Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.111114"

Transcriptie

1 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) File ID Filename Version uvapub: Summary unknown SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE): Type PhD thesis Title Diagnosis, prognosis and treatment of severe falciparum malaria in African children Author(s) I.C.E. Hendriksen Faculty AMC-UvA Year 2012 FULL BIBLIOGRAPHIC DETAILS: Copyright It is not permitted to download or to forward/distribute the text or part of it without the consent of the author(s) and/or copyright holder(s), other than for strictly personal, individual use, unless the work is under an open content licence (like Creative Commons). UvA-DARE is a service provided by the library of the University of Amsterdam (http://dare.uva.nl) (pagedate: )

2 Chapter 11 Samenvatting (voor niet ingewijden) Malaria tropica wordt veroorzaakt door de parasiet Plasmodium falciparum en is een van de belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte in de wereld. De meeste patiënten zijn jonge kinderen in Afrika. Naar schatting serven jaarlijks bijna kinderen jonger dan 5 jaar. In de jaren 80 en 90 werd een toename gezien van de met malaria samenhangende sterfte. Dit was met name het gevolg van de ontwikkeling van resistentie van de malariaparasiet tegen veelgebruikte antimalariamiddelen zoals chloroquine en sulfadoxine-pyrimethamine, en de opkomende HIV-AIDS pandemie in sub-sahara Afrika. Wereldwijde introductie van de bijzonder effectieve artemisinine combinatie therapieën en een sterke toename in het gebruik van geïmpregneerde muskietennetten, heeft ook weer een daling van de malaria transmissie en sterfte tot gevolg gehad in het afgelopen decennium. Malaria tropica presenteert zich gewoonlijk als een koortsende ziekte met griepachtige verschijnselen, braken en diarree, die goed te behandelen is met orale antimalaria middelen. In een kleine minderheid van de gevallen ontwikkelt de ziekte zich tot een levensbedreigend ziektebeeld met ernstige ziekteverschijnselen zoals coma of een verminderd bewustzijn (cerebrale malaria), stuipen (convulsies), ernstige bloedarmoede (anemie), kortademigheid of een toegenomen ademarbeid tengevolge van een overmaat aan zuren in het bloed (acidose). Onbehandelde ernstige malaria kan binnen enkele uren lijden tot de dood, dus een snelle diagnose en effectieve behandeling zijn essentieel om de sterftekans te verminderen. Bij gebrek aan basisgezondheidszorg op het Afrikaanse platteland, overlijden vele kinderen voordat een kliniek bereikt kan worden. In ziekenhuizen in malaria-endemische gebieden is de sterfte van behandelde ernstige malaria onacceptabel hoog: 15-20%. Kinine wordt al meer dan 300 jaar gebruikt voor de behandeling van ernstige malaria. Het is een goedkoop en effectief middel, waartegen tot op heden geen belangrijke resistentie is aangetoond. Nadelen van kinine zijn dat het een smalle therapeutische breedte heeft (met gevaar voor onderdosing zonder therapeutisch effect of overdosering met toxiciteit, met name voor het hart) en dat het niet gemakkelijk toe te dienen is. Het moet driemaal daags worden toegediend als een langzaam lopend intraveneus infuus of als een intramusculaire injectie. Een belangrijke bijwerking van kinine is verlaging van het bloedsuikergehalte, wat levensbedreigend kan zijn indien dit niet tijdig wordt onderkend en behandeld. De potente antiparasitaire eigenschappen van de artesimisine plantenextracten werden ontdekt in de jaren 70, nadat deze middelen al meer dan 2 millennia in gebruik waren 248

3 Samenvatting voor de behandeling van koortsende ziekten in China. Deze antimalaria middelen doden de malaria parasieten snel en effectief. De eerste klinische studies naar artesimisine behandeling werden verricht met artemether, een vetoplosbaar artemisinine derivaat dat uitsluitend intramusculair toe te dienen is. Vanwege deze eenvoudige toedieningsvorm verdiende artemether de voorkeur van de Wereldgezondheidsorganisatie om verder ontwikkeld te worden. Grote vergelijkende studies tussen artemether en kinine voor de behandeling van ernstige malaria lieten echter geen significant verbeterde overleving zien bij patiënten behandeld met artemether. Achteraf bleek de initiële voorkeur voor artemether een ongelukkige keuze, toen werd aangetoond dat artemether niet altijd goed werd opgenomen in het bloed vanuit de intramusculaire injectieplaats, met name bij de meest ernstig zieke patiënten. Artesunaat is een wateroplosbaar artesimisine en kan zowel intraveneus als intramusculair toegediend worden en heeft sterkere antimalaria eigenschappen dan artemether. Dit veelbelovende middel werd eerst getest in Azië, in een grote vergelijkende studie tussen artesunaat en kinine voor de behandeling van ernstige malaria bij voornamelijk volwassen patiënten. Deze zeer succesvolle studie (SEAQUAMAT) liet zien dat mortaliteit in de groep patiënten behandeld met artesunaat 35% lager was dan in de groep patiënten behandeld met kinine. Malaria experts waren echter van mening dat deze studie resultaten niet zondermeer naar Afrikaanse kinderen vertaald konden worden, omdat bij kinderen het ziektebeloop fulminanter is, waarbij het merendeel van de sterfte binnen de eerste 24 uur na ziekenhuisopname optreedt. Hierdoor zou zelfs een effectief middel onvoldoende werkingstijd zou kunnen hebben. Daarom werd besloten een vergelijkbare studie als de SEAQUAMAT studie op te zetten met het acroniem AQUAMAT (African Quinine Artesunate Malaria Trial); een grote multicenter vergelijkende studie tussen artesunaat en kinine voor de behandeling van ernstige malaria bij Afrikaanse kinderen. AQUAMAT vormde de basis voor dit proefschrift. De studie werd uitgevoerd op 11 locaties in 9 Afrikaanse landen en includeerde 5425 patiënten. De deelnemende centra vertoonden verschillende malariatransmissie intensiteit, mate van co-morbiditeit (inclusief HIV/AIDS) en kwaliteit van zorg (variërend van academische ziekenhuizen tot rurale eenvoudige ziekenhuizen). De studie was de grootste klinische interventie studie op het gebied van ernstige malaria en bood daarmee een unieke gelegenheid om naast de behandeling ook onderzoek te doen naar de diagnose en prognose van ernstige malaria. Het belangrijkste resultaat van de AQUAMAT studie was dat artesunaat de sterfte in Afrikaanse kinderen met ernstige malaria tropica verminderde met 22,5%; de sterfte in de groep kinderen behandeld, met artesunaat was 8,5% en in de groep behandeld 249

4 Chapter 11 met kinine was 10,9% (Hoofdstuk 2). Samen met de SEAQUAMAT studie en een aantal kleine eerdere studies, levert dit het definitieve bewijs dat artesunaat het beste antimalariamiddel is voor de behandeling van ernstige malaria, zowel bij kinderen als bij volwassenen. Artesunaat kan in belangrijke mate de ziekenhuissterfte van ernstige malaria reduceren. Het levensreddende effect van artesunaat bleek niet ten koste te gaan van een groter percentage overlevende kinderen met neurologische restschade. Bovendien was artesunaat veilig en gemakkelijk toe te dienen en deden zich geen ernstige bijwerkingen voor. De sterfte ten gevolge van ernstige malaria tussen de verschillende studie locaties varieerde van 4 tot 15%. Deze variatie is mede afhankelijk van verschillen in klinische presentatie, wat mede bepaald wordt door de intensiteit van de malaria transmissie per gebied. Dit heeft te maken met de ontwikkeling van malaria-specifieke immuniteit, die geleidelijk opgebouwd kan worden naarmate een kind vaker geïnfecteerd wordt met P. falciparum. In gebieden met een hoge malariatransmissie intensiteit zullen kinderen sneller deze immuniteit opbouwen. In dergelijke gebieden komt ernstige malaria vooral voor bij hele jonge kinderen en manifesteert zich hoofdzakelijk met ernstige bloedarmoede. In gebieden met een lagere malaria transmissie of bij niet-immune individuen zal ernstige malaria zich hoofdzakelijk presenteren met cerebrale verschijnselen. Voor de definitie van ernstige malaria is het van belang om universele risicofactoren voor sterfte te identificeren. Voor de arts is het herkennen van deze risicofactoren van belang voor de behandeling van de individuele patiënt. Ook is dit relevant voor de inclusie van patiënten in klinische studies en voor studies naar de onderliggende mechanismen van een fataal beloop. In onze multivarariante secundaire analyse van de AQUAMAT resultaten bleken cerebrale malaria, acidose, verhoogde ureum concentratie en tekenen van chronische ziekte onafhankelijke voorspellende factoren van sterfte aan ernstige malaria bij Afrikaanse kinderen (Hoofdstuk 3). De sterfte nam toe tot 23% in aanwezigheid van cerebrale malaria en acidose. Deze factoren werden reeds in eerdere studies geïdentificeerd als belangrijke risicofactoren en houden sterk verband met de onderliggende ziektemechanismen. De betekenis van een verhoogde ureumconcentratie bij kinderen is nog onbekend. Meestal is het een teken van een verminderde nierfunctie, maar dit werd bij kinderen met malaria zelden vermeld. HIV/AIDS is een van de belangrijkste oorzaken van chronische ziekte in Afrika. In Mozambique, een gebied met een hoge prevalentie van HIV/AIDS werd een substudie verricht naar de effecten van HIV coinfectie op de klinische presentatie en het beloop van ernstige malaria. We vonden dat ernstige malaria bij HIV-positive patiënten gepaard gaat met ernstiger ziekteverschijnselen, meer complicaties en een aanzienlijk 250

5 Samenvatting hogere sterfte; 26% in HIV-positieve kinderen versus 9% in HIV-negatieve kinderen (Hoofdstuk 7). In Muheza, Tanzania werd HIV coinfectie in verband gebracht met een verhoogd risico op een bacteriële infectie en sterfte. Het vaststellen van HIV-infectie is dus van belang bij de behandeling van ernstige malaria, waarbij aanvullend onderzoek naar bijkomende ziekten en behandeling, onder andere met antibiotica, geïndiceerd is. Startpunt voor de behandeling van ernstige malaria is een snelle en accurate diagnose. De klinische diagnose dient bevestigd te worden met het aantonen van malaria parasieten in het bloed. De gouden standaard hiervoor is microscopisch onderzoek van de dikke druppel of bloeduitstrijk. Betrouwbaar microscopisch onderzoek vergt tijd en materialen en vereist expertise van de laborant. In de afgelopen jaren zijn verschillende soorten malaria-sneltesten op de markt gebracht die berusten op de detectie van malariaantigenen. Deze sneltesten zijn voornamelijk ontwikkeld en geëvalueerd voor de diagnose van ongecompliceerde malaria. In Mozambique en Tanzania vergeleken we twee soorten sneltesten voor de diagnose van ernstige malaria. De sneltest berustend op detectie van het Plasmodium falciparum histidine-rich protein-2 (Pf HRP2) had een hogere gevoeligheid voor het aantonen van malariaparasieten in het bloed dan de sneltest berustend op detectie van het malaria enzym Plasmodium lactaat dehydrogenase (pldh). Pf HRP2 sneltesten zijn gebruiksvriendelijk en een goed en betrouwbaar alternatief voor microscopisch onderzoek voor de diagnose van ernstige malaria (Hoofdstuk 4). De diagnostiek van ernstige malaria wordt bemoeilijkt door een tweetal problemen. Het eerste probleem houdt verband met de neiging van geïnfecteerde rode bloedcellen om zich vast te hechten aan de wand van bloedvaten in de hersenen en andere organen. Deze vastgehechte rode bloedcellen verdwijnen daardoor uit het circulerende bloed en zijn niet langer detecteerbaar in het malaria preparaat voor microscopisch onderzoek. Beoordeling van de parasitemie middels microscopisch onderzoek kan dus leiden tot een onderschatting van het aantal malariaparasieten in het lichaam van de patiënt. Echter, naarmate er meer parasieten in het lichaam aanwezig zijn, zal de malaria infectie ernstiger verlopen. Een tweede probleem is de ontwikkeling van tolerantie voor de malariaparasiet bij mensen in malaria-endemische gebieden. Hierdoor kan een hoeveelheid malariaparasieten verdragen worden, zonder dat daarbij ziekteverschijnselen optreden (asymptomatisch dragerschap). Andersom, worden (zelfs ernstige) ziekteverschijnselen dus niet altijd verklaard door de aanwezigheid van malariaparasieten en kan er een andere ziekte in het spel zijn. Bovengenoemde problemen maken dat parasitemie, zoals gezien onder de microscoop, geen betrouwbare voorspeller is van de ernst van de malaria. 251

6 Chapter 11 Het antigeen Pf HRP2 wordt uitgescheiden door de malariaparasieten en blijft enige tijd vrij circuleren in het bloed. De concentratie van dit antigeen geeft een betere afspiegeling van het totaal aantal malariaparasieten in het lichaam, dan het aantal parasieten in een bloedpreparaat. Bij kinderen met verschijnselen van ernstige malaria en malaria parasieten in het bloed, bleek de Pf HRP2 concentratie een betere voorspellende waarde te hebben voor sterfte dan parasitemie in het perifere bloed aangetoond middels microscopisch onderzoek (Hoofdstuk 5). Hierbij was een belangrijke observatie dat de sterftekans ook verhoogd was bij patiënten met hele lage Pf HRP2 concentraties. We toonden aan dat dit meest waarschijnlijk patiënten zijn met een andere ziekte dan malaria, bij wie als bijkomende bevinding ook malariaparasieten in het perifere bloed aanwezig zijn, maar bij wie het totale aantal parasieten in het lichaam heel laag is. Om dit nader te onderzoeken werd een vervolgstudie gedaan, waarbij de Pf HRP2 concentratie werd gemeten bij verschillende groepen; niet-zieke kinderen met aangetoonde malariaparasieten in het bloed ( asymptomatische dragers ), bij kinderen met koorts en ongecompliceerde malaria en bij kinderen met verschijnselen van ernstige malaria. De verdelingen van de Pf HRP2 concentraties tussen deze groepen was duidelijk verschillend, terwijl de perifere bloed parasitemie veel meer overlap vertoonde (Hoofdstuk 6). Met behulp van mathematische modellen werd ingeschat dat bij een Pf HRP2 concentratie onder de 200 ng/ml, meer dan 10% van de ernstige zieke kinderen geen malaria heeft. Bij Pf HRP2 concentraties boven de 1000 ng/ml heeft slechts minder dan 1% geen malaria. Bepaling van de Pf HRP2 concentratie in het plasma is dus een belangrijk hulpmiddel om onderscheid te maken tussen malaria en een ernstige koortsende ziekte met een alternatieve oorzaak. Voor de behandeling van ernstige malaria is niet alleen de effectiviteit van het antimalaria middel van belang, maar ook de optimale dosering, die kan verschillen tussen verschillende patiëntenpopulaties. Studies naar de geneesmiddel farmacokinetiek bestuderen wat er in de verschillende compartimenten van het lichaam met het medicijn gebeurt. Een voorbeeld hiervan waren de eerdergenoemde studies die uitwezen dat artemether niet goed werd opgenomen na injectie in de spieren. Leeftijd en ernst van de ziekte kunnen de farmacokinetiek in belangrijke mate beïnvloeden. Onderdosering kan fatale gevolgen hebben voor de patiënt, alsmede bijdragen aan de ontwikkeling van resistentie. In dit proefschrift werden in een substudie in Tanzania de populatiefarmacokinetische eigenschappen van intramusculair toegediende kinine en artesunaat bestudeerd. Voor kinine wordt al meer dan 10 jaar een oplaaddosering aanbevolen, echter deze wordt veelal niet toegepast vanwege ongegronde angst voor toxiciteit. We beschrijven snelle adequate, doch niet toxische, concentraties in het bloed na 252

7 Samenvatting toediening van een oplaaddosering kinine (Hoofdstuk 8). Indien geen oplaaddosering, maar een normale dosering gegeven zou worden, dan zou het ongeveer 3 keer zo lang duren voordat therapeutische concentraties in het bloed bereikt worden. De huidige artesunaatdosering voor kinderen werd afgeleid van studies bij volwassenen, want er zijn geen eerdere populatie farmacokinetische studies verricht naar artesunaatbehandeling bij kinderen met ernstige malaria. We beschrijven dat het gewicht van de kind in belangrijke mate bepalend was voor de artesunaatconcentratie in het bloed (Hoofdstuk 9). Bij kleine kinderen was de uitscheiding verhoogd, wat resulteerde in lagere artesunaat concentraties in het bloed. Aan de hand van ervaringen opgedaan bij de AQUAMAT studie, werd een praktische doseringstabel opgesteld, met licht verhoogde doseringen voor kleine kinderen. Tot slot De resultaten van dit onderzoek hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de behandeling van ernstige malaria wereldwijd, waarbij artesunaat nu door de Wereldgezondheidsorganizatie wordt aanbevolen als eerste keus bij zowel kinderen als volwassenen, onafhankelijk van de endemische setting. Daarnaast heeft het onderzoek ook bijgedragen aan de diagnostiek van ernstige malaria in malaria-endemische gebieden, waarbij Pf HRP2 een belangrijk hulpmiddel bleek om onderscheid te kunnen maken tussen ernstige ziekteverschijnselen ten gevolge van een andere ziekte met parasitemie als toevalsbevinding, danwel ernstige malaria. Malaria-sneltesten vormen een betrouwbaar alternatief voor microscopisch onderzoek voor de diagnose van ernstige malaria. De ontwikkeling van semi-kwantitatieve sneltesten met geschikte grenswaardes voor Pf HRP2 zal de diagnostiek van malaria kunnen verbeteren. Ondanks artesunaatbehandeling blijft de sterfte hoog; 8,5%. Bijkomende bacteriële infectie zal mogelijk hieraan bijdragen, waarvoor antibiotische behandeling geïndiceerd is bij alle kinderen met ernstige malaria. Klinische studies naar het beste antibioticabeleid bij de behandeling van ernstige malaria verdienen prioriteit. Nader onderzoek naar de pathofysiologie van malaria is relevant in de zoektocht naar nieuwe aanknopingspunten voor de behandeling met adjuvante middelen met als doel de sterfte verder te verlagen. Met het oog op resistentieontwikkeling zijn aanvullende farmacologische studies van belang om de dosing van artsesunaat te optimalizeren en dient de zoektocht naar nieuwe antimalaria middelen voorgezet te worden. 253

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.120924 File ID Filename Version uvapub:120924 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.79926

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.79926 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.79926 File ID Filename Version uvapub:79926 Samenvatting (Dutch) unknown SOURCE

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.126559 File ID Filename Version uvapub:126559 Dutch summary (Nederlandse samenvatting)

Nadere informatie

SAMENVATTIG (DUTCH SUMMARY)

SAMENVATTIG (DUTCH SUMMARY) SAMENVATTIG (DUTCH SUMMARY) Anemie is een onvermijdelijk gevolg van malaria-infecties door Plasmodium falciparum, vooral in gebieden waar zeer veel malaria voorkomt. De groep met het grootste risico op

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.31286

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.31286 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.31286 File ID Filename Version uvapub:31286 Titlepage unknown SOURCE (OR PART OF

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.14971

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.14971 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.14971 File ID Filename Version uvapub:14971 Lekensamenvatting unknown SOURCE (OR

Nadere informatie

Interventions for anaemia in children living in a resource-poor setting: Malawi Esan, M.O.

Interventions for anaemia in children living in a resource-poor setting: Malawi Esan, M.O. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Interventions for anaemia in children living in a resource-poor setting: Malawi Esan, M.O. Link to publication Citation for published version (APA): Esan, M. O. (2012).

Nadere informatie

Biodiversity responses to climate and land-use change: A historical perspective Aguirre Gutierrez, J.

Biodiversity responses to climate and land-use change: A historical perspective Aguirre Gutierrez, J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Biodiversity responses to climate and land-use change: A historical perspective Aguirre Gutierrez, J. Link to publication Citation for published version (APA): Aguirre

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Tuberculosis case finding in South Africa Claassens, M.M. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Tuberculosis case finding in South Africa Claassens, M.M. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Tuberculosis case finding in South Africa Claassens, M.M. Link to publication Citation for published version (APA): Claassens, M. M. (2013). Tuberculosis case finding

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Genetic variation in Helicobacter pylori Pan, Z. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Genetic variation in Helicobacter pylori Pan, Z. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Genetic variation in Helicobacter pylori Pan, Z. Link to publication Citation for published version (APA): Pan, Z. (1999). Genetic variation in Helicobacter pylori

Nadere informatie

Worshipping the great moderniser : the cult of king Chulalongkorn, patron saint of the Thai middle class Stengs, I.L.

Worshipping the great moderniser : the cult of king Chulalongkorn, patron saint of the Thai middle class Stengs, I.L. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Worshipping the great moderniser : the cult of king Chulalongkorn, patron saint of the Thai middle class Stengs, I.L. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.140629

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.140629 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.140629 File ID Filename Version uvapub:140629 Appendix 5: Samenvatting voor de

Nadere informatie

The diagnosis and prognosis of venous thromboembolism : variations on a theme Gibson, N.S.

The diagnosis and prognosis of venous thromboembolism : variations on a theme Gibson, N.S. UvA-DARE (Digital Academic Repository) The diagnosis and prognosis of venous thromboembolism : variations on a theme Gibson, N.S. Link to publication Citation for published version (APA): Gibson, N. S.

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Vascular factors in dementia: prevention and pathology Richard, E. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Vascular factors in dementia: prevention and pathology Richard, E. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Vascular factors in dementia: prevention and pathology Richard, E. Link to publication Citation for published version (APA): Richard, E. (2010). Vascular factors

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coparenting and child anxiety Metz, M. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coparenting and child anxiety Metz, M. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coparenting and child anxiety Metz, M. Link to publication Citation for published version (APA): Metz, M. (2017). Coparenting and child anxiety General rights It

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.49058 File ID Filename Version uvapub:49058 Bijlage 1. Vragenlijst unknown SOURCE

Nadere informatie

The effects of meniscal allograft transplantation on articular cartilage Rijk, P.C.

The effects of meniscal allograft transplantation on articular cartilage Rijk, P.C. UvA-DARE (Digital Academic Repository) The effects of meniscal allograft transplantation on articular cartilage Rijk, P.C. Link to publication Citation for published version (APA): Rijk, P. C. (2004).

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.134183

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.134183 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.134183 File ID Filename Version uvapub:134183 Proefschrift samenvatting en toekomstperspectieven

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Zomer, A. C. (2012). Facing the future of adults with congenital heart disease

Citation for published version (APA): Zomer, A. C. (2012). Facing the future of adults with congenital heart disease UvA-DARE (Digital Academic Repository) Facing the future of adults with congenital heart disease Zomer, A.C. Link to publication Citation for published version (APA): Zomer, A. C. (2012). Facing the future

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.60320

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.60320 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.60320 File ID Filename Version uvapub:60320 Nederlandse samenvatting final SOURCE

Nadere informatie

Aetiology, Pathogenesis & Consequences of Severe Anaemia in Malawian Children : HIV and other factors Calis, J.C.J.

Aetiology, Pathogenesis & Consequences of Severe Anaemia in Malawian Children : HIV and other factors Calis, J.C.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Aetiology, Pathogenesis & Consequences of Severe Anaemia in Malawian Children : HIV and other factors Calis, J.C.J. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.10429 File ID Filename Version uvapub:10429 SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS unknown

Nadere informatie

Artemether-lumefantrine: a new treatment combination for multi-drug resistant falciparum malaria van Vugt, M.

Artemether-lumefantrine: a new treatment combination for multi-drug resistant falciparum malaria van Vugt, M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Artemether-lumefantrine: a new treatment combination for multi-drug resistant falciparum malaria van Vugt, M. Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

Acute and chronic pancreatitis: epidemiology and clinical aspects Spanier, B.W.M.

Acute and chronic pancreatitis: epidemiology and clinical aspects Spanier, B.W.M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Acute and chronic pancreatitis: epidemiology and clinical aspects Spanier, B.W.M. Link to publication Citation for published version (APA): Spanier, B. W. M. (2011).

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Hendriks, H. G. D. (2004). Transfusion requirements in orthotopic liver transplantation Groningen: s.n.

Citation for published version (APA): Hendriks, H. G. D. (2004). Transfusion requirements in orthotopic liver transplantation Groningen: s.n. University of Groningen Transfusion requirements in orthotopic liver transplantation Hendriks, Herman George Dirk IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if

Nadere informatie

Pediatric acute respiratory distress syndrome: Host factors in Down syndrome and the general population Bruijn, M.

Pediatric acute respiratory distress syndrome: Host factors in Down syndrome and the general population Bruijn, M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Pediatric acute respiratory distress syndrome: Host factors in Down syndrome and the general population Bruijn, M. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Mazzola, P. (2016). Phenylketonuria: From body to brain [Groningen]: Rijksuniversiteit Groningen

Citation for published version (APA): Mazzola, P. (2016). Phenylketonuria: From body to brain [Groningen]: Rijksuniversiteit Groningen University of Groningen Phenylketonuria Mazzola, Priscila IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version

Nadere informatie

Symptom monitoring and quality of life of patients with cancer in the palliative phase Hoekstra, J.

Symptom monitoring and quality of life of patients with cancer in the palliative phase Hoekstra, J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Symptom monitoring and quality of life of patients with cancer in the palliative phase Hoekstra, J. Link to publication Citation for published version (APA): Hoekstra,

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.133668 File ID Filename Version uvapub:133668 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Controlled light exposure microscopy Hoebe, R.A. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Controlled light exposure microscopy Hoebe, R.A. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Controlled light exposure microscopy Hoebe, R.A. Link to publication Citation for published version (APA): Hoebe, R. A. (2010). Controlled light exposure microscopy

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.3927

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.3927 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.3927 File ID Filename Version uvapub:3927 Vooraf unknown SOURCE (OR PART OF THE

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.48838 File ID Filename Version uvapub:48838 Figuren unknown SOURCE (OR PART OF

Nadere informatie

Bacterial meningitis in adults: clinical characteristics, risk factors and adjunctive treatment Brouwer, M.C.

Bacterial meningitis in adults: clinical characteristics, risk factors and adjunctive treatment Brouwer, M.C. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Bacterial meningitis in adults: clinical characteristics, risk factors and adjunctive treatment Brouwer, M.C. Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Fertility treatment in obese women Koning, A.M.H. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Fertility treatment in obese women Koning, A.M.H. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Fertility treatment in obese women Koning, A.M.H. Link to publication Citation for published version (APA): Koning, A. M. H. (2015). Fertility treatment in obese

Nadere informatie

Citation for published version (APA): De Sousa E Melo, F. (2013). Colon cancer heterogeneity: Stem cells, signals and subtypes

Citation for published version (APA): De Sousa E Melo, F. (2013). Colon cancer heterogeneity: Stem cells, signals and subtypes UvA-DARE (Digital Academic Repository) Colon cancer heterogeneity: Stem cells, signals and subtypes De Sousa E Melo, F. Link to publication Citation for published version (APA): De Sousa E Melo, F. (2013).

Nadere informatie

Clinimetrics, clinical profile and prognosis in early Parkinson s disease Post, B.

Clinimetrics, clinical profile and prognosis in early Parkinson s disease Post, B. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Clinimetrics, clinical profile and prognosis in early Parkinson s disease Post, B. Link to publication Citation for published version (APA): Post, B. (2009). Clinimetrics,

Nadere informatie

nederlandse samenvatting

nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Hartfalen is een syndroom, waarbij de pompfunctie van het hart achteruitgaat en dat onder andere gepaard kan gaan met klachten van kortademigheid

Nadere informatie

Citation for published version (APA): van Houdt, R. (2009). Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands

Citation for published version (APA): van Houdt, R. (2009). Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands UvA-DARE (Digital Academic Repository) Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands van Houdt, R. Link to publication Citation for published version (APA): van Houdt, R. (2009). Molecular epidemiology

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.52934 File ID Filename Version uvapub:52934 Inhoud unknown SOURCE (OR PART OF THE

Nadere informatie

Improving outcomes of childhood pneumonia in Kenya through pneumococcal vaccination and case management Ayieko, P.O.

Improving outcomes of childhood pneumonia in Kenya through pneumococcal vaccination and case management Ayieko, P.O. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Improving outcomes of childhood pneumonia in Kenya through pneumococcal vaccination and case management Ayieko, P.O. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Tissue microarray in prognostic studies on vulva cancer Fons, G. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Tissue microarray in prognostic studies on vulva cancer Fons, G. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Tissue microarray in prognostic studies on vulva cancer Fons, G. Link to publication Citation for published version (APA): Fons, G. (2009). Tissue microarray in prognostic

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.69744

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.69744 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.69744 File ID Filename Version uvapub:69744 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.139457 File ID Filename Version uvapub:139457 Nederlandstalige samenvatting unknown

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.106597 File ID Filename Version uvapub:106597 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Peters, B. D. (2010). Diffusion tensor imaging in the early phase of schizophrenia

Citation for published version (APA): Peters, B. D. (2010). Diffusion tensor imaging in the early phase of schizophrenia UvA-DARE (Digital Academic Repository) Diffusion tensor imaging in the early phase of schizophrenia Peters, B.D. Link to publication Citation for published version (APA): Peters, B. D. (2010). Diffusion

Nadere informatie

Bacterial meningitis in adults: Host and pathogen factors, treatment and outcome Heckenberg, S.G.B.

Bacterial meningitis in adults: Host and pathogen factors, treatment and outcome Heckenberg, S.G.B. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Bacterial meningitis in adults: Host and pathogen factors, treatment and outcome Heckenberg, S.G.B. Link to publication Citation for published version (APA): Heckenberg,

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Oderkerk, A. E. (1999). De preliminaire fase van het rechtsvergelijkend onderzoek Nijmegen: Ars Aequi Libri

Citation for published version (APA): Oderkerk, A. E. (1999). De preliminaire fase van het rechtsvergelijkend onderzoek Nijmegen: Ars Aequi Libri UvA-DARE (Digital Academic Repository) De preliminaire fase van het rechtsvergelijkend onderzoek Oderkerk, A.E. Link to publication Citation for published version (APA): Oderkerk, A. E. (999). De preliminaire

Nadere informatie

The development of stable influenza vaccine powder formulations for new needle-free dosage forms Amorij, Jean-Pierre

The development of stable influenza vaccine powder formulations for new needle-free dosage forms Amorij, Jean-Pierre University of Groningen The development of stable influenza vaccine powder formulations for new needle-free dosage forms Amorij, Jean-Pierre IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version

Nadere informatie

ADHD in treatment seeking patients with a substance use disorder van de Glind, G.

ADHD in treatment seeking patients with a substance use disorder van de Glind, G. UvA-DARE (Digital Academic Repository) ADHD in treatment seeking patients with a substance use disorder van de Glind, G. Link to publication Citation for published version (APA): van de Glind, G. (2013).

Nadere informatie

Infections, inflammation and venous thrombosis; an epidemiological perspective Tichelaar, Ynse Ieuwe Gerardus Vladimir

Infections, inflammation and venous thrombosis; an epidemiological perspective Tichelaar, Ynse Ieuwe Gerardus Vladimir University of Groningen Infections, inflammation and venous thrombosis; an epidemiological perspective Tichelaar, Ynse Ieuwe Gerardus Vladimir IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.84587

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.84587 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.84587 File ID Filename Version uvapub:84587 Nederlandse samenvatting unknown SOURCE

Nadere informatie

Diagnosis of malaria in pregnancy: evaluation, new developments and implications Kattenberg, J.H.

Diagnosis of malaria in pregnancy: evaluation, new developments and implications Kattenberg, J.H. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Diagnosis of malaria in pregnancy: evaluation, new developments and implications Kattenberg, J.H. Link to publication Citation for published version (APA): Kattenberg,

Nadere informatie

Prognosis in intensive care: inductive methods using sequential patterns of organ dysfunction scores Toma, T.

Prognosis in intensive care: inductive methods using sequential patterns of organ dysfunction scores Toma, T. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Prognosis in intensive care: inductive methods using sequential patterns of organ dysfunction scores Toma, T. Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.5493

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.5493 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.5493 File ID Filename Version uvapub:5493 Chapter 10: Samenvatting unknown SOURCE

Nadere informatie

Man of vrouw? Een onderzoek naar sekseverschillen in reacties op chronische aandoeningen Roeke, M.

Man of vrouw? Een onderzoek naar sekseverschillen in reacties op chronische aandoeningen Roeke, M. Man of vrouw? Een onderzoek naar sekseverschillen in reacties op chronische aandoeningen Roeke, M. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

University of Groningen. Living with Rheumatoid Arthritis Benka, Jozef

University of Groningen. Living with Rheumatoid Arthritis Benka, Jozef University of Groningen Living with Rheumatoid Arthritis Benka, Jozef IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

"Our subcultural shit-music": Dutch jazz, representation, and cultural politics Rusch, L.

Our subcultural shit-music: Dutch jazz, representation, and cultural politics Rusch, L. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Our subcultural shit-music: Dutch jazz, representation, and cultural politics Rusch, L. Link to publication Citation for published version (APA): Rusch, L. (2016).

Nadere informatie

Professionalisering van de personeelsfunctie: Een empirisch onderzoek b twintig organisaties Biemans, P.J.

Professionalisering van de personeelsfunctie: Een empirisch onderzoek b twintig organisaties Biemans, P.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Professionalisering van de personeelsfunctie: Een empirisch onderzoek b twintig organisaties Biemans, P.J. Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.62578

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.62578 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.62578 File ID Filename Version uvapub:62578 Belangrijke begrippen final SOURCE

Nadere informatie

Physical activity in a multi-ethnic population: measurement and associations with cardiovascular health and contextual factors de Munter, J.S.L.

Physical activity in a multi-ethnic population: measurement and associations with cardiovascular health and contextual factors de Munter, J.S.L. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Physical activity in a multi-ethnic population: measurement and associations with cardiovascular health and contextual factors de Munter, J.S.L. Link to publication

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.103565

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.103565 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.103565 File ID Filename Version uvapub:103565 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

Vascular function and cardiovascular disease Asselbergs, Folkert Wouter

Vascular function and cardiovascular disease Asselbergs, Folkert Wouter Vascular function and cardiovascular disease Asselbergs, Folkert Wouter IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

University of Groningen. Recovery from mild traumatic brain injury Scheenen, Myrthe

University of Groningen. Recovery from mild traumatic brain injury Scheenen, Myrthe University of Groningen Recovery from mild traumatic brain injury Scheenen, Myrthe IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please

Nadere informatie

Citation for published version (APA): van Asperen, R. M. (2011). The role of the renin-angiotensin system in acute lung injury

Citation for published version (APA): van Asperen, R. M. (2011). The role of the renin-angiotensin system in acute lung injury UvA-DARE (Digital Academic Repository) The role of the renin-angiotensin system in acute lung injury van Asperen, R.M. Link to publication Citation for published version (APA): van Asperen, R. M. (2011).

Nadere informatie

Balance between herpes viruses and immunosuppression after lung transplantation Verschuuren, Erik A.M.

Balance between herpes viruses and immunosuppression after lung transplantation Verschuuren, Erik A.M. University of Groningen Balance between herpes viruses and immunosuppression after lung transplantation Verschuuren, Erik A.M. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's

Nadere informatie

Consequences of success in pediatrics: young adults with disability benefits as a result of chronic conditions since childhood Verhoof, Eefje

Consequences of success in pediatrics: young adults with disability benefits as a result of chronic conditions since childhood Verhoof, Eefje UvA-DARE (Digital Academic Repository) Consequences of success in pediatrics: young adults with disability benefits as a result of chronic conditions since childhood Verhoof, Eefje Link to publication

Nadere informatie

Aspects of tuberculosis and HIV diagnosis, care and treatment in Rwandan health facilities: operational studies Kayigamba, R.F.

Aspects of tuberculosis and HIV diagnosis, care and treatment in Rwandan health facilities: operational studies Kayigamba, R.F. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Aspects of tuberculosis and HIV diagnosis, care and treatment in Rwandan health facilities: operational studies Kayigamba, R.F. Link to publication Citation for published

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Oderkerk, A. E. (1999). De preliminaire fase van het rechtsvergelijkend onderzoek Nijmegen: Ars Aequi Libri

Citation for published version (APA): Oderkerk, A. E. (1999). De preliminaire fase van het rechtsvergelijkend onderzoek Nijmegen: Ars Aequi Libri UvA-DARE (Digital Academic Repository) De preliminaire fase van het rechtsvergelijkend onderzoek Oderkerk, A.E. Link to publication Citation for published version (APA): Oderkerk, A. E. (1999). De preliminaire

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.5357 File ID Filename Version uvapub:5357 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

Gezinskenmerken: De constructie van de Vragenlijst Gezinskenmerken (VGK) Klijn, W.J.L.

Gezinskenmerken: De constructie van de Vragenlijst Gezinskenmerken (VGK) Klijn, W.J.L. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Gezinskenmerken: De constructie van de Vragenlijst Gezinskenmerken (VGK) Klijn, W.J.L. Link to publication Citation for published version (APA): Klijn, W. J. L. (2013).

Nadere informatie

Understanding the non-thyroidal illness syndrome from in vivo and in vitro studies Kwakkel, G.J.

Understanding the non-thyroidal illness syndrome from in vivo and in vitro studies Kwakkel, G.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Understanding the non-thyroidal illness syndrome from in vivo and in vitro studies Kwakkel, G.J. Link to publication Citation for published version (APA): Kwakkel,

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Schijf, G. M. (2009). Lees- en spellingvaardigheden van brugklassers Amsterdam: SCO-Kohnstamm Instituut

Citation for published version (APA): Schijf, G. M. (2009). Lees- en spellingvaardigheden van brugklassers Amsterdam: SCO-Kohnstamm Instituut UvA-DARE (Digital Academic Repository) Lees- en spellingvaardigheden van brugklassers Schijf, G.M. Link to publication Citation for published version (APA): Schijf, G. M. (2009). Lees- en spellingvaardigheden

Nadere informatie

Zorgen rondom IVF Boekaar, J.; Riemersma, M.

Zorgen rondom IVF Boekaar, J.; Riemersma, M. Zorgen rondom IVF Boekaar, J.; Riemersma, M. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below. Document

Nadere informatie

Cutaneous leishmaniasis : new developments in diagnosis and treatment evaluation van der Meide, W.F.

Cutaneous leishmaniasis : new developments in diagnosis and treatment evaluation van der Meide, W.F. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Cutaneous leishmaniasis : new developments in diagnosis and treatment evaluation van der Meide, W.F. Link to publication Citation for published version (APA): van

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) The potency of human testicular stem cells Chikhovskaya, J.V. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) The potency of human testicular stem cells Chikhovskaya, J.V. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) The potency of human testicular stem cells Chikhovskaya, J.V. Link to publication Citation for published version (APA): Chikhovskaya, J. V. (2013). The potency of

Nadere informatie

Risk modelling of transfusion transmissible infections Mapako, Tonderai

Risk modelling of transfusion transmissible infections Mapako, Tonderai Risk modelling of transfusion transmissible infections Mapako, Tonderai IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

Trouwen over de grens. Achtergronden van partnerkeuze van Turken en Marokkanen in Nederland Hooghiemstra, B.T.J.

Trouwen over de grens. Achtergronden van partnerkeuze van Turken en Marokkanen in Nederland Hooghiemstra, B.T.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Trouwen over de grens. Achtergronden van partnerkeuze van en in Nederland Hooghiemstra, B.T.J. Link to publication Citation for published version (APA): Hooghiemstra,

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Mice with humanized liver endothelium el Filali, E. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Mice with humanized liver endothelium el Filali, E. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Mice with humanized liver endothelium el Filali, E. Link to publication Citation for published version (APA): el Filali, E. (2014). Mice with humanized liver endothelium

Nadere informatie

Virus and host determinants of HIV-1 infection and AIDS pathogenesis Blaak, H.

Virus and host determinants of HIV-1 infection and AIDS pathogenesis Blaak, H. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Virus and host determinants of HIV-1 infection and AIDS pathogenesis Blaak, H. Link to publication Citation for published version (APA): Blaak, H. (1999). Virus and

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository)

UvA-DARE (Digital Academic Repository) UvA-DARE (Digital Academic Repository) Anatomische sekse als uitvinding in de botanie : hoe stampers tot vrouwelijke en meeldraden tot mannelijke geslachtsorganen werden (1675-1735) Brouwer, C.E. Link

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Medically assisted reproduction in the context of time Scholten, I. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Medically assisted reproduction in the context of time Scholten, I. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Medically assisted reproduction in the context of time Scholten, I. Link to publication Citation for published version (APA): Scholten, I. (2015). Medically assisted

Nadere informatie

Gevaarlke kinderen - kinderen in gevaar: De justitiële kinderbescherming en de veranderende sociale positie van jongeren, Komen, M.M.

Gevaarlke kinderen - kinderen in gevaar: De justitiële kinderbescherming en de veranderende sociale positie van jongeren, Komen, M.M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Gevaarlke kinderen - kinderen in gevaar: De justitiële kinderbescherming en de veranderende sociale positie van jongeren, 1960-1995 Komen, M.M. Link to publication

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Meer voorzorg bij DNA-onderzoek M'charek, A.A.; Toom, V.H. Published in: Het Tijdschrift voor de Politie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Meer voorzorg bij DNA-onderzoek M'charek, A.A.; Toom, V.H. Published in: Het Tijdschrift voor de Politie UvA-DARE (Digital Academic Repository) Meer voorzorg bij DNA-onderzoek M'charek, A.A.; Toom, V.H. Published in: Het Tijdschrift voor de Politie Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

Endogenous and exogenous erythropoietin in left ventricular dysfunction Belonje, Anne Merel Sophieke

Endogenous and exogenous erythropoietin in left ventricular dysfunction Belonje, Anne Merel Sophieke Endogenous and exogenous erythropoietin in left ventricular dysfunction Belonje, Anne Merel Sophieke IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to

Nadere informatie

Anxiety, fainting and gagging in dentistry: Separate or overlapping constructs? van Houtem, C.M.H.H.

Anxiety, fainting and gagging in dentistry: Separate or overlapping constructs? van Houtem, C.M.H.H. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Anxiety, fainting and gagging in dentistry: Separate or overlapping constructs? van Houtem, C.M.H.H. Link to publication Citation for published version (APA): van

Nadere informatie

Op en in het web: Hoe de toegankelijkheid van rechterlijke uitspraken kan worden verbeterd van Opijnen, M.

Op en in het web: Hoe de toegankelijkheid van rechterlijke uitspraken kan worden verbeterd van Opijnen, M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Op en in het web: Hoe de toegankelijkheid van rechterlijke uitspraken kan worden verbeterd van Opijnen, M. Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Benditte-Klepetko, H. C. (2014). Breast surgery: A problem of beauty or health?

Citation for published version (APA): Benditte-Klepetko, H. C. (2014). Breast surgery: A problem of beauty or health? UvA-DARE (Digital Academic Repository) Breast surgery: A problem of beauty or health? Benditte-Klepetko, H.C. Link to publication Citation for published version (APA): Benditte-Klepetko, H. C. (2014).

Nadere informatie

Transcriptome analysis to investigate the link between obesity and its metabolic complications Wolfs, Marcel Guillaume Maria

Transcriptome analysis to investigate the link between obesity and its metabolic complications Wolfs, Marcel Guillaume Maria University of Groningen Transcriptome analysis to investigate the link between obesity and its metabolic complications Wolfs, Marcel Guillaume Maria IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's

Nadere informatie

Schaal in het primair onderwijs : een studie naar de relatie tussen schaal en organisatie-effectiviteit van de Venne, L.H.J.

Schaal in het primair onderwijs : een studie naar de relatie tussen schaal en organisatie-effectiviteit van de Venne, L.H.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Schaal in het primair onderwijs : een studie naar de relatie tussen schaal en organisatie-effectiviteit van de Venne, L.H.J. Link to publication Citation for published

Nadere informatie

Problem behavior during early adolescence and child, parent, and friend effects : a longitudinal study Reitz, E.

Problem behavior during early adolescence and child, parent, and friend effects : a longitudinal study Reitz, E. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Problem behavior during early adolescence and child, parent, and friend effects : a longitudinal study Reitz, E. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Sneeboer, M. M. S. (2016). Coagulation and fibrinolysis in patients with asthma

Citation for published version (APA): Sneeboer, M. M. S. (2016). Coagulation and fibrinolysis in patients with asthma UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coagulation and fibrinolysis in patients with asthma Sneeboer, Marlous Link to publication Citation for published version (APA): Sneeboer, M. M. S. (2016). Coagulation

Nadere informatie

Van 'gastarbeider' tot 'Nederlander' Prins, Karin Simone

Van 'gastarbeider' tot 'Nederlander' Prins, Karin Simone Van 'gastarbeider' tot 'Nederlander' Prins, Karin Simone IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version

Nadere informatie

Towards optimal decision making in personalized medicine Cao, Qi

Towards optimal decision making in personalized medicine Cao, Qi Towards optimal decision making in personalized medicine Cao, Qi IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document

Nadere informatie

Bezwaar en beroep in de praktijk van NWO : een empirische verkenning naar de oordeelsprocessen binnen NWO van der Valk, L.J.M.

Bezwaar en beroep in de praktijk van NWO : een empirische verkenning naar de oordeelsprocessen binnen NWO van der Valk, L.J.M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Bezwaar en beroep in de praktijk van NWO : een empirische verkenning naar de oordeelsprocessen binnen NWO van der Valk, L.J.M. Link to publication Citation for published

Nadere informatie

University of Groningen. Sodium intake and therapy resistance to ACE inhibition Kocks, Menno Johan Adelbert

University of Groningen. Sodium intake and therapy resistance to ACE inhibition Kocks, Menno Johan Adelbert University of Groningen Sodium intake and therapy resistance to ACE inhibition Kocks, Menno Johan Adelbert IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish

Nadere informatie

Health-related quality of life and comorbidity in COPD patients in general practice van Manen, J.G.

Health-related quality of life and comorbidity in COPD patients in general practice van Manen, J.G. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Health-related quality of life and comorbidity in COPD patients in general practice van Manen, J.G. Link to publication Citation for published version (APA): van

Nadere informatie