Gebruik van verdovende middelen 1. Geloven maakt verschil. Achtergrondinformatie. Thema s voor jeugdgroepen. Deel 5 hoofdstuk 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gebruik van verdovende middelen 1. Geloven maakt verschil. Achtergrondinformatie. Thema s voor jeugdgroepen. Deel 5 hoofdstuk 1"

Transcriptie

1 Geloven maakt verschil Thema s voor jeugdgroepen Deel 5 hoofdstuk 1 Gebruik van verdovende middelen Gebruik van verdovende middelen 1 Achtergrondinformatie De jongeren en verdovende middelen De puberteit Tussen het twaalfde en pakweg achttiende jaar verandert er veel voor jongeren. En daardoor ook in de relatie met hun ouders. Jongeren maken in die periode een snelle lichamelijke en geestelijke ontwikkeling door. Die verandert hun gevoelens en gedrag. Ze moeten teren om los te komen van hun ouders en een eigen persoonlijkheid worden. Daarbij gaan jongeren zich meer richten op hun leeftijdgenoten en minder op hun ouders. Zo worden ze een zelfstandig persoon die op eigen benen kan staan. Dit kan heel soepel verlopen, maar vaak gaat het ook gepaard met conflicten, de beruchte puberteit. Marten Knevel 2000 De rol van het experimenteren Experimenteren hoort bij volwassen worden. Zelf iets uitproberen, zelf ervaringen opdoen en tegen de eigen grenzen aanlopen is nodig om een eigen persoonlijkheid te kunnen ontwikkelen. Jongeren kunnen experimenteren met van alles en nog wat: uiterlijk, seksualiteit, roken, drinken en wellicht ook drugs. Experimenteren met drank en drugs hoeft niet slecht te verlopen. Veel jongeren beginnen hier nooit aan of stoppen er na verloop van tijd vanzelf weer mee. Anderen gaan middelen, zoals alcohol, op een veilige manier gebruiken. Kennelijk kan, als de spanning van het nieuwe eraf is, de behoefte om middelen te gebruiken weer afnemen. In een aantal gevallen zal de experimenteerfase langer duren en kan er zelfs sprake zijn van stevig gebruik over een bepaalde periode. Maar ook dat hoeft niet direct dramatisch te zijn. Vaak vermindert of verdwijnt de interesse in het experimenteren bij het aanbreken van een nieuwe levensfase, waarin een relatie en werk bijvoorbeeld belangrijker worden. 1 2

2 De invloed van leeftijdgenoten Experimenteren komt niet alleen voort uit eigen nieuwsgierigheid. Vrienden en vriendinnen hebben een grote invloed, omdat het voor jongeren belangrijk is om bij een groep te horen. Worden er in de groep waar ze bij willen horen genotmiddelen gebruikt dan zullen ze wel mee 'moeten' doen om mee te tellen. De druk vanuit zo'n groep kan heel groot zijn. Hoe ver een jongere daarin mee wil gaan, is afhankelijk van de eigen persoonlijkheid en vaardigheden. Jongeren met weinig zelfvertrouwen zijn gevoeliger voor groepsdruk dan jongeren met veel zelfvertrouwen. Het belang van zelfvertrouwen en zelfwaardering Of u wilt of niet, op een gegeven moment zal de invloed van anderen belangrijker worden voor uw kind. Zonder dat u kunt voorspellen hoe dat zal uitpakken. Uw kind laten experimenteren is moeilijk, zeker als het gaat om alcohol en drugs. Een van de belangrijkste dingen die u uw kind door opvoeding kunt meegeven is zelfvertrouwen en een positief zelfbeeld. Zelfvertrouwen krijgt uw kind door waardering voor de dingen die het doet. Bij genoeg waardering zal uw kind positief over zichzelf gaan denken en daardoor sterker in het leven staan. Bij een overmaat aan kritiek zal uw kind negatief over zichzelf gaan denken en daardoor minder weerbaar zijn. Jongeren met zelfvertrouwen kunnen beter voor zichzelf uitmaken wat ze wel en niet willen. Ze zijn daardoor weerbaarder tegen groepsdruk. Dat maakt de kans op het uit de hand lopen van een experiment een stuk kleiner. Onderzoek roken, drinken, druggebruik en gokken onder scholieren van 10 tot 18 jaar. Trimbos instituut 1999 Softdrugs Van scholieren uit het voortgezet onderwijs heeft één op de vijf wel eens cannabis gebruikt. Eén op de tien deed dit in de vier weken voor het onderzoek. Het actuele gebruik van hasj of marihuana onder middelbare scholieren was vorig jaar 9,3 % (jongens 12,4 % en meisjes 6,5%). De meeste actuele gebruikers beperken zich tot één of twee keer blowen in de laatste 4 weken. Eén op de drie actuele cannabisgebruikers gebruikt frequent, dat wil zeggen gemiddeld dan 2 keer per week in de periode voor het onderzoek. overige drugs Het actuele gebruik van paddo's (hallucinogene paddestoelen) in 1999 was 1,2%. Voor XTC was het actuele gebruik in ,4% en voor amfetamine 1,1 %. Het gebruik van cocaïne bleef 1,2% en heroïne 0,4%. Roken Het actuele gebruik van tabak was 27% in 1999, er zijn bijna evenveel jongens als meisjes die dagelijks roken: 14%. Van deze groep roken jongens meer sigaretten per dag dan meisjes: 40% van de jongens en 28% van de meisjes rookt meer dan 10 sigaretten per dag. Alcohol Van alle middelbare scholieren dronk meer dan de helft (54%) in de 4 weken voor het onderzoek alcohol. De meeste drinkers beperken zich tot 1 á 4 glazen, terwijl 17% meer dan 8 glazen dronk. Onder hen zijn meer dan twee keer zoveel jongens als meisjes. Eén op de 4 drinkers in het voortgezet onderwijs - 39% van de jongens en 15 % van de meisjes denkt meer dan 10 glazen alcohol nodig te hebben om dronken te worden. De Bijbel en verdovende middelen Het belangrijkste doel dat God met mensen heeft is volgens de bijbel, dat mensen vrij worden om volkomen zichzelf te zijn. Om alles wat God aan mogelijkheden aan de mens gegeven heeft tot ontplooiing te laten komen. Elke vorm van afhankelijkheid anders dan afhankelijkheid van God vormt daarvoor een belemmering. Jezus is gekomen om ons vrij te maken van elke vorm van slavernij aan dingen die het niet waard zijn. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in de woorden van Jezus in Mattheus 6:24 24 `Niemand kan twee heren dienen: of hij heeft een hekel aan de een en is op de ander zeer gesteld, of hij draagt de een op handen en minacht de ander. U kunt God en het geld niet tegelijk dienen. Maar ook in woorden van Paulus in 1Corinthe 6 Maak uzelf niets wijs: mensen die ontucht plegen, afgodendienaars, echtbrekers, schandjongens, knapenschenders, 10 dieven, geldschrapers, 3 4

3 drinkers, kwaadsprekers, uitbuiters, zij zullen geen van allen deel krijgen aan het koninkrijk van God. 11 Sommigen van u zijn dat geweest; maar u bent schoongewassen, u bent geheiligd, u bent bevrijd van uw schuld in de naam van de Heer Jezus Christus en door de Geest van onze God. 12 Ik mag alles, zegt u. Zeker, maar niet alles leidt tot iets goeds. Ik mag alles. Ja, maar ik laat me van niemand en niets de slaaf maken Weet u niet dat uw lichaam een tempel is van de heilige Geest, die in u woont en die u van God hebt ontvangen? U behoort uzelf niet toe.20 Want u bent gekocht en de prijs is betaald. Gebruik dus uw lichaam om God te verheerlijken voor Paulus is het duidelijk, Jezus is gekomen om ons vrij te maken, dan moeten we niet opnieuw in de valkuil vallen van welke verslaving dan ook. En voor Petrus is het ook duidelijk: Een christen gedraagt zich anders tegenover verdovende middelen dan een heiden. Een christen geeft zich daaraan niet over. Dat is tijdverspilling. 3 Er is al genoeg tijd verspild met doen wat de heidenen graag doen: losbandigheid, zingenot, dronkenschap, zwelgpartijen, drinkgelagen en verwerpelijke afgodische praktijken. 1Petrus 4:3 Er is heel veel waar mensen aan verslaafd kunnen raken in het leven. Maar drugs, alcohol en tabak werken verslavender dan andere dingen. Ze maken daarom onvrij en belemmeren een mens om zich volledig te kunnen ontplooien. De manier om niet verslaafd te raken of om bevrijd te raken is: je richten op Jezus Christus, geloven in Hem en je richten op het Koninkrijk van God, dat wil zeggen je bezig houden met Gods bedoeling met je leven. Mattheus 6: In Johannes 8:31 zegt Jezus tegen zijn gehoor: Als u mijn woorden vasthoudt, bent u werkelijk volgelingen van mij; u zult de waarheid kennen en de waarheid zal u vrijmaken Zegt de bijbel iets over drugs? Zeker, maar dan niet zo opvallend. In het Nieuwe Testament wordt gesproken over pharmakeia. (Gal. 5:20; Opb. 9:21; 18:23 21:8; 22:15). In onze vertaling wordt pharmakeia vertaald met afgoderij. Maar het betekent ook het gebruik van geestverruimende middelen. Drugs worden afgekeurd en staan in de Bijbel in nauw verband met occultisme. Doordat je in extase raakt, kun je je geest openstellen voor invloeden vanuit de occulte wereld. Genieten mag De bijbel staat negatief tegenover overmatig drankgebruik en het gebruik van drugs. Maar de Bijbel is niet tegen genieten! Zie, wat ik als goed heb opgemerkt, is dit: dat het voortreffelijk is te eten en te drinken en het goede te genieten bij al het zwoegen, waarmee iemand zich aftobt onder de zon gedurende de weinige dagen van zijn leven, die God hem schenkt, want dit is zijn deel. Prediker 5:17 Geen misbruik Genieten is prima! God geeft veel dingen om van te genieten. Het gaat pas mis als je verslaafd wordt aan genot. Dit geldt natuurlijk ook voor eten en drinken. Bij middelen die schadelijk zijn voor je gezondheid, zoals roken en overmatig eten en alcoholgebruik, is het anders. Je moet goed voor je lichaam zorgen. Of weet u niet dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest? Van de Geest,Die God u heeft gegeven en Die nu in u woont? U bent niet van uzelf! God heeft u tegen de allerhoogste prijs gekocht! Gebruik daarom ieder deel van uw lichaam om God eer te geven. 1Corinthe 6:19. De Bijbel spreekt ook over mensen die genot meer liefhebben dan God Je moet weten dat het in de laatste dagen voor de christenen erg moeilijk zal worden. Want de mensen zullen alleen van zichzelf en van hun geld houden; zij zullen verwaand en protserig zijn; zij zullen God belachelijk maken en hun ouders ongehoorzaam zijn; zij zullen ondankbaar en door-endoor slecht zijn. Zij zullen hatelijk en koppig zijn; roddelen,ruzie maken en een lage moraal hebben. Zij zullen bruut en wreed zijn en met goede mensen spotten. Zij zullen hun vrienden verraden; ze zullen roekeloos en opgeblazen zijn en liever hun driften volgen dan God aanbidden.. 2 Tim. 3: 4 Gezond genieten is tot eer van God. Of gij dus eet of drinkt, of wat ook doet, doet het alles ter ere Gods. 1 Kor. 10:

4 Genieten mag, genieten kan. Christen-zijn en genieten sluiten elkaar niet uit. Genieten betekent: zelfbeheersing! Jíj moet het genieten beheersen en niet beheerst worden door het middel waar-van je geniet. Jij moet het onder controle hebben. Genotmiddelen die het onmoge-lijk maken om jezelf lichamelijk en geestelijk te beheersen, brengen altijd gevaren met zich mee. Dit geldt dus voor alle drugs, of het nu om heroïne, cocaïne, hasjiesj, of XTC (ecstasy) gaat. Want door te blowen heb je geen beheersing meer over jezelf. Je stopt jezelf te zijn. Je verandert. Een blower is steeds moeilijker aanspreekbaar op wat hij doet en zegt. Blowen is uiteindelijk niet te beheersen. Ik mag alles, maar niet alles is zin- vol. Hoewel ik alles mag; mag niets mij overheersen. 1Corinthe 6:12 Uit: Blowen, folder van de stichting Chris over druggebruik. Suggesties voor doelstellingen Jongeren zien in dat verdovende middelen verslavend zijn. Jongeren praten over de aantrekkingskracht van verslavende middelen. Jongeren worden tot nadenken gezet over de gevolgen van verdovende middelen. Jongeren ontdekken dat zij een stukje van hun vrijheid verliezen als zij verdovende middelen gaan gebruiken. Jongeren ontdekken dat God hen vrij wil en kan maken. Jongeren begrijpen het verschil tussen het leven dat God wil geven en een leven van ongecontroleerd gebruik van verdovende middelen. Jongeren begrijpen dat verdovende middelen geen oplossing voor problemen is. Jongeren praten over de verleiding van verdovende middelen. Jongeren ontdekken het verschil tussen vrij zijn zodat jij jezelf echt kunt ontplooien en tussen gewoon doen wat je lekker vindt Jongeren zien in dat je lichaam een gechenk van God is wat je niet naar believen kunt ge/misbruiken Suggesties voor de opzet van de avond Ideeën voor de inleiding/illustratie 1. Hang van te voren uitvergrote tekeningen op in de ruimte en Statistieken of informatie over verdovende middelen. Ook posters met adressen. Zorg dat er folders liggen. [Bij de stichting Chris kan voor fl 2,50 de folderblowen besteld worden.] 2. Drugs-kennistest. wie weet het meeste van drugs? Streep het onjuiste antwoord door: [De antwoorden staan hier bijgevoegd, die moeten natuurlijk niet mee gekopieerd worden.] 1. Drugs zijn middelen die je gevoel, je stemming en je denken veranderen. Waar 2. Van hasj roken word je meestal ont-spannen. Niet waar 3. Blowen is niet verslavend. Niet waar 4. Je kunt niet zonder risico s softdrugs gebruiken. 7 8

5 5. Wanneer ik alleen in de weekenden blow, kan het geen kwaad. 6. Verslaving is het gevolg van een verkeerde keuze. 7. Softdrugs hebben invloed op je schoolprestaties. 8. Blowen is altijd te beheersen. 9. In de Bijbel wordt gebruik van drugs afgekeurd. 9 Waar Niet waar Waar Waar Niet waar Waar 3. Waarom zou je blowen? Kruis redenen aan waarom jongeren volgens jou aan drugs beginnen. Wat vinden jullie van die redenen? Eventueel kun je vragen aan ieder om een oordeel over die reden te geven door een cijfer: 1 = goed; 2 = weet ik niet; 3= slecht. Inventariseer die beoordelingen. Stoer doen Meedoen Erbij willen horen Geen nee durven zeggen Verveling Je lekker voelen Nieuwgierigheid Uitproberen Spannend Groepsdruk Iedereen doet het Anders: 4. Stellingenspel over drugs. Ieder geeft mening over een stelling op papiertje. Alles op stapel en ieder raad vervolgens van wie die mening is. a. Wie kiest voor verdovende middelen wil eigenlijk niet leven. b. Wie zich vol giet als hij/zij uitgaat, die geniet niet echt. c. 5. Vergelijk landelijk onderzoek naar gebruik van alcohol en drugs met de groep. Hang platen op met gegevens over druggebruik. Je kunt het onderzoek anoniem maken door vragenformuliertjes te gebruiken. Stel voor allerlei middelen twee vragen: a. Heb je wel eens gebruikt? b. Heb je in de afgelopen vier weken nog gebruikt? 6. Verschillende soorten verdovende middelen. Laat jongeren ieder een ranglijst maken van verslavende middelen van zeer gevaarlijk tot ongevaarlijk. Denk aan: koffie, sigaretten, alcohol, XTC, Hasj, Heroine etc. [Zie lijst achterin] Discussieer over de antwoorden of leg daar de gegevens naast uit de bijlage. 7. Verschillende manieren van gebruiken. Welke manier van gebruik van... [noem een verdovend middel] kan volgens jou wel door de beugel? Alleen bij speciale gelegenheden [feesten of zo] Op vakantie lekker uit de band springen Als je uitgaat om eens flink uit je dak te gaan Als je uitgaat zonder dronken of... te worden Alleen in de weekenden met mate Dagelijks met mate Dagelijks naar behoefte Als je je onprettig voelt en een oppepper nodig hebt. Nooit 8. Meedoen of Nee zeggen? a. je hebt op school een tussenuur. Samen met een vriend ga je de stad in. Hij neemt je mee naar een koffieshop, waar hij een jointje gaat roken. Neem jij ook een jointje? b. Vanavond is er een schoolfeest. Voorafgaand aan het feest heb je met drie vrienden afgesproken op jullie vaste stek achter de fiets stalling. Eén van die vrienden heeft een fles likeur meegebracht. Op het feest mag geen alcohol worden geschonken. Om in de goede stemming te komen, stelt hij voor om, voor het feest begint, samen de fles leeg te drinken. De twee anderen vinden dat onmiddellijk een prima idee. Drink jij ook mee? c. Een vriend van je is jarig. Hij geeft thuis een groot feest. Na het feest zul je met een vriendengroepje bij hem blijven slapen. Als het feest in volle gang is, blijkt dat vrijwel iedereen xtc-pillen slikt. Een jongen die weigert, wordt uitgemaakt voor een watje en een spelbreker. Dan biedt iemand jou een pilletje aan. Neem je het pilletje? 9. Casus: Geacht bestuur, Wij vinden het raar dat we niet mogen blowen in de soos. Wij lusten allebei geen alcohol en als wij uitgaan roken we dan ook meestal een jointje. Toen we dat op 'Interjel' wilden doen, werd ons vriendelijk maar beslist verzocht om dat buiten te doen. Wij vinden dat jullie als bestuur een hypocriet beleid voeren. Er mag in 'Interjel' wel alcohol gedronken worden, maar er mag niet worden geblowd. En dat terwijl af en toe blowen van een jointje niet 10

6 gevaarlijker is dan het gebruik van alcohol. Wij vinden dat het bestuur ten aanzien van het gebruik van dit soort genotmiddelen een consequent beleid moet voeren. Dus: of het gebruik van softdrugs en alcohol toestaan of het gebruik van beide middelen verbieden. In de hoop dat u deze zaak in het bestuur wilt bespreken en ons op de hoogte wilt stellen van uw besluit.' laat dit even op je inwerken zou ik zeggen... en als er iemand is die hier op wil reageren? Welk besluit nemen jullie? 10. Casus: Hoi! Mijn naam is Pieter en ik wil jullie een probleem voorleggen. Mijn vraag is wat jullie in mijn plaats zouden doen. Brenda, Swen, Anouk en ik zijn vrienden. 's Avonds komen we vaak bij elkaar op een pleintje in het dorp. We kletsen dan even en hangen gewoon een beetje rond. In het weekend gaan we soms stappen. Het probleem waarover ik jullie advies wil vragen, heeft te maken met Anouk. Zij is niet verslaafd of zo, maar ze rookt nogal eens wiet. Nu moet ze dat natuurlijk zelf weten, maar ze doet het ook als wij erbij zijn. Ik vind dat niet echt leuk want het stinkt als de hel. Terwijl de meeste mensen van wiet juist rustiger worden, is dat bij Anouk niet het geval. Als ze stoned is, wordt ze lastig en gaat heel vervelend doen tegen iedereen die bij haar in de buurt is. De laatste tijd als we elkaar tegenkomen op het pleintje, is het niet meer zo leuk als zij erbij is. Van een vriend van Anouk hoorde ik dat het niet zo jofel met haar gaat. Het botert thuis niet erg met haar ouders en op school gaat het ook al niet zo best. Wat zouden jullie doen, als jullie in m ijn schoenen stonden? Gespreksideeën (vragen) 1. Wie heeft er wel een drugs gebruikt? 2. Hoe was dat? 3. Hoe kwam je ertoe om dat te doen? 4. Wat vinden jullie van drugs? 5. Hoe denk je dat er in de Bijbel over drugs gesproken wordt? 6. Zou Jezus wijn gedronken hebben? 7. Wanneer vind je dat jij te veel drinkt? 8. In hoeverre ben je medeverantwoordelijk voor het gebruik van vrienden of vriendinnen? 9. Wanneer zou jij tegen je vriend of vriendin zeggen dat hij/zij te veel drinkt en moet stoppen? 10. Welke gevaren zie jij aan gebruik van... [Verschillende soorten verdovende middelen] 11. Waarom vind jij het verleidelijk om... [vul een middel in] te gebruiken? 12. Maakt het uit hoe je bepaalde middelen gebruikt? Waarom? 13. Welke normen zou je als christen moeten hanteren voor het gebruik van verdovende middelen? 14. Hoe zou je tot eer van God met deze dingen om kunnen gaan? Te gebruiken bijbelgedeelten Zie allereerst de bijbelgedeelten die in de inleiding aangehaald worden. Johannes 2:1-11 Het verhaal van de bruiloft te Kana. Er wordt flink wat gedronken op zo n bruiloftsfeest. En Jezus werkt er aan mee door nog eens extra van drank te voorzien als er tekort dreigt te zijn. Drank kan blijkbaar ergens goed voor zijn. Genieten wordt positief gewaardeerd in drank kan daarbij blijkbaar een legitieme rol vervullen. Lucas 21: 33 Hemel en aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden blijven. 34 Let op jezelf: zorg dat je niet afstompt door de roes van drank en door dagelijkse zorgen. Dat die dag niet over je heen valt Verdovende middelen kunnen blijkbaar tot gevolg hebben dat je de dingen niet meer duidelijk ziet. Daardoor ontgaat je ook wat God doet. Genesis 9: Vertelt hoe Noach na de zondvloed als eerste een wijngaard aanlegde. Direct wordt verteld hoe verkeerd gebruik van de wijn schadelijke 11 12

7 gevolgen heeft. Noach weet niet meer wat hij doet en hij doet dingen waarvoor hij zich later moet schamen. Bijlage Groepsdruk. Gevangen 13 14

8 Wat het doet. Gevolgen Gevangen 15 16

9 Gevaren van gebruik van hasj en wiet - Geestelijke verslaving. - Verhoogde kans longkanker, het is dus niet gezonder dan roken. - Gewone dingen (school, hobby s)zijn niet m eer belangrijk. - Je wilt jezelf steeds 'relaxed 'voelen, zonder blow is het leven saai. - Je gedrag verandert. - Je kunt niet meer genieten zonder eerst geblowd te hebben. - Geheugen- en concentratie verlies. - Je haalt werkelijkheid en waan door elkaar. - Jongens: minde r en misvormde zaadcellen. - Meisjes: verstoorde vruchtbaarheid en menstruatiecyclus. - Schade aan de luchtwegen. - Je wordt depressief, lusteloos en onbereikbaar. - Blowen is slecht voor je hersenen: je wordt dus gewoon dommer van blowen. Beknopte informatie per middel Kenmerkend voor genotmiddelen is dat ze verslavend zijn. In dit verband wordt de term afhankelijk gebruikt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid. Lichamelijk afhankelijk zijn van een genotmiddel betekent datje lichaam niet meer zonder het genotmiddel kan. Je wordt ziek als je stopt met het middel. Dit noemt men onthoudingsverschijnselen of ontwenningsverschijnselen. Vaak moet van het genotmiddel steeds meer worden gebruikt om hetzelfde effect te bereiken. Dit wordt tolerantie genoemd. en lichamelijke afhankelijkheid zijn eigenschappen die veroorzaakt worden door het middel. Geestelijk afhankelijk zijn betekent dat je denkt dat je niet zonder dat genotmiddel kan. Het leven zonder het genotmiddel is dan moeilijk voor te stellen. Het ontstaan van geestelijke afhankelijkheid heeft met de gebruiker te maken en zijn of haar persoonlijke situatie. Het risico om geestelijk verslaafd te raken is bij alle genotmiddelen aanwezig. De praktijk wijst echter uit dat het ene genotmiddel minder tot geestelijke afhankelijkheid leidt dan het andere. De oorzaak hiervan is niet bekend. Tabak Alcohol Cafeïne Lichamelijk matig tot groot, geestelijk kan deze zeer groot zijn. Ja. Opwekkend, trillende handen, snelle hartslag, hoesten, koude vingers en tenen, irritaties aan ogen en neus. Slechte conditie, hart- en vaatziekten, bronchitis, longen keelkanker. Bij 'sociaal gebruik' kan sprake zijn van matige geestelijke afhankelijkheid. Bij intensief gebruik kunnen Lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid zeer groot zijn. Ja. Verdovend (bij enkele glazen ervaart de gebruiker hierdoor juist een ontremmend effect), aantasting oordeels en reactievermogen, sentimentaliteit, agressie, zelfoverschatting, onverschilligheid (verschilt per persoon), aantasting motoriek (niet recht kunnen lopen), en spraak (lallen). Ernstige schade aan lever, hersenen, hart en maag bij overmatig gebruik. Gevaar bij combinatie met andere middelen (met name slaapmiddelen en opiaten) Lichamelijk gering, geestelijk in het algemeen niet problematisch. Ja. Concentratie neemt toe, vermoeidheid wordt onderdrukt. Bij grote hoeveelheden: slapeloosheid, rusteloosheid. Bij grote hoeveelheden risico's voor hart en bloedvaten. In het volgende overzicht worden behandeld: afhankelijkheid, tolerantie, effecten op de korte termijn en gevolgen op de lange termijn bij langdurig gebruik. Het overzicht is beknopt. Dat gaat soms ten koste van de nuance. 17 Hasj en weed (cannabis) Lichamelijk niet, geestelijk in het algemeen gering maar kan groot zijn (bij intensief gebruik). Nee. 18

10 XTC (ecstacy) Tenslotte: Cocaïne Ontspannend, versterkt gevoelens, vermindering concentratie- en reactievermogen, verandering zintuiglijke waarneming. Bij hoge dosering angst, paniek en soms bewustzijnsverlies. Schade aan ademhalingsorganen, longkanker (bij roken). Bij combinatie met alcohol worden effecten van alcohol versterkt. Kans op te hoge dosering bij eten ('spacecake'). Lichamelijk niet, geestelijke afhankelijkheid komt voor. Deels (voor bewustzijnsverandend effect). Oppeppend/bewustzijnsveranderend: sociale omgeving wordt enigszins anders waargenomen; versterking van gevoelens van intimiteit met anderen. Nog niet vastgesteld. Gevaarlijk bij hart- en vaatziekten, suikerziekte en epilepsie. Veel 'XTC-pillen' bevatten in werkelijkheid iets anders. Bij het gebruik van meer pillen en hoge doseringen overheerst het 'speed'-effect. Bij gebruik op grootschalige dansfeesten bestaat het risico van oververhitting en uitdroging, Een goede ventilatie en voldoende drinken kunnen dit voorkomen. De effecten van combinaties met andere middelen zijn onvoorspelbaar. er is nog veel onbekend. Het is niet uit te sluiten dat bij langdurig en intensief gebruik blijvende schade aan het zenuwstelsel optreedt (Bron: Farmaceutisch Weekblad, Jg.132 nr 14, 1997). Lichamelijk niet, geestelijk kan deze zeer groot zijn. Nee. Stimulerend, vermoeidheid en honger onderdrukkend. Gewichtsverlies, slapeloosheid, angsten, waanvoorstellingen, geprikkeldheid, achterdocht, agressiviteit. Uitputting van het lichaam. Depressie na stoppen intensief gebruik. Rookbare vorm heet 'crack', 'base- 19 Heroïne coke' of 'gekookte coke': wat betreft gevolgen en afhankelijkheid een 'zeer riskante' variant. Treedt in het algemeen zeer snel op en is dan groot, zowel lichamelijk als geestelijk. Ja. Vermindering pijn en angstgevoelens, kortdurende euforie, emotionele vervlakking, verstopping, werkingsduur verschilt per soort opiaat. Onverschilligheid. Risico van ondervoeding en verwaarlozing, waardoor grotere kans op infecties e.d. Speed (amfetaminen, pep) Lichamelijk niet/nauwelijks, geestelijke afhankelijkheid kan snel optreden en groot zijn. Ja. Concentratie neemt toe, vermoeidheid en slaap worden onderdrukt, eetlust verdwijnt, zelfoverschatting. Rusteloosheid, geprikkeldheid, gewichtsverlies, angsten, achter-docht, waanvoorstellingen, agressiviteit. Uitputting van het lichaam. Gevaarlijk voor mensen met hart- en vaatziekten. Tripmidddelen (LSD, Drugs Informatielijn paddestoelen (psilocybina), mescaline) Lichamelijk niet, geestelijk zelden. Nee. Versterking van bestaande gevoelens, visuele hallucinaties, vervorming en soms complete verandering van de beleving van tijd en ruimte. Geestelijke complicaties bij personen die daarvoor gevoelig zijn (angsten, psychosen). Gevaar door onjuiste beoordeling van omgeving. Door te sterke trip kan paniek ontstaan: 'flippen'. 20

11 Hebt u vragen over drugs en druggebruik, bel dan de Drugs Informatielijn voor gratis folders over verschillende drugs of voor een persoonlijk gesprek en een gericht antwoord. Daarnaast zijn er regionale en landelijke instellingen die u verder kunnen helpen met folders, brochures, hulp en advies. Regionale adressen Instelling voor de verslavingszorg, ook wel Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs (CAD) genoemd. Het adres en telefoonnummer kunt u vinden in het telefoonboek van de meeste grotere steden onder de V van verslavingszorg. Gemeentelijke of Gewestelijke Gezondheidsdienst (GGD). Het adres en telefoonnummer kunt u vinden in het telefoonboek. Stichting Chris Postbus 941, 3300 AX Dordrecht (078) uur per dag bereikbaar Landelijke adressen Voorlichtingsbureau Drugs onderdeel van het Trimbos-instituut Postbus 725, 3500 AS Utrecht Telefoon Fax Stichting Volksgezondheid en Roken (STIVORO) Postbus AJ Den Haag Telefoon Fax Project Alcohol Voorlichting en Preventie (AVP) Postbus AM Woerden Telefoon Fax Stichting De Hoop Evangelische verslavingszorg en hulpverlening Spuiweg 77, 3311 GT Dordrecht (078) uur per dag bereikbaar

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

drugs WWW.VOORKOM.NL

drugs WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: drugs en drugsverslaving Colofon: INHOUDSOPGAVE pagina Inleiding 2 Verslaving

Nadere informatie

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET DRUGS VERSLAVING IN NEDERLAND SOORTEN DRUGS GEWENNING GEESTELIJKE VERSLAVING LICHAMELIJKE VERSLAVING ONTHOUDINGSVERSCHIJNSELEN THUISOPDRACHTEN LES

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over alcohol INHOUD pagina Inleiding 2 Welke soorten drank zijn er? 2 De werking

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING V.S.O. WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: V.S.O. alcohol en alcoholverslaving INHOUDSOPGAVE pagina

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

Stichting Chris: (078) 631 23 00 24 uur per dag, 7 dagen per week. Stichting De Hoop: (078) 614 24 44 24 uur per dag, 7 dagen per week

Stichting Chris: (078) 631 23 00 24 uur per dag, 7 dagen per week. Stichting De Hoop: (078) 614 24 44 24 uur per dag, 7 dagen per week Voor hulp: Stichting Chris: (078) 631 23 00 24 uur per dag, 7 dagen per week Stichting De Hoop: (078) 614 24 44 24 uur per dag, 7 dagen per week EO-nazorg: (035) 647 48 00 tijdens kantooruren www.dehoop.org

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs.

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. 28 januari 2014 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd 30-01-2014 Marion Kooij Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

Genotmiddelen. Omgaan met tabak, alcohol en drugs

Genotmiddelen. Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen als tabak, alcohol en drugs zijn vaak verleidelijk voor tieners. Ze weten dat het niet mag,

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Signaleren & Bespreken

Signaleren & Bespreken Signaleren & Bespreken HIER KOMT NOG EEN FOTO! Help! Mijn kind gaat uit! Hoe signaleer ik druggebruik bij mijn kind? Hoe signaleer ik problematisch gebruik bij mijn kind? En wat als blijkt dat..? Op tijd..

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2.

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2. INHOUDSOPGAVE Voorwoord 3 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4 2. De spelregels 6 3. Spelkaarten 7 3.1 Wat weet jij? 7 3.2 Wat doe jij? 10

Nadere informatie

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret?

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret? 5h Roken 1 Dagelijks proberen in Nederland alleen al honderden mensen te stoppen met roken. Soms met succes maar vooral ook met ergernis en frustratie. De strijd tegen de sigaret of sigaar is geen makkelijke

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

WIL JE MINDER BLOWEN?

WIL JE MINDER BLOWEN? WIL JE MINDER BLOWEN? Uitgave van Stichting Be Aware Maart 2015 Ik wil minderen. Je vindt dat je teveel wiet/hasj of cannabis rookt. Je beseft dat je hierdoor minder goed functioneert: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Welkom. Middelen & Opvoeden Youz

Welkom. Middelen & Opvoeden Youz Welkom Middelen & Opvoeden Youz Wat is Youz? Jongerenmerk van Bouman GGZ Advies en behandeling voor jongeren met problemen op het gebied van alcohol, drugs, gokken of gamen. Youz is er ook voor ouders

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen Eelco de Gries & Nienke de Waard Afd. Voorlichting en Preventie Friesland Programma Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen 1 Onderzoek Iedereen gebruikt drugs!

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

Genotmiddelen? Informatie voor ouders en begeleiders

Genotmiddelen? Informatie voor ouders en begeleiders Genotmiddelen? Informatie voor ouders en begeleiders Inleiding Van genotmiddelen kun je genieten. En dat doen ook heel veel mensen. Een kopje koffie 's ochtends om wakker te worden, op zaterdagavond in

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

totaal 2011 6888 7403 7349 7065 7128 7283 14414 13719 12924 14414 Vmbo Havo/vwo Klas 2 Klas 4 Jongen Meisje

totaal 2011 6888 7403 7349 7065 7128 7283 14414 13719 12924 14414 Vmbo Havo/vwo Klas 2 Klas 4 Jongen Meisje Tabellenboek E-MOVO regio GGD, oktober 2012 Toelichting: In de eerste zeven kolommen worden de resultaten van de regio weergegeven, uitgesplitst naar onderwijsniveau, klas en geslacht, en. De laatste drie

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel?

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel? Alle jongeren gebruiken cannabis. Feit of fabel? FABEL We krijgen vaak de indruk dat alle jongeren tegenwoordig aan de drugs zitten. Dat is niet zo. De meeste jongeren gebruiken nooit illegale middelen.

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

Keizer Karel College. Keizer Karel College

Keizer Karel College. Keizer Karel College Keizer Karel College Keizer Karel College 20 maart 2011 Marion Kooij en Leo Clarijs 0623910261 leoclarijs@brijder.nl e i z e r K a r e l C o l l e g e s c h o o l v o o r h a v o a t h e n e u m t e c

Nadere informatie

D 12jaar. Groepsdruk en 'gezellig meedoen'

D 12jaar. Groepsdruk en 'gezellig meedoen' .. alcoholgebruik op jonge leeftijd de ontwikkeling van de hersenen verstoort? Hierdoor kan het leervermogen en geheugen van het kind worden aangetast.... jongeren die vaak drinken meer kans hebben om

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003 RIS128575a_10-JUN-2005 ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003 Beknopt verslag ten behoeve van de deelnemende scholen April 2005 Dienst OCW / GGD Den Haag Epidemiologie

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Aanmelden. informatie over hoe wij jou helpen naar een leven zonder verslavende middelen

Aanmelden. informatie over hoe wij jou helpen naar een leven zonder verslavende middelen Aanmelden informatie over hoe wij jou helpen naar een leven zonder verslavende middelen Vind je dat je in het weekend te veel coke, speed of xtc gebruikt? Heb je weer geblowd of gedronken, terwijl je dat

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Parnassia Bavo Groep Brijder Verslavingszorg Preventie Jeugd Zorg ambulant & klinisch Bereidheidliniaal

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N GENOTMIDDELEN V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 5 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

Gratis INFORMATIEBROCHURE Stichting Voorkom! WWW.VOORKOM.NL

Gratis INFORMATIEBROCHURE Stichting Voorkom! WWW.VOORKOM.NL Gratis INFORMATIEBROCHURE Stichting Voorkom! WWW.VOORKOM.NL Inhoud Stichting Voorkom!... 3 Werkwijze... 5 In gesprek met uw kind... 7 Feiten over alcohol en drugs... 9 Fabels en feiten over drugs... 10

Nadere informatie

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je?

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je? Eerst wat algemene gegevens. 1. In welke klas zit je? 2. Bij wie woon je de meeste dagen van de week? Je mag één antwoord geven. Ik woon: Bij mijn vader en moeder (samen) Ongeveer de helft van de tijd

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 Programma Inleiding Uitgaansdrugs en drank Gezondheidsrisico's Beïnvloedende risico's Acute situaties Eerste hulp EHbDu Educare Trimbos 2 Uitgaansmiddelen XTC Speed

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

Workshop Seksuele opvoeding een gave (op) gave

Workshop Seksuele opvoeding een gave (op) gave Workshop Seksuele opvoeding een gave (op) gave Seksuele opvoeding l 18-22 jaar oud Wat is de bagage die uw kind meegekregen moet hebben rond sekuele vorming als hij/zij volwassen is geworden? uw kind als

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

lesbrief basisschool WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief basisschool WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud INLEIDING TEST JEZELF LES 1: ROKEN EN BLOWEN ROKEN: DE WERKING LICHAMELIJKE EN GEESTELIJKE VERSLAVING BLOWEN EN ANDERE DRUGS HASJ EN WIET: WAT WEET JE WEL, WAT NIET? FABELS

Nadere informatie

Rookvrij Opgroeien. Roken? Houd kinderen er buiten. Het bespreken van (mee)roken binnen de JGZ 4-19 jaar. 4-19 jaar

Rookvrij Opgroeien. Roken? Houd kinderen er buiten. Het bespreken van (mee)roken binnen de JGZ 4-19 jaar. 4-19 jaar Rookvrij Opgroeien 4-19 jaar 4-19 jaar Roken? Houd kinderen er buiten. Het bespreken van (mee)roken binnen de JGZ 4-19 jaar Kinderen boven de vier jaar wonen relatief vaak in een huis waar gerookt mag

Nadere informatie

Oudervereniging Cambium - Buys Ballot

Oudervereniging Cambium - Buys Ballot Verslag ouderavond 21 oktober 2015 Presentatie Pubers: alcohol en drugs De avond wordt gepresenteerd door Bernard van t Klooster, van Novadic-Kentron, netwerk voor verslavingszorg in de regio Noord-Brabant.

Nadere informatie

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN?

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? Deinze 4 juni 2013 www.drugpunt.be/heelwatinhuis Drugpunt Leie & Schelde Filip Claeys Sanne Foulon www.drugpunt.be

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie