranderen. Dit kan overbelasting en dan ook klachten veroorzaken. Daarnaast kan een operatie ook via het zenuwstelsel klachten veroorzaken. De overprikkeling van het schakelcentrum in het ruggemerg door de veranderde informatiestroom uit het geopereerde gebied/orgaan en zijn veranderde omgeving kan een pijngevoel veroorzaken in de huidgebieden, die hun informatie naar dat datzelfde centrum toesturen.

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is FAP? Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een erfelijke ziekte die zich kenmerkt door het ontstaan van honderden poliepen

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is FAP? Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een erfelijke ziekte die zich kenmerkt door het ontstaan van honderden poliepen

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP)

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Hallo, ik ben Joep. Dit zijn mijn zusje Mieke en mijn vader en moeder Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Boekje met informatie voor jonge mensen Je hebt net te horen gekregen dat je FAP hebt. Of misschien

Nadere informatie

Penningmeester Wil Mofers Adviesraad. Mw. I.S.J. van Leeuwen 2e Penn.mstr. Huub Simons Dr. J. Lens. 6074 EK Melick Vliegen

Penningmeester Wil Mofers Adviesraad. Mw. I.S.J. van Leeuwen 2e Penn.mstr. Huub Simons Dr. J. Lens. 6074 EK Melick Vliegen CONTACTBLAD Postbank rekeningnummer 6933420 4e Jaargang, nr. 13, april 1998 Redactie Mw. Ida Hengst Mw. Inge van Leeuwen Mw. Priscilla Mook Dr. H.F.A. Vasen Redactie-adres Kerkuilstraat 7 1826 KA Alkmaar

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia-operatie

Fysiotherapie na een hernia-operatie Fysiotherapie na een hernia-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2015 pavo 0292 Inleiding U bent in het Albert Schweitzer ziekenhuis geopereerd aan een hernia in uw rug. In deze folder willen wij

Nadere informatie

FAP (Familiale adenomateuse polyposis)

FAP (Familiale adenomateuse polyposis) FAP (Familiale adenomateuse polyposis) Kenmerken Familiale Adenomateuse Polyposis (FAP) wordt gekenmerkt door het vóórkomen van honderden tot duizenden poliepen in de dikke darm (colon en rectum). De eerste

Nadere informatie

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel H15.016-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Vóór de operatie... 2 Thuis oefenen... 2 Lees deze adviezen vast goed door... 2 De dag van de operatie... 3

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP)

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Familiaire Adenomateuze Polyposis: wat nu? U bent zelf, of in uw naaste omgeving geconfronteerd met Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP), ook wel polyposis genoemd.

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Dikke darmpoliepen. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl

Dikke darmpoliepen. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl Dikke darmpoliepen MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Wat zijn darmpoliepen? 2 2. Darmpoliepen en darmkanker 2 3. Wat kunnen de klachten zijn bij dikke darmpoliepen? 3

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie

PATIËNTENINFORMATIE. DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie PATIËNTENINFORMATIE DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie 2 DE LAPAROSCOPISCHE OPERATIE Vakgroep chirurgie Goed om te weten In deze folder geeft Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg over een laparoscopische

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie rondom een radicale prostatectomie

Bekkenfysiotherapie rondom een radicale prostatectomie Bekkenfysiotherapie rondom een radicale prostatectomie Binnenkort wordt u geopereerd aan uw prostaat. Uw uroloog heeft u daarover al informatie gegeven. In deze folder geven wij u uitleg over de begeleiding

Nadere informatie

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal z 1 Als u een hernia-operatie

Nadere informatie

Take a look at my life week 26

Take a look at my life week 26 Take a look at my life week 26 Zo weer een week voorbij, wat vliegen ze ineens om. Voorheen gingen mijn dagen nooit zo snel maar nu met een kleine in huis kom ik gewoon tijd te kort. Daan is inmiddels

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie. en een endeldarmverzakking. Bekkenbodemspieren en verzakkingsoperatie

Bekkenfysiotherapie. en een endeldarmverzakking. Bekkenbodemspieren en verzakkingsoperatie Bekkenfysiotherapie en een endeldarmverzakking Binnenkort wordt u geopereerd aan een darmverzakking. Uw behandelend arts heeft u daarover al informatie gegeven. In deze folder geven wij u uitleg over de

Nadere informatie

IPAA, Ileo Pouch Anale Anastomose (plaatsen inwendige opvang ontlasting)

IPAA, Ileo Pouch Anale Anastomose (plaatsen inwendige opvang ontlasting) IPAA, Ileo Pouch Anale Anastomose (plaatsen inwendige opvang ontlasting) Uw specialist stelt voor van een deel van uw dunne darm een nieuwe opvang voor uw ontlasting te maken (Ileo Pouch Anale Anastomose).

Nadere informatie

Sportprogramma voor stomadragers

Sportprogramma voor stomadragers Sportprogramma voor stomadragers Chirurgie Sporten om te herstellen en fit te blijven. U bent geopereerd en er is bij u een stoma aangelegd. Wij begrijpen dat dit een hele verandering voor u is. Gedurende

Nadere informatie

Blaasoperatie (Bricker-operatie)

Blaasoperatie (Bricker-operatie) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urologie Blaasoperatie (Bricker-operatie) 1 Blaasoperatie (Bricker-operatie) Binnenkort gaat u naar het ziekenhuis voor een blaasoperatie.

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren.

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. GYNAECOLOGIE Oefenschema na gynaecologische operatie Het doel van de oefeningen In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. Bij

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie Operatie U heeft kortgeleden een halsklier dissectie ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis. Er

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Inhoudsopgave A. Inleiding... 1 B. Verloop van het herstel... 2 C. Adviezen voor het dagelijks leven... 2

Nadere informatie

H.303557.0215. Adviezen voor en na een verzakkingoperatie

H.303557.0215. Adviezen voor en na een verzakkingoperatie H.303557.0215 Adviezen voor en na een verzakkingoperatie 2 Inleiding U behandelend arts heeft u geadviseerd een verzakkingsoperatie te ondergaan om uw klachten te verhelpen. Tijdens de voorlichting heeft

Nadere informatie

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN CHIRURGISCHE INGREEP PATIËNTENINFORMATIE 2 ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN CHIRURGISCHE INGREEP Deze informatie geeft een algemeen advies voor patiënten die veelal een

Nadere informatie

Oefenen na een keizersnede

Oefenen na een keizersnede Oefenen na een keizersnede Inleiding U bent in het Albert Schweitzer Ziekenhuis op genomen omdat u een keizersnede heeft ondergaan. Hierdoor moet u nog een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Een keizersnede

Nadere informatie

Nefrectomie (nierverwijdering) Afdeling Urologie

Nefrectomie (nierverwijdering) Afdeling Urologie Nefrectomie (nierverwijdering) Afdeling Urologie Uw uroloog heeft bij u een aandoening geconstateerd waarvoor het nodig is uw nier te verwijderen. In deze folder vindt u informatie om uzelf goed te kunnen

Nadere informatie

Adviezen voor een goede toilethouding

Adviezen voor een goede toilethouding Adviezen voor een goede toilethouding Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum maart 2010 pavo 0683 Inleiding In deze folder krijgt u informatie over het naar het toilet gaan, dus over

Nadere informatie

Fysiotherapie na een keizersnede

Fysiotherapie na een keizersnede REVALIDATIE Fysiotherapie na een keizersnede BEHANDELING Fysiotherapie na een keizersnede Een keizersnede betekent dat u een bevalling én een buikoperatie hebt ondergaan. Ondanks de drukke en bijzondere

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Na een prostaatoperatie is het mogelijk dat uw bekkenbodemspieren en de sluitspier nog onvoldoende in staat zijn om de plasbuis goed af te sluiten. Dit geeft

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (oefeningen voor beweeglijkheid van nek en schouder)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (oefeningen voor beweeglijkheid van nek en schouder) U heeft een halsklierdissectie ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten vlak bij de elfde hersenzenuw die de monnikskapspier van prikkels voorziet.

Nadere informatie

Adviezen na een keizersnee

Adviezen na een keizersnee Adviezen na een keizersnee Informatie voor patiënten F0030-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie

Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Praktische gang van zaken tijdens de opname... 1 Fysiotherapie... 1 Richtlijnen voor thuis... 3 Inleiding U verblijft in ziekenhuis Tjongerschans

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Na een prostaatoperatie is het mogelijk dat uw bekkenbodemspieren en de sluitspier nog onvoldoende in staat zijn om de blaas goed af te sluiten. Dit geeft

Nadere informatie

De scoliose-operatie. Sophia Kinderziekenhuis

De scoliose-operatie. Sophia Kinderziekenhuis De scoliose-operatie Sophia Kinderziekenhuis Samen met de dokter, de orthopaedisch chirurg en je ouders heb je besloten dat je aan je rug wordt geopereerd. Een operatie is geen kleinigheid. Het is een

Nadere informatie

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND FYSIOHOLLAND voorkom bekkenpijn Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? De therapeuten van FysioHolland geven tips. Veel vrouwen krijgen tijdens of na

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Wilhelmina Kinderziekenhuis. BERA-onderzoek (zonder narcose): een gehooronderzoek bij uw kind

Wilhelmina Kinderziekenhuis. BERA-onderzoek (zonder narcose): een gehooronderzoek bij uw kind Wilhelmina Kinderziekenhuis BERA-onderzoek (zonder narcose): een gehooronderzoek bij uw kind BERA-onderzoek: een gehooronderzoek bij uw kind Wat staat er in deze folder: BERA-onderzoek zonder narcose Wilt

Nadere informatie

Operatie dikke darm kanker

Operatie dikke darm kanker Operatie dikke darm kanker Inleiding Deze folder geeft u algemene informatie over diverse soorten operaties aan de dikke darm. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan

Nadere informatie

Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare LUMBALE KANAAL STENOSE WAARVOOR DECOMPRESSIE

Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare LUMBALE KANAAL STENOSE WAARVOOR DECOMPRESSIE Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare LUMBALE KANAAL STENOSE WAARVOOR DECOMPRESSIE 1. Wat is lumbale kanaal stenose? De lumbale kanaalstenose of vernauwing van het lendenwervelkanaal is een

Nadere informatie

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant.

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant. Oefeningen Sterke en geoefende buikspieren zijn belangrijk. Omdat ongetrainde en slappe buik- en rugspieren kunnen zorgen voor een slechte houding en rugklachten. Bouw het oefenen van de buikspieren langzaam

Nadere informatie

Oefenen na de bevalling

Oefenen na de bevalling Oefenen na de bevalling Inleiding U bent kort geleden in het Albert Schweitzer ziekenhuis bevallen. Het is goed om naast de zorg voor uw kindje ook aandacht te schenken aan uw eigen lichaam. De zwangerschap

Nadere informatie

WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het?

WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het? WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het? Oncologie/0145 1 Deze informatiebrochure is voor personen met een weke delen sarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn: familie, vrienden We geven

Nadere informatie

1825 JN Alkmaar Mw. J. van Duijnen. Mw. I.S.J. van Leeuwen Penningmeester Wil Mofers

1825 JN Alkmaar Mw. J. van Duijnen. Mw. I.S.J. van Leeuwen Penningmeester Wil Mofers CONTACTBLAD Postbank rekeningnummer 6933420 2e Jaargang, nr. 6, juli 1996 Redactie Mw. Priscilla Mook Mw. Inge van Leeuwen Mw. Ineke Schoffelmeer Dr. H.F.A. Vasen Redactie-adres Onder de Linden 119 6822

Nadere informatie

Weer plassen na een blaasvervangende operatie Hautmann-blaas

Weer plassen na een blaasvervangende operatie Hautmann-blaas U heeft onlangs een operatie gehad waarbij uw eigen blaas is vervangen door een nieuwe blaas gemaakt van dunne darm. Binnenkort kan de katheter eruit en gaat u proberen zelf weer te plassen. Dit gaat anders

Nadere informatie

De stoma operatie stap voor stap

De stoma operatie stap voor stap Specialist in Stomazorg Dansac ontwikkelt voortdurend nieuwe oplossingen gebaseerd op de wensen en behoeften van stomapatiënten en stomaverpleegkundigen. Om een dialoog aan te moedigen en taboes te doorbreken,

Nadere informatie

H.327185.0214. Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie)

H.327185.0214. Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie) H.327185.0214 Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie) Inleiding Uw specialist heeft u verteld dat u geopereerd moet worden aan een kwaadaardige tumor in uw borst. Meestal is een kwaadaardige tumor

Nadere informatie

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Lage rugpijn Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Inleiding Lage rugpijn Rugklachten komen veel voor. 4 van de 5 mensen heeft weleens te maken met rugpijn. In veel gevallen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné na een hysterectomie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné na een hysterectomie PATIËNTEN INFORMATIE Kiné na een hysterectomie 2 Mevrouw De revalidatie na de operatie is een belangrijk onderdeel van je genezing. Met deze folder willen we je alvast wat goede raad meegeven: Oefen je

Nadere informatie

PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com 1 Vandaag is het precies 15 dagen geleden dat ik van mijn pijn lijden verlost werd, moet zeggen dat het een enorme opluchting is om te kunnen lopen en staan zonder (noemenswaardige) pijn. Natuurlijk doet

Nadere informatie

Een operatie bij eierstokkanker

Een operatie bij eierstokkanker Een operatie bij eierstokkanker Deze folder geeft u informatie over een grote gynaecologische operatie bij een ovariumcarcinoom (eierstokkanker). In deze folder leest u meer over deze ingreep, die in medische

Nadere informatie

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Plenaire opening Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Opening door Anke Leibbrandt Iedereen wordt van harte welkom geheten namens de BVN en de programmacommissie erfelijkheid (betrokken

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de :

ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de : ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de : Gevolgen van de operatie Door de operatie is de nek en of schouder vaak pijnlijk. Na het verwijderen

Nadere informatie

Nucleoplasty. Cervicaal, Thoracaal of Lumbaal. Behandeling van een hernia bij het Pijnbehandelcentrum

Nucleoplasty. Cervicaal, Thoracaal of Lumbaal. Behandeling van een hernia bij het Pijnbehandelcentrum Nucleoplasty Cervicaal, Thoracaal of Lumbaal Behandeling van een hernia bij het Pijnbehandelcentrum Albert Schweitzer ziekenhuis april 2012 pavo 0789 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u besproken

Nadere informatie

TOTALE HEUP OPERATIE

TOTALE HEUP OPERATIE TOTALE HEUP OPERATIE Vervanging van het heupgewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten heup baat bij hebben. In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene

Nadere informatie

Lymfeklieren verwijderen in het bekken

Lymfeklieren verwijderen in het bekken 00 Lymfeklieren verwijderen in het bekken via een kijkoperatie Poli Urologie 1 Uw behandelend uroloog heeft met u gesproken over de noodzaak om bij u de lymfeklieren, via een kijkoperatie, uit het bekken

Nadere informatie

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen!

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Astrid Witte zomer 2014 Even vooraf: - Deze oefeningen zijn bedoeld voor gezonde volwassenen - Heb je klachten, overleg dan

Nadere informatie

Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Algemene informatie rug en hernia 2 2.1 Bouw van de wervelkolom

Nadere informatie

Hersteloperatie van de eileiders

Hersteloperatie van de eileiders man, vrouw en kind info voor de patiënt Hersteloperatie van de eileiders UZ Gent, Vrouwenkliniek Hersteloperatie van de eileiders na sterilisatie Wat is een hersteloperatie van de eileiders? In deze patiëntenbrochure

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust

Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust FYSIOTHERAPIE Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust ADVIES Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust U bent opgenomen in het ziekenhuis vanwege complicaties in de zwangerschap. De gynaecoloog

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE HEUP OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE HEUP OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum TOTALE HEUP OPERATIE Vervanging van het heupgewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten heup baat bij hebben. In deze folder

Nadere informatie

aanleggen van een pouch (IPAA)

aanleggen van een pouch (IPAA) patiënteninformatie aanleggen van een pouch (IPAA) U heeft met uw arts gesproken over het maken van een verbinding tussen de dunne darm en de anus. Dit heet een Ileo Pouch Anale Anastomose (IPAA), in het

Nadere informatie

Ziekte van von Hippel Lindau

Ziekte van von Hippel Lindau Ziekte van von Hippel Lindau Kenmerken De ziekte van von Hippel Lindau (VHL) is een zeldzame erfelijke aandoening die wordt gekenmerkt door goed- of kwaadaardige gezwellen (tumoren) op verschillende plaatsen

Nadere informatie

HELP MIJN DOCHTER HEEFT KANKER INGE VAN LIMBERGEN

HELP MIJN DOCHTER HEEFT KANKER INGE VAN LIMBERGEN HELP MIJN DOCHTER HEEFT KANKER INGE VAN LIMBERGEN 1 INGE VAN LIMBERGEN Eerste druk, juni 2014. Uitgegeven door Uitgeverij Het Punt www.uitgeverijhetpunt.be Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie

Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan een hernia en/of stenose in de rug. Rondom deze operatie krijgt u fysiotherapie. In

Nadere informatie

Het verwijderen van een nier

Het verwijderen van een nier Het verwijderen van een nier Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0127 Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van een nier. In deze folder leest u over

Nadere informatie

Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram)

Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram) Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram) De afspraak voor de mictiecystogram Het onderzoek van je blaas en urinewegen vindt plaats op: Datum:.. Dag/tijdstip: dag. uur Je wordt verwacht

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie Maatschap Gynaecologie Informatie over de laparoscopie Wat houdt een laparoscopie in? De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Dit is een ingreep waarbij de arts met een speciaal

Nadere informatie

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie).

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Verbetert de zorg na de behandeling van dikke darmkanker

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Poli Chirurgie

Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Poli Chirurgie 00 Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Poli Chirurgie Deze folder geeft u informatie over galsteenlijden en de behandeling hiervan. U heeft ingestemd met het operatief verwijderen van de galblaas

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij een overactieve bekkenbodem

Bekkenfysiotherapie bij een overactieve bekkenbodem Bekkenfysiotherapie bij een overactieve bekkenbodem Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum juni 2010 pavo 0684 Een overactieve bekkenbodem Bekkenbodemspieren kunnen te zwak maar ook

Nadere informatie

TEM Transanale Endoscopische Microchirurgie

TEM Transanale Endoscopische Microchirurgie TEM Transanale Endoscopische Microchirurgie In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten dat u binnenkort een Transanale Endoscopische Microchirurgie (TEM) ondergaat. Deze folder geeft u meer informatie

Nadere informatie

Fysiotherapeutische basisoefeningen

Fysiotherapeutische basisoefeningen Fysiotherapeutische basisoefeningen na een borstoperatie Na uw borstoperatie kunt u uw arm aan de geopereerde zijde wat minder goed bewegen. Dit kan vooral optreden als de lymfklieren uit uw oksel zijn

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN 209 Inleiding Deze folder geeft een algemeen advies voor patiënten die een grote chirurgische buikoperatie (maag-/darmoperatie) hebben

Nadere informatie

Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom

Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom Informatie voor patiënten F1087-3510 november 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie Opheffen van de buigstand van de vingers

Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie Opheffen van de buigstand van de vingers Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie Opheffen van de buigstand van de vingers Ziekte van Dupuytren Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie In overleg met uw arts heeft u besloten om een

Nadere informatie

Adviezen na rugoperatie (rug)hernia / vernauwing van het wervelkanaal

Adviezen na rugoperatie (rug)hernia / vernauwing van het wervelkanaal 00 Adviezen na rugoperatie (rug)hernia / vernauwing van het wervelkanaal Afdeling Fysiotherapie U bent momenteel herstellende van een operatie in verband met een (rug)hernia of vernauwing van het wervelkanaal.

Nadere informatie

PIJN BIJ KANKER SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE. Inhoudsopgave 1. Inleiding

PIJN BIJ KANKER SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE. Inhoudsopgave 1. Inleiding SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE PIJN BIJ KANKER Inhoudsopgave. Inleiding. Pijn bij kanker. Gevolgen van pijn. Slaap en vermoeidheid. Bewegen. Stemming. Behandeling van pijn. Pijnstillers. Doorbraakpijn.

Nadere informatie

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Pijn bij kanker Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Wat is pijn? Pijn is een onaangenaam gevoel. Het kan op verschillende manieren ontstaan en het kan op verschillende manieren worden

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas

Verwijderen van de galblaas Patiënteninformatie Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) 1 Verwijderen van de galblaas (cholecystectomie) Polikliniek Chirurgie, route 0.3 Telefoon

Nadere informatie

Laparoscopische operatie van de dikke darm

Laparoscopische operatie van de dikke darm Centrumlocatie Laparoscopische operatie van de dikke darm U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u in aanmerking komt voor een laparoscopische operatie van uw dikke darm. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

fysiotherapie na een longoperatie

fysiotherapie na een longoperatie patiënteninformatie fysiotherapie na een longoperatie Binnenkort wordt u geopereerd aan uw long(en) of u heeft onlangs een operatie ondergaan. Waarom is fysiotherapie belangrijk na deze operatie? Hoe kunt

Nadere informatie

MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN

MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN Dendermondsesteenweg 29 9270 LAARNE-KALKEN 0474 30 85 84 www.dekrachtbron.be info@dekrachtbron.be MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN LAGE RUGPIJN Lage rugpijn komt vaak voor bij acht op tien

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia

Fysiotherapie na een hernia Fysiotherapie na een hernia Oefeningen voor herniapatiënten Algemeen Deze informatie heeft betrekking op de fysiotherapeutische behandeling, die u krijgt na een hernia-operatie in de lage rug. Hoewel deze

Nadere informatie

Adviesraad Dr. A.B. Bijnen Penningmeester Wil Mofers Mw. J. van Duinen. 6351 LT Bocholtz (L) Mw. I.S.J. van Leeuwen

Adviesraad Dr. A.B. Bijnen Penningmeester Wil Mofers Mw. J. van Duinen. 6351 LT Bocholtz (L) Mw. I.S.J. van Leeuwen CONTACTBLAD Postbank rekeningnummer 6933420 1e Jaargang, nr. 2, februari 1995 Redactie Mw. Lize Bruinsma Mw. Joke Hagen Mw. Inge van Leeuwen Mw. Ineke Schoffelmeer Dr. H.F.A. Vasen Redactie-adres Onder

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné. op de kraamafdeling

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné. op de kraamafdeling PATIËNTEN INFORMATIE Kiné op de kraamafdeling 2 Beste mama Tijdens je verblijf op de kraamafdeling word je overstelpt met ervaringen, emoties en heel veel informatie. Daarom stelden de kinesisten van het

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN 209 Inleiding Deze folder geeft een algemeen advies voor patiënten die een grote chirurgische buikoperatie (maag-/darmoperatie) hebben

Nadere informatie

Spondylodese van de rug

Spondylodese van de rug Spondylodese van de rug Informatie voor patiënten F0757-1193 juni 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Weer naar huis na een orthopedische operatie Afdeling Orthopedie

Weer naar huis na een orthopedische operatie Afdeling Orthopedie Het duurt niet lang meer voordat u naar huis gaat om verder te herstellen. Om u goed voor te bereiden op uw ontslag, heeft het team orthopedie voor u deze folder ontwikkeld. Het doel van deze folder is

Nadere informatie

Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas

Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas Transurethrale resectie van een tumor (TURT) Urologie Inleiding Onderzoek heeft aangetoond dat u tumorweefsel in uw blaas heeft. De uroloog heeft u

Nadere informatie

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra Medische Publieksacademie UMCG Thema: Dikkedarmkanker Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra (moleculair geneticus). Dikkedarmkanker is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie