Monitoring met gebruik van bestaande registraties na rampen en milieu-incidenten. CJ IJzermans, NIVEL NZR symposium 21 maart 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Monitoring met gebruik van bestaande registraties na rampen en milieu-incidenten. CJ IJzermans, NIVEL NZR symposium 21 maart 2016"

Transcriptie

1 Monitoring met gebruik van bestaande registraties na rampen en milieu-incidenten CJ IJzermans, NIVEL NZR symposium 21 maart 2016

2

3

4

5

6 Milieu-incidenten

7 Mens en dier in Oost-Brabant

8 Problemen bij rampenonderzoek - Wat is de grootte van de onderzoeksgroep (noemer epidemiologische breuk)? - Hoe was de gezondheidssituatie vòòr de ramp? - Wat is de beste vergelijkingsgroep? - Dwarsdoorsnede of Longitudinaal? - Non-respons selectief? - Bias (Recall bias) - Onderscheid lichamelijke en psychische problemen kunstmatig

9 Soorten onderzoek - Inventariseren problemen - Biomonitoring/Individueel medisch onderzoek - Afnemen vragenlijsten bij getroffenen zelf - Monitoring m.b.v. bestaande registratiesystemen (huisartsen, bedrijfsartsen, eerstelijnspsychologen) - Effectonderzoek

10 Gebruik bestaande registraties - Iedere Nederlandse huisarts registreert in Huisarts Informatie Systeem (HIS) sinds eind jaren 90; - Nagenoeg iedere huisarts gebruikt daarbij the International Classification of Primary Care (ICPC): codes voor symptoom, diagnose en therapie; - Nivel heeft huisartsnetwerk in NZR (± 530 praktijken); - Nivel kan werken met de grootste HISsen en de verschillende versies ervan.

11 Gebruik bestaande registraties Voordelen gebruik bestaande registraties Registraties bestaan al voor de ramp ( baseline ) Longitudinale monitoring (surveillance) mogelijk Geen response bias, geen recall bias Loss to follow-up is gering/controleerbaar Huisarts is gatekeeper voor specialist

12 Gebruik bestaande registraties Noemer is bekend (patiënten op lijst één huisarts) Getroffenen hebben er geen last van Uniforme rapportage van resultaten Vergelijking mogelijk met andere praktijken en controle-/referentiegroepen beschikbaar

13 Gebruik bestaande registraties Ook laag prevalente symptomen en aandoeningen worden in beeld gebracht Snelle feedback aan huisartsen mogelijk: - over kwaliteit registratie - over problemen en beloop ervan bij getroffenen

14 Gebruik bestaande registraties Mogelijke beperkingen - Relatief weinig achtergrondgegevens - Geen gegevens over blootstelling

15 Gebruik bestaande registraties International Classification for Primary Care (ICPC) SOEP principe voor alle contacten S voor subjectieve informatie, (klachten, problemen) O voor objectieve informatie, (test & lab resultaten) E voor evaluatie (diagnose) P voor plan (behandeling, medicatie)

16 Gebruik bestaande registraties International Classification of Primary Care As 1: orgaan systemen ( hoofdstukken ) As 2: symptomen (0-30) of diagnoses (70-99) R05 (hoesten), R81 (longontsteking) letter R voor tractus respiratorius, nummer staat voor diagnostische component

17 Gebruik bestaande registraties In Enschede (N= ) 60 huisartsen in 40 praktijken; 40 (30) doen mee. Aantal getroffenen in praktijken die niet meedoen is bekend: 75% praktijken/89% getroffenen Training ICPC Versies HIS sen (programmatuur) Privacy regeling Wie was getroffen (en wie niet)?

18 rate per 1000 per 3 maanden Beloop Psychische problemen Psychisch Getroffenen Referentie R

19 Zorggebruik Autochtoon - Allochtoon Voor ramp 1e jaar 2e jaar 3e jaar 4e jaar Turkije Nederland

20 DDDs per 1000 patienten Benzodiazepines in Volendam Ouders kinderen Leeftijdgenoten Volendam fire 2000 Drie mnd

21 COPD in omgeving CORUS

22 Prevalentie (per ) Alphen Acute stress M1 M2 M3 M4 Aantal maanden sinds 9 april

23 Uit de pers in 2008 en 2009 Huisarts verklaart zich tegen komst megastal Vier huisartsen in Grubbenvorst en Lottum hebben donderdag de noodklok geluid over de voorgenomen bouw van megastallen in hun buurt. Oirschotse huisartsen uiten zorgen over megastallen: "Het aantal patiënten met longafwijkingen is meer dan verdubbeld. Huisarts uit Elsendorp: "Grote toename luchtweginfecties door intensieve veeteelt" Huisartsen zijn ongerust over de gevolgen van megastallen. De GGD gaat onderzoek doen. Huisartsen in de Kempen roepen op tot bezinnen op de komst van megastallen. In Boekel riepen huisartsen mensen op bezwaar te maken tegen megastallen met varkens of kippen Huisartsengroep in Herpen trekt al in 2006 aan de bel over Q-koorts

24 Prevalentie longontsteking, per postcodegebied, in relatie tot grote stallen met geiten

25 Conclusies Relatief weinig verschillen Brabant rest land, maar: - Meer longontsteking, niet meer astma - Meer eczeem en colitis ulcerosa - Meer luchtwegproblemen bij astma en COPD - Prevalenties luchtwegen stijgen over de jaren - Beperkte relatie met nabijheid stal, m.u.v. longontsteking in nabijheid grote stallen met geiten

26 Perspectief gebruik bestaande registraties Circa 20-40% toename morbiditeit die toegeschreven kan worden aan ramp Zowel bij volwassenen als bij kinderen gaat het daarbij om somatische (onverklaarde) klachten, om angst, depressie en post-traumatische stressreacties Meeste studies zijn cross-sectioneel. Beloop van door het meemaken van een ramp geïnduceerde symptomatologie zelden onderzocht Meeste rampenstudies slagen er niet in om risico- factoren in kaart te brengen

De huisarts als ankerpunt

De huisarts als ankerpunt De huisarts als ankerpunt cogiscope 0313 11 JOris ijzermans Huisartsenzorg is een onmisbare basis voor zorg en onderzoek na rampen De huisarts als ankerpunt Vuurwerkramp Enschede, mei 2000 (Jorgen Caris/HH)

Nadere informatie

Monitoring arbeid en gezondheid via de huisartsenpraktijk Een pilotstudy

Monitoring arbeid en gezondheid via de huisartsenpraktijk Een pilotstudy Monitoring arbeid en gezondheid via de huisartsenpraktijk Een pilotstudy M.M.J. Nielen G. van der Laan T.M. Pal R.A. Verheij ISBN 978-90-6905-9266 http://www.nivel.nl nivel@nivel.nl Telefoon 030 2 729

Nadere informatie

Onderzoek naar luchtwegklachten bij omwonenden van veehouderijen

Onderzoek naar luchtwegklachten bij omwonenden van veehouderijen Onderzoek naar luchtwegklachten bij omwonenden van veehouderijen Floor Borlée, Joris IJzermans, Christel van Dijk, Dick Heederik, Lidwien Smit Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS), Universiteit

Nadere informatie

Gevolgen van de Nieuwjaarsbrand in Volendam voor de gezondheid Eindrapport van de monitoring in huisartsenpraktijken en apotheken

Gevolgen van de Nieuwjaarsbrand in Volendam voor de gezondheid Eindrapport van de monitoring in huisartsenpraktijken en apotheken Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2007. De gegevens mogen met bronvermelding (T. Dorn, P.M.H. ten Veen, C.J. IJzermans, Gevolgen voor de gezondheid van de Nieuwjaarsbrand in Volendam. Eindrapport

Nadere informatie

Monitoring in de huisartspraktijk van de gezondheid van de getroffenen van de Vuurwerkramp in Enschede een tweede tussenrapportage

Monitoring in de huisartspraktijk van de gezondheid van de getroffenen van de Vuurwerkramp in Enschede een tweede tussenrapportage Monitoring in de huisartspraktijk van de gezondheid van de getroffenen van de Vuurwerkramp in Enschede een tweede tussenrapportage C.J. IJzermans, A.J.E. Dirkzwager, J.J. Kerssens, P.M.H. ten Veen, Y.C.H.

Nadere informatie

Consulten bij de huisarts en de POH-GGZ in verband met psychosociale problematiek. Een analyse van NIVEL Zorgregistraties gegevens van 2010-2014

Consulten bij de huisarts en de POH-GGZ in verband met psychosociale problematiek. Een analyse van NIVEL Zorgregistraties gegevens van 2010-2014 Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Magnée, T., Beurs, D.P. de, Verhaak. P.F.M. Consulten bij de huisarts en de POH-GGZ in verband met psychosociale problematiek.

Nadere informatie

Factsheet 2: De inzet van de POH-GGZ in de huisartspraktijk over de periode

Factsheet 2: De inzet van de POH-GGZ in de huisartspraktijk over de periode Factsheet 2: De inzet van de POH-GGZ in de huisartspraktijk over de periode 2011-2016 P.F.M. Verhaak M. Nielen D. de Beurs Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met

Nadere informatie

Gezondheidsproblemen en zorggebruik na drie rampen in Nederland: monitoring in de huisartspraktijk

Gezondheidsproblemen en zorggebruik na drie rampen in Nederland: monitoring in de huisartspraktijk Postprint Version 1.0 Journal website http://vb23.bsl.nl/frontend/index.asp?custom_product_id=1873-1791 Pubmed link DOI Gezondheidsproblemen en zorggebruik na drie rampen in Nederland: monitoring in de

Nadere informatie

Publiekssamenvatting van de eerste resultaten uit het VGO onderzoek

Publiekssamenvatting van de eerste resultaten uit het VGO onderzoek Publiekssamenvatting van de eerste resultaten uit het VGO onderzoek De eerste resultaten uit het onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden zijn afkomstig van twee deelonderzoeken. Hierbij is op verschillende

Nadere informatie

De psychische en sociale hulpvraag van volwassenen in de huisartsenpraktijk van

De psychische en sociale hulpvraag van volwassenen in de huisartsenpraktijk van Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Beurs, D. de, Magnée, T., Bakker, D. de, Verhaak, P. De psychische en sociale hulpvraag van volwassenen in de huisartsenpraktijk

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie Kennislacunes Kennislacunes 1. Het nut van screening naar depressie bij mensen met een chronische somatische aandoening in de (noot 15-16). 2. De 4DKL als instrument om het verloop van de (ernst van de)

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Intensieve veehouderij en gezondheid Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Inhoud presentatie Actualiteit Componenten Beleving Kansen en bedreigingen Onderzoeksvoorstel Actualiteit Handtekeningenactie

Nadere informatie

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen Peter F M Verhaak NIVEL 12-maands prevalentie stemmings-, angst- en middelenstoornis 250 200 N/1000 patiënten 150 100 50 Depressie

Nadere informatie

Gezondheidsproblemen en zorggebruik in Volendam, voor en na de Nieuwjaarsbrand

Gezondheidsproblemen en zorggebruik in Volendam, voor en na de Nieuwjaarsbrand Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 24. De gegevens mogen met bronvermelding (T. Dorn, J.J. Kerssens, P.M.H. ten Veen, C.J. IJzermans, Gezondheidsproblemen en zorggebruik in Volendam, voor en na

Nadere informatie

Gevolgen van de Vuurwerkramp Enschede voor de Gezondheid Eindrapport van de monitoring in de huisartspraktijken

Gevolgen van de Vuurwerkramp Enschede voor de Gezondheid Eindrapport van de monitoring in de huisartspraktijken Gevolgen van de Vuurwerkramp Enschede voor de Gezondheid Eindrapport van de monitoring in de huisartspraktijken C.J. IJzermans A.J.E. Dirkzwager J.J. Kerssens C.C.C. Cohen-Bendahan P.M.H. ten Veen Dit

Nadere informatie

Analyse van de inzet van de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk over de periode

Analyse van de inzet van de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk over de periode Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Beurs, D. de, Magnée, T., Bakker, D. de, Verhaak, P. Analyse van de inzet van de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk over

Nadere informatie

Lessen van de Vuurwerkramp

Lessen van de Vuurwerkramp 18 cogiscope 0 1 0 8 Gevolgen van rampen voor de gezondheid Joris IJzermans Lessen van de Vuurwerkramp Gevolgen van rampen Bijlmerramp (foto Michael Kooren/HH) Gevolgen van rampen voor de gezondheid cogiscope

Nadere informatie

Monitoring van de gezondheid van de getroffenen van het schietincident in Alphen aan den Rijn

Monitoring van de gezondheid van de getroffenen van het schietincident in Alphen aan den Rijn Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Monitoring van de gezondheid van de getroffenen van het schietincident in Alphen aan den Rijn Een derde tussenrapportage

Nadere informatie

Monitoren van de effecten van de publiekscampagne depressie op de instroom van patiënten met psychische problemen in de huisartspraktijk

Monitoren van de effecten van de publiekscampagne depressie op de instroom van patiënten met psychische problemen in de huisartspraktijk Monitoren van de effecten van de publiekscampagne depressie op de instroom van patiënten met psychische problemen in de huisartspraktijk Derek de Beurs Mariëtte Hooiveld Het NIVEL onderzoekt de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Inhoudsopgave volledig rapport

Inhoudsopgave volledig rapport NIVEL/VUmc, 2005 72 pag. NIVEL bestelcode: W9.69 Prijs: 7,50 Verzendkosten: 2,50 ISBN: 90-6905-749-2 Deze samenvatting van onderstaand rapport is een uitgave van het NIVEL in 2005. De gegevens mogen met

Nadere informatie

Gezondheidsproblemen in de regio IJmond, zoals geregistreerd door de huisarts. P.M.H. ten Veen P. Spreeuwenberg S. Visscher C.J.

Gezondheidsproblemen in de regio IJmond, zoals geregistreerd door de huisarts. P.M.H. ten Veen P. Spreeuwenberg S. Visscher C.J. Gezondheidsproblemen in de regio IJmond, zoals geregistreerd door de huisarts P.M.H. ten Veen P. Spreeuwenberg S. Visscher C.J. IJzermans ISBN 978-90-6905-976-1 http://www.nivel.nl nivel@nivel.nl Telefoon

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

Eén op de vijf patiënten vindt oefentherapeut zonder verwijzing Factsheet Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg, maart 2009

Eén op de vijf patiënten vindt oefentherapeut zonder verwijzing Factsheet Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg, maart 2009 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL De gegevens mogen met bronvermelding (Margit K Kooijman, Ilse CS Swinkels, Chantal J Leemrijse. Eén op de vijf patiënten vindt oefentherapeut zonder verwijzing.

Nadere informatie

Gezondheidsproblemen en zorggebruik in Volendam, voor en na de Nieuwjaarsbrand

Gezondheidsproblemen en zorggebruik in Volendam, voor en na de Nieuwjaarsbrand Gezondheidsproblemen en zorggebruik in Volendam, voor en na de Nieuwjaarsbrand Monitoring via de huisarts en apotheken: rapportage 2000 t/m halverwege 2005 T. Dorn, J.J. Kerssens, P.M.H. ten Veen, C.J.

Nadere informatie

KINDEREN EN VOLWASSENEN MET ADHD BINNEN DE HUISARTSENPRAKTIJK: TRENDS IN JAARPREVALENTIES EN VERWIJZINGEN. Marijn Prins, Liset van Dijk

KINDEREN EN VOLWASSENEN MET ADHD BINNEN DE HUISARTSENPRAKTIJK: TRENDS IN JAARPREVALENTIES EN VERWIJZINGEN. Marijn Prins, Liset van Dijk Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Marijn Prins, Liset van Dijk. Kinderen en volwassenen met ADHD binnen de huisartsenpraktijk: trends in jaarprevalenties

Nadere informatie

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen SAMENVATTING Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen klinische populaties, waaronder ook de Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Ook al wordt

Nadere informatie

Acute zorg door huisartsen in de dagzorg en op de huisartsenpost. Marieke Zwaanswijk, senior onderzoeker NIVEL

Acute zorg door huisartsen in de dagzorg en op de huisartsenpost. Marieke Zwaanswijk, senior onderzoeker NIVEL Acute zorg door huisartsen in de dagzorg en op de huisartsenpost Marieke Zwaanswijk, senior onderzoeker NIVEL NIVEL Zorgregistraties eerste lijn: wat is de meerwaarde voor de acute zorg? Inzicht in de

Nadere informatie

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold LUMC Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde Huisarts te Leiderdorp Uw spreekuur Moeheid Pijnklachten Buikpijn Hoofdpijn

Nadere informatie

Monitoring gezondheid getroffenen Vuurwerkramp Enschede

Monitoring gezondheid getroffenen Vuurwerkramp Enschede Monitoring gezondheid getroffenen Vuurwerkramp Enschede CJ IJzermans, AJE Dirkzwager, DJ den Ouden, JJ Kerssens, GA Donker, PMH ten Veen, RMA van Nispen, YCH Luyten-de Thouars, JH Soeteman. Nederlands

Nadere informatie

Bijsluiter gebruik astma (kinderen) indicatoren in de huisartsenpraktijk. Fenna Schouten Versie 3

Bijsluiter gebruik astma (kinderen) indicatoren in de huisartsenpraktijk. Fenna Schouten Versie 3 Bijsluiter gebruik astma (kinderen) indicatoren in de huisartsenpraktijk Fenna Schouten f.schouten@nhg.org 09-02-2017 Versie 3 Inhoud Overzicht van de indicatoren... 2 Populatie... 2 Monitoring... 2 Beschrijving

Nadere informatie

Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae

Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae 9 SAMENVATTING Hoofdstuk 1 bevat een korte inleiding over het diagnostische proces en er worden twee van de meest gebruikte diagnostische beeldvormende

Nadere informatie

Invitational conference Informatie over de zorg. Zorginstituut Nederland en NIVEL 6 december 2016

Invitational conference Informatie over de zorg. Zorginstituut Nederland en NIVEL 6 december 2016 Invitational conference Informatie over de zorg Zorginstituut Nederland en NIVEL 6 december 2016 Programma 14.00-14.15 Opening 14.15-15.15 Presentaties onderzoeksresultaten - Informatiebehoefte van burgers

Nadere informatie

- Patiënt-controle onderzoek naar astma, op basis van een steekproef uit het huisartsenpraktijk bestand.

- Patiënt-controle onderzoek naar astma, op basis van een steekproef uit het huisartsenpraktijk bestand. Voorstel voor verlenging onderzoek mogelijke effecten van intensieve veehouderij bedrijven op de gezondheid van omwonenden (lopend project subsidienummer 315205) September 2009 is het project Mogelijke

Nadere informatie

Registreren in het HIS. Carel Bakx Wim de Grauw Willem van Gerwen Kees van Boven

Registreren in het HIS. Carel Bakx Wim de Grauw Willem van Gerwen Kees van Boven Registreren in het HIS Carel Bakx Wim de Grauw Willem van Gerwen Kees van Boven Doel van deze verkenningstocht: leren om klachten en ziekten systematisch vast te leggen Achtergronden van ICPC Wat is ICPC?

Nadere informatie

Gezondheidsverkenning bewoners gemeente Moerdijk

Gezondheidsverkenning bewoners gemeente Moerdijk Gezondheidsverkenning bewoners gemeente Moerdijk Onderzoek naar gezondheidsproblemen, zoals gepresenteerd in huisartspraktijken in de nabijheid van het industrieterrein Moerdijk Christos Baliatsas Michel

Nadere informatie

Samenwerking tussen de huisarts en tweedelijns zorg

Samenwerking tussen de huisarts en tweedelijns zorg 1 Samenwerking tussen de huisarts en tweedelijns zorg Een beschrijving van de astma/copd dienst in Groningen, de patiënten populatie en crosssectionele verschillen 1 Metting EI, 1 Riemersma RA 1, Boetje

Nadere informatie

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Monique Meijerink Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Krantenkoppen liegen er niet om Bewoners eisen recht op schone lucht Niks aan de hand, gewoon deuren en ramen dicht Megastal bedreiging voor

Nadere informatie

Samenvatting en beschouwing

Samenvatting en beschouwing Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (MW van der Linden, GP Westert, DH de Bakker, FG Schellevis. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen

Nadere informatie

Komt stress van de patiënt aan bod bij de huisarts? Factsheet Databank Communicatie, oktober 2007.

Komt stress van de patiënt aan bod bij de huisarts? Factsheet Databank Communicatie, oktober 2007. Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL De gegevens mogen met bronvermelding (Komt stress van de patiënt aan bod bij de huisarts? J Noordman, J van Weert, A van den Brink-Muinen, S van Dulmen, J Bensing

Nadere informatie

Documentatierapport Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg episode (LINH-episode)

Documentatierapport Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg episode (LINH-episode) Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek Documentatierapport Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg episode (LINH-episode) Datum: 4 maart 2014 Bronvermelding Publicatie van

Nadere informatie

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG En dan.? De rol van de huisarts Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG Kanker in Nederland tot 2020 Trends en prognoses KWF Kankerbestrijding Kanker in Nederland tot 2040 De bevolking zal

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015 Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 20 oktober 2015 Danielle van Oudheusden Arts M&G, Infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

F. Thorax. Inhoudsopgave 01 F 02 F 03 F 04 F 05 F 06 F 07 F 08 F 09 F 10 F 11 F 12 F 13 F 14 F 15 F 16 F

F. Thorax. Inhoudsopgave 01 F 02 F 03 F 04 F 05 F 06 F 07 F 08 F 09 F 10 F 11 F 12 F 13 F 14 F 15 F 16 F F. Thorax nhoudsopgave 01 F 02 F 03 F 04 F 05 F 06 F 07 F 08 F 09 F 10 F 11 F 12 F 13 F 14 F 15 F 16 F Aspecifieke thoracale pijn... 1 Minder belangrijk thoraxtrauma... 1 Medische controle voor indiensttreding

Nadere informatie

Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA

Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA A41 Bijlage II Vragenlijst voor een persoon met MRSA t.b.v. bron- en contactonderzoek door de GGD Datum - - Vragenlijst ingevuld door (naam): GGD-medewerker

Nadere informatie

De nieuwe standaarden astma en COPD. Wat is nieuw

De nieuwe standaarden astma en COPD. Wat is nieuw De nieuwe standaarden astma en COPD Wat is nieuw De patiënt staat centraal Veranderingen Nieuwe definitie luchtwegobstructie Nieuwe indeling ernst astma en COPD Plaats reversibiliteitstest bij astma en

Nadere informatie

Rapportage Stichting Eerstelijnszorg Haaksbergen

Rapportage Stichting Eerstelijnszorg Haaksbergen Rapportage Stichting Eerstelijnszorg Haaksbergen Juni 2014 ARGO BV www.argo-rug.nl Rapportage Stichting Eerstelijnszorg Haaksbergen 2 HOOFDSTUK 1. INLEIDING 1.1 Inleiding Deze rapportage bevat de uitkomsten

Nadere informatie

werkwijze en evaluatie NVvA symposium, 25 maart 2009 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk

werkwijze en evaluatie NVvA symposium, 25 maart 2009 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Screening van schilders op CTE: werkwijze en evaluatie NVvA symposium, 25 maart 2009 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Medeauteurs: Cor van Duivenbooden, Arbouw, Gert van der Laan, NCvB, Harry Emmen, TNO voor

Nadere informatie

Hoeveel mensen hebben last van depressie?

Hoeveel mensen hebben last van depressie? Hoeveel mensen hebben last van depressie? Per 1000 patiëntjaren Welke gezondheidsproblemen hebben mensen met depressie nog meer? Belangrijkste co-morbiditeit bij depressie: hypertensie (14%) Diabetes (12%)

Nadere informatie

COPD en hartfalen in de palliatieve fase

COPD en hartfalen in de palliatieve fase COPD en hartfalen in de palliatieve fase Manon Boddaert Arts palliatieve geneeskunde Bardo en Spaarne Ziekenhuis Antoon van Dijck Kwaliteit van leven Verloop COPD en hartfalen Markering palliatieve fase

Nadere informatie

CRP point of care testen en het voorschrijven van antibiotica op de huisartsenpost Stichting Samenwerkende Huisartsendiensten Rijnland

CRP point of care testen en het voorschrijven van antibiotica op de huisartsenpost Stichting Samenwerkende Huisartsendiensten Rijnland CRP point of care testen en het voorschrijven van antibiotica op de huisartsenpost Stichting Samenwerkende Huisartsendiensten Rijnland Yvette Weesie Tessa Jansen Robert Verheij Karin Hek Juli 2017 Het

Nadere informatie

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten: De richtlijn

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten: De richtlijn Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten: De richtlijn Ingrid Arnold LUMC Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde Huisarts te Leiderdorp Dokter, ik ben zo moe. Vermoeidheid Hoofdpijn Buikklachten

Nadere informatie

Registratieprotocol ouderenzorg

Registratieprotocol ouderenzorg RCH15.1066 Registratieprotocol ouderenzorg HISSEN Verslaglegging: Lianne van Gastel, POH Ellen Struijcken, Zorgprogramma-coördinator Kwetsbare ouderen RCH Rens Henquet, kaderarts Ouderengeneeskunde RCH

Nadere informatie

Inzicht in de praktijk van online therapie. Stijn Bornewasser Behandelcoördinatie Interapy

Inzicht in de praktijk van online therapie. Stijn Bornewasser Behandelcoördinatie Interapy Inzicht in de praktijk van online therapie Stijn Bornewasser Behandelcoördinatie Interapy Inhoud Kenmerken online therapie? Welke behandelingen biedt Interapy aan? Voor wie is het geschikt (en voor wie

Nadere informatie

Sneltesten voor respiratoire virussen: geschikt voor point-of-care? 13 juni 2017 Werkgroep Algemene Medische Microbiologie

Sneltesten voor respiratoire virussen: geschikt voor point-of-care? 13 juni 2017 Werkgroep Algemene Medische Microbiologie Sneltesten voor respiratoire virussen: geschikt voor point-of-care? 13 juni 2017 Werkgroep Algemene Medische Microbiologie Andrea Bruning, MD PhD AIOS Medische Microbiologie Overzicht Introductie - Point-of-care

Nadere informatie

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Psychische stoornissen komen geregeld voor bij ouderen (65-plus).

Nadere informatie

Uitleg van begrippen in de tabel

Uitleg van begrippen in de tabel Incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar etnische afkomst, geslacht en leeftijdgroep Deze tabel biedt een overzicht van aan de huisarts gepresenteerde

Nadere informatie

2.3 Relatie eerstelijn en geestelijke gezondheidszorg

2.3 Relatie eerstelijn en geestelijke gezondheidszorg 2.3 Relatie eerstelijn en geestelijke gezondheidszorg GGZ 99.03Programma "Tussen de Lijnen", drs. I.Voordouw (Trimbos-instituut) Financier: VWS, directie GVM Status: Dataverzameling, periodieke rapportage

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Palliatieve zorg bij COPD

Palliatieve zorg bij COPD Palliatieve zorg bij COPD Joke Hes Longverpleegkundige Palliatieve zorg bij COPD 26/06/2014 Joke Hes Inhoud presentatie Welkom Wat is COPD Wanneer is er sprake van palliatieve zorg bij COPD Ziektelast

Nadere informatie

LucKi onderzoek onderzoeksopzet en enkele resultaten

LucKi onderzoek onderzoeksopzet en enkele resultaten LucKi onderzoek onderzoeksopzet en enkele resultaten PAOG nascholing Jeugdgezondheidszorg Maastricht, 22 oktober 2013 Dianne de Korte-de Boer, MSc Department of Epidemiology CAPHRI School for Public Health

Nadere informatie

psychologische hulp online

psychologische hulp online psychologische hulp online posttraumatische stress pathologische rouw paniekstoornis en agorafobie depressie bulimia nervosa Burn-out preventie en behandeling diagnostische screening & indicatie Geschiedenis

Nadere informatie

RIVM rapport 200000003/2014 J. IJzermans T. Claassen J. van der Ree

RIVM rapport 200000003/2014 J. IJzermans T. Claassen J. van der Ree Handreiking Gezondheidsonderzoek na Rampen Onderzoek naar psychische en fysieke gezondheid en naar zorg- en ondersteuningsbehoeften na incidenten, crises, ongevallen en rampen RIVM rapport 200000003/2014

Nadere informatie

Het PreventieConsult in de huisartsenpraktijk

Het PreventieConsult in de huisartsenpraktijk Het PreventieConsult in de huisartsenpraktijk Dé verbindingsschakel tussen 1 e lijn en publieke gezondheid Ton Drenthen, NHG Gerrit Vink, Agnes de Bruijn, Astmafonds NCVGZ 12 april 2012 Achtergrond Toenemende

Nadere informatie

De gevolgen van trauma en stress in de volwassenheid en uitgestelde klachten

De gevolgen van trauma en stress in de volwassenheid en uitgestelde klachten De gevolgen van trauma en stress in de volwassenheid en uitgestelde klachten Cogis Symposium Trauma: late gevolgen voor kinderen en volwassenen 12 oktober 2011 Geert Smid Paul Celan: late gevolgen van

Nadere informatie

Samen S vatting S Samenv amen a v tting a 191

Samen S vatting S Samenv amen a v tting a 191 S S 191 S192 Dit proefschrift beschrijft het risico op terugkeer van verzuim na eerdere episoden van langdurig of frequent kortdurend ziekteverzuim. Een belangrijk aandachtspunt is de recidiefkans van

Nadere informatie

OMNIHIS REGISTREREN IS ESSENTIEEL. Eenduidig op dezelfde manier. Allemaal. Consequent coderen. Afspraken vastleggen op schrift

OMNIHIS REGISTREREN IS ESSENTIEEL. Eenduidig op dezelfde manier. Allemaal. Consequent coderen. Afspraken vastleggen op schrift OMNIHIS REGISTREREN IS ESSENTIEEL Eenduidig op dezelfde manier Allemaal Consequent coderen Afspraken vastleggen op schrift Ieder altijd met eigen code inloggen dan is selecteren mogelijk NU PLANNEN +REGISTREREN

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Buikpijn bij kinderen

Kennislacunes NHG-Standaard Buikpijn bij kinderen Kennislacunes Buikpijn bij kinderen Kennislacunes 1. Prevalentie prikkelbare darm syndroom bij kinderen met chronische buikpijn (noot 5, 15). 2. Verschil in prognose van kinderen met prikkelbare darm syndroom

Nadere informatie

De effecten van het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer op de

De effecten van het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer op de Samenvatting De effecten van het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer op de gezondheidsbeleving van bewoners en hulpverleners In de jaren die volgden op de vliegramp Bijlmermeer op 4 oktober 1992, ontstond

Nadere informatie

Jaarcijfers 2006 Oefentherapie Cesar Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg

Jaarcijfers 2006 Oefentherapie Cesar Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg Jaarcijfers 2006 Oefentherapie Cesar Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg Gegevens in deze publicatie kunnen gebruikt worden onder vermelding van: Swinkels ICS, Leemrijse C, de Bakker D,

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: INLEIDING

HOOFDSTUK 1: INLEIDING 168 Samenvatting 169 HOOFDSTUK 1: INLEIDING Bij circa 13.5% van de ouderen komen depressieve klachten voor. Met de term depressieve klachten worden klachten bedoeld die klinisch relevant zijn, maar niet

Nadere informatie

Somatische zorg voor mensen met een psychotische aandoening

Somatische zorg voor mensen met een psychotische aandoening Somatische zorg voor mensen met een psychotische aandoening zorggebruik, resultaten 1 dr. Wilma Swildens a, dr. Fabian Termorshuizen b,c, drs. Alex de Ridder M.D. a, dr. Hugo Smeets, M.D. b,d,, prof dr.

Nadere informatie

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker MAPPING STUDIE Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker UKON symposium 7 april 2016 A study on the characteristics, care needs and quality of life of patients with both Mental

Nadere informatie

Expertteam COPD/Astma

Expertteam COPD/Astma Expertteam COPD/Astma Wanneer huisartsenpraktijken specialistische vragen hebben met betrekking tot de diagnostisering, behandeling en/of doorverwijzing van een patiënt met astma en/of COPD, dan kunnen

Nadere informatie

Prospective cohortstudie, gericht op achterhalen: van acute Q-koortspatiënten, tot 24 maanden na 1 e zd.

Prospective cohortstudie, gericht op achterhalen: van acute Q-koortspatiënten, tot 24 maanden na 1 e zd. Een casecontrol studie naar de gezondheid situatie op het gebied van vermoeidheid en kwaliteit van leven tussen Q Koorts en legionella patiënten één jaar na eerste ziekte dag. Uitgevoerd door Joris A.F.

Nadere informatie

Fysiotherapeutisch en oefentherapeutisch zorggebruik door patiënten met een chronische aandoening in de periode

Fysiotherapeutisch en oefentherapeutisch zorggebruik door patiënten met een chronische aandoening in de periode Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (ICS Swinkels, CJ Leemrijse en C Veenhof. Fysiotherapeutisch en oefentherapeutisch zorggebruik door patiënten met een chronische

Nadere informatie

Ambulante behandeling

Ambulante behandeling Ambulante behandeling Ouderen Ambulante behandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan Ouderen heeft verschillende

Nadere informatie

Altijd ziek, kan dat niet beter? Zorgpad Immunologie & el TIM studie

Altijd ziek, kan dat niet beter? Zorgpad Immunologie & el TIM studie Altijd ziek, kan dat niet beter? Zorgpad Immunologie & el TIM studie Dr. Esther de Vries, kinderarts-infectioloog/immunoloog Jeroen Bosch Ziekenhuis, s-hertogenbosch Een verhaal voor kinderen én volwassenen

Nadere informatie

Kleinschalig wonen voor ouderen met dementie. Department of Health Care and Nursing Science

Kleinschalig wonen voor ouderen met dementie. Department of Health Care and Nursing Science Kleinschalig wonen voor ouderen met dementie Achtergrond Toename aantal ouderen met dementie Verandering in zorgconcept Van oudsher: medisch-somatisch gericht Momenteel: veel aandacht voor welzijn en kwaliteit

Nadere informatie

Moerd U k. ge meente RAADSINFORMATIEBRIEF. - Samenvattingonderzoek - Persbericht - Presentatie GGD. 'Vrb aos

Moerd U k. ge meente RAADSINFORMATIEBRIEF. - Samenvattingonderzoek - Persbericht - Presentatie GGD. 'Vrb aos ge meente aa Moerd U k RAADSINFORMATIEBRIEF Van Aan Onderwerp Colleqe van burqemeester en wethouders de leden van de oemeenteraad Vervolq oezond heidsonderzoek GGD Nummer griffie Zaaknummer Documentnummer

Nadere informatie

NUHP. ELG-vuistregels Uitwerking van de NHG-richtlijn voor het adequaat registreren in het patiëntendossier. Versie 2.

NUHP. ELG-vuistregels Uitwerking van de NHG-richtlijn voor het adequaat registreren in het patiëntendossier. Versie 2. Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde NUHP Nijmeegse Universitaire HuisartsPraktijken ELG-vuistregels Uitwerking van de NHG-richtlijn voor het adequaat registreren in het patiëntendossier. Versie 2.1 Oktober

Nadere informatie

Zorg voor geest kost nog steeds het meest

Zorg voor geest kost nog steeds het meest Zorg voor geest kost nog steeds het meest Publicatiedatum: 28-11-2013 In is 19,6 miljard euro uitgegeven voor de behandeling van psychische stoornissen, 22% van de totale uitgaven voor zorg en welzijn

Nadere informatie

Studiemiddag V VN - SPV. GGZ zorg in de eerstelijn; de POH GGZ heeft de toekomst!

Studiemiddag V VN - SPV. GGZ zorg in de eerstelijn; de POH GGZ heeft de toekomst! Studiemiddag V VN - SPV GGZ zorg in de eerstelijn; de POH GGZ heeft de toekomst! Prof. dr. Niek de Wit, huisarts Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde UMC Utrecht Mijn

Nadere informatie

Is dit een uitbraak? Een retrospectieve evaluatie van syndroomsurveillance voor emerging infections

Is dit een uitbraak? Een retrospectieve evaluatie van syndroomsurveillance voor emerging infections Is dit een uitbraak? Een retrospectieve evaluatie van syndroomsurveillance voor emerging infections Kees van den Wijngaard, Liselotte van Asten, Wilfrid van Pelt, Nico Nagelkerke, Mirjam Kretzschmar, Marion

Nadere informatie

Somatoforme stoornissen in de huisartspraktijk: epidemiologie, behandeling en de co-morbiditeit met angst en depressie

Somatoforme stoornissen in de huisartspraktijk: epidemiologie, behandeling en de co-morbiditeit met angst en depressie Samenvatting Samenvatting Somatoforme stoornissen in de huisartspraktijk: epidemiologie, behandeling en de co-morbiditeit met angst en depressie Dit proefschrift beschrijft het Somatisatie Onderzoek Universiteit

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Overzicht en definitie van indicatoren voor GGZ in de huisartsenzorg

Overzicht en definitie van indicatoren voor GGZ in de huisartsenzorg Overzicht en definitie van indicatoren voor GGZ in de huisartsenzorg Versie 1.1 30 september 2010 Pagina 1 van 23 Overzicht en definitie van indicatoren voor GGZ in de huisartsenzorg Versie 1.1 PhJ. Postema,

Nadere informatie

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH)

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH) Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting In hoofdstuk 1 wordt de algemene introductie van dit proefschrift beschreven. De nadruk in dit proefschrift lag op patiënten met hoofd-halskanker (HHK) en

Nadere informatie

Indicatoren Kwaliteit Huisartsenzorg bij patiënten met Astma (volwassenen)

Indicatoren Kwaliteit Huisartsenzorg bij patiënten met Astma (volwassenen) Indicatoren Kwaliteit Huisartsenzorg bij patiënten met Astma (volwassenen) Versie 2.2 1 maart 2017 Het NHG maakt Standaarden voor de huisarts. Voor het interne kwaliteitsbeleid van de huisarts(praktijk)

Nadere informatie

De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd.

De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd. GGD nr: 10-76- OSIRIS nr: Q-koorts vragenlijst De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd. Algemeen 1. Datum waarop deze vragenlijst wordt ingevuld: (dd/mm/jjjj)

Nadere informatie

Onverklaard maakt onbemind. 8 februari 2011 Utrecht

Onverklaard maakt onbemind. 8 februari 2011 Utrecht Psychiatrisch Consultatieve Dienst SLAZ/VUmc Onverklaard maakt onbemind Prof.dr.Adriaan Honig 8 februari 2011 Utrecht Onverklaard maakt onbemind AGENDA Wat verstaan we onder somatisch onvoldoende verklaarde

Nadere informatie

Epidemiologie van de populatie: combineren van eerstelijns- en populatie epidemiologie

Epidemiologie van de populatie: combineren van eerstelijns- en populatie epidemiologie Woensdag 7 februari 2013 Epidemiologie van de populatie: combineren van eerstelijns- en populatie epidemiologie Nagegaan wordt welke informatiebronnen beschikbaar zijn om een populatie in kaart te brengen

Nadere informatie

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan U moet de bakens verzetten en noch sterke drank, noch bier meer gebruiken: houdt u aan een matig gebruik van een redelijke

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Rapportage Weergave journaalregels in de ZorgDomein verwijsbrief

Rapportage Weergave journaalregels in de ZorgDomein verwijsbrief Rapportage Weergave journaalregels in de ZorgDomein verwijsbrief September 2013 Pieter Langers Laurens Pronk ZorgDomein, 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 Aanleiding... 3 Doel onderzoek... 3 Werkwijze

Nadere informatie

Vooronderzoek verbetering kwaliteit huisartsenzorg in achterstandsgebieden grote steden

Vooronderzoek verbetering kwaliteit huisartsenzorg in achterstandsgebieden grote steden Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Vooronderzoek verbetering kwaliteit huisartsenzorg in achterstandsgebieden grote steden M. Nielen R. Verheij

Nadere informatie

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Verbetering van therapietrouw Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Therapietrouw bij hypertensie Vrouw, 47 jaar, bloeddruk 184/102 mm Hg Diagnose: Essentiële hypertensie

Nadere informatie