Gebruik maken van beelden, metaforen en intuïtie bij lesobservatie & coaching. Diericonen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gebruik maken van beelden, metaforen en intuïtie bij lesobservatie & coaching. Diericonen"

Transcriptie

1 Gebruik maken van beelden, metaforen en intuïtie bij lesobservatie & coaching Diericonen Edward Wolfs en Twan Brouwers juni 2002

2 Voorwoord Deze tekst maakt deel uit van het project stage observatie-instrumenten van het Instituut voor Leraar en School. We geven voorbeelden van beelden met dieren die gebruikt kunnen worden om te communiceren over een lessituatie. Bij de keuze om tot deze uitwerking te komen, spelen de volgende gedachten een rol: 1 We willen een poging wagen om de nabespreking van lessen van studenten in de lerarenopleiding of van docenten bij coaching en intervisie, een nieuwe impuls te geven. Het invullen van formulieren, catalogi en check-lists ten behoeve van de nabespreking wordt in onze ogen reeds voldoende gepraktiseerd. We willen graag een bijdrage leveren die niet in deze categorie valt. 2 We denken dat het communiceren in beelden en metaforen een belangrijk hulpmiddel is bij de spiegelfunctie die een lesobservator op zich kan nemen. In de huidige praktijk gebeurt dat natuurlijk al vaak en heel spontaan. Er wordt bijvoorbeeld gezegd: het was een heksenketel of er heerste een oase van rust en ze waren zo mak als lammetjes. 3 Bij het gebruiken van beelden en metaforen beperken we ons - in dit boekje - tot beelden die worden ontleend aan de dierenwereld. Het gebruik van diervormen is een bewuste keuze. We denken dat in veel culturen diersymbolen worden gebruikt. Boekjes voor kleine kinderen maken er veelvuldig gebruik van. Vermoedelijk is er in het hele evolutieproces van de mensheid gecommuniceerd met behulp van beelden uit de natuur. Dus nog voor we spraak en taal ontwikkelden, waren beelden als zon, maan, sterren, aarde, water, lucht, vuur, strand, zee, grond, berg, boom en allerlei diervormen bronnen voor de communicatie. Het is mogelijk dat deze beelden hierdoor een sterke communicatieve waarde hebben. Ze dringen diep door in onze hersenen en passeren de automatische piloot. Ze geven minder aanleiding tot discussie. 4 Een ander aspect is dat, in de huidige praktijk van lesobservatie, de observator vaak de eigen eerste indruk wegstopt. Wel is de eerste indruk vaak een sterk beeld dat soms in de latere praktijk ook bevestigd wordt. Als je er open voor staat om dat eerste beeld in de communicatie te betrekken, dan voegt dat iets belangrijks toe. Uiteraard gebeurt dat in alle bescheidenheid en zonder suggestie van voorspellen of rationaliseren. Bedenk hierbij dat ook de leerlingen in een klas sterk reageren op zo n eerste beeld. De kunst is dus om onze intuïtieve mening niet weg te stoppen, maar juist te verwoorden of te verbeelden en zo te komen tot een balans tussen intuïtie en ratio. Enkele waarschuwingen zijn ook op hun plaats. 1 Deze tekst geeft enkele voorbeelden van gebruik. Het is niet de bedoeling die voorbeelden als standaard te zien. Iedere lesgever geeft de observator weer eigen, unieke eerste indrukken aan. Die opvangen en erover communiceren, daar gaat het om. 2 Het is belangrijk om als observator in de spiegelfunctie het docentengedrag taakgericht te spiegelen. Persoonsgerichte reflecties vallen buiten het bestek van onze opdracht om observatie-instrumenten te maken. Met onze keuze in het gebied van de dierenwereld dreigen situaties waarbij mensen zich persoonlijk vergeleken voelen met een dier (varken, aap, slak) en dat kan beledigend opgevat worden. Zorg ervoor dat de keuze van een diermetafoor verrassend is en onverwacht. 3 Het gebruik van een diermetafoor kan aangewend worden als een extra veiligheid in de communicatie. Door de eigenschap op een dier te betrekken, wordt een uitspraak minder bedreigend. De eigenschap wordt immers in een dier gelegd en niet in de persoon zelf. Dit opent meer mogelijkheden voor de communicatie over intuïtieve beelden en eerste indrukken. Een lesobservator kan bijvoorbeeld zeggen: Ik zag dat je in het begin bang was voor de klas. Die feedback komt dichtbij en kan flink aankomen. Met dierfiguren wordt het accent gelegd op het beeld: Ik zag eerst een bang vogeltje. Edward Wolfs en Twan Brouwers

3 Muizen op tafel De klas viert een feestje en trekt zich weinig aan van de docent. De klas gaat zijn eigen weg. De docent doet of hij er niet bij is of dat hij niet ziet wat er gebeurt. De docent kijkt in feite steeds net de verkeerde kant op. Dat kan nauwelijks toevallig steeds zo uitkomen! De muizen dansen op tafel, terwijl de kat niet van huis is! - Welke eigen observaties waren er? - De kat moet weer in zijn rol kruipen. De muizen moeten zijn aanwezigheid ervaren. De kat zal zich daar beter bij voelen!

4 Schildpad Wat gaat het traag! Heb je zoveel tijd over? Wij mensen worden er slaperig van. We zien graag meer actie. Menig docent moet leren langzamer te spreken of rustiger te bewegen. Dat hoort een beetje bij het gedrag van onze beroepsgroep. Maar het kan ook overgedoseerd zijn! Te grote traagheid mist de dynamiek die bij communiceren hoort. Doorbreek in elk geval iets van die traagheid. Kleine dingen helpen al veel. Zijn de gebaren traag dan kun je ze groter maken. De dynamiek neemt dan toe. Ook kan het zijn dat een snelle oogbeweging het effect van traagheid compenseert. - Zoek in jezelf manieren die bij je passen en die je kunt tonen om het tempo te verhogen.

5 Bruine beer Docent met een hoog bruine beer-gehalte. De leider met een flinke charismatische uitstraling. Deze leider hoeft organisatorisch geen kei te zijn. Fouten in de organisatie kunnen met een aanstekelijke lach als sneeuw voor de zon verdwijnen. Deze leider hoeft ook geen kennis van zaken te tonen om als leider te worden herkend. Ben je zo n type dan kunnen veel dingen erg makkelijk worden afgehandeld! Mogelijk gespreksonderwerp: - Van deze eigenschappen wordt soms een beetje misbruik gemaakt! - Word je er niet een beetje gemakzuchtig van?

6 Hert Wees niet zo op je hoede. Je bevriest in de interactie. Dat doe je uit voorzorg. Als er een leeuw op je weg komt, is het een goede reactie om te bevriezen. De leeuw neemt immers starre objecten niet goed waar. Maar waarom zou een docent bevriezen in de interactie? - Wil je niet gezien worden? - Wil je weg? - Ben je bang?

7 Lastige vlieg Voor sommige leerlingen ben je alleen een lastige vlieg. Soms stoor je ze, maar er zit geen structuur in. Ze snappen niet goed waarom deze stoorzender het werken komt doorbreken. Een fout in het rooster? Met name bij proefwerken en examens kunnen docenten soms zo n stoorzender zijn. - Bezin je op een andere rol. - Werk aan een inhoudsvolle relatie met je leerlingen. Ze zijn niet toevallig in je lokaal. - Als leerlingen rustig zitten te werken, moet je er niet met allerlei mededelingen tussendoor komen. - Is de rustige werksfeer soms een uitdaging om je leiderschap te profileren? - Ik zag leerlingen die zich terugtrokken bij jouw interacties. Tanden goed gepoetst?

8 Kwaak de kikker Een hoop ophef en een hoop gedoe. Blablaba-blabla. Ta-tatatata-tata! Blaas jezelf niet zo op en kalmeer een beetje. - Hoe belangrijk ben jij voor de leerlingen? - Welke karaktereigenschappen zijn hier van betekenis? - Hoe zie je jezelf over tien jaar? - Kijk eens naar andere banen in het onderwijs.

9 Kameleon Het is prachtig om te zien. Veel interacties tegelijk. Eén hand bezwerend, één hand wijzend, een uitnodigende en afwachtende mimiek op het gezicht en intussen met fluisterstem: Wie zou dat weten? Docent speelt goed in op een veelheid van situaties in de klas. Kan veel verschillen aan. Dat is prettig! - Wat wil jij zèlf? - Wordt de eigen agenda nog wel voldoende bewaakt?

10 Egel Net als een egeltje: aandoenlijk, maar niet erg aaibaar! Het gaat er rustig aan toe. Wel erg behoedzaam De docent raakt makkelijk en snel geïrriteerd en verweert zich met hatelijkheden. Pas op. De egel kan zich oprollen en heeft dan helemaal geen interacties meer met de buitenwereld, alleen de afweer. - Ben je ergens bang voor? Ga je interactie het liefst uit de weg? Waarom? - Wat vind je van de klas, de leerlingen,..?

11 Pauw Even zag ik een pauw. De docent gedraagt zich zelfingenomen. Leerlingen vinden dat soms afstandelijk. In mijn ogen lijkt het op een pauw; de leerlingen zeggen soms kwal. Wat exposeer jij je capaciteiten! Is dat niet wat TE? - Wil je soms de beste leerling van de klas zijn? - Denk je dat het jouw rol is om altijd alles beter te weten; nog eens mooier te verwoorden? - Is jouw rol: de pedagogische echo : alles herhalen in beter gekozen woorden?

12 Struisvogel Ik zag een docent die niet kijkt naar wat hem onwelgevallig is. Het leek of een struisvogel de les reguleerde. Dat is vervelend voor de leerlingen. - Zie je wat er gebeurt in de klas? - Selecteer je informatie niet te snel als die niet in jouw straatje past? - Ben je geïnformeerd over hoe het er bij andere docenten aan toe gaat? - Maak je het voor jezelf mooier dan het is? - Kun je nog goed rapporteren aan je collega s?

13 Slijmdier Even zag ik een slijmbal; een kwal. Even was er een beetje slijmerig gedrag in de interactie met bepaalde leerlingen. Zijn dat de lievelingen? De volgelingen? De Paranimfen? Jouw paladijnen? Waarom? Geven zij jou misschien het succesgevoel? Vaak weet de docent dit zelf niet. Het is spontaan gedrag. Er zijn voorkeuren. Leerlingen merken dit haarfijn op en verafschuwen het. Bescherm je ertegen door met je leerlingen hier open over te spreken. Zij zijn degenen die je er het best op kunnen corrigeren. Mogelijke gespreksonderwerp: - Het is toch echt jouw verantwoordelijkheid om je aandacht gelijk over je leerlingen te verdelen.

14 Blinde mol Blinde mol, ga je ogen eens wassen in de beek! Er zijn te veel zaken die niet worden gezien door de docent of waarbij de docent onvoldoende laat merken dat hij het ziet. Observeren is een sleutel voor het docentschap. Goed lesgeven en goed observeren gaan hand in hand. Deze beide versterken elkaar. Het is onmogelijk om een goede les te geven of een leerling adequaat te begeleiden zonder goede observaties. Wie daar niet goed in is, kan maar het beste eerst het observatievermogen verbeteren: leren observeren. Dat moet zelfs ingeslepen worden. Pas dan heeft het oefenen in lesgeven en begeleiden zin! Mogelijk gespreksonderwerp: - Wat kun je doen om je observatievermogen te verbeteren?

15 Bang konijn Ik dacht een bang konijn te zien: een vluchtdier. Wie trekt zich terug in het veilige hol? Waarom? Je bent toch niet ingehuurd om je terug te trekken? Ben je ergens bang voor of heb je geen fantasie? Niet leuk zo n les! - Je eigen observatie is de kracht van je interactie! Het is te hopen dat je vanuit je veilige positie nu wel goed je leerlingen observeert, zodat je de volgende keer een betere reactie kunt geven die meer bij hen aansluit. - Pas op: observeer je nog wel goed? Konijnen hoeven in elk geval geen hoge verwachtingen te hebben van hun observerende rol. Vraag je af: worden waarnemingen wel opgeslagen in een langere termijngeheugen? Een konijn dat bang is, legt nauwelijks dingen vast in het geheugen en leert ook niet veel. De volgende keer ziet het er weer precies hetzelfde uit! Pas op, gebeurt dit te vaak, dan vinden je leerlingen je geen goede docent!

16 Blaffende hond Ik zie een hond. Er worden wel veel verbale uitingen gegeven om het gedrag van de leerlingen bij te sturen maar het heeft weinig effect en er volgen geen maatregelen. - Heeft dat geblaf nog wel zin? Misschien zou je moeten proberen of er niet een andere docentenrol in je lijf zit. Het is niet verkeerd om soms een blaffende hond te zijn, maar dan slechts even. - Zonodig moet die hond ook bijten. In elk geval: blaffen en niet bijten, dat vinden je eigen leerlingen niet juist!

17 Gekooide vos De docent houdt lange monologen en schept een sfeer van isolement om zich heen. Er is haast geen interactie met de klas. Soms is dat fysiek ook niet zo eenvoudig, doordat er obstakels zijn zoals tafels van leerlingen, een grote demonstratietafel of een overheadprojector. De docent klampt zich vast aan het bord en wijkt daar niet ver vandaan; komt niet de klas in en zit vooral in het eigen territorium tussen het schoolbord en de eerste rij. Wat lopen ijsberen in zo n klein territorium maakt wel een levendige indruk, maar toont ook iets van frustratie. Neem een groter terrein in bezit! Gooi je lokaal wat meer open en schep enkele loopwegen voor jezelf door het gehele lokaal! Maak de kooi maar open en doe zo nieuwe ervaringen op met je eigen natuurlijke interactie met de leerlingen! Ze kwamen toch niet om naar jouw te kíjken? - Voelt de vos zich misschien wel het veiligst in zijn kooi? - Zijn de obstakels met opzet geplaatst?

18 Veelgestelde vraag: Waarom staan er geen voorbeelden van positieve eerste indrukken in dit boekje? Antwoord: Het communiceren van positieve eerste indrukken en intuïtieve beelden is naar onze mening zeer belangrijk! Zoek steeds naar een mix van goede dingen én verbeterpunten. Ook kunnen bij positieve indrukken beelden worden gebruikt. Deze communicatie is echter niet zo moeilijk. Gewone mensentaal volstaat hier meestal bij. Het gebruik van beelden uit de dierenwereld is daarbij niet zo belangrijk.

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier 2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier Naam docent: Onderwerp van de les/training/ workshop: Aantal deelnemende studenten: Datum: Presenteren Beginsituatie: Groep kent elkaar nu al redelijk goed. Er

Nadere informatie

Observeren en begeleiden van een zorgvrager tijdens een slechtnieuwsgesprek

Observeren en begeleiden van een zorgvrager tijdens een slechtnieuwsgesprek OPDRACHTFORMULIER Observeren en begeleiden van een zorgvrager tijdens een slechtnieuwsgesprek Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

7.4 Script en plaatjes les

7.4 Script en plaatjes les 7.4 Script en plaatjes les Ik wil een leuk spelletje met jullie doen. En het spelletje heeft te maken met woordjes. Het Nederlands bestaat uit twee verschillende groepen woorden. Je hebt woorden die samengaan

Nadere informatie

4 Gedrag. 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? 4.1 Opdrachten 1-24. 4.2 Opdrachten 1-20. 4.

4 Gedrag. 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? 4.1 Opdrachten 1-24. 4.2 Opdrachten 1-20. 4. 4 Gedrag DO-IT Datum 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? PARAGRAFEN Datum 4.1 Opdrachten 1-24 4.2 Opdrachten 1-20 4.3 Opdrachten 1-16 4.4 Opdrachten 1-16 Samenvatten Test

Nadere informatie

Competentie Werkplan Resultaat Tijd

Competentie Werkplan Resultaat Tijd CONCEPT STAGE WERKPLAN Student: Sofie van Gils Studentnummer: 249676@student.fontys.nl Jaar: 2VT Stageschool: (Nog niet zeker) CKE Eindhoven Stagebegeleider: (Nog niet zeker) Frits Achten B Niveau 2 B3

Nadere informatie

Persoonlijkheidsprofiel. Anoniem

Persoonlijkheidsprofiel. Anoniem Anoniem 2012 1. Inleiding Dit is jouw persoonlijkheidsprofiel. Het profiel is gebaseerd op de antwoorden die jij hebt gegeven in de vragenlijst. Jouw antwoorden zijn vergeleken met die van een grote groep

Nadere informatie

Het niet nakomen van afspraken van jezelf bespreken

Het niet nakomen van afspraken van jezelf bespreken 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 Opdrachtformulier Het niet nakomen

Nadere informatie

Bijlagen. bovenbouw 2015-2016 / 1. Inhoud

Bijlagen. bovenbouw 2015-2016 / 1. Inhoud 21e jaargang Trefwoord, aflevering 1 Copyright Kwintessens, 2015. Het is aan scholen, die geabonneerd zijn op Trefwoord, toegestaan alleen voor intern gebruik gedeelten van dit materiaal te kopiëren en

Nadere informatie

Het voeren van een slechtnieuwsgesprek met een zorgvrager

Het voeren van een slechtnieuwsgesprek met een zorgvrager 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Het voeren van een slechtnieuwsgesprek met een zorgvrager Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met

Nadere informatie

Waarom dit boekje? Overal. Dierverzorging. Afwisselend. Allerlei dieren. Toekomst

Waarom dit boekje? Overal. Dierverzorging. Afwisselend. Allerlei dieren. Toekomst Waarom dit boekje? Tijdens je opleiding ga je op stage. Je kunt op veel plekken stage lopen. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een stage in de schoonmaak of in een winkel. Of voor een stage in de dierverzorging.

Nadere informatie

Hersenen, emotie en gedrag beïnvloeden

Hersenen, emotie en gedrag beïnvloeden Breinvoeding voor beïnvloeding Hersenen, emotie en gedrag beïnvloeden Bekijk de onderstaande twee figuren. Bij welke figuur is de lange lijn precies doormidden gedeeld? Tekening: Patrick Maitimo Meet de

Nadere informatie

Werk aan je winkel. Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren. Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken

Werk aan je winkel. Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren. Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken Werk aan je winkel Jongeren leren communiceren en zichzelf presenteren Kirsten Barkmeijer & Johan Brokken Voorwoord Dit boek is geschreven voor jou als trainer, docent of hulpverlener om aan te bieden

Nadere informatie

4. Controle van het leerproces

4. Controle van het leerproces 51 4. Controle van het leerproces De controle van een leerproces is een belangrijk onderdeel van het lesgeven. Zowel voor de docent als voor de cursist is het belangrijk om te weten of de overdracht van

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS Yvette Paludanus 2 Dit boekje is tot stand gekomen dankzij de vragen en verhalen van medewerkers in de zorg. Wil je een exemplaar van dit boekje bestellen? Wil je begeleiding

Nadere informatie

Compaen pakt aan.

<prikkelaar toevoegen> Compaen pakt aan. Compaen pakt aan. Ik weet hoe ik jou kan bereiken Versterk je leerkracht: Hoe bereik ik de kinderen in mijn klas? 19 maart 2014 Jelte van der Kooi trainer/ adviseur schoolbegeleider

Nadere informatie

Opdracht Onderzoek in de opleiding Woensdag 15 februari 2012

Opdracht Onderzoek in de opleiding Woensdag 15 februari 2012 Opdracht Onderzoek in de opleiding Woensdag 15 februari 2012 Onderzoeksvraag: In hoeverre draagt mijn modelling bij tot kennisverbreding bij mijn studenten. Inleiding: Voor een lerarenopleider hoort het

Nadere informatie

Startopdracht. Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk.

Startopdracht. Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk. Agressiespel Startopdracht Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk. Hoe vaak heb jij te maken met agressie op het werk, op een schaal van 0 (helemaal nooit) tot

Nadere informatie

Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008

Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008 Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008 Gevoel en emoties / definitie Emoties: in biologische zin: affectieve reacties. Prikkeling van dit systeem geeft aanleiding tot allerlei lichamelijke reacties.

Nadere informatie

Wat is Keuzeloos Gewaarzijn ofwel Meditatie?

Wat is Keuzeloos Gewaarzijn ofwel Meditatie? Wat is Keuzeloos Gewaarzijn ofwel Meditatie? door Nathan Wennegers Trefwoord: zelfkennis / meditatie 2015 Non2.nl Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever mag niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Respectvol reageren op gevoelens

Respectvol reageren op gevoelens OPDRACHTFORMULIER Respectvol reageren op gevoelens Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Thema dieren. Deze werkbundel is van:

Thema dieren. Deze werkbundel is van: Deze werkbunl is van: DIEREN TELLEN Tel hoeveel je er ziet van elk dier. Noteer het aantal achter juiste benaming. hond: kat: het paard: hamster: slak: DIEREN TELLEN Oplossing Tel hoeveel je er ziet van

Nadere informatie

(On)deugdenspel: Pas op dat je geen valse beloftes doet, anders word je uitspraak met een korreltje zout genomen en verlies je aan geloofwaardigheid

(On)deugdenspel: Pas op dat je geen valse beloftes doet, anders word je uitspraak met een korreltje zout genomen en verlies je aan geloofwaardigheid (On)deugdenspel: Onze taal zit voor spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen. Ontdek dat er veel (on) deugden in zitten. Een spel voor kinderen vanaf ca. 8 jaar en (jong) volwassenen. Gebruiksaanwijzing:

Nadere informatie

- Je spreekt leerlingen aan op ongewenst gedrag. Je geeft af en toe positieve feedback.

- Je spreekt leerlingen aan op ongewenst gedrag. Je geeft af en toe positieve feedback. Evaluatieformulier Lerarenopleiding (talen, exact, sociale vakken) Versie schoolcontactpersoon Student: Aldert Kasimier Schoolcontactpersoon: C. Vidon Opleiding: Geschiedenis Stageschool: Zernike Datum:

Nadere informatie

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. OPDRACHTFORMULIER Gesprekken voeren 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. 2 Kijk in de bronnen welke informatie

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Jezelf voorstellen en een gesprek beginnen

Jezelf voorstellen en een gesprek beginnen 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 Opdrachtformulier Jezelf voorstellen

Nadere informatie

Danique Voorthuijzen Stage: pre-cibap MBO Docent: Els van Rooij Datum: Jaar 4

Danique Voorthuijzen Stage: pre-cibap MBO Docent: Els van Rooij Datum: Jaar 4 Danique Voorthuijzen Stage: pre-cibap MBO Docent: Els van Rooij Datum: 23-09-2012 Jaar 4 Wie een jongen uit de pre-cibap klas 2012 MBO Wat - taakgericht gedrag - luistergedrag - sociaal gedrag Waar Ik

Nadere informatie

Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes

Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes Er komt een moment dat alle sollicitatiegesprekken op elkaar gaan lijken: handje schudden, kandidaat

Nadere informatie

HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU????

HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU???? HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU???? In het kort Als je gepest wordt ga dan naar je mentor. Als je het moeilijk vindt je mentor in vertrouwen te nemen, ga dan naar je favoriete docent, juniormentor of de vertrouwenspersoon

Nadere informatie

Het Dansende dierenbos

Het Dansende dierenbos Het Dansende dierenbos Kinder-yoga op muziek Jasper Merle & Hester van Toorenburg SPECTRUM over yoga, kinderen & dit boek In Het dansende dierenbos komen dieren, muziek en yoga samen. Er kan worden gedanst,

Nadere informatie

11 Omgaan met verbale agressie

11 Omgaan met verbale agressie 11 Omgaan met verbale agressie AGRESSIE Praktijkinformatie Welke vormen zijn er? Hoe buig je opkomende verbale agressie om? Hoe en wanneer stel je je grens? EN Omgaan met verbale agressie Tip 1 Herken

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

1.1 Mijn werkelijkheid, jouw werkelijkheid

1.1 Mijn werkelijkheid, jouw werkelijkheid 1.1 Mijn werkelijkheid, jouw werkelijkheid 15 De werkelijkheid is een grote leugen want de hele werkelijkheid is een fantasie van jezelf, een betekenisgeving aan de wereld die jij kunt plaatsen. Er is

Nadere informatie

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Mentoren van Duhamel College Den Bosch (vmbo) hebben het programma Een Positieve Klas in het schooljaar 2011-2012 uitgevoerd met eerste en tweede

Nadere informatie

Module TA 3 Strooks Het belang van bekrachtiging van het goede bij het werken met mensen.

Module TA 3 Strooks Het belang van bekrachtiging van het goede bij het werken met mensen. Module TA 3 Strooks Het belang van bekrachtiging van het goede bij het werken met mensen. In de TA wordt gesproken over het begrip strook. Een strook is een eenheid van erkenning. Mensen hebben een sterke

Nadere informatie

Scheidsrechter en COMMUNICATIE

Scheidsrechter en COMMUNICATIE Scheidsrechter en COMMUNICATIE Wat is communicatie? UITWISSELEN VAN INFORMATIE Met wie communiceert de scheidsrechter? Spelers Coaches Secretaris / Tijdwaarnemer Publiek Begeleider / SR coach Vereniging

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

Mijn visie; mijn manier van handelen en

Mijn visie; mijn manier van handelen en Mijn visie; mijn manier van handelen en ideeën over hoe kinderen ontwikkelen, leren en zouden moeten leren op school. Mariska Gerritsen, Docent beeldende vorming Fontys Tilburg Onderwijs Mijn visie op

Nadere informatie

Observaties uitvoeren

Observaties uitvoeren OPDRACHTFORMULIER Observaties uitvoeren Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent of je docent. 2 Kijk

Nadere informatie

Beleid Kanjertraining op De Meeander

Beleid Kanjertraining op De Meeander Beleid Kanjertraining op De Meeander Voor u ligt het beleidsstuk Kanjertraining. We hopen dat het zicht geeft op wat we doen op school en waar we voor staan. Kanjertraining is meer dan een lesmethode.

Nadere informatie

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE Werkplezier Spel Heb je plezier in je werk? Dat is een vraag die regelmatig wordt gesteld. Is je antwoord ja, dan is de kunst dit zo te houden.

Nadere informatie

Communiceren met een zorgvrager met afasie

Communiceren met een zorgvrager met afasie OPDRACHTFORMULIER Communiceren met een zorgvrager met afasie Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkelingsplan Yosri Zijlstra

Persoonlijk Ontwikkelingsplan Yosri Zijlstra Persoonlijk Ontwikkelingsplan Yosri Zijlstra 1. Artistiek competent De kunstvakdocent kan als kunstenaar met een eigen visie artistiek werk creëren en het artistieke proces inclusief een breed scala aan

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten OPDRACHTFORMULIER Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent

Nadere informatie

SwimKick Techniekacademie H2: jezelf leren kennen

SwimKick Techniekacademie H2: jezelf leren kennen SwimKick Techniekacademie H2: jezelf leren kennen Jezelf leren kennen De volgende dag kwamen de dieren bij elkaar op het terras van het clubhuis en Appie Arend verwelkomde de nieuwkomers. Bob Bever had

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent Je geeft aan een groep kinderen met een enkelvoudige activiteit op een betrokken manier leiding en schept een vriendelijke sfeer en stimuleert de betrokkenheid van kinderen

Nadere informatie

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER INLEIDING Het geven van feedback is een kunst. Het is iets anders dan het uiten van kritiek. Het verschil tussen beide ligt in de intentie. Bij

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

360 graden feedback 2.0 PETER VERSTEEG

360 graden feedback 2.0 PETER VERSTEEG 2016 360 graden feedback 2.0 PETER VERSTEEG Voorwoord Aan de hand van dit rapport wordt duidelijk hoe mijn collega s en één opdrachtgever mij zien tijdens de werkzaamheden die ik verricht in mijn huidige

Nadere informatie

Coaching als je puber moet kiezen

Coaching als je puber moet kiezen Coaching als je puber moet kiezen De verschillende keuzestijlen Het College Weert 8 april 2013 Programma Kennismaken met elkaar, het onderwerp Het puberende brein en LOB Kiezen en keuzestijlen De ouder

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren.

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. FEEDBACK WAT IS FEEDBACK EIGENLIJK? Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. Hiermee is feedback een belangrijk middel

Nadere informatie

Test: hoe sta ik in mijn werk? Met deze vragenlijst krijg je zicht op hoe je in je werk staat aan de hand van de 4 niveaus van jobcraften.

Test: hoe sta ik in mijn werk? Met deze vragenlijst krijg je zicht op hoe je in je werk staat aan de hand van de 4 niveaus van jobcraften. Test: hoe sta ik in mijn werk? Met deze vragenlijst krijg je zicht op hoe je in je werk staat aan de hand van de 4 niveaus van jobcraften. Neem bij het beantwoorden van de vragen de afgelopen maand als

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Wat gebeurt er met je als je een leuk meisje of jongen tegenkomt? Je vindt de ander leuk en misschien word je wel verliefd. Eerst wil je heel vaak bij hem of haar

Nadere informatie

Programma. Verbale en non-verbale communicatie Pauze Interactiviteit Voorbereiding activiteit methodiek 3

Programma. Verbale en non-verbale communicatie Pauze Interactiviteit Voorbereiding activiteit methodiek 3 Methodiek les 2 Programma Verbale en non-verbale communicatie Pauze Interactiviteit Voorbereiding activiteit methodiek 3 Verbale en non-verbale communicatie Communicatiemodel Zender Natuurgids Boodschap

Nadere informatie

Ouders begrijpen, ouders begrenzen

Ouders begrijpen, ouders begrenzen Ouders begrijpen, ouders begrenzen Lies Ledegen Integratief kindertherapeute www.kroost.be Programma Inleiding en opwarmer Basisvaardigheden omtrent communicatie met ouders : trainen en oefenen. Doelstelling

Nadere informatie

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht)

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht) MENU Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! In deze bijlage wordt het menu voor het tekenevenement beknopt weergegeven. Per opdracht leest u: - het idee van de opdracht - de duur hiervan - de daarbij

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren BEGRIJP JE WAT IK ZEG? Over communicatie, luisteren en vooroordelen Situering Om op een zinvolle manier met elkaar te communiceren, heb je veel vaardigheden nodig. De doelstellingen van deze trainingsachtige

Nadere informatie

Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen

Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen Figuur 1: Artikel NRC Blaffende honden De wetenschappers in het bovenstaande artikel denken dat honden hard hun best doen om met ons te communiceren op de manier

Nadere informatie

Zorg voor focus Invulblad bij module 3 e-cursus Slimmer werken, Meer bereiken

Zorg voor focus Invulblad bij module 3 e-cursus Slimmer werken, Meer bereiken Zorg voor focus Invulblad bij module 3 e-cursus Slimmer werken, Meer bereiken Hoe ziet je werkdag er nu uit? Schrijf op hoe jouw gemiddelde werkdag er uitziet, van moment tot moment. Hoe laat begin je?

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Beste lezer. Joke van Hardeveld. Ga ervoor Waardoor werken aan je balans ook jou lukt. Succes!

Beste lezer. Joke van Hardeveld. Ga ervoor Waardoor werken aan je balans ook jou lukt. Succes! Ga ervoor Waardoor werken aan je balans ook jou lukt Beste lezer Ik werk als ZP-er, zelfstandig professional. In mijn werk als coach, counselor merk ik dat leidinggevenden en medewerkers in de gezondheidszorg

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. zo hoort het

Inhoud. Mijn leven. zo hoort het Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Je gezicht... 4 Hoofdstuk 2 Je lijf... 6 Hoofdstuk 3 Je houding... 8 Hoofdstuk 4 Ontmoeting... 10 Hoofdstuk 5 Feest... 12 Hoofdstuk 6 Verdriet... 14 Hoofdstuk 7 Contact...

Nadere informatie

De school is van ons

De school is van ons De school is van ons Werkboek sociale vaardigheden op school Uitgeverij Eenvoudig Communiceren LEZEN VOOR IEDEREEN UITGEVERIJ EENVOUDIG COMMUNICEREN Dit werkboek is van: Voornaam:... Achternaam: Leeftijd:...

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

HET KOMPAS DOEL BENODIGDHEDEN: WERKINSTRUCTIE: OPDRACHT IN DE KLAS:

HET KOMPAS DOEL BENODIGDHEDEN: WERKINSTRUCTIE: OPDRACHT IN DE KLAS: HET KOMPAS DOEL Instrument geven om te benoemen en herkennen wat belangrijk is voor de kinderen (hun waarden), zodat ze kunnen leren kiezen. BENODIGDHEDEN: plaatje van een kompas groot kompas voor in de

Nadere informatie

De regels van het SSgN-spel

De regels van het SSgN-spel De regels van het SSgN-spel Schooljaar 2015-2016 De Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen houdt er niet van om regels en gedragscodes dwingend op te leggen. Toch ontkom je er niet aan om op een plek waar

Nadere informatie

Lesopzet: Vooraf aan de les:

Lesopzet: Vooraf aan de les: Lesopzet: Toelichting voor docent op les: Voor deze les selecteert u 1 of 2 leerlingen uit de klas. U vraag hen mee te werken aan een geheime undercover activiteit en dit te filmen met een mobiele camera.

Nadere informatie

Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken

Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken MAGAZINE winter 2013-2014 8 Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken Nu al kan een robot namens iemand die ziek thuis op de bank zit naar bijvoorbeeld school of

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

Two roads diverged in a wood, and I- I took the one less traveled by, And that has made all the difference.

Two roads diverged in a wood, and I- I took the one less traveled by, And that has made all the difference. Two roads diverged in a wood, and I- I took the one less traveled by, And that has made all the difference. Robert Frost Mountain interval.(fragment uit het gedicht The road not taken). Autigym of. een

Nadere informatie

Herman gaat met zijn dochter Lies naar de dierentuin. Joppie de hond gaat ook mee. Ze gaan gelijk naar de apen, die dicht bij de ingang zijn.

Herman gaat met zijn dochter Lies naar de dierentuin. Joppie de hond gaat ook mee. Ze gaan gelijk naar de apen, die dicht bij de ingang zijn. Herman gaat met zijn dochter Lies naar de dierentuin. Joppie de hond gaat ook mee. Ze gaan gelijk naar de apen, die dicht bij de ingang zijn. De ondeugendste aap Snoei pakt de hoed van Herman af. Snoei

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

Een zorgvrager ontspanningstechnieken aanleren bij pijn

Een zorgvrager ontspanningstechnieken aanleren bij pijn 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Een zorgvrager ontspanningstechnieken aanleren bij pijn Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen.

Nadere informatie

Activiteitengids. buitenschoolse opvang Ypenburg

Activiteitengids. buitenschoolse opvang Ypenburg Activiteitengids buitenschoolse opvang Ypenburg 10 maart t/m 25 april 2014 Voorwoord Hallo allemaal, Hier is het nieuwe knaloranje boekje van Leuk Ypenburg met weer allerlei superleuke workshops. Deze

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Vragenlijst hbo-student

Vragenlijst hbo-student Vragenlijst bezochte hbo-studenten Vragenlijst hbo-student In de afgelopen weken is de organisatie* waar jij stage loopt bezocht door havo-4 leerlingen in het kader van de pilot havo Carrousel. Bij deze

Nadere informatie

Beginnende geletterdheid - ROC 4. Beginnende geletterdheid ROC 4

Beginnende geletterdheid - ROC 4. Beginnende geletterdheid ROC 4 Beginnende geletterdheid ROC 4 252 253 Beginnende geletterdheid - ROC 4 1. Wat gebeurt er bij lezen en schrijven? Waar gaat het over? In je stage heb je vast wel eens meegemaakt dat er op vaste momenten

Nadere informatie

Tussenschoolse opvang

Tussenschoolse opvang SBO DE HAAGSE BEEK Openbare speciale school voor basisonderwijs Tussenschoolse opvang Mei 2007 (versie 2) A. ALGEMEEN Alle leerlingen blijven tussen de middag op school. Tijdens het eten en het buitenspelen

Nadere informatie

1Wat is examenvrees eigenlijk?

1Wat is examenvrees eigenlijk? 8 1Wat is examenvrees eigenlijk? Lars is bang voor spinnen. Toen hij de foto op dit werkboek zag, kreeg hij kippenvel en ging hij anders ademhalen. Toen we Lars vroegen of de spin hem kon bijten, riep

Nadere informatie

Wat ga je doen? Wat zet je klaar? Wie doet er mee en waar? Hoe zit het in elkaar?

Wat ga je doen? Wat zet je klaar? Wie doet er mee en waar? Hoe zit het in elkaar? 2 vogel Piet Wat ga je doen? Wat zet je klaar? Wie doet er mee en waar? De peuters luisteren en spelen met het prentenboek Vogel Piet. Het verhaal gaat over vogel Piet, een vogeltje zonder veren. het prentenboek

Nadere informatie

Synchroon coachen van docenten in opleiding met een oortje

Synchroon coachen van docenten in opleiding met een oortje Synchroon coachen van docenten in opleiding met een oortje LBbb Congres 2 oktober 2013 Foto: Fred van Diem Paul Dirckx Fontys Pedagogisch Technische Hogeschool Synchroon coachen: watblieft?! Idee 2006

Nadere informatie

Leerkracht en leerling vinden elkaar rond het leermateriaal. Verzameld rond een handboek een handboek dat leerstof wordt. Is het een opdracht, een

Leerkracht en leerling vinden elkaar rond het leermateriaal. Verzameld rond een handboek een handboek dat leerstof wordt. Is het een opdracht, een Leerkracht en leerling vinden elkaar rond het leermateriaal. Verzameld rond een handboek een handboek dat leerstof wordt. Is het een opdracht, een vraag of een moeilijk woord in de tekst dat hen samenbrengt?

Nadere informatie

ALEXANDER GIELE Competentiemonitor Ingevuld door : C.M.T. Ruppert Ingevuld op : 19 december 2013

ALEXANDER GIELE Competentiemonitor Ingevuld door : C.M.T. Ruppert Ingevuld op : 19 december 2013 ALEANDER GIELE Competentiemonitor Ingevuld door : C.M.T. Ruppert Ingevuld op : 19 december 2013 Deze monitor is ingevuld op basis van een eerste gesprek, een lesobservatie en een nagesprek (soms in andere

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

De Sleutel tot het benutten van potentie

De Sleutel tot het benutten van potentie De Sleutel tot het benutten van potentie Wat is potentie eigenlijk? Een snelle blik in een woordenboek levert de volgende resultaten op: het kunnen; dat waartoe iemand of iets toe in staat is; vermogen.

Nadere informatie

Dossier opdracht 5. Kijk op leerlingen en leren

Dossier opdracht 5. Kijk op leerlingen en leren Dossier opdracht 5 Kijk op leerlingen en leren Naam: Thomas Sluyter Nummer: 1018808 Jaar / Klas: 1e jaar Docent Wiskunde, deeltijd Datum: 19 januari, 2008 Samenvatting Als voorbereiding op onze baan in

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

1. Ik merk vaak dat ik probeer iets te bereiken wat op de een of andere manier op een mislukking uitloopt. -----

1. Ik merk vaak dat ik probeer iets te bereiken wat op de een of andere manier op een mislukking uitloopt. ----- Test: Je persoonlijke afweerprofiel Met de volgende test kun je bepalen welk afweermechanisme je het meest gebruikt. Iedereen gebruikt alle afweervormen, maar er bestaan verschillen in de frequentie waarmee

Nadere informatie