PSYCHOSOCIAAL WELZIJN VAN WERKNEMERS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PSYCHOSOCIAAL WELZIJN VAN WERKNEMERS"

Transcriptie

1 Academiejaar Eerste examenperiode PSYCHOSOCIAAL WELZIJN VAN WERKNEMERS GEDURENDE HUN OPZEGTERMIJN: EEN ONDERZOEK. Masterproef neergelegd tot het behalen van de graad van Master in de Psychologie, Afstudeerrichting Bedrijfspsychologie en Personeelsbeleid door. Promotor: Prof. Dr. Peter Vlerick Begeleider: Lic. Bart Van de Ven

2 "Ondergetekende,, geeft toelating tot het raadplegen van de masterproef door derden. II

3 VOORWOORD Graag dank ik een aantal personen die me de afgelopen twee jaar hebben geholpen bij het tot stand komen van deze masterproef. Eerst en vooral wil ik mijn begeleider, lic. Bart Van de Ven, bedanken. Hij hielp me bij het uitwerken van dit onderwerp. Ik dank hem voor het ondersteunen van het onderzoek en om mij aan te moedigen op momenten waarop ik zelf geconfronteerd werd met de moeilijkheden van het onderwerp. Prof. Dr. Peter Vlerick wil ik bedanken voor het opvolgen van dit onderzoek, ik dank hem voor de nuttige tips en inzichten. Hij deelde de passie van het onderwerp en stond steeds klaar om samen na te denken en te praten over mijn masterproef. Daarnaast wil ik de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling bedanken, Barbara Peirs in het bijzonder, voor het meehelpen met rekruteren van participanten. Het vinden van voldoende participanten bleef de grootste uitdaging. Dit heeft het onderzoek tot een hoger niveau kunnen brengen. Bedankt! De deelnemers van de focusgroep hebben me een zeer groot inzicht verschaft in het reilen en zeilen tijdens de opzegtermijn, waarvoor ik hen zeer dankbaar ben, zonder hen had deze masterproef er helemaal anders uit gezien. Bovendien was het voor mij een bron van ideeën voor toekomstig onderzoek Mijn zus, Veerle Peeters, wil ik graag bedanken voor het samen bedenken en uitwerken van dit originele onderwerp. Ik dank mijn schoonfamilie en vrienden voor de raad en het bijstaan tijdens de masterproef, de nalezers in het bijzonder. Mijn schoonouders hielden me scherp en kritisch en boden tegelijkertijd heel veel steun tijdens moeilijkere momenten. Bedankt aan alle personen die de vragenlijst invulden! En last but not least, Jeroom Saelens, voor het nalezen, aanmoedigen, kritisch zijn en om mij mee te helpen wat onmogelijk leek, mogelijk te maken., Gent, mei 2011 III

4 ABSTRACT In dit onderzoek ligt de focus op bevlogenheid en de prestaties van de werknemer na het ontslag. Aangezien deze doelgroep nog maar weinig werd onderzocht, werden op basis van een kwalitatief vooronderzoek de constructen geselecteerd. Aan de hand van deze constructen wordt een model vooropgesteld, gebaseerd op het Job Demands-Resources Model (Schaufeli & Bakker, 2004). Taakeisen (kwantitatieve taaklast) en energiebronnen (waargenomen tewerkstellingsmogelijkheden, sociale steun en acceptatie van het ontslaggesprek) worden onderzocht als antecedenten van toewijding tot de job. Deze toewijding wordt in verband gebracht met inrol en extrarol prestaties als uitkomsten. De verbanden waarbij toewijding de mediator vormt, werden onderzocht bij 213 werknemers die recentelijk hun ontslag gegeven of gekregen hadden. De werknemers werden bevraagd over de periode die volgt op het ontslag, namelijk de opzegtermijn. Dit werd getoetst aan de hand van drie methodes om de mediaties na te gaan. Er werd een indirecte relatie tussen sociale steun op het werk en inrol prestaties via toewijding vastgesteld. De relatie tussen sociale steun en extrarol prestaties werd (partieel) gemedieerd of verklaard door toewijding. Er werd tevens een indirecte relatie tussen de acceptatie van het ontslaggesprek en inrol prestaties via toewijding teruggevonden. Het accepteren van het ontslaggesprek toont eveneens een positieve relatie met extrarol prestaties, (partieel) gemedieerd door toewijding. Sociale ondersteuning tijdens de opzegtermijn en de acceptatie van het ontslaggesprek vormen twee predictoren van toewijding en inrol en extrarol prestaties. Theoretische en praktische implicaties van deze resultaten worden besproken. IV

5 INHOUD Voorwoord III Abstract IV Lijst van figuren... VIII Lijst van tabellen.. IX Lijst van bijlagen.. IX Inleiding... 1 Probleemstelling... 1 Maatschappelijk kader.. 1 Theoretische relevantie. 2 Kwalitatief vooronderzoek 2 Onderzoeksvraag.. 5 Theoretisch kader.. 5 Positieve psychologie 5 Job Demands-Resources model 6 Bevlogenheid 6 Praktische implicaties... 8 Doelstellingen Literatuurstudie. 10 Het onderzoeksmodel 11 Taakeisen.. 13 Energiebronnen. 13 Waargenomen tewerkstellingsmogelijkheden.. 15 Sociale steun. 17 Ontslaggesprek V

6 Methode Procedure.. 20 Steekproef 21 Opzet 23 Meetinstrumenten. 23 Taakeisen.. 23 Toewijding Waargenomen tewerkstellingsmogelijkheden.. 24 Sociale steun. 24 Acceptatie van het ontslaggesprek Prestaties Controlevariabelen.. 26 Data-analyse. 26 Resultaten 28 Taakeisen 31 Energiebronnen 33 Waargenomen tewerkstellingsmogelijkheden.. 33 Sociale steun. 34 Acceptatie van het ontslaggesprek Discussie Hypothese Hypothese Hypothese Hypothese Hypothese VI

7 Implicaties van dit onderzoek. 43 Theoretische implicaties Praktische implicaties Beperkingen.. 47 Toekomstig onderzoek.. 48 Conclusie.. 50 Referenties VII

8 LIJST VAN FIGUREN Figuur 1: Job Demands-Resources Model (Schaufeli & Bakker, 2004) 6 Figuur 2: Bevlogenheid als mediator in het motivatieproces bij werknemers tijdens hun opzegtermijn 11 Figuur 3: De vooropgestelde hypotheses van deze studie 19 Figuur 4: Grafische voorstelling van de Baron en Kenny methode (1986) 27 Figuur 5: Regressiemodel van hypothese 1a 32 Figuur 6: Regressiemodel van hypothese 1b 32 Figuur 7: Regressiemodel van hypothese 2.1a 33 Figuur 8: Regressiemodel van hypothese 2.1b 34 Figuur 9: Regressiemodel van hypothese 2.2a 35 Figuur 10: Regressiemodel van hypothese 2.2b 35 Figuur 11: Regressiemodel van hypothese 2.3a 36 Figuur 12: Regressiemodel van hypothese 2.3b 37 VIII

9 LIJST VAN TABELLEN Tabel 1: Demografische kenmerken van de steekproef 21 Tabel 2: Factorladingen van de items van inrol en extrarol prestaties 25 Tabel 3: Kenmerken van de schalen 26 Tabel 4: Bivariate Pearson Correlaties 29 Tabel 5: Tabel 6: Tabel 7: Tabel 8: Regressie-analyses en Sobel test van de relatie van taakeisen en energiebronnen met inrol prestaties, gemedieerd door toewijding 30 Regressie-analyses en Sobel test van de relatie van taakeisen en energiebronnen met extrarol prestaties, gemedieerd door toewijding 30 Directe en indirecte effecten, getest aan de hand van Bootstrapping methode, van de relatie van taakeisen en energiebronnen met inrol prestaties, gemedieerd door toewijding 31 Directe en indirecte effecten, getest aan de hand van Bootstrapping methode, van de relatie van taakeisen en energiebronnen met extrarol prestaties, gemedieerd door toewijding 31 LIJST VAN BIJLAGEN Bijlage 1: Focusgroep 60 Bijlage 2: Oproep op de website van VDAB 95 Bijlage 3: Vragenlijst met begeleidende brief 96 IX

10 INLEIDING De laatste maanden voor ik mijn ontslag indiende, viel het mij zeer zwaar daar te werken, gezien ik telkens vreesde voor nieuwe conflicten met mijn directie. De dag dat ik mijn ontslag indiende, viel er een enorme last van mijn schouders en kon ik weer gaan werken met volle moed en enthousiasme zoals ik dat voorheen deed. Mijn collega's hebben de laatste weken meermaals gezegd dat ze het sterk vonden dat ik mij nog zo kon inzetten ondanks het feit dat ik daar straks weg ben. Ik ben gewoon blij dat ik er bijna vanaf ben! 1 De huidige studie richt zich op werknemers die na hun ontslag nog blijven presteren op de werkvloer. Is dat voor velen een last? Of is dat de kans om taken af te ronden en afscheid te nemen van collega s? Probleemstelling Maatschappelijk kader Naar aanleiding van de bankencrisis in 2008 zijn heel wat bedrijven in moeilijkheden gekomen. Talrijke werknemers worden ontslagen of worden op de hoogte gebracht van een aantredend faillissement. Ondanks de grote gevolgen, op persoonlijk maar ook op maatschappelijk vlak, wordt aan het ontslag en de periode daarop volgend weinig aandacht geschonken. Sommige personen krijgen geen ontslaggesprek; anderen krijgen er wel één. De feedback in dat gesprek wordt echter vaak zo beknopt gehouden dat men met meer vragen dan antwoorden huiswaarts keert. Daarnaast zijn er echter ook de werknemers die zelf steeds vaker veranderen van job (Keuning & Eppink, 2008). Huidige onderzoek richt zich op het welzijn van werknemers tijdens hun opzegtermijn en heeft zodoende grote en brede maatschappelijke relevantie. 1 Dit werd door een participant ingevuld op de vragenlijst van het huidige onderzoek. 1

11 Deze studie bestaat uit enerzijds een kwalitatief vooronderzoek, anderzijds een kwantitatieve toetsing van hypotheses die werden opgesteld aan de hand van het kwalitatieve vooronderzoek. Er zal bijgevolg regelmatig verwezen worden naar vaststellingen van het kwalitatieve vooronderzoek en bijhorende bijlages. Theoretische relevantie De opzegtermijn is de periode die men al dan niet dient te presteren na het indienen van het ontslag door de werkgever of de werknemer (Van der Wiel, 2007). Deze termijn kan bepaald worden door een individueel akkoord, de arbeidsovereenkomst, cao of arbeidswetgeving. Nederland, Oostenrijk, Duitsland, Zwitserland, Zweden en België zijn slechts enkele voorbeelden van landen waar er een opzegtermijn volgt op het ontslag (International Labour Organization, 2011). Op wetenschappelijk vlak is de opzegtermijn of notice period een periode waaraan weinig aandacht wordt besteed. Over turnover en jobonzekerheid is er literatuur voorhanden, maar over wat er volgt kort na het ontslag, is er amper onderzoek verricht. Deze studie beoogt een eerste aanzet te zijn naar meer wetenschappelijk onderzoek omtrent de opzegtermijn waarbij men nog presteert. Kwalitatief vooronderzoek. Het huidige onderzoek stelt de vraag of werknemers nog steeds toegewijd zijn om na hun ontslag te presteren. Om het bestaan en de oorzaken van dit tegenintuïtieve gedrag na te gaan werd er een kwalitatief vooronderzoek uitgevoerd in de vorm van een focusgroep. Op basis van dit kwalitatief vooronderzoek werden mogelijke antecedenten van of aanleidingen tot toewijding geselecteerd. Er werd een focusgroep georganiseerd naar analogie met de studie van Harkness, Long, Bermbach, Patterson, Jordan en Kahn (2005). Na een verkennend gesprek werden stellingen voorgelegd aan de deelnemers. Hierover werd vervolgens gediscussieerd tussen de deelnemers. Deze focusgroep vond plaats tijdens de maand januari Eén deelnemer bevond zich nog maar net in haar opzegtermijn; de twee andere deelnemers hadden hun opzegtermijn net achter de rug. Alle deelnemers kunnen bijgevolg experten ter zake of ervaringsdeskundigen genoemd worden. De deelnemers waren drie vrouwen; een twintiger, dertiger en een veertiger. Het uitgeschreven gesprek, de stellingen en de geformuleerde conclusies werden toegevoegd als bijlage 1. 2

12 Eén van de belangrijkste conclusies die uit de focusgroep naar voren kwam was dat de deelnemers veel belang hechten aan motivatie en prestaties. Eén deelnemer gaf aan wel inzet te vertonen maar zich niet gemotiveerd te voelen. Ze zei dat deze inzet inherent was aan haar persoon en dat ze niet in staat was geen inzet te vertonen. Ze voelde zich echter niet gemotiveerd, omdat de job haar van bij de aanvang niet aansprak. De drie deelnemers vertelden allen meer geneigd te zijn hun buikgevoel te volgen tijdens de opzegtermijn. Hierdoor ervoeren ze momenten van bevlogenheid en toewijding tijdens hun opzegtermijn. Een andere deelnemer vertelde wel geïnteresseerd en gemotiveerd te zijn maar geen inzet meer te kunnen opbrengen voor haar werkgever. Ondanks ze getuigde dat ze dat niet meer kon opbrengen, bleek uit de daden die ze stelde dat ze dit wel nog deed. Deze deelnemer vertoonde naast inrol prestaties ook extrarol gedragingen tijdens haar opzegtermijn. Zo gaf ze vrijwillig een uiteenzetting over het bedrijf, waarbij ze helemaal opging in haar presentatie en zocht ze nog steeds bijkomende informatie op die ze later voorstelde aan haar werkgever. De derde deelnemer duidde erop dat haar ontslaggesprek haar gedrag in grote mate beïnvloed had. Ze had na het korte gesprek het gevoel dat zij de schuldige was en ze voelde zich erg onzeker over zichzelf na haar ontslag. Ze ging niet akkoord met wat er gezegd was tijdens het ontslaggesprek. Hierdoor voelde ze zich niet langer betrokken. Ze had het gevoel dat dit een grote invloed had op haar prestaties. Er werd opgemerkt dat de opzegtermijn een periode is vol tegenstrijdige gevoelens en gekenmerkt wordt door ups and downs. McKee-Ryan, Song, Wanberg en Kinicki (2005) bevestigen dat een periode van werkloosheid negatieve gevoelens met zich meebrengt. Terwijl men op het werk geconfronteerd wordt met collega s voorwie men zich nog ten volle wil inzetten, wordt dat door vrienden en familie niet meer verwacht. De derde deelnemer ervoer nog steeds een drive bij taken waarin ze goed en geïnteresseerd was dankzij sociale steun van haar collega s. Na haar opzegtermijn voelde ze nog steeds een grote trots tegenover haar laatste werkgever. Ze vertelde dat ze nog vaak tegen vrienden en familieleden praat over we als het over haar vroegere collega s gaat. 3

13 Tijdens de focusgroep werd aangegeven dat men een gevoel van duidelijkheid en zekerheid had tijdens de opzegtermijn. Dit kan begrepen worden in de context van jobonzekerheid waarbij personen stress ervaren door het potentieel verliezen van hun job (Silla, De Cuyper, Gracia, Peiró, & De Witte, 2009; De Witte, 1999). Deze onzekerheid over een dreigend ontslag valt weg bij het werkelijke ontslag. Dit maakt echter plaats voor een nieuwe (job)onzekerheid, omdat de zoektocht naar een nieuwe job begint. Een belangrijke opmerking die gegeven werd, was dat de persoon die vooruitzichten had op een nieuwe job zich veel beter kon concentreren op het werk. Zij ging vaker op in haar werk. Door een gepercipieerde toekomstige job ervaart men een subjectief gevoel van employability of waargenomen tewerkstellingsmogelijkheden. De laatste bemerking die gemaakt werd bij de focusgroep was dat ze nog meer bevlogenheid zouden ervaren indien hun takenpakket niet wordt aangepast tijdens hun opzegtermijn. De eerste deelnemer zei dat ze veel minder kwantitatieve taakeisen kreeg en hierdoor veel meer tijd kreeg om te piekeren. De tweede deelnemer moest nog een grote taak tot een goed einde brengen tegen het einde van haar opzegtermijn en merkte hierdoor wel een grote drang en gedrevenheid op vlak van het volbrengen van deze taak. De derde persoon merkte tevens een veel minder groot takenpakket te hebben tijdens haar opzegtermijn. Ze gaf aan grote moeite te hebben om naar het bedrijf te gaan. Samenvattend kunnen we stellen dat de bevraagde werknemers, ondanks negatieve gevoelens, nog steeds kunnen opgaan in een taak. Verschillende factoren leiden volgens de deelnemers tot deze momenten van toewijding. Kwantitatieve taakeisen, gepercipieerde tewerkstellingsmogelijkheden, sociale steun en de acceptatie van het ontslaggesprek zijn predictoren die werden benadrukt tijdens de focusgroep. In deze studie richten we onze aandacht op dit positieve, tegenintuïtieve gedrag dat uit dienst tredende werknemers kunnen vertonen. Daarbij is de opzegtermijn een periode waarbij toewijding een belangrijke predictor is van zowel inrol als extrarol prestaties van werknemers tijdens hun opzegtermijn. We werken een onderzoeksvraag uit om dit te onderzoeken. 4

14 Onderzoeksvraag Voortbouwend op de bevindingen van de focusgroep stellen we een hoofdonderzoeksvraag en enkele bijvragen voorop: Hoe ziet het motivatieproces van werknemers tijdens hun opzegtermijn eruit? Leidt bevlogenheid tot grotere prestaties tijdens de opzegtermijn? Vormen kwantitatieve taakeisen, gepercipieerde tewerkstellingsmogelijkheden, sociale steun en acceptatie van het ontslaggesprek predictoren van deze relatie van bevlogenheid met prestaties? Vormt toewijding een verklarende factor of mediator in dit proces?. Bevlogenheid en positieve prestaties vormen de kernbegrippen van deze paper. Deze begrippen kunnen we kaderen binnen de stroming positieve psychologie. Theoretisch kader Positieve psychologie. Positieve psychologie is een stroming waarbij men zich richt op het optimale functioneren van de mens (Gillham & Seligman, 1999). De eerste wetenschappelijke onderzoeken en artikels die men zou kunnen kaderen binnen de positieve psychologie dateren reeds van voor de Eerste Wereldoorlog. Na de twee wereldoorlogen kwam de nadruk echter op (on)gezondheid te liggen. De aandacht werd gericht op de aan- en afwezigheid van symptomen. De negatieve gevolgen van ontslag op vlak van gezondheid en emotioneel functioneren komen in beperkte mate aan bod in de vakliteratuur (cf. Schultz & Schultz, 2006). In de panelstudie van Kinicki, Prussia en McKee-Ryan (2000) wordt er gekeken naar de gevolgen van het verliezen van een job tijdens een langdurige periode van werkloosheid die blijven doorzinderen tot na het vinden van een nieuwe job. Recentelijk vindt er weliswaar een opmars van de positieve psychologie plaats (Gillham & Seligman, 1999; Seligman & Csikszentmihalyi, 2000). Csikszentmihalyi, één van de voorvechters van de positieve psychologie, voerde onder andere onderzoek naar creativiteit en het ervaren van een optimale ervaring of flow (Csikszentmihalyi, 2007). Flow is een construct dat aanvankelijk onderzocht werd bij sporters. Het weerspiegelt het gevoel dat men ervaart wanneer men het bewustzijn over tijd en ruimte verliest. Later stelde men vast dat men vaker gevoelens van flow ervaart op het werk 5

15 dan tijdens de vrije tijd (Csikszentmihalyi, 2007). Toch worden er nog veel te vaak negatieve aspecten zoals burn-out belicht binnen de (arbeids- en organisatie) psychologie (Myers, 2000). Engagement of bevlogenheid wordt in het Job Demands- Resources model (Schaufeli & Bakker, 2004) gezien als de tegenhanger van burn-out en situeert zich in het positieve, motivationele proces van het Job Demands-Resources Model (Schaufeli & Bakker, 2004). Job Demands-Resources model. Het Job Demands-Resources Model van burnout en bevlogenheid (Schaufeli & Bakker, 2004) hanteert twee perspectieven (Demerouti, Bakker, Nachreiner, & Schaufeli, 2001), namelijk een motivationeel of energetisch proces (onderaan) en een uitputtingsproces (bovenaan). Respectievelijk wordt er gekeken naar energiebronnen en taakeisen die centraal staan in die processen. Binnen dit onderzoek wordt het motivationele proces onder de loep genomen met bevlogenheid als verklarende factor of mediator tussen enerzijds energiebronnen en positieve uitkomsten en anderzijds taakeisen en positieve uitkomsten. De constructen die werden afgeleid uit de focusgroep leiden tot kwantitatieve taakeisen enerzijds en waargenomen tewerkstellingsmogelijkheden, sociale steun en acceptatie van het ontslaggesprek als energiebronnen anderzijds. Figuur 1: Job Demands-Resources Model (Schaufeli & Bakker, 2004) 6

16 Bevlogenheid. In het Job Demands-Resources Model van Schaufeli en Bakker (2004) wordt bevlogenheid gezien als tegenpool van burn-out. Er is echter veel discussie over de conceptualisering van bevlogenheid. Daarover bestaan twee belangrijke visies (Mauno, Kinnunen, & Ruokolainen, 2007). Een eerste perspectief is dat bevlogenheid de tegenpool is van burn-out (Maslach & Leiter, 1997). Hierbij bestaat bevlogenheid uit drie belangrijke concepten; energy, involvement en professional efficacy. In een tweede perspectief ziet men bevlogenheid als een aparte dimensie (cf. Schaufeli & Bakker, 2004). Bevlogenheid is een positieve staat waarin men verkeert, die wordt gekenmerkt door vitaliteit ( vigour ), absorptie ( absorption ) en toewijding ( dedication ) (Seppälä, Mauno, Feldt, Hakanen, Kinnunen, & Tolvanen, 2009; Schaufeli, Martínez, Pinto, Salanova, & Bakker, 2002; Schaufeli, Salanova, González- Romá, & Bakker, 2002). Bakker, Schaufeli, Leiter en Taris (2008) benadrukken de verdeeldheid betreffende de definiëring van het construct. Binnen deze studie wordt bevlogenheid als aparte dimensie beschouwd. De eerste aangehaalde component van bevlogenheid, namelijk vitaliteit, bestaat uit het ervaren van kracht en energie. Vitaliteit staat voor het ervaren van veel energie, grote inzet, een groot doorzettingsvermogen en mentale veerkracht (Schaufeli & Bakker, 2004). De deelnemers van de focusgroep verwezen hier onder andere naar bij het uitvoeren van taken. Absorptie is het gevoel waarbij men helemaal opgaat in het werk. Daardoor verliest men onder andere de tijd uit het oog en kan men zich moeilijk losmaken van de taken (Schaufeli et al., 2002a; Schaufeli et al., 2002b). Absorptie is de component die vergeleken kan worden met flow (Csikszentmihalyi, 2007; Gonález-Roma, Schaufeli, Bakker, & Lloret, 2006; Langelaan, Bakker, van Doornen, & Schaufeli, 2006; Llorens, Schaufeli, Bakker, & Salanova, 2007). Een deelnemer van de focusgroep vertelde bijvoorbeeld dat ze tijdens een taak die ze heel graag deed nog steeds de tijd uit het oog verloor, niettegenstaande ze recentelijk ontslagen was. Toewijding of dedication is herkenbaar aan sterke psychologische betrokkenheid, trots, enthousiasme, uitdaging en inspiratie (Schaufeli & Bakker, 2004). 7

17 De deelnemer van de focusgroep die nog op eigen initiatief presentaties over het bedrijf gaf, vertoonde dit gedrag. Ze toonde sterke psychologische betrokkenheid en trots. Tijdens het vertellen fleurde ze op en toonde ze opnieuw diezelfde trots. Vitaliteit en toewijding zijn de belangrijkste factoren van bevlogenheid (González-Romá et al., 2006; Langelaan et al., 2006; Llorens et al., 2007), waarbij toewijding de minst stabiele factor is (Mauno, Kinnunen, & Ruokolainen, 2007). In deze studie komt toewijding op de voorgrond, omdat die gekenmerkt wordt door componenten (zoals trots) die vermoedelijk een grote rol zullen spelen tijdens de opzegtermijn. De praktische implicaties van dit onderzoek worden makkelijker te manipuleren dankzij het gebruik van minder stabiele factoren. Kan men nog toegewijd zijn tot zijn of haar job nadat men het ontslag heeft gekregen of gegeven? De praktische implicaties Een eerste vraag die dit onderzoek stelt, is in hoeverre medewerkers toegewijd zijn tijdens hun opzegtermijn. Dit kan de keuze beïnvloeden of de voorkeur zal uitgaan naar een opzegtermijn waarin men al dan niet dient te presteren. Aangezien een werknemer vaak in groeps- of teamverband werkt en daar bevlogenheid aanstekelijk is (Bakker, 2009; Bakker, Westman, & Van Emmerik, 2009), kan een uit dienst tredende werknemer nog steeds anderen aansteken of door anderen aangestoken worden met positieve energie (Barsade, 2002). Vandaar dat het belangrijk is een uit dienst tredende werknemer bevlogen te houden. Dit zou de prestaties van de groep of het team ten goede kunnen komen. Tijdens de focusgroep verwees men naar de collega s die op de werkvloer aanwezig waren. Indien deze enthousiast of toegewijd waren, werden de uit dienst tredende werknemers dat ook. Bij de overdracht van de taken van de uit dienst tredende werknemer was dit van groot belang. De toewijding hierbij zorgde ervoor dat de kennis op een goede, grondige en leuke manier werd overgedragen. Hierdoor wordt de kennis binnen de organisatie gehouden. Dit kan van groot belang zijn voor de werkgever en vormt een eerste implicatie van dit onderzoek. Ten tweede is het zeer interessant de prestaties onder de loep te nemen van deze werknemers. Zij zijn immers nog steeds aanwezig en kunnen bijgevolg nog heel wat betekenen voor de onderneming. Deze studie onderzoekt of werknemers tijdens hun 8

18 opzegtermijn nog presteren op basis van bepaalde taakeisen en meer of mindere ondersteuning door energiebronnen. Er wordt nagegaan in hoeverre deze processen verklaard worden door toewijding. Op deze manier kunnen werkgevers inspelen op deze factoren en leidt dit tot hogere prestaties. Na de aankondiging van het verlies van hun job zijn vele werknemers nog verplicht te presteren en moeten ze afhankelijk van wat overeengekomen wordt of wat beschreven staat in de wetgeving, cao of arbeidsovereenkomst nog enkele dagen, weken of maanden aanwezig zijn op de werkvloer alvorens op een nieuwe werkplek aan de slag te gaan. België heeft een zeer uitgebreide wetgeving omtrent ontslag (de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978). Ze verschilt op vele vlakken met andere landen. In België is er wetgeving rond de duur van de opzegtermijn, outplacementbegeleiding, ontslag om dringende reden, bescherming van de werknemer, collectief ontslag, etc. Naast de wettelijke bepalingen omtrent de opzegtermijn kan de vergoeding die uitgereikt wordt, berekend worden aan de hand van de formule Claeys, een berekeningswijze die ontsproten is uit de rechtspraak. Daarbij wordt onder andere anciënniteit in rekening gebracht. België heeft tevens een specifieke wetgeving (CAO nr. 51 van 10/02/1992 en CAO nr. 82 bis) omtrent outplacement. Zo zijn werkgevers verplicht om outplacementbegeleiding aan te bieden aan 45-plussers en moeten zij het aanvaarden en volgen. Ten derde kan de huidige studie dienen als wetenschappelijke ondersteuning voor de praktijken van een outplacementbegeleiding. Outplacementbegeleiding is de begeleiding die door een onafhankelijke onderneming kan worden aangeboden in opdracht van de werkgever nadat men ontslagen wordt. Dit wordt zowel gegeven aan werknemers die nog dienen te presteren als aan diegenen die niet meer dienen te presteren tijdens hun opzegtermijn. Tijdens diepte-interviews met medewerkers van outplacementkantoren kwam naar voor dat outplacementkantoren een prestatieloze opzegtermijn aanmoedigen, omdat men ervan uitgaat dat men tijdens deze periode niet langer gemotiveerd is. Indien deze studie het belang ondersteunt van gepercipieerde tewerkstellingsmogelijkheden en sociale ondersteuning, kan dit indirect leiden tot meer gemotiveerde individuen bij outplacementbegeleiding of loopbaanbegeleiding. Aangezien gepercipieerde toekomstmogelijkheden en sociale steun deel uitmaken van 9

19 outplacement, kan men verwachten dat de werknemer nog momenten van bevlogenheid ervaart, die een positieve invloed hebben op prestaties en hoe men outplacement ervaart. De gepercipieerde toekomstmogelijkheden en sociale steun worden in deze studie als energiebron opgenomen en vormen een onderdeel van de outplacementbegeleiding. Deze studie wenst het welzijn en de motivatie van de werknemers te verhogen tijdens een ambigue periode. Kortom, deze studie heeft zowel implicaties voor de werkgever, outplacement- en loopbaanbegeleidingskantoren als voor de individuele werknemers. Doelstellingen Er werd eerder aangegeven dat er haast geen wetenschappelijke literatuur werd teruggevonden omtrent opzegtermijn. Dit vormt het eerste doel van deze studie: een eerste onderzoek verrichten met werknemers die zich in hun opzegtermijn bevinden en hiermee een goede basis bieden voor toekomstig onderzoek. De tweede doelstelling van dit onderzoek is na te gaan in welke mate relaties die werden gevonden bij werkende werknemers, repliceerbaar zijn bij werknemers tijdens hun opzegtermijn. Dit gaat in het bijzonder over de relaties van het motivationele proces dat Schaufeli en Bakker (2004) vooropstellen in het Job Demands-Resources model. Dit proces wordt onderzocht aan de hand van doelgroepspecifieke constructen. Het derde doel is het bestuderen van de specifieke doelgroep, meer bepaald de uit dienst tredende werknemers, en deze kennis door te geven aan ondernemingen en loopbaan- en outplacementkantoren. Het is immers van zeer groot belang het welzijn van de werknemers in gedachten te houden tijdens de begeleiding. Dit onderzoek wil duidelijkheid scheppen omtrent wat er bij de werknemer volgt na een ontslag. Kan de werknemer nog naar behoren presteren en nog bevlogen zijn? Een laatste, meer algemene doelstelling is het verwerven van kennis van de verschillende constructen en de relaties hiertussen. Deze laatste doelstelling bereiken we aan de hand van het uitvoeren van een literatuurstudie. 10

20 Literatuurstudie Binnen deze literatuurstudie worden de concepten onder de loep genomen die binnen het huidige onderzoeksmodel aan bod komen. Het onderzoeksmodel Het heuristische Job Demands-Resources model van Schaufeli en Bakker (2004) werd gehanteerd en vertaald naar de concepten die in het huidige onderzoek aan bod komen. Aangezien dit onderzoek kadert binnen de positieve psychologie wordt enkel het motivationele proces belicht. Figuur 2: Bevlogenheid als mediator in het motivatieproces bij werknemers tijdens hun opzegtermijn De antecedenten van bevlogenheid werden al vaak onder de loep genomen (Bakker, Demerouti, & Euwema, 2005; Hakanen, Bakker, & Schaufeli, 2006; Langelaan et al., 2006; Llorens et al., 2007). Ze kunnen opgedeeld worden in energiebronnen en taakeisen. Jones en Fletcher (1996, p34) definiëren taakeisen als: The degree to which the environment contains stimuli that peremptorily require attention and response. Demands are the things that have to be done. Energiebronnen kunnen helpen bij het uitvoeren van deze taakeisen. Vele vooropgestelde relaties werden reeds teruggevonden in een artikel van Bakker et al. (2008). Binnen de huidige studie wordt het vooropgestelde model onderzocht bij werknemers tijdens hun opzegtermijn. Het positieve of motivationele proces, dat gekenmerkt wordt door energiebronnen, bevlogenheid en performantie of prestaties, werd reeds onderzocht door Xanthopoulou, Bakker, Demerouti en Schaufeli (2009) en Salanova, Agut en Peiró 11

21 (2005). Zij toonden aan dat er positieve relaties bestaan tussen energiebronnen, bevlogenheid en prestaties. Prestaties worden binnen de huidige studie als resultaat van de toewijding op de voorgrond geplaatst. Uit eerder onderzoek kan geconcludeerd worden dat bevlogenheid een voorspellende waarde heeft voor prestaties of performance (Halbesleben & Wheeler, 2008). Bevlogenheid hangt samen met allerlei outcomes: op vlak van het individu, maar ook op vlak van de organisatie (Harter, Schmidts, & Hayes, 2002). In de studie van Salanova, Agut en Peiró (2005) kwam naar voren dat bevlogenheid positief samenhangt met de mate waarin de prestaties van de werknemer positief beoordeeld worden door klanten. We verwachten dat bevlogenheid positief zal samenhangen met prestaties voor de organisatie, zoals onder andere in het overzichtsartikel van Bakker et al. (2008) wordt aangetoond. Bakker (2009) geeft verschillende redenen aan waarom werknemers die hoog scoren op bevlogenheid beter presteren dan diegenen die laag scoren: ze ervaren vaak positieve emoties en zijn zowel psychologisch als fysisch in betere gezondheid. Deze werknemers creëren als het ware hun eigen energiebronnen waarbij deze bevlogenheid aanstekelijk werkt op anderen. In dit geval spreekt men van een cross-over fenomeen (Bakker, Westman & Van Emmerik, 2009). Bakker, Demerouti en Verbeke (2004) stelden vast dat personen die hoog scoren op bevlogenheid, tevens hoog scoren op inrol en extrarol prestatie (bij beoordelingen van collega s). Inrol en extrarol prestaties maken deel uit van organizational citizenship behaviour' (Smith, Organ, & Near, 1983). Uit onderzoek bleek dat bevlogen werknemers inrol prestaties stellen en ook bereid zijn extrarol prestaties te vertonen (Salanova, Agut, & Peiró, 2005). Dit wil zeggen dat werknemers de taken uitvoeren die aan hen opgelegd worden (inrol) en ook nog meer doen dan wat van hen gevraagd wordt (extrarol). Extrarol prestaties zijn prestaties die werknemers leveren bovenop wat er van hen gevraagd wordt (Kanungo, 1982). Deze prestaties kunnen positief of negatief zijn. Positieve extrarol prestaties zijn functioneel voor het bedrijf; ze bieden een meerwaarde. Men spreekt over negatieve extrarol prestaties als de werknemer meer doet, maar waardoor de werkgever als het ware benadeeld wordt. Deze negatieve extrarol prestaties zijn normoverschrijdend gedrag of counterproductive work behavior. Aangezien dit 12

Samenvatting. Leeftijd en Psychologisch Contractbreuk in Relatie tot Werkuitkomsten

Samenvatting. Leeftijd en Psychologisch Contractbreuk in Relatie tot Werkuitkomsten Samenvatting Leeftijd en Psychologisch Contractbreuk in Relatie tot Werkuitkomsten De beroepsbevolking in Nederland, maar ook in andere westerse landen, vergrijst in een rap tempo. Terwijl er minder kinderen

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013 Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 212-21 In academiejaar 212-21 namen 5 mantelzorgers en 5 studenten 1 ste bachelor verpleegkunde (Howest, Brugge) deel aan het project Mantelluisten.

Nadere informatie

Voortdurend onderweg naar morgen.

Voortdurend onderweg naar morgen. Voortdurend onderweg naar morgen. https://www.youtube.com/watch?v=uaxwm3svc7o Waar bent u naar onderweg? De pauze? Het weekend? Iets doen? Carrière? De business case? 2020? Waarmaken van eigen droom? Plezier

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners Colloquium psychosociale risico s Brussel, 23-09-2014 dr Sofie Vandenbroeck 2 Opdrachtgevers Federale

Nadere informatie

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015 Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE EINDMETING Voorbeeldteam Aantal deelnemers: 8 15-11-2015 1 Dit rapport geeft een overzicht op groepsniveau van hun bevlogenheid, energie- en stressbronnen en de gemiddelde

Nadere informatie

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1

Vitaal personeel. Wilmar Schaufeli. Universiteit Utrecht. Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Vitaal personeel Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 1 Curatie Preventie Amplitie Workshop Vitaal Personeel - GGZ kennisdag 2009 2 Leidt geluk tot succes

Nadere informatie

Job crafting: Het crossover effect van job crafting tussen werk koppels

Job crafting: Het crossover effect van job crafting tussen werk koppels Masterscriptie 2011/2012, 20050040209-3 Arbeids- en Organisatiepsychologie Faculteit Sociale Wetenschappen Docenten: Maria Peeters en Ilona van Beek 23 juni 2012 Job crafting: Het crossover effect van

Nadere informatie

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Dhr. Karel de Groot, Politie Brabant-Noord Drs. Maggie (Machteld) van den Heuvel, UU Prof. dr. Eva Demerouti, Dr. Maria

Nadere informatie

Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J

Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J Dr. Daantje Derks Smart Government, 18 juni 2015 Focus psychologie Negatief Ziekteverzuim, verslaving, afwezigheid op het werk, trainingen Meer

Nadere informatie

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid Achtergrond informatie Quickscan Bevlogenheid Bezoek onze website op Twitter mee via @Activeliving93 Linken? Linkedin.com/company/active-living-b.v. Bezoekadres Delta 40 6825 NS Arnhem Altijd ~ Overal

Nadere informatie

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Hans Aerts Werken is leuk, het is zinvol. Het leidt tot enthousiasme en geluk. Ook hoor je vaak dat werken structuur en houvast biedt in je leven. Werken is niet

Nadere informatie

Kwaliteit en bevlogenheid

Kwaliteit en bevlogenheid Kwaliteit en bevlogenheid Wilmar Schaufeli Universiteit Utrecht Congres Werk Gezondheid 2 okt. 2012-1 Onderwerpen 1. Ontwikkelingen 2. Mega-trends 3. Bevlogenheid Congres Werk Gezondheid - 2 Werk Van Naar

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid; de wereld verandert en wij gaan mee

Duurzame inzetbaarheid; de wereld verandert en wij gaan mee Masterthesis Duurzame inzetbaarheid Faculteit Sociale Wetenschappen Onderzoeksbegeleider: Dr. V. Brenninkmeijer 13 juli 2011 Tweede beoordelaar: MSc J. Akkermans Aantal woorden: 9763 Utrecht, Universiteit

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven?

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Bevlogenheid en burn-out in de zorgsector Lode Godderis Projectverantwoordelijken: Prof. Dr. Lode Godderis 1,4 Projectleider: Dr. Sofie Vandenbroeck 1,4 ONDERZOEKSTEAM

Nadere informatie

Master Psychologie, Arbeids- en Organisatiepsychologie THESIS. Werktevredenheid. Ruurd Schiere, 0233099 26 januari 2011

Master Psychologie, Arbeids- en Organisatiepsychologie THESIS. Werktevredenheid. Ruurd Schiere, 0233099 26 januari 2011 Master Psychologie, Arbeids- en Organisatiepsychologie THESIS Werktevredenheid De mediërende rol van bevlogenheid en verveling tussen energiebronnen en taakeisen enerzijds en werktevredenheid anderzijds

Nadere informatie

WBSQ Results 1 3/16/2016

WBSQ Results 1 3/16/2016 WBSQ Results 1 3/16/2016 VRAGENLIJST BURNOUT EN WERKBELEVING - Sociaal-contactuele beroepen PERSOONLIJKE RAPPORTAGE Naam Persoon XYZ Afnamedatum 16 Maart 2016 15:57:00 WBSQ Results 2 3/16/2016 Voor de

Nadere informatie

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden in de Verpleeg- en Verzorgingshuizen The Influence of Self-efficacy

Nadere informatie

Rapportage onderzoek. Leiderschap en Bevlogenheid

Rapportage onderzoek. Leiderschap en Bevlogenheid Rapportage onderzoek Leiderschap en Bevlogenheid 2013-2014 Inhoudsopgave Achtergrondinformatie onderzoek...2 Doelen van het onderzoek...2 Procedure van het onderzoek...2 Resultaten...3 Kenmerken deelnemers

Nadere informatie

Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Arboplaats BV 1

Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Arboplaats BV 1 Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Welkom allemaal Arboplaats BV 1 Wie ben ik? Mizzi Middelweerd: Sociaal- en Gezondheidspsycholoog Wild van positieve psychologie Magisch jaartal: 1997 Richt

Nadere informatie

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in.

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in. Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in Vlaanderen Mindfulness as an Additional Resource for the JD R Model to Explain

Nadere informatie

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers

Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Werkbeleving onder hoogbegaafde werkers Toelichting onderzoeksmodel en opzet onderzoek Toon Taris Universiteit Utrecht congres hoogbegaafdheid en werk, 27/6/2014 1 Opzet Aanleiding Achtergrond van het

Nadere informatie

STABLE LOVE, STABLE LIFE?

STABLE LOVE, STABLE LIFE? STABLE LOVE, STABLE LIFE? De rol van sociale steun en acceptatie in de relatie van paren die leven met de ziekte van Ménière Oktober 2011 Auteur: Drs. Marise Kaper Master Sociale Psychologie, Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE Voorbeeld teamrapportage 1 Aantal deelnemers: 10 26-10-2014

Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE Voorbeeld teamrapportage 1 Aantal deelnemers: 10 26-10-2014 Vertrouwelijk GROEPSRAPPORTAGE Voorbeeld teamrapportage 1 Aantal deelnemers: 10 26-10-2014 1 Dit rapport geeft een overzicht op groepsniveau van hun bevlogenheid, energie- en stressbronnen en de gemiddelde

Nadere informatie

Introductie in talentdenken

Introductie in talentdenken Introductie in talentdenken Peter Beschuyt Uitdaging: Een duurzame match vinden tussen organisatiedoelen en persoonlijke aspiraties 1& Hoeveel % van de tijd op het werk word jij ingezet op datgene waar

Nadere informatie

Het modererende effect van Pro-activiteit en klanttevredenheid in het Job Demands-Resources model.

Het modererende effect van Pro-activiteit en klanttevredenheid in het Job Demands-Resources model. Het modererende effect van Pro-activiteit en klanttevredenheid in het Job Demands-Resources model. Opleiding: Master Psychologie van arbeid en gezondheid in organisaties Naam: Stéphanie Davidse Studentnummer:

Nadere informatie

Fit en duurzame inzetbaarheid

Fit en duurzame inzetbaarheid Fit en duurzame inzetbaarheid De onderlinge relatie en de invloed van bevlogenheid en leiderschap Masterthesis Arbeids- en Organisatiepsychologie Faculteit Sociale Wetenschappen Margriet Bekedam - 3158446

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

Switching on and off. office hours. Internet is booming. Normen vervagen ;-); The Do s and Don ts of E-mail during jjk

Switching on and off. office hours. Internet is booming. Normen vervagen ;-); The Do s and Don ts of E-mail during jjk Switching on and off De impact van smartphone gebruik op het welzijn van de werknemer Daantje Derks Erasmus Universiteit Rotterdam Opzet presentatie Algemeen theoretisch kader Aanleiding/observaties Begripsverheldering

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

De psychosociale gezondheid van politiepersoneel

De psychosociale gezondheid van politiepersoneel De psychosociale gezondheid van politiepersoneel I. van Beek, MSc (Universiteit Utrecht) Prof. dr. T.W. Taris (Universiteit Utrecht) Prof. dr. W.B. Schaufeli (Universiteit Utrecht) Samenvatting van I.

Nadere informatie

Besmettelijkheid van bevlogenheid van leidinggevenden naar medewerkers toe: Spelen charismatisch leiderschap en LMX een medieërende rol?

Besmettelijkheid van bevlogenheid van leidinggevenden naar medewerkers toe: Spelen charismatisch leiderschap en LMX een medieërende rol? Besmettelijkheid van bevlogenheid van leidinggevenden naar medewerkers toe: Spelen charismatisch leiderschap en LMX een medieërende rol? A.M. Boot (274099) Scriptiebegeleider: Dr. M. Gorgievski Tweede

Nadere informatie

Burn-out en bevlogenheid bij basisschooldocenten

Burn-out en bevlogenheid bij basisschooldocenten UNIVERSITEIT TWENTE Burnout en bevlogenheid bij basisschooldocenten Welk effect hebben Job Demands en Job Resources op burnout en bevlogenheid bij basisschooldocenten? Julia Fietzek, s1162829 24.06.2014

Nadere informatie

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER Noortje Wiezer Themagebieden van TNO Waarom is het belangrijk om over werkdruk, werkstress en werkplezier te praten? Wat is stress? Een (noodzakelijke) reactie op een bedreigende

Nadere informatie

Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen

Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen RESEARCH SUMMARY ONDERZOEK I.K.V. VIONA STEUNPUNT WSE Capita Selecta Recent Arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen Richtlijnen voor auteurs - De hoofdindeling ligt vast en bestaat uit volgende rubrieken:

Nadere informatie

Bevlogen Leidinggeven

Bevlogen Leidinggeven Bevlogen Leidinggeven Prof. dr. Arnold Bakker Erasmus Universiteit Rotterdam Centre for Organisational Behaviour bakker@fsw.eur.nl Presentatie 22 januari 2008 Positieve Emoties? Blijdschap Tot voor kort

Nadere informatie

ippq Organisatierapport voor Octopus BV 2012-12-06

ippq Organisatierapport voor Octopus BV 2012-12-06 ippq Organisatierapport voor Octopus BV 2012-12-06 Rapport - Overzicht 1. Doelstelling 2. Het Performance-Happiness Model 3. Belangrijkste uitkomsten 4. De 5Cs 5. Vertrouwen, trots en erkenning 6. Vergelijking

Nadere informatie

dat individuen met een doelpromotie-oriëntatie positieve eigeneffectiviteitswaarnemingen

dat individuen met een doelpromotie-oriëntatie positieve eigeneffectiviteitswaarnemingen 133 SAMENVATTING Sociale vergelijking is een automatisch en dagelijks proces waarmee individuen informatie over zichzelf verkrijgen. Sinds Festinger (1954) zijn assumpties over sociale vergelijking bekendmaakte,

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Gedurende de afgelopen jaren is er in toenemende mate

Gedurende de afgelopen jaren is er in toenemende mate Bevlogenheid in Organisaties Een model om bevlogenheid te bevorderen Onder welke condities kunnen mensen bevlogen worden? Hoe draagt bevlogenheid bij aan prestaties en klanttevredenheid? In dit artikel

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

De terugkeer van vrouwen op de werkvloer na de geboorte van het eerste kind: conflict tussen privé en werk, job crafting en het welzijn.

De terugkeer van vrouwen op de werkvloer na de geboorte van het eerste kind: conflict tussen privé en werk, job crafting en het welzijn. Universiteit Utrecht Master Psychologie, Arbeids- en Organisatiepsychologie Thesis De terugkeer van vrouwen op de werkvloer na de geboorte van het eerste kind: conflict tussen privé en werk, job crafting

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT 1 COMPETENTIEFICHE C1-C3 EN C4-C5 LEIDINGGEVEND HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT INTERN FORMULIER WZC IMMACULATA OCMW EDEGEM Leiding geven Op gestructureerde wijze prestaties opvolgen zowel op kwantitatief als

Nadere informatie

De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid

De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid Jill Nelissen Doctoranda Onderzoeksgroep Personeel en Organisatie, KU Leuven Doctoraatsproject over het thema Employability

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Chapter. Samenvatting

Chapter. Samenvatting Chapter 9 9 Samenvatting Samenvatting Patiënten met chronische pijn die veel catastroferende gedachten (d.w.z. rampdenken) hebben over pijn ervaren een verminderd fysiek en psychologisch welbevinden. Het

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

De praktijk van outplacement in kaart gebracht

De praktijk van outplacement in kaart gebracht De praktijk van outplacement in kaart gebracht Valsamis, D. & Vandeweghe, B. 2013. De praktijk van outplacement in kaart gebracht. IDEA Consult in opdracht van Federgon. Outplacement krijgt een steeds

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

Not all job demands are equal: Uitdagingen, Hindernissen en Obstakels

Not all job demands are equal: Uitdagingen, Hindernissen en Obstakels Academiejaar 2014 2015 Eerstesemesterexamenperiode Not all job demands are equal: Uitdagingen, Hindernissen en Obstakels Masterproef II neergelegd tot het behalen van de graad van Master of Science in

Nadere informatie

5. Discussie. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens

5. Discussie. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens 5. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens Relevante conclusies voor het beleid zijn pas mogelijk als de basisgegevens waaruit de samengestelde indicator berekend werd voldoende recent zijn. In deze

Nadere informatie

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Maatschappelijke waardering door de ogen van de TTALIS leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Faculteit

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Bevlogenheid Professie of passie. Deel 2

Bevlogenheid Professie of passie. Deel 2 Bevlogenheid Professie of passie Deel 2 Het nieuwe mensbeeld TITEL VAN DE PRESENTATIE 2 De nieuwe mens in de context TITEL VAN DE PRESENTATIE 3 De nieuwe mens integraal bezien Verzuim Inzetbaar worden

Nadere informatie

Bevlogen mensen in een vitale organisatie

Bevlogen mensen in een vitale organisatie Bevlogen mensen in een vitale organisatie Bezuinigingen, krimp en reorganisaties leiden ertoe dat er meer van mensen wordt gevraagd, maar tegelijkertijd leiden demografische, maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Voorspellers van ziekteverzuim bij een maatschappelijke dienstverlening in Nederland.

Voorspellers van ziekteverzuim bij een maatschappelijke dienstverlening in Nederland. Voorspellers van ziekteverzuim bij een maatschappelijke dienstverlening in Nederland. Auteur: Meike Wilbrink Studentnummer: 3272567 21-02-2014, Utrecht Masterthesis Arbeids- en Organisatiepsychologie Begeleidend

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op. Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus

Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op. Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus Influence of Career Development and Work Characteristics on Work Engagement of

Nadere informatie

Betrouwbaarheid en Validiteit van de Nederlandse vertaling van de Work Design Questionnaire. Marjan Gorgievski 1. Patty Peeters.

Betrouwbaarheid en Validiteit van de Nederlandse vertaling van de Work Design Questionnaire. Marjan Gorgievski 1. Patty Peeters. Nederlandse vertaling van de WDQ 1 Betrouwbaarheid en Validiteit van de Nederlandse vertaling van de Work Design Questionnaire Marjan Gorgievski 1 Patty Peeters Eric Rietzschel Tanja Bipp 1 Gegevens auteurs

Nadere informatie

Psychosociale belasting en bevlogenheid

Psychosociale belasting en bevlogenheid Psychosociale belasting en bevlogenheid Landelijke VGWM dag 8 maart 2007 Willem van Rhenen Chief medical officer ArboNed Programma 1 psychosociale belasting in de traditionele arbozorg 2 psychosociale

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING. Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender

SAMENVATTING SAMENVATTING. Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender SAMENVATTING Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender In de jaren negentig werd duidelijk dat steeds meer werknemers in Nederland, waaronder in

Nadere informatie

SUCCESFACTOREN VOOR DUURZAME INZETBAARHEID BIJ KRIMP EN FLEXIBILISERING. Tinka van Vuuren HR in de Zorg 2 december 2014

SUCCESFACTOREN VOOR DUURZAME INZETBAARHEID BIJ KRIMP EN FLEXIBILISERING. Tinka van Vuuren HR in de Zorg 2 december 2014 SUCCESFACTOREN VOOR DUURZAME INZETBAARHEID BIJ KRIMP EN FLEXIBILISERING Tinka van Vuuren HR in de Zorg 2 december 2014 EVEN VOORSTELLEN Loyalis in de Zorg: een deskundige partner voor werkgevers Ontstaan

Nadere informatie

De toekomst van duurzame inzetbaarheid? Langer gezond werken: nieuwe inzichten en uitdagingen voor de bedrijfsarts?

De toekomst van duurzame inzetbaarheid? Langer gezond werken: nieuwe inzichten en uitdagingen voor de bedrijfsarts? De toekomst van duurzame inzetbaarheid? Langer gezond werken: nieuwe inzichten en uitdagingen voor de bedrijfsarts? Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Rotterdam RVZ rapport

Nadere informatie

Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013

Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 2 Inhoud presentatie Wat is vitaliteit? Welke factoren beïnvloeden de vitaliteit van werknemers? Wat zijn de

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Bevlogen of verslaafd? De rol van persistentieregels

Bevlogen of verslaafd? De rol van persistentieregels Universiteit Utrecht Master Arbeids- en Organisatiepsychologie Juni 2010 Bevlogen of verslaafd? De rol van persistentieregels Marlies van Reenen 0229970 Begeleiders: Dr. Maria Peeters Corine van Wijhe,

Nadere informatie

Ervaar de verandering

Ervaar de verandering Universiteit Utrecht Master Arbeids- en Organisatiepsychologie Ervaar de verandering Een onderzoek naar het effect van organisatieverandering op gevolgen van werkstress, bevlogenheid en de invloed van

Nadere informatie

Samenvatting. Dutch Summary.

Samenvatting. Dutch Summary. Samenvatting Dutch Summary. 125 126 Dutch Summary Nederlandse Samenvatting (Summary in Dutch) Door de aanwezigheid van omstanders helpen mensen elkaar minder snel en minder vaak. Dit geldt voor zowel noodsituaties,

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

Personeelsbeleid en bevlogenheid van docenten

Personeelsbeleid en bevlogenheid van docenten Judith Konermann was programma-manager en senior adviseur bij KPC Groep. Zij werkt nu als senior manager bij Accenture. Emerance Uytendaal is werkzaam als senior adviseur bij KPC Groep. E-mail: judith@konermann.nl

Nadere informatie

Bevlogenheid in Medisch Onderwijs: workshop Praktijk in Medisch Onderwijs NVMO

Bevlogenheid in Medisch Onderwijs: workshop Praktijk in Medisch Onderwijs NVMO Bevlogenheid in Medisch Onderwijs: workshop Praktijk in Medisch Onderwijs NVMO Debbie Jaarsma, Nicole Mastenbroek, Joost van den Berg 21 januari 2014 KORTE BIOGRAPHIE DIERGENEESKUNDE SPECIALIST IN OPLEIDING

Nadere informatie

Vervolgonderzoek omtrent de psychosociale gesteldheid van politiepersoneel

Vervolgonderzoek omtrent de psychosociale gesteldheid van politiepersoneel Vervolgonderzoek omtrent de psychosociale gesteldheid van politiepersoneel Prof. dr. W.B. Schaufeli (Universiteit Utrecht) en Prof. dr. T.W. Taris (Universiteit Utrecht) Samenvatting In 2013 is in opdracht

Nadere informatie

Onderzoeksrapport MASS. Fase 1

Onderzoeksrapport MASS. Fase 1 Onderzoeksrapport MASS Media adolescenten sociale steun stress Fase 1 1 Beste directieleden en leerkrachten, Enkele maanden geleden nam uw school deel aan de eerste fase van het MASS-onderzoeksproject.

Nadere informatie

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met...

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met... Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen Prof. Dr. Hans De Witte WOPP O2L Fac. Psychologie & Ped. Wet. - KU Leuven Vervolmakingscyclus Verzekeringsgeneeskunde 18 Februari 2015 Gasthuisberg,

Nadere informatie

Bevlogenheid van professionals

Bevlogenheid van professionals Bevlogenheid van professionals Debbie Jaarsma Hoogleraar Innovation & Research in Medical Education (UMCG-RUG) 9 mei 2015 KORTE BIOGRAPHIE DIERGENEESKUNDE SPECIALIST IN OPLEIDING PATHOLOGIE FACULTEIT DIERGENEESKUNDE

Nadere informatie

Coaches werkzaam als ZZP er en het Job Demands-Resources model

Coaches werkzaam als ZZP er en het Job Demands-Resources model Universiteit Utrecht Master Arbeids- en Organisatiepsychologie 2011-2012 Masterthesis Coaches werkzaam als ZZP er en het Job Demands-Resources model Een studie naar energiebronnen, bevlogenheid en uitkomstmaten

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

draagt via de positieve invloeden van de voorgaande mediatoren bij aan een verbeterde CRM effectiviteit in het huidige onderzoek.

draagt via de positieve invloeden van de voorgaande mediatoren bij aan een verbeterde CRM effectiviteit in het huidige onderzoek. Why participation works: the role of employee involvement in the implementation of the customer relationship management type of organizational change (dissertation J.T. Bouma). SAMENVATTING Het hier gepresenteerde

Nadere informatie

UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Medisch-Sociale Wetenschappen Optie Beheer & Beleid Academiejaar 2003-2004

UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Medisch-Sociale Wetenschappen Optie Beheer & Beleid Academiejaar 2003-2004 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Medisch-Sociale Wetenschappen Optie Beheer & Beleid Academiejaar 2003-2004 STUDIE NAAR DE RELEVANTIE VAN MISSION STATEMENTS IN VLAAMSE

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden?

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Bevlogenheid en burn-out in België Uitdagend werk, positieve relaties met collega s en leidinggevenden, opleidingsmogelijkheden

Nadere informatie

Analyse Mentaal Kapitaal. Stimuleren van energie en veerkracht als antwoord op stress en burn-out in uw organisatie

Analyse Mentaal Kapitaal. Stimuleren van energie en veerkracht als antwoord op stress en burn-out in uw organisatie Analyse Mentaal Kapitaal Stimuleren van energie en veerkracht als antwoord op stress en burn-out in uw organisatie De analyse die Better Minds at Work heeft gemaakt werd vertaald in een concreet actieplan.

Nadere informatie

WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT

WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT Versie : 0.1 Auteur : Alfred Wagenaar Datum : 14 Februari 2008 Review : Ewout ten Broek Status : Concept 2 1 RESULTATEN In dit rapport zullen allereerst

Nadere informatie

De bevlogen docent, een kwestie van proactiviteit?

De bevlogen docent, een kwestie van proactiviteit? Masterthese Arbeid en Organisatie Psychologie De bevlogen docent, een kwestie van proactiviteit? Een uitbreiding op het JD-R model: De werking van proactieve energiebronnen op bevlogenheid Marnix Messelink

Nadere informatie

A c. Dutch Summary 257

A c. Dutch Summary 257 Samenvatting 256 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de resultaten van twee longitudinale en een cross-sectioneel onderzoek. Het eerste longitudinale onderzoek betrof de ontwikkeling van probleemgedrag

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek.

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek. Samenvatting In september 2003 publiceerde TNO de resultaten van een onderzoek naar de effecten op het welbevinden en op cognitieve functies van blootstelling van proefpersonen onder gecontroleerde omstandigheden

Nadere informatie

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers?

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? Gespecialiseerd boekhoudkundig of financieel personeel uitzenden is ons vak. Daarnaast adviseren en informeren wij bedrijven ook graag over verloning

Nadere informatie

TH-PI Performance Indicator. Best Peter Assistant

TH-PI Performance Indicator. Best Peter Assistant Best Peter Assistant TH-PI Performance Indicator Dit rapport werd gegenereerd op 11-11-2015 door White Alan van Brainwave Ltd.. De onderliggende data dateren van 10-03-2015. OVER DE PERFORMANCE INDICATOR

Nadere informatie

Bronnen van stress Persoonlijkheidskenmerken en coping (= wijze van omgaan met of reageren op stress) Effecten van stress

Bronnen van stress Persoonlijkheidskenmerken en coping (= wijze van omgaan met of reageren op stress) Effecten van stress WORK EXPERIENCE SCAN VANDERHEK METHODOLOGISCH ADVIESBUREAU Voor elk bedrijf is het van belang de oorzaken van stresserende factoren zo snel mogelijk te herkennen om vervolgens het beleid hierop af te kunnen

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Wat motiveert u in uw werk?

Wat motiveert u in uw werk? Wat motiveert u in uw werk? Begin dit jaar heeft u kunnen deelnemen aan een online onderzoek naar de motivatie en werktevredenheid van actuarieel geschoolden. In dit artikel worden de resultaten aan u

Nadere informatie