Het Cacaospel. Methodiek: inleefspel (gebaseerd op een spel van de wereldwinkel)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Cacaospel. Methodiek: inleefspel (gebaseerd op een spel van de wereldwinkel)"

Transcriptie

1 Het Cacaospel Thema: Multicultureel / Noord-Zuid Methodiek: inleefspel (gebaseerd op een spel van de wereldwinkel) Doelgroep: -6/+6 Aantal deelnemers: Minimum 8 leden maximum 4 leden + begeleiding! Je verdeelt de leden in groepjes. Elk groepje bestaat uit een moeder, vader en kinderen Duur: ongeveer u30 Ruimte: Buiten, in een bos of een groten open ruimte Bosplan: X Kamp X Kamp *Controleur *Tussenhandelaar X Winkeliers *Wereldwinkelverkoper(vrij rond lopen) *Belastingcontroleur (vrijrondlopen) X Kamp 4 X Kamp 3 Begeleiding: minimum 5 Begeleiding: winkeliers wereldwinkelverkoper à tussenhandelaars belastingcontroleur controleur (bij gebrek aan begeleiding kan je deze taak ook door een winkelier laten doen) Doelstellingen: - Het doel van het spel is om een aantal levensmiddelen zo snel mogelijk in je bezit te hebben. - De spelers de onderdrukking en de oneerlijke situatie van de cacaoboeren laten aanvoelen en dit in een nabespreking ter discussie stellen. - Leden laten kennismaken met de Wereldwinkel (winkeltje)

2 Praktische voorbereiding (materiaal & inkleding): - Winkelwaren (Kan je in zakjes doen om het zo echt mogelijk te maken. Niet alles kan je echt mee brengen, dan maak je kaartjes met afbeeldingen van de voorwerpen of neem je een voorwerp dat er op trekt.) (zie bijlage ) - Geld in Sucre (de munteenheid van ) Als je met vier groepjes speelt wordt dit: 40 x S 40 x S 40 x 0 S (zie bijlage ) - Kaartjes met onvolledige zinnen (zie bijlage 3a / oplossingen: bijlage 3b) - Cacaokaartjes (zie bijlage 4) - Gemalen Cacaokaartjes (zie bijlage 5) - WW-logo s (zie bijlage 6) - Opdrachten :. Opdrachtenlijst (zie bijlage 7). Puzzelstukken (zie bijlage 8) - Een behoefteblad (zie bijlage 9) - De begeleiding kan zich verkleden in de rol die ze hebben. Je kan een winkeltje met wereldwinkelgoederen plaatsen. Op het einde van het spel kan je de leden de gelegenheid geven om producten te kopen / te bekijken. - Foldertjes kan je bekomen in je plaatselijke wereldwinkel URL: - Verzamel op voorhand verpakkingen, potjes en flesjes om de producten voor te stellen. Voor de schoenen en horloges vraag je aan de groepjes voor het spel begint om paar schoenen af te geven en 3 horloges. (Op die manier lijkt het ook noodzakelijker om ze terug te verdienen). In het midden van het bos maak je een winkeltje, waar de spelers hun producten kunnen kopen. (Let op dat niemand je besteelt, in dit spel is het de bedoeling dat de spelers de onderdrukking en oneerlijke situatie van de cacaoboeren aanvoelen, dus ze zullen niet echt vriendelijk zijn voor de begeleiders.) - De kaartjes (bijlage 3) moeten in de kampen liggen. ste deel van de kaartjes liggen in kamp en kamp 3. Het de deel van de kaartjes liggen in kamp en 4.

3 Speluitleg / verloop: - Ieder groepje stelt een gezin van cacaoboeren voor. Door het verkopen van cacao aan de handelaars verdienen ze geld om aan de levensnoodzakelijke goederen te komen. Het doel van het spel is om een aantal levensmiddelen die opgegeven zijn (zie behoefteblad / bijlage 9) te kopen. - Iedere speler heeft een kaartje gekregen met een deel van een zin erop. Hij moet in één vd andere groepen een speler vinden die het andere deel van de zin heeft. - Dan gaan deze mensen (uit verschillende kampen) samen naar de controleur. - Deze controleur kijkt of de combinatie correct is. Als dat zo is krijgen ze elk een kaartje met de afbeelding van een zak cacao niet gemalen. - Met dit kaartje kan je naar de tussenhandelaar gaan, die geeft er je +/- 5 Sucre voor Het is belangrijk dat de tussenhandelaar zijn prijs voor de ongemalen cacao laat schommelen - De beide tussenhandelaren (als er twee zijn) mogen ook een verschillend bedrag uitbetalen. Na ongeveer 0 minuten moet de prijs echt laag worden. (Variatie: Tussenhandelaars kunnen de prijzen altijd laten schommelen, zowel omhoog als naar beneden). - Om de 0 minuten komt de belastingcontroleur. Er wordt dan een duidelijk sein gegeven en iedereen moet naar zijn kamp terug gaan. Er worden 3 of 4 producten opgehaald (beginnende bij de goedkoopste klasse, maar deze worden na een tijd ook duurder) - Als je het product niet kunt geven dan moet je de geldprijs betalen + 5Sucre extra. - Wanneer een groep de belastingen met geld niet kan betalen dan kan men een lening aangaan. Dan krijgt die groep 0 maar moet deze groep bij de volgende belastingen 5 extra betalen. - Wanneer je een product volledig hebt (volgens het gegeven aantal) dan moet je voor dat product bij de belastingen niet meer betalen. - Op dit moment treedt ook de wereldwinkelier in actie. De wereldwinkelier verspreidt kaartjes in het bos met het logo van de Wereldwinkel op. - Wanneer een groep een kaartje met het logo van WW (Wereldwinkel/bijlage 6) vindt moet de hele groep verzamelen om een opdracht uit te voeren. Na het juist uitvoeren van de opdracht mogen ze de molen van de WW gratis gebruiken en krijgen ze zo een zak gemalen cacao. Deze kunnen ze in het winkeltje omruilen voor 5 S. Hiervoor moet je dus niet meer naar de tussenhandelaar gaan.

4 Doel: Zo vlug mogelijk alle producten hebben. Belastingen: Wanneer iemand de belastingen ook met geld niet kunnen betalen dan kan je een lening aan gaan. Dan krijgt die groep 0 maar moet er bij de volgende belastingen 5 bij betalen. Wanneer een product in de aantallen voltallig is moet je dat product bij de belastingen niet meer betalen. Belangrijk: Het is mogelijk dat de groepjes na een tijdje in opstand komen. Het is belangrijk dat de Wereldwinkelier dan de spelers helpt om een oplossing te zoeken en hen uitlegt wat ze kunnen doen. De cacao niet meer verkopen kan niet, want dan hebben de gezinnen geen inkomsten en kunnen ze geen eten kopen. De Wereldwinkel kan slechts beperkt helpen, omdat ze maar een kleine afzetmarkt hebben. Je kan wel met de tussenhandelaar gaan onderhandelen en een vaste prijs vragen. Als alle groepjes hier aan meewerken, en allen dezelfde prijs vragen, moet de tussenhandelaar toegeven.!!! Laat de groep er zelf achter komen, als wereldwinkelier kan je wel helpen, maar laat de groep eerst voelen hoe het is om voor zo weinig geld te moeten werken. Na het spel is er een nabespreking waarbij de spelers kunnen vertellen hoe ze zich voelden tijdens het spel en wat ze bijgeleerd hebben.

5 Spelregels: - Elk groepje (=gezin) moet cacao verkopen aan de handelaars en krijgen in ruil daarvoor geld waar ze levensnoodzakelijke goederen kunnen kopen. - Iedere speler heeft een kaartje gekregen met een deel van een zin erop. Hij moet in één vd andere groepen een speler vinden die het andere deel van de zin heeft. Dan gaan deze mensen (uit verschillende kampen) samen naar de controleur. Deze kijkt of de combinatie correct is. Als dat zo is krijgen ze elk een kaartje met de afbeelding van een zak cacao (niet gemalen). - Met dit kaartje kan je naar de tussenhandelaar gaan, die geeft er je +/_ 5 Sucre voor - Het is belangrijk dat de tussenhandelaar zijn prijs voor de ongemalen cacao laat schommelen - De beide tussenhandelaren (als er twee zijn) mogen ook een verschillend bedrag uitbetalen. Na ongeveer 0 minuten moet de prijs echt laag worden. Variatie: Tussenhandelaars kunnen de prijzen altijd laten schommelen, zowel omhoog als naar beneden. - Om de 0 minuten komt de belastingcontroleur. Er wordt een sein gegeven en iedereen moet naar zijn kamp terug gaan. Er worden 3 of 4 producten opgehaald (beginnende bij de goedkoopste klasse, maar deze worden na een tijd ook duurder) - Als je het product niet kunt geven dan moet je de geldprijs betalen + 5Sucre extra. - Wanneer een groep de belastingen met geld niet kan betalen dan kan men een lening aangaan. Dan krijgt die groep 0 maar moet deze groep bij de volgende belastingen 5 extra betalen. - Wanneer je een product volledig hebt (volgens het gegeven aantal) dan moet je voor dat product bij de belastingen niet meer betalen. - Wanneer een groep een kaartje met het logo van WW (Wereldwinkel) vindt moet de hele groep verzamelen om een opdracht uit te voeren..

6 Bijlage Voorwerpen Kaartjes Kleding Kleding Horloge Horloge Medicijnen Medicijnen Schoenen Horloge Specerijen Radio Groenten Groenten Buskaart Buskaart Zeep Zeep Honing Honing Melkpoeder Melkpoeder Fruit Fruit Fruit Brandstof

7 Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst Rijst thee thee thee thee thee thee thee thee thee thee

8 Bijlage

9 Bijlage 3 a) Zinnen: Het woord chocolade komt van xocolatl uit de taal van de Azteken en betekende cacaowater Het land waar de cacaobomen voor het eerst groeiden is Mexico. De produktie van cacao is bij enkele Derdewereldlanden geconcentreerd. De grootste cacaoproducerende landen zijn Ghana, Ivoorkust, Brazilië,, Colombia, Mexico, Maleisië, Nigeria en Kameroen ligt in. Zuid-Amerika De cacaoboom heeft een hoge stam. Hoe hoog kan deze boom worden?...de cacaoboom kan tot 5 meter hoog worden Het oogsten van cacao is zwaar en gevaarlijk werk, omdat Kleine boeren krijgen aanzienlijk minder geld voor hun cacaobonen dan de wereldmarktprijs omdat bij het oogsten vaak ongelukken gebeuren. Soms verwonden de boeren zich met een mes of vallen uit de hoge cacaobomen ze afhankelijk zijn van de tussenhandelaren, bij wie een groot deel van het geld blijft hangen. Cacaobonen groeien en worden geoogst in Derdewereldlanden. De cacaoproducerende landen verwerken nauwelijks cacao. De verwerking van cacao tot chocolade gebeurt voornamelijk in de cacaoconsumerende landen.

10 Nestlé/Rowntree, Jacobs Suchard/Philip Morris zijn. grote multinationale ondernemingen, die de verwerking van chocolade in handen hebben. Een deel wan de cacaoboter wordt niet gebruikt in chocolade, maar in andere produkten zoals in zeep, gezichtscrème en lippenstift. Cabosses zijn grote vruchten van zowat 0 cm lang en met een dikke schil. Hierin bevinden zich 45 tot 50 cacaobonen. MCCH (de alternatieve handelsorganisatie) staat voor Maquita Cushunchic Comercializando como Hermanos...half Quecua _ half Spaans voor Laten we elkaar de hand geven handelend als broeders. Op het einde van de 9 e eeuw en het begin van de 0 e eeuw was de belangrijkste cacaoproducent ter wereld... In 90 staken Brazilië en Ghana voorbij. De kleine cacaoboeren zijn afhankelijk van tussenhandelaren. De tussenhandelaren profiteren daarvan ze betalen een lage prijs en knoeien met de weegmachines De munteenheid in is SUCRE. De wereldmarktprijs voor cacao maakt grillige sprongen. Als de prijs daalt betekent dit een financiële strop voor de cacaoproducerende landen.

11 Oxfam-Wereldwinkels koopt rechtstreeks cacao aan bij de koöperaties El Ceibo (Bolivië) en MCCH () Oxfam-Wereldwinkels zet zo de multinationals opzij en ontwijkt de plaatselijke tussenhandelaars. Tesamen met de Mascobado-rietsuiker van een Filippijnse koöperatie wordt van de cacao uit Bolivië en uit lekkere én (h)eerlijke Mascaochocolade gemaakt, te koop in de Wereldwinkels In heel het cacaoverhaal is een grote rol weggelegd voor multinationale ondernemingen... zij beheersen de belangrijkste etappes en de lange weg van cacaoboer tot consument. Cacaobomen groeien enkel in streken met een warm en tropisch klimaat, vandaar... dat de productie van cacaobonen enkel mogelijk is in zogenaamde Derdewereldlanden Na olie en koffie is cacao de belangrijkste bron van inkomsten voor de Afrikaanse landen... het wegvallen van cacao-inkomsten betekent dus een catastrofale financiële aderlating voor deze landen

12 3b) Oplossingen. Het woord chocolade komt van xocolatl uit de taal van de Azteken en betekende cacaowater. Het land waar de cacaobomen voor het eerst groeiden is Mexico. 3. ligt in Zuid-Amerika. 4. De productie van cacao is bij enkele Derde-Wereldlanden geconcentreerd. De grootste cacao-producerende landen zijn... Ghana, Ivoorkust, Brazilië,, Colombia, Mexico, Maleisië, Nigeria en Kameroen. 5. Het oogsten van cacao is zwaar en gevaarlijk werk, omdat bij het oogsten vaak ongelukken gebeuren. Soms verwonden de boeren zich met een mes of vallen uit de hoge cacaobomen. 6. De cacaoboom heeft een hoge stam. Hoe hoog kan deze boom worden de cacaoboom kan tot 5 meter hoog worden 7. Kleine boeren krijgen aanzienlijk minder geld voor hun cacaobonen dan de wereldmarktprijs omdat ze afhankelijk zijn van de tussenhandelaren, bij wie een groot deel van het geld blijft hangen. 8. Cacaobonen groeien en worden geoogst in Derde-Wereldlanden. De cacaoproducerende landen verwerken nauwelijks cacao. De verwerking van cacao tot chocolade gebeurt voornamelijk en de cacaokonsumerende landen. 9. Nestlé/Rowntree, Jacobs Suchard/Philip Morris zijn grote multinationale ondernemingen, die de verwerking van chocolade in handen hebben. 0. Een deel wan de cacaoboter wordt niet gebruikt in chocolade, maar in andere produkten zoals in zeep, gezichtscréme en lippenstift.. Cabosses zijn grote vruchten van zowat 0 cm lang en met een dikke schil. Hierin bevinden zich 45 tot 50 cacaobonen.. MCCH (de alternatieve handelsorganisatie) staat voor Maquita Cushunchic Comercializando como Hermanos half Quecua _ half Spaans voor Laten we elkaar de hand geven handelend als broeders.

13 3. Op het einde van de 9 e eeuw en het begin van de 0 e eeuw was de belangrijkste cacaoproducent ter wereld in 90 staken Brazilië en Ghana voorbij. 4. Monilia en Witchbroom zijn de twee meest vernietigende cacaoplantenziekten in. 5. De kleine cacaoboeren zijn afhankelijk van tussenhandelaren. De tussenhandelaren profiteren daarvan ze betalen een lage prijs en knoeien met de weegmachines. 6. De munteenheid in is SUCRE. 7. In heel het cacaoverhaal is een grote rol weggelegd voor multinationale ondernemingen zij beheersen de belangrijkste etappes en de lange weg van cacaoboer tot consument. 8. De wereldmarktprijs voor cacao maakt grillige sprongen. Als de prijs daalt betekent dit een financiële strop voor de cacaoproducerende landen. 9. Oxfam-Wereldwinkels koopt rechtstreeks cacao aan bij de coöperaties El Ceibo (Bolivië) en MCCH () Oxfam-Wereldwinkels zet zo de multinationals opzij en ontwijkt de plaatselijke tussenhandelaars. 0. Samen met de Mascobado-rietsuiker van een Filippijnse coöperatie wordt van de cacao uit Bolivië en uit lekkere én (h)eerlijke Mascao-chocolade gemaakt, te koop in de Wereldwinkels. Cacaobomen groeien enkel in streken met een warm en tropisch klimaat, vandaar.. dat de productie van cacaobonen enkel mogelijk is in zogenaamde Derde- Wereldlanden.. Na olie en koffie is cacao de belangrijkste bron van inkomsten voor de Afrikaanse landen het wegvallen van cacao-inkomsten betekent dus een catastrofale financiële aderlating voor deze landen.

14 Bijlage 4 Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen Cacaobonen

15 Bijlage 5 Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao Gemalen cacao

16 Bijlage 6: Wereldwinkel Logo

17 Bijlage 7 : Opdrachten (Kan je altijd zelf bij verzinnen) - Puzzelstukkenspel (bijlage 8) Iedere speler krijgt een envelop met daarin puzzelstukken, ze gaan in een kring zitten. Het is de bedoeling dat ieder van het groepje een vierkant voor zich kan vormen met de stukken. Maar de puzzelstukken zitten door elkaar. Er mag tijdens het spel op geen enkele manier gecommuniceerd worden. De spelers mogen alleen stukken die ze zelf niet kunnen gebruiken voor hun puzzel doorgeven aan hun rechterbuur. - Noem 4 rechten van de mens (zie bijlage 0) - Doorfax-spel: één speler maakt een tekening, de anderen mogen ze niet zien, nu mag de volgende speler er minuut naar kijken en dan proberen ze zo goed en gelijkend mogelijk opnieuw te tekenen. Dan mag de volgende speler deze laatste tekening bekijken en ze proberen na te tekenen. Zo verder tot alle spelers een tekening gemaakt hebben. Vergelijk dan de eerste met de laatste tekening. - Doorgeven van een onzichtbaar cadeau. Van fluisteren tot roepen: alle spelers gaan op een rij staan aan de ene kant van een terrein. Ze beginnen met heel traag naar de overkant te lopen en zachtjes te fluisteren. Ze moeten proberen steeds sneller te stappen en luider te praten tot ze lopend en roepend de overkant bereiken. - Uit welk land komt: Jason Donavon (Australie), Tandie Klaasen (Zuid-Afrika), Boyzone (Ierland), Celine Dion (Canada), Anouk (Nederland)

18 Bijlage 8: Puzzelstukkenspel

19 Bijlage 9: Lijst met behoeften 4 x Rijst: 8 S 9 x Thee: 36 S Specerijen: 0 S x Honing S x Zeep 5 S x Melkpoeder 3 S 4 x Buskaart 7 S x Groenten 0 S Schoenen 60 S 3 x Horloge 0 S Brandstof 40 S x Medicijnen 8 S Radio 50 S 3 x Fruit 0 S x Kleding 5 S

20 Bijlage 0: rechten van de mens Artikel. Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen. Artikel Een ieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden, in deze Verklaring opgesomd, zonder enig onderscheid van welke aard ook, zoals ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status. Verder zal geen onderscheid worden gemaakt naar de politieke, juridische of internationale status van het land of gebied, waartoe iemand behoort, onverschillig of het een onafhankelijk, trust-, of niet-zelfbesturend gebied betreft, dan wel of er een andere beperking van de soevereiniteit bestaat. Artikel 3 Een ieder heeft het recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon. Artikel 4 Niemand zal in slavernij of horigheid gehouden worden. Slavernij en slavenhandel in iedere vorm zijn verboden. Artikel 5 Niemand zal onderworpen worden aan folteringen, noch aan een wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing. Artikel 6 Een ieder heeft, waar hij zich ook bevindt, het recht als persoon erkend te worden voor de wet. Artikel 7 Allen zijn gelijk voor de wet en hebben zonder onderscheid aanspraak op gelijke bescherming door de wet. Allen hebben aanspraak op gelijke bescherming tegen iedere achterstelling in strijd met deze Verklaring en tegen iedere ophitsing tot een dergelijke achterstelling. Artikel 8 Een ieder heeft recht op daadwerkelijke rechtshulp van bevoegde nationale rechterlijke instanties tegen handelingen, welke in strijd zijn met de grondrechten hem toegekend bij Grondwet of wet. Artikel 9 Niemand zal onderworpen worden aan willekeurige arrestatie, detentie of verbanning. Artikel 0 Een ieder heeft, in volle gelijkheid, recht op een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak door een onafhankelijke en onpartijdige rechterlijke instantie bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen en bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde strafvervolging. Artikel. Een ieder, die wegens een strafbaar feit wordt vervolgd, heeft er recht op voor onschuldig gehouden te worden, totdat zijn schuld krachtens de wet bewezen wordt in een openbare rechtszitting, waarbij hem alle waarborgen, nodig voor zijn verdediging, zijn toegekend.. Niemand zal voor schuldig gehouden worden aan enig strafrechtelijk vergrijp op grond van enige handeling of enig verzuim, welke naar nationaal of internationaal recht geen strafrechtelijk vergrijp betekenden op het tijdstip, waarop de handeling of het verzuim begaan werd. Evenmin zal een zwaardere straf worden opgelegd dan die, welke ten tijde van het begaan van het strafbare feit van toepassing was. Artikel Niemand zal onderworpen worden aan willekeurige inmenging in zijn persoonlijke aangelegenheden, in zijn gezin, zijn tehuis of zijn briefwisseling, noch aan enige aantasting van zijn eer of goede naam. Tegen een dergelijke inmenging of aantasting heeft een ieder recht op bescherming door de wet. Artikel 3. Een ieder heeft het recht zich vrijelijk te verplaatsen en te vertoeven binnen de grenzen van elke Staat.. Een ieder heeft het recht welk land ook, met inbegrip van het zijne, te verlaten en naar zijn land terug te keren. Artikel 4. Een ieder heeft het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten tegen vervolging. Op dit recht kan geen beroep worden gedaan ingeval van strafvervolgingen wegens misdrijven van niet-politieke aard of handelingen in strijd met de doeleinden en beginselen van de Verenigde Naties. Artikel 5. Een ieder heeft het recht op een nationaliteit.. Aan niemand mag willekeurig zijn nationaliteit worden ontnomen, noch het recht worden ontzegd om van nationaliteit te veranderen. Artikel 6. Zonder enige beperking op grond van ras, nationaliteit of godsdienst, hebben mannen en vrouwen van huwbare leeftijd het recht om te huwen en een gezin te stichten. Zij hebben gelijke rechten wat het huwelijk betreft, tijdens het huwelijk en bij de ontbinding ervan.

21 . Een huwelijk kan slechts worden gesloten met de vrije en volledige toestemming van de aanstaande echtgenoten. 3. Het gezin is de natuurlijke en fundamentele groepseenheid van de maatschappij en heeft recht op bescherming door de maatschappij en de Staat. Artikel 7. Een ieder heeft recht op eigendom, hetzij alleen, hetzij tezamen met anderen... Niemand mag willekeurig van zijn eigendom worden beroofd. Artikel 8 Een ieder heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst;dit recht omvat tevens de vrijheid om van godsdienst of overtuiging te veranderen, alsmede de vrijheid hetzij alleen, hetzij met anderen zowel in het openbaar als in zijn particuliere leven zijn godsdienst of overtuiging te belijden door het onderwijzen ervan, door de praktische toepassing, door eredienst en de inachtneming van de geboden en voorschriften. Artikel 9 Een ieder heeft recht op vrijheid van mening en meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven. Artikel 0. Een ieder heeft recht op vrijheid van vreedzame vereniging en vergadering... Niemand mag worden gedwongen om tot een vereniging te behoren. Artikel. Een ieder heeft het recht om deel te nemen aan het bestuur van zijn land, rechtstreeks of door middel van vrij gekozen vertegenwoordigers... Een ieder heeft het recht om op voet van gelijkheid te worden toegelaten tot de overheidsdiensten van zijn land. 3. De wil van het volk zal de grondslag zijn van het gezag van de Regering; deze wil zal tot uiting komen in periodieke en eerlijke verkiezingen, die gehouden zullen worden krachtens algemeen en gelijkwaardig kiesrecht en bij geheime stemmingen of volgens een procedure, die evenzeer de vrijheid van de stemmen verzekert. Artikel Een ieder heeft als lid van de gemeenschap recht op maatschappelijke zekerheid en heeft er aanspraak op, dat door middel van nationale inspanning en internationale samenwerking, en overeenkomstig de organisatie en de hulpbronnen van de betreffende Staat, de economische, sociale en culturele rechten, die onmisbaar zijn voor zijn waardigheid en voor de vrije ontplooiing van zijn persoonlijkheid, verwezenlijkt worden. Artikel 3. Een ieder heeft recht op arbeid, op vrije keuze van beroep, op rechtmatige en gunstige arbeidsvoorwaarden en op bescherming tegen werkloosheid.. Een ieder, zonder enige achterstelling, heeft recht op gelijk loon voor gelijke arbeid. 3. Een ieder, die arbeid verricht, heeft recht op een rechtvaardige en gunstige beloning, welke hem en zijn gezin een menswaardig bestaan verzekert, welke beloning zo nodig met andere middelen van sociale bescherming zal worden aangevuld. 4. Een ieder heeft het recht om vakverenigingen op te richten en zich daarbij aan te sluiten ter bescherming van zijn belangen. Artikel 4 Een ieder heeft recht op rust en op eigen vrije tijd, met inbegrip van een redelijke beperking van de arbeidstijd, en op periodieke vakanties met behoud van loon. Artikel 5. Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder inbegrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten. Artikel 6. Een ieder heeft recht op onderwijs; het onderwijs zal kosteloos zijn, althans wat het lager en basisonderwijs betreft. Het lager onderwijs zal verplicht zijn. Ambachtsonderwijs en beroepsopleiding zullen algemeen beschikbaar worden gesteld. Hoger onderwijs zal openstaan voor een ieder, die daartoe de begaafdheid bezit.. Het onderwijs zal gericht zijn op de volle ontwikkeling van de menselijke persoonlijkheid en op de versterking van de eerbied voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Het zal het begrip, de verdraagzaamheid en de vriendschap onder alle naties, rassen of godsdienstige groepen bevorderen en het zal de werkzaamheden van de Verenigde Naties voor de handhaving van de vrede steunen. 3. Aan de ouders komt in de eerste plaats het recht toe om de soort van opvoeding en onderwijs te kiezen, welke aan hun kinderen zal worden gegeven.

22 Artikel 7. Een ieder heeft het recht om vrijelijk deel te nemen aan het culturele leven van de gemeenschap, om te genieten van kunst en om deel te hebben aan wetenschappelijke vooruitgang en de vruchten daarvan.. en ieder heeft het recht op de bescherming van de geestelijke en materiële belangen, voortspruitende uit een wetenschappelijk, letterkundig of artistiek werk, dat hij heeft voortgebracht. Artikel 8 Een ieder heeft recht op het bestaan van een zodanige maatschappelijke en internationale orde, dat de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, daarin ten volle kunnen worden verwezenlijkt. Artikel 9. Een ieder heeft plichten jegens de gemeenschap, zonder welke de vrije en volledige ontplooiing van zijn persoonlijkheid niet mogelijk is.. In de uitoefening van zijn rechten en vrijheden zal een ieder slechts onderworpen zijn aan die beperkingen, welke bij de wet zijn vastgesteld en wel uitsluitend ter verzekering van de onmisbare erkenning en eerbiediging van de rechten en vrijheden van anderen en om te voldoen aan de gerechtvaardigde eisen van de moraliteit, de openbare orde en het algemeen welzijn in een democratische gemeenschap. 3. Deze rechten en vrijheden mogen in geen geval worden uitgeoefend in strijd met de doeleinden en beginselen van de Verenigde Naties. Artikel 30 Geen bepaling in deze Verklaring zal zodanig mogen worden uitgelegd, dat welke Staat, groep of persoon dan ook, daaraan enig recht kan ontlenen om iets te ondernemen of handelingen van welke aard ook te verrichten, die vernietiging van een van de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, ten doel hebben.

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen:

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: Artikel 1 Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren

Nadere informatie

Overwegende, dat het van het hoogste belang is om de ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen tussen de naties te bevorderen;

Overwegende, dat het van het hoogste belang is om de ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen tussen de naties te bevorderen; Universele Verklaring van de Rechten van de Mens Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap grondslag is

Nadere informatie

De zorg verandert. Wat is basiszorg?

De zorg verandert. Wat is basiszorg? De zorg verandert. Wat is basiszorg? Ideeën uitgewerkt aan de hand van het 10-punten plan Hierin wordt genoemd: Cliëntenraad, wil je het voor mij opnemen? Mee doen, hoe doe ik dat? Gemeenten, ik wil een

Nadere informatie

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS Preambule Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap grondslag

Nadere informatie

De rechten van de mens, kent u ze?

De rechten van de mens, kent u ze? De rechten van de mens, kent u ze? De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd op 10 december 1948 door alle lidstaten van de Verenigde Naties ondertekend. In deze verklaring werden 30 rechten

Nadere informatie

MENSENRECHTEN WAT ZIJN MENSENRECHTEN?

MENSENRECHTEN WAT ZIJN MENSENRECHTEN? MENSENRECHTEN WAT ZIJN MENSENRECHTEN? De rechten van de mens, kortweg de mensenrechten, zijn rechten die ieder mens toekomen, waar ook ter wereld. Mensenrechten zijn er om mensen te beschermen tegen de

Nadere informatie

Een mensenrechtenwandeling in jouw gemeente? Enkele ideetjes!

Een mensenrechtenwandeling in jouw gemeente? Enkele ideetjes! Een mensenrechtenwandeling in jouw gemeente? Enkele ideetjes! 1 Een mensenrechtenwandeling in jouw gemeente? Enkele ideetjes! Als gemeenteambtenaar kan je een verschil maken voor de mensenrechten. Op http://www.vormen.org/60tips/gemeente.html

Nadere informatie

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. Inhoudsopgave. 1. De grondslag van de VVD 2. De mens 3. De samenleving 4. De vrijheid 5. De rechten van de mens 6. Ontplooiing door onderwijs

Nadere informatie

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Volledige tekst, toelichting, vereenvoudigde versie, overzicht

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Volledige tekst, toelichting, vereenvoudigde versie, overzicht De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens Volledige tekst, toelichting, vereenvoudigde versie, overzicht Universele Verklaring van de Rechten van de Mens: overzicht van de rechten 1. Het recht

Nadere informatie

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN WERKb L a D WERKBLAD met terugwerkende kracht met terugwerkende kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN Dit werkblad is een voorbereiding op je bezoek aan de vaste tentoonstelling Met Terugwerkende

Nadere informatie

DE UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS

DE UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS DE UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS Preambule Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap

Nadere informatie

Zorgelijke ontwikkelingen

Zorgelijke ontwikkelingen Voorwoord Op een koude novemberdag in 2017 ontving ik een telefoontje uit Iran, mijn geboorteland. Het droevige bericht van de dood van mijn vader kwam heel hard aan. Nu waren mijn beide ouders dood. Ik

Nadere informatie

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 1) vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 2) het recht niet gediscrimineerd te worden (artikel 3) leven, in veiligheid en vrijheid (artikel 4) geen slavernij of slavenhandel (artikel 5)

Nadere informatie

Alle mensen hebben dezelfde rechten

Alle mensen hebben dezelfde rechten Alle mensen hebben dezelfde rechten Marie-Agnès Combesque Clotilde Perrin De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948 uitgelegd voor kinderen Alle mensen hebben dezelfde rechten De Universele

Nadere informatie

INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND. Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind.

INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND. Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind. INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind. Artikel 2 Non-discriminatie Alle rechten gelden voor alle kinderen,

Nadere informatie

Vraag 3) U bent op de hoogte van de inhoud van Grondwet Art. 94?

Vraag 3) U bent op de hoogte van de inhoud van Grondwet Art. 94? Besluit Algemene Rechtspositie Politie (BARP) Art. 9 Politie belooft trouw in de volgende volgorde aan Kroon, Grondwet en de wetten van ons land (i.e. Nederland) Vraag 1) Bent u hier als vertegenwoordiger

Nadere informatie

Waar sta jij? (Uit: Kompas)

Waar sta jij? (Uit: Kompas) Waar sta jij? (Uit: Kompas) Dit is een discussieactiviteit over: de basisvoorwaarden van menselijke waardigheid, het respectievelijke belang van burgerlijke en politieke rechten en van sociale en economische

Nadere informatie

Onderzoek Mensenrechten

Onderzoek Mensenrechten Onderzoek Mensenrechten Standaard rapportage, Rapportage gesloten vragen Amsterdam, 10-12-2013 Onderzoekstatistieken Verstuurde e-mails 1080 Afgeronde vragenlijsten 505 Respons 47% Laatste deelname 16

Nadere informatie

EUROPEES VERDRAG VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS

EUROPEES VERDRAG VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS EUROPEES VERDRAG VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS Onze rechten, onze vrijheden T-shirts met 15 cruciale artikelen Onze rechten, onze vrijheden Mensenrechten zijn van iedereen: van elke man, elke vrouw, elk

Nadere informatie

Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Universele Verklaring van de Rechten van de Mens Universele Verklaring van de Rechten van de Mens Preambule Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap grondslag

Nadere informatie

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980 Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980 Noot van de editor De beginselprogramma's zijn gescand, en zover nodig gecorrigeerd. Hierdoor is het mogelijk dat de tekst niet meer

Nadere informatie

Beginselprogram van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1966

Beginselprogram van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1966 Beginselprogram van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1966 Noot van de editor De beginselprogramma's zijn gescand, en zover nodig gecorrigeerd. Hierdoor is het mogelijk dat de tekst niet meer

Nadere informatie

Bij brief van 19 februari 2003 heeft het college een verweerschrift ingediend.

Bij brief van 19 februari 2003 heeft het college een verweerschrift ingediend. Raad van State, 200300512/1 Datum uitspraak: 29-10-2003 Datum publicatie: 29-10-2003 Rechtsgebied: Bestuursrecht overig Soort procedure: Eerste aanleg - meervoudig Inhoudsindicatie: Bij besluit van 17

Nadere informatie

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België?

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? 4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? Sinds 12 januari 2007 is in België de 'opvangwet' van kracht. Dit is een bundel van bepalingen die de asielopvang regelen. De opvangwet

Nadere informatie

Ontwerp-handvest van de grondrechten van de Europese Unie

Ontwerp-handvest van de grondrechten van de Europese Unie EUROPESE UNIE Ontwerp-handvest van de grondrechten van de Europese Unie Preambule De volkeren van Europa hebben door onderling een steeds hechter verbond tot stand te brengen besloten een op gemeenschappelijke

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur:

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur: Blood in the Mobile Frank Piasecki Poulsen 2010 52 minuten www.moviesthatmatter.nl Digibordles: www.spons.nl/moviesthatmatter 1 Kijkopdracht Waar gaat de film over? Documentairemaker Frank Poulsen komt

Nadere informatie

Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten

Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten New York, 19 december 1966 Tractatenblad 1969, 100 en Tractatenblad 1978, 178 De Staten die partij zijn bij dit Verdrag, Overwegende,

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een toenemende convergentie

Nadere informatie

Achter gesloten ogen: Spencer

Achter gesloten ogen: Spencer Achter gesloten ogen: Spencer Opdrachtenblad Regie: Dulco Tellegen Jaar: 2000 Duur: 25 minuten 1 Filmbeschrijving Spencer (18) woont in een opvangcentrum voor voormalig kindsoldaten in Liberia (West-Afrika).

Nadere informatie

Bijlage 1 237. Bijlage 1 DE GRONDRECHTEN

Bijlage 1 237. Bijlage 1 DE GRONDRECHTEN Bijlage 1 237 Bijlage 1 DE GRONDRECHTEN Het tweejaarlijks verslag van het Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting, in opvolging van het Algemeen Verslag over de

Nadere informatie

Korte kennismaking met de verschillende thema s binnen de economische en sociale rechten:

Korte kennismaking met de verschillende thema s binnen de economische en sociale rechten: Ontwerp eens een land (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers ontwerpen een land waar het goed is om te leven. Ze beslissen in het ontwerp: hoe het landschap eruit ziet, waar de mensen leven in

Nadere informatie

Wie komt in aanmerking voor de award

Wie komt in aanmerking voor de award Wie komt in aanmerking voor de award 1. Alle Rotterdamse burgers of organisaties (zoals stichtingen, instellingen, scholen, of bedrijven) kunnen meedingen naar de Award. 2. Rotterdams betekent: a. Een

Nadere informatie

k a r m e l l e v e n. n l

k a r m e l l e v e n. n l Menswording Encarnación Rechten van de mens k a r m e l l e v e n n l O n l i n e s i n c e J u l y 2 0 0 1

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 1 Je Zelfbeeld Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 1 Je Zelfbeeld Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 1 Je Zelfbeeld Inhoud 2 1. Welk zelfbeeld heb je nu? 3 2. De basis van je zelfbeeld sterker maken 5 3. Leer je rechten kennen! 6 4. Je bent goed zoals je bent! 12 5. Wat heb je al in

Nadere informatie

Handelingsbekwaamheid is de geschiktheid om de rechten en plichten waarvan men drager is zelf uit te oefenen, zonder tussenkomst van derden.

Handelingsbekwaamheid is de geschiktheid om de rechten en plichten waarvan men drager is zelf uit te oefenen, zonder tussenkomst van derden. Voorwaarden om te starten als zelfstandige. 1. Attest Bedrijfsbeheer 2. Handelingsbekwaanheid 3. Meerderjarigheid 4. Vestigingswet 1. Attest bedrijfsbeheer. Het attest bedrijfsbeheer is een voorwaarde

Nadere informatie

VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989

VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989 Voor elk kind Gezondheid, Onderwijs, Gelijkheid, Bescherming KINDEREN EERST VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989 Officiële

Nadere informatie

Tabellenboek bij peiling 8 panel Psychisch Gezien: mensenrechten

Tabellenboek bij peiling 8 panel Psychisch Gezien: mensenrechten Tabellenboek bij peiling 8 panel Psychisch Gezien: mensenrechten 1 Caroline Place Lex Hulsbosch Harry Michon -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

waardigheid participatie gelijke rechten solidariteit individuele vrijheid

waardigheid participatie gelijke rechten solidariteit individuele vrijheid individuele vrijheid participatie gelijke rechten solidariteit waardigheid Basisrechten Santé België is een rechtsstaat en een democratie die ieders mensenrechten e De Staat garandeert de naleving van

Nadere informatie

Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat

Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat Beschrijving van de activiteit De quiz wordt gespeeld op de wijze van petje op, petje af. In de plaats van petjes krijgen de kinderen

Nadere informatie

ONTWERP-HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE

ONTWERP-HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE ONTWERP-HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE fundamental.rights@consilium.eu.int Brussel, 28 september 2000 (OR. fr) CHARTE 4487/00 CONVENT 50 NOTA Betreft: Ontwerp-handvest van de grondrechten

Nadere informatie

Aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989

Aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989 Aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989 INHOUD 14 18 42 48 50 62 PREAMBULE Officiële tekst en samenvatting DEEL 1 ARTIKEL 1-41 Officiële tekst en samenvatting

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1964 Nr. 165

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1964 Nr. 165 53 (1962) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1964 Nr. 165 A. TITEL Verdrag inzake de huwelijkstoestemming, de minimum-leeftijd waarop een huwelijk mag worden aangegaan en de

Nadere informatie

Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij het vertonen van mensenrechtenfilms op school.

Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij het vertonen van mensenrechtenfilms op school. Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij Opdrachtenblad Naam film: Aanduidingen Kijkwijzer: Regie: Jaar: Duur: Eventueel website van de film: Leerdoelen 1. Je kunt op een kaart aanwijzen

Nadere informatie

HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE

HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE 30.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie C 83/389 HANDVEST VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE (2010/C 83/02) 30.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie C 83/391 Het Europees Parlement, de

Nadere informatie

Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind

Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind Samenvatting Artikel 1 Definitie kind Iedereen jonger dan achttien jaar is volgens het VN-Kinderrechtenverdrag een kind. Artikel 2 Geen discriminatie

Nadere informatie

Leerplicht en Recht op onderwijs

Leerplicht en Recht op onderwijs Leerplicht en Recht op onderwijs mr. dr. Coby de Graaf en dr. Hanneke Visser 9 maart 2018 De jurist en de schoolpsycholoog Centre for Children s Rights Amsterdam 2 De jurist en de schoolpsycholoog Centre

Nadere informatie

Verdrag inzake de Rechten van het Kind

Verdrag inzake de Rechten van het Kind Verdrag inzake de Rechten van het Kind PREAMBULE De Staten die partij zijn bij dit Verdrag, Overwegende dat, in overeenstemming met de in het Handvest der Verenigde Naties verkondigde beginselen, erkenning

Nadere informatie

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers beslissen in kleine groepjes of ze akkoord gaan met stellingen over armoede in het Noorden. Onenigheid over bepaalde stellingen moet opgelost

Nadere informatie

Verdrag voor de Rechten van het Kind. Preambule

Verdrag voor de Rechten van het Kind. Preambule Verdrag voor de Rechten van het Kind Preambule De Staten die partij zijn bij dit Verdrag, Overwegende dat, in overeenstemming met de in het Handvest der Verenigde Naties verkondigde beginselen, erkenning

Nadere informatie

Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind

Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind Officiële tekst van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK), het VN-Kinderrechtenverdrag. Preambule De Staten die partij zijn

Nadere informatie

Internationaal Verdrag tegen het nemen van gijzelaars, New York,

Internationaal Verdrag tegen het nemen van gijzelaars, New York, Internationaal Verdrag tegen het nemen van gijzelaars, New York, 17-12-1979 Internationaal Verdrag tegen het nemen van gijzelaars De Staten die partij zijn bij dit Verdrag, Indachtig de doelstellingen

Nadere informatie

Verwijswoorden begrijpen

Verwijswoorden begrijpen 1. Lees de uitleg. Verwijswoorden begrijpen Een verwijswoord wijst naar een ander woord. In veel zinnen in de tekst staan verwijswoorden. Bijvoorbeeld: het, hij, daar, die, dat, ze, haar, er, deze, daarmee.

Nadere informatie

Maatschappelijke kwetsbaarheid. Deskundige en onafhankelijke ondersteuning. Gemeenschappelijke problemen

Maatschappelijke kwetsbaarheid. Deskundige en onafhankelijke ondersteuning. Gemeenschappelijke problemen M I S S I E 'Ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden.' Mensen hebben recht op werk, sociale bescherming, behoorlijke huisvesting, een gezond leefmilieu, op culturele en maatschappelijke ontplooiing.

Nadere informatie

BIJLAGEN. bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat

BIJLAGEN. bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 BIJLAGEN bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Een nieuw EU-kader voor het versterken van

Nadere informatie

ECLI:NL:RVS:2017:1318

ECLI:NL:RVS:2017:1318 ECLI:NL:RVS:2017:1318 Instantie Raad van State Datum uitspraak 17-05-2017 Datum publicatie 17-05-2017 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie 201607764/1/A2 Bestuursrecht Hoger

Nadere informatie

Waarom heb ik voor dit onderwerp gekozen?

Waarom heb ik voor dit onderwerp gekozen? Chocolade Waarom heb ik voor dit onderwerp gekozen? Chocolade is heel erg lekker. Mijn zus kwam op het idee.en ik dacht goed idee. En toen heb ik het dus over chocolade gedaan. Waar komt chocolade vandaan?

Nadere informatie

Thema 5 Discrimineren

Thema 5 Discrimineren Les 5.1 Een tegenstelling ( in de tekstvakken) Werkwoorden: rood geschreven! 1. Ophemelen 1.Heel veel goede dingen over iemand zeggen;een beetje overdreven goed. 2.Afgeven op 2. Tegenstelling van ophemelen.

Nadere informatie

Internationaal verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, 1966

Internationaal verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, 1966 Internationaal verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, 1966 Preambule De Staten die partij zijn bij dit Verdrag, Overwegende, dat, overeenkomstig de in het Handvest der Verenigde Naties verkondigde

Nadere informatie

Privacyreglement. Artikel 1. Bereik

Privacyreglement. Artikel 1. Bereik Privacyreglement Privacyreglement Artikel 1. Bereik 1.1 Dit reglement is van toepassing op de geheel of gedeeltelijk geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens. Het is eveneens van toepassing op

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Bijlage 1. Inbreuken en strafbepalingen waarop een beroep kan gedaan worden op het vlak van eergerelateerd geweld

Bijlage 1. Inbreuken en strafbepalingen waarop een beroep kan gedaan worden op het vlak van eergerelateerd geweld Bijlage 1. Inbreuken en strafbepalingen waarop een beroep kan gedaan worden op het vlak van eergerelateerd geweld Inleidende opmerkingen: - Een fenomeen dat valt onder het begrip eergerelateerd geweld

Nadere informatie

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2 Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten en discussiëren. De vragen worden kort ingeleid. Onderwerpen zijn onder meer de

Nadere informatie

ONAF VERHAAL. 1. Waar? Elke leerling trekt een seizoenskaart. Deze kaart zegt in welk seizoen het verhaal van de strip zich zal afspelen.

ONAF VERHAAL. 1. Waar? Elke leerling trekt een seizoenskaart. Deze kaart zegt in welk seizoen het verhaal van de strip zich zal afspelen. ONAF VERHAAL 1. Waar? Elke leerling trekt een seizoenskaart. Deze kaart zegt in welk seizoen het verhaal van de strip zich zal afspelen. De leerlingen kleven de seizoenskaart in het voorziene stripvakje

Nadere informatie

Voorbereiding post 2. Met de mens mee Groep 1-2-3

Voorbereiding post 2. Met de mens mee Groep 1-2-3 Voorbereiding post 2 Met de mens mee Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 2: Met de mens mee, voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel

Nadere informatie

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen.

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen. GEZAG EN VOOGDIJ WAT IS GEZAG? De wet geeft als omschrijving van gezag: de plicht en het recht om een minderjarig kind (dat is een kind jonger dan 18 jaar) te verzorgen en op te voeden. Wat betekent dit

Nadere informatie

GELIJKE KANSEN IN BELGIË

GELIJKE KANSEN IN BELGIË GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie

Nadere informatie

(" ZIEKTEVERZEKERING VOOR BEJAARDEN "). (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE NATIONAL INSURANCE COMMISSIONER TE LONDEN).

( ZIEKTEVERZEKERING VOOR BEJAARDEN ). (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE NATIONAL INSURANCE COMMISSIONER TE LONDEN). ARREST VAN HET HOF (DERDE KAMER) VAN 24 APRIL 1980. UNA COONAN TEGEN INSURANCE OFFICER. (" ZIEKTEVERZEKERING VOOR BEJAARDEN "). (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE NATIONAL INSURANCE

Nadere informatie

Bijlage C 37 Uittreksel uit het Vluchtelingenverdrag en uit het Protocol van 31 januari 1967 met artikelsgewijze toelichtinq

Bijlage C 37 Uittreksel uit het Vluchtelingenverdrag en uit het Protocol van 31 januari 1967 met artikelsgewijze toelichtinq Bijlage C 37 Uittreksel uit het Vluchtelingenverdrag en uit het Protocol van 31 januari 1967 met artikelsgewijze toelichtinq Artikel 1 (Verdrag) Definitie van de term 'vluchteling' A, Voor de toepassing

Nadere informatie

Privacyreglement. WerkPro privacyreglement pagina: 1 van 5 Versiedatum: Eigenaar: Bedrijfsjurist

Privacyreglement. WerkPro privacyreglement pagina: 1 van 5 Versiedatum: Eigenaar: Bedrijfsjurist Privacyreglement 1. Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan onder: de wet: de Wet bescherming persoonsgegevens; persoonsgegeven: elk gegeven over een herkenbaar persoon; verwerking van persoonsgegevens:

Nadere informatie

Het Recht op Alfabetisering

Het Recht op Alfabetisering Het Recht op Alfabetisering Inleiding. In de landen van de Europese Unie heeft ongeveer 10% van de volwassen bevolking beperkte tot zeer beperkte basis vaardigheden 1. Ten minste 50.000.000 volwassenen

Nadere informatie

Privacyreglement. 1. Begripsbepalingen

Privacyreglement. 1. Begripsbepalingen Privacyreglement Inleiding en doel Iedereen heeft recht op de bescherming van zijn of haar persoonlijke gegevens. Dit privacyreglement is opgesteld op basis van de Wet Bescherming Persoonsgegevens en beschrijft

Nadere informatie

Privacyreglement. Stichting Rapucation Postbus NL Amsterdam

Privacyreglement. Stichting Rapucation Postbus NL Amsterdam Stichting Rapucation Postbus 15989 1001 NL Amsterdam www.rapucation.eu info@rapucation.eu 088-3777700 Privacyreglement 1. Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan onder: de wet: de Wet bescherming

Nadere informatie

Verdrag inzake de Rechten van het Kind Aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989

Verdrag inzake de Rechten van het Kind Aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989 Verdrag inzake de Rechten van het Kind Aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989 Officiële Nederlandse vertaling Officiële tekst Officieuze samenvatting van de

Nadere informatie

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK 201403327/1/A2. Datum uitspraak: 24 april 2014 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak in het geding tussen: en de vereniging Vrouwen Partij, gevestigd te Den Haag, appellante, het centraal stembureau voor

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

: Privacyreglement Datum : 14 mei 2018 Versienummer : V1.0

: Privacyreglement Datum : 14 mei 2018 Versienummer : V1.0 Titel : Privacyreglement Datum : 14 mei 2018 Versienummer : V1.0 We houden van simpel. Dus ook dit privacyreglement willen we simpel houden. Dat kun je dan wel willen, maar zo n reglement is ook een juridisch

Nadere informatie

de wet: de Wet bescherming persoonsgegevens; persoonsgegeven: elk gegeven over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke

de wet: de Wet bescherming persoonsgegevens; persoonsgegeven: elk gegeven over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke Privacyreglement 1. Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan onder: de wet: de Wet bescherming persoonsgegevens; persoonsgegeven: elk gegeven over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke

Nadere informatie

Spreekbeurt Nederlands Amnesty International

Spreekbeurt Nederlands Amnesty International Spreekbeurt Nederlands Amnesty International Spreekbeurt door een scholier 1518 woorden 28 november 2003 6,3 51 keer beoordeeld Vak Nederlands Mijn spreekbeurt gaat over Amnesty International. Amnesty

Nadere informatie

Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1

Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Samenvatting door M. 1184 woorden 8 juni 2013 4 3 keer beoordeeld Vak Methode Maatschappijleer Delphi Hoofdstuk 1 De staat kan wetten maken, regels die voor alle

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie

Verdrag van Genhve betreffende de status van vluchtelingen van 1951 en het daarbij behorende Protocol (uittreksel)

Verdrag van Genhve betreffende de status van vluchtelingen van 1951 en het daarbij behorende Protocol (uittreksel) Verdrag van Geneve en Protocol C17 C17 Verdrag van Genhve betreffende de status van vluchtelingen van 1951 en het daarbij behorende Protocol (uittreksel) Verdrag van 28 juli 1951, Trb. 1954,88. In werkingtreding

Nadere informatie

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en Gezag en voogdij Inhoud Wat is gezag? 2 De ouder 3 Gezag en erfrecht 3 Wie heeft het gezag? 4 Huwelijk 4 Man en vrouw 4 Vrouw

Nadere informatie

Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI

Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI Verklaring omtrent de sociale rechten en de industriële betrekkingen bij LEONI Preambule LEONI legt aan de hand van deze verklaring de principiële sociale rechten en beginselen vast. Deze vormen de basis

Nadere informatie

Welke woorden komen bij je op als je deze beelden ziet?

Welke woorden komen bij je op als je deze beelden ziet? Welke woorden komen bij je op als je deze beelden ziet? Slavernij in de geschiedenis van Nederland 1 Een niet zo fraai verleden In de loop van de geschiedenis werden mensen vaak misbruikt. Enkele trieste

Nadere informatie

Presence and the design of trust NIOC Caroline Nevejan

Presence and the design of trust NIOC Caroline Nevejan Presence and the design of trust NIOC 2007 Caroline Nevejan Fysiek Asynchroon Brief Boek Bibliotheek Sms Email World Wide Web Ontmoeting Voorbijgangers op straat Boodschappen doen Telefoon Chatten Videoconferentie

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als 18-jarige

Uw rechten en plichten als 18-jarige Uw rechten en plichten als 18-jarige Hoofdstuk 5 Een 18 de verjaardag is vaak een mijlpaal waarop men zelfstandiger en onafhankelijker wordt, maar het is ook het moment van wettelijke meerderjarigheid.

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

Rechten van slachtoffers. Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van mensenhandel

Rechten van slachtoffers. Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van mensenhandel Rechten van slachtoffers Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van mensenhandel Mensenhandel is een schending van de rechten van talloze mensen in Europa en daarbuiten en beïnvloedt hun leven.

Nadere informatie

NIET-LIMITATIEVE ASPECTEN VAN DE THEMA S BINNEN DE VERSCHILLENDE THEMAVELDEN

NIET-LIMITATIEVE ASPECTEN VAN DE THEMA S BINNEN DE VERSCHILLENDE THEMAVELDEN THEMAVELD 8 : Alle kinderen hebben rechten! Recht op inspraak en participatie Het recht op inspraak en maatschappelijke participatie vormt een van de sleutelbegrippen van het Kinderrechtenverdrag. Door

Nadere informatie

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn?

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn? Voor 16 jaar en ouder! Zondag 24 Zondag 24 gaat over de goede werken. Zondag 24 vraag en antwoord 62, 63 en 64. Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk

Nadere informatie

Internering: POSITIENOTA

Internering: POSITIENOTA Internering: POSITIENOTA 19 december 2016 1 Krachtens artikel 14 van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap "waarborgen de Staten die Partij zijn, dat personen met een handicap op

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT TOT VRIJLATING (Artikels 71 e.v. van de Wet van 15 december 1980)

VERZOEKSCHRIFT TOT VRIJLATING (Artikels 71 e.v. van de Wet van 15 december 1980) VERZOEKSCHRIFT TOT VRIJLATING (Artikels 71 e.v. van de Wet van 15 december 1980) Aan Mevrouw/Mijnheer de Voorzitter van de Raadkamer van de Correctionele Rechtbank te Brussel Justitiepaleis Poelaertplein

Nadere informatie

SCHOTELANTENNES. Wettelijk kader

SCHOTELANTENNES. Wettelijk kader SCHOTELANTENNES Ondanks de technologische ontwikkelingen met betrekking tot de ontvangst van televisiesignalen blijven schotelantennes populair om televisie mee te kijken. Ook VvE s worden geconfronteerd

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 vrijdag 28 mei 9.00-10.30 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

VN-verklaring over de rechten van inheemse volken 1

VN-verklaring over de rechten van inheemse volken 1 VN-verklaring over de rechten van inheemse volken 1 De Algemene Vergadering Met als leidraad de bedoelingen en beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, en goed vertrouwen in de nakoming van

Nadere informatie

1. Gedrag / handelen II. Stereotype B. is als iemand of een groep mensen ongelijk wordt behandeld om redenen die er niet toe doen.

1. Gedrag / handelen II. Stereotype B. is als iemand of een groep mensen ongelijk wordt behandeld om redenen die er niet toe doen. When Elvis came to visit Opdrachtenblad Filmbeschrijving Een flatwijk in een Zweedse stad. Een man die normaal gesproken niets van immigranten wil weten krijgt onverwacht een jongetje van Iraanse afkomst

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie