Evaluatierapport Stage

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Evaluatierapport Stage"

Transcriptie

1 Evaluatierapport Stage ET5S - Stage Fotostroomspectroscopie van dunne-film zonnecellen Delft, 16 september 2006 Geschreven door: Jimmy Melskens (studienummer ), Projectbegeleiders bij Universitat de Barcelona (UB): Dr. José Miguel Asensi, Dr. Jordi Andreu, Projectbegeleider bij Technische Universiteit Delft (TUD): Dr. Miro Zeman,

2

3 I Algemeen Context In het aankomende afstudeerproject van mijn studie Electrical Engineering (variant Microelectronics) voor dr. Miro Zeman bij de vakgroep Electronic Components, Technology and Materials (ECTM) aan de Technische Universiteit Delft (TUD) zal ik gebruik makend van Fouriertransformatie Fotostroom Spectroscopie (FTPS) een serie testmaterialen bestuderen met betrekking tot hun gedrag voor en na de blootstelling aan licht (degradatie). Met deze techniek wordt een witte lichtbron gemoduleerd door een bewegende spiegel, voordat het licht het testmateriaal raakt. De in het testmateriaal resulterende fotostroom wordt gemeten en de spectrale informatie wordt verkregen door middel van een Fouriertransformatie. Omdat ik met FTPS zal gaan werken, moet ik eerst bekend raken met de FTPS opstelling en daarna de mogelijkheid ontwikkelen om zonnecellen te meten (de opstelling is nieuw bij ECTM en tot nu toe worden alleen afzonderlijke laagjes gemeten). Het doel van het afstudeerproject is om een beter inzicht te krijgen in het zogenaamde Staebler-Wronski effect (SWE), dat een door licht veroorzaakte degradatie teweegbrengt in een a-si:h zonnecel en dat gerelateerd is aan de vorming van additionele defecten in amorf silicium, die energietoestanden (energy states) in de verboden energiezone (band gap) van de a-si:h absorbeerlaag introduceren. Deze zogenaamde sub-band gap states veroorzaken een verhoogde recombinatie van de fotogegeneerde ladingsdragers en leiden dus tot een verlaagde efficiëntie van zonnecellen. Verder moet ik proberen een model te ontwerpen dat de prestaties van a-si:h zonnecellen beschrijft en voorspelt bij blootstelling aan licht. Tegelijkertijd worden a-si:h laagjes, die gedeponeerd zijn onder verschillende depositiecondities, geëvalueerd met betrekking tot hun stabiliteit tegen lichtdegradatie. Inleidende stage Als introductie voor dit afstudeerproject, dat gepland staat voor september 2006 tot en met juni 2007, heb ik in augustus 2005 dr. Zeman benaderd voor een stage, die mij meer bekend zou moeten maken met het vakgebied zonnecellen. Vanwege de duidelijke toepassingsmogelijkheden van onderzoek binnen dit vakgebied (denk aan de stijgende kosten van fossiele brandstoffen en de groeiende vraag naar energie) was het voor mij toen al duidelijk dat ik graag mijn stage en afstudeerproject als één groot project wilde uitvoeren. Omdat ik direct aangegeven heb dat ik graag een stage in het buitenland wilde, is dr. Zeman voor mij op zoek gegaan naar een stageplaats bij collega-vakgroepen. Zelf had ik al eerder op internet gezocht naar bedrijven die zich bezighielden met onderzoek naar zonnecellen, maar omdat ik steeds uitkwam bij bedrijven die zich gespecialiseerd hadden in verkoop in plaats van onderzoek, besloot ik verder te zoeken met hulp van dr. Zeman. Mijn voorkeur ging in eerste instantie uit naar Australië, maar hier had hij geen contacten. Wel had ik de keus uit een aantal groepen in diverse Europese

4 landen (Duitsland, Spanje, Slovenië en Tsjechië), waar uiteindelijk een contact met dr. Jordi Andreu en dr. José Miguel Asensi van de groep Departament de Física Aplicada i Òptica (FAO) aan de Universitat de Barcelona (UB) in Spanje uit voortkwam. Binnen twee weken had ik de opdrachtbeschrijving met tijdsplan al binnen, dus daarmee was de inhoudelijke voorbereiding van de stage snel geregeld. Helaas zou ik geen stagevergoeding van de UB krijgen, dus moest ik subsidie zien te regelen en een lening bij de IB-groep. Opdracht De opdracht bestond eruit dat er bij FAO interesse was in de implementatie van de FTPS opstelling zoals die in Delft aanwezig was. Dit systeem zou dan de in Barcelona aanwezige Fotodeflectie Spectroscopie (PDS) opstelling, die aanmerkelijk trager en lastiger om mee om te gaan was dan de FTPS opstelling, moeten vervangen. Als (financiële) beperking werd echter geëist dat ik geen gebruik mocht maken van een (dure) Fouriertransformatie Infrarood Spectrometer (FTIR), die een wezenlijk onderdeel uitmaakt van FTPS. Door deze beperking werd het stageproject een voorstudie voor de implementatie van FTPS en werd het dan ook niet van mij verwacht een systeem te maken dat gelijkstond aan dat in Delft, maar een ander (goedkoper) systeem te ontwerpen dat in ieder geval beter moest worden dan het bestaande PDS systeem. Stageduur Het maximum aantal maanden waar studiepunten tegenover gesteld werden, was drie, maar het leek dr. Zeman beter wanneer ik vier maanden zou gaan, omdat anders na het nodige voorwerk (literatuurstudie) te weinig tijd over zou blijven voor het praktische werk (meetopstelling ontwerpen en bouwen, metingen uitvoeren en verslag schrijven). Hiermee ben ik akkoord gegaan, zodat de stage die gepland stond voor maart 2006 tot en met juni 2006 voor 18 ECTS zou worden uitgevoerd. Subsidies Daarna ben ik aan de slag gegaan met de praktische voorbereiding: allereerst het aanvragen van beurzen bij het Student Facility Centre en de stagecoördinator bij mijn eigen faculteit EWI, dhr. Jan de Vries. Na het opstellen van een zo uitgebreid mogelijke begroting heeft de faculteit besloten mij de maximale 500 uit het Faculteitsfonds toe te kennen. Met dezelfde begroting heb ik geïnformeerd naar de mogelijkheid voor de financiering van mijn stage door de TUD bij het Student Facility Centre (SFC). Mijn voorkeur ging uit naar het Erasmusfonds, maar omdat het hiervoor benodigde bilateraal contract tussen de faculteit EWI in Delft en de Facultat de Física in Barcelona niet bestond, was dit niet mogelijk. Een mogelijkheid was om gebruik proberen te maken van een bestaande bilateraal tussen de faculteiten Scheikunde en Technische Aardwetenschappen in Delft en een andere faculteit dan Física in Barcelona. Omdat het onzeker was of de betrokken faculteiten dit zouden toelaten, heeft drs. Gerdien de Graaf van het SFC mij geadviseerd in plaats daarvan een

5 aanvraag in te dienen voor het College van Bestuur Fonds en het Universiteitsfonds. Hieruit kon ik respectievelijk 340 en 500 toegekend krijgen, wat samen evenveel was als wat ik uit het Erasmusfonds had kunnen krijgen. Voorwaarde hiervoor was wel dat de stage en het afstuderen als één project zouden worden gepresenteerd bij de subsidieaanvraag, dus heb ik dr. Zeman verzocht om het project hiervoor aan te passen. Desondanks heeft de beoordelingscommissie uiteindelijk alsnog besloten om mijn aanvraag voor het Universiteitsfonds af te wijzen, omdat ik uit het Faculteitsfonds van EWI en het College van Bestuur Fonds al voldoende inkomsten ( 840) zou hebben ontvangen, omdat dit bedrag overeenkwam met de uitkering uit het Erasmusfonds, waar ik geen aanspraak op kon maken door de ontbrekende bilateraal. In eerste instantie wilde ik schriftelijk bezwaar maken tegen deze uitspraak, omdat de beoordelingscommissie van het Universiteitsfonds mijn aanvraag afgewezen heeft op grond van inkomsten van derden (in dit geval de faculteit EWI), wat mij een vreemd reden voor afwijzing lijkt, maar ik heb dit niet meer gedaan uit tijdgebrek (inmiddels was het al 13 februari 2006, minder dan drie weken voor mijn vertrek) en meer nog vanwege het feit dat drs. de Graaf mij gezegd heeft dat dit bezwaar toch weinig kans van slagen zou hebben voor mij, want jaarlijks gaan er vele studenten van de TU Delft in het kader van Erasmus naar Spanje toe, voor het volgen van vakken, het doen van een (afstudeer)project. Ook zij moeten het doen met die 840 Euro. Door deze omstandigheden ben ik genoodzaakt geweest om 500 extra te lenen, bovenop de 1200 die ik al moest lenen bij de IB-Groep om mijn begroting sluitend te krijgen. Naast deze subsidies heb ik mijn OV-kaart voor vijf maanden ingeleverd, om een maandelijkse vergoeding van 78,35 te kunnen ontvangen. Met de aanvraag van deze vergoeding ben ik niet tegen noemenswaardige problemen aangelopen. Verzekeringen Na het doornemen van mijn doorlopende reisverzekering kwam ik er achter dat verlies van bagage niet gedekt was. Hierom heb ik een stageverzekering IPS Basic afgesloten bij de WBD Lippmann Groep voor 116. De overlap in de dekking tussen deze verzekering en mijn basisverzekering heb ik voor lief genomen, omdat ik geen aparte bagageverzekering heb kunnen vinden. Een annuleringsverzekering had ik al en heb ik dus niet apart hoeven afsluiten. Kamer Als laatste voorbereiding ben ik in november 2005, vier maanden voor vertrek, op internet op zoek gegaan naar een kamer in Barcelona. Al snel bleek dat er erg veel keus was waardoor het een paar weken geduurd heeft tot ik de beste kamer kon kiezen. De afstand van de kamer tot de universiteit, de reiskosten naar de universiteit, de huurprijs en de voorzieningen in het huis meewegend, heb ik uiteindelijk een relatief dure kamer gekozen van 370 per maand in de wijk Sants (vlakbij Camp Nou), omdat het huis op maar één kilometer van de universiteit lag, er een metrostation voor de deur was en de voorzieningen er goed uit zagen (pas gerenoveerd, 2 badkamers, airconditioning op alle 7 kamers, WiFi internet, in

6 een rustige wijk met veel winkels in de buurt). De huisbaas bood de mogelijkheid om de hele huur in één keer van tevoren te betalen; dit heb ik gedaan omdat de universiteit in Barcelona goede ervaringen met deze huisbaas had en ik zo kon voorkomen dat ik regelmatig met veel contant geld over straat zou moeten. Achteraf liet het activeren van de internetaansluiting nog 10 weken op zich wachten en bleek de inboedel wel redelijk nieuw, maar van minimale kwaliteit. In vergelijking tot andere studentenhuizen waren de kamers in mijn huis vrij duur, maar voor mij loonde het niet om in een goedkoper huis te gaan zitten en vervolgens meer geld aan openbaar vervoer kwijt te zijn, omdat dit huis waarschijnlijk verder van de universiteit vandaan zou zijn. Een andere mogelijkheid was geweest om pas in Barcelona op zoek te gaan naar een kamer (het aanbod is dusdanig groot dat dit wel kan), maar kijkend naar de hoeveelheid bagage die ik bij me had, ben ik blij dat ik dit niet gedaan heb. Daarnaast zat ik in een huis waar een goede sfeer heerste en dat is ook wel belangrijk als je ergens een paar maanden verblijft. Begin van de stage Na deze voorbereidingen ben ik op 2 maart 2006 met de auto vertrokken naar Barcelona. Dit was dan wel niet de goedkoopste manier van vervoer, maar zo kon ik wel makkelijk al mijn bagage en mijn fiets uit Nederland meenemen. Ik had namelijk gelezen dat de gemeente Barcelona druk bezig was met het aanleggen van fietspaden om de overvolle metro s en wegen te ontlasten. Fietsen bleek inderdaad goed mogelijk, al helpt het wel als je niet bang uitgevallen bent, omdat nog lang niet overal fietspaden zijn en daar dus tussen het overige verkeer gereden moet worden. Mijn kamer voldeed zoals gezegd op een paar punten na aan de beloftes van de huisbaas en ook op de universiteit bleken de zaken redelijk goed geregeld. Na een rondleiding op de eerste dag door mijn begeleiders dr. Jordi Andreu en dr. José Miguel Asensi, hebben ze mij een werkkamer toegewezen die ik deelde met een promovendus uit Sevilla, Ruben Roldán. De universiteit gaf een deels moderne indruk: ruim de helft van de fysicafaculteit was kort geleden vernieuwd, maar de rest was erg ouderwets en nog in de verbouwing. Jammer genoeg was mijn kamer in dit deel van het gebouw gelegen, waardoor ik gedurende mijn gehele verblijf last heb gehad van de verbouwingswerkzaamheden (dit varieerde van lawaai tot trillende muren en deuren en op een gegeven moment zelfs gedwongen gebruik van de dienstlift om bij mijn kamer te kunnen komen). Wat me verder opviel, was het gemak waarmee ik in de groep opgenomen werd en de informele omgang van de studenten en promovendi met de professoren. Na enkele dagen drong het tot me door dat bijna niemand op de afdeling goed Engels sprak. Ik was hier nogal verbaasd over, omdat de schriftelijke communicatie voor mijn vertrek via in vrijwel foutloos Engels was verlopen. In eerste instantie dacht ik daarom dat dit incidenten waren, maar na enig doorvragen bleek het een structureel probleem te zijn. Op het Spaanse equivalent van de middelbare school (colegio segundario) is Engels namelijk niet een verplicht vak zoals in Nederland en het is bovendien niet erg populair als keuzevak. Het gevolg is dat bij de meeste mensen de kennis

7 van het Engels passief is en blijkbaar is er (ook bij de professoren) weinig animo om Engels te leren. Om verdere problemen te voorkomen, heb ik mijn begeleiders benaderd met de vraag of ik op de universiteit een cursus Spaans kon volgen naast mijn stage. Helaas bleek Spaans alleen als voltijdcursus overdag te worden aangeboden tegen een forse betaling. Wel was er de mogelijkheid om gratis een cursus Catalaans te volgen (dit is de enige officiële taal van de UB), maar dit wilde ik liever niet. In Delft had ik een jaar eerder al de cursus Spaans voor beginners gevolgd bij Technische Bestuurskunde en hier wilde ik liever mee doorgaan dan met een nieuwe taal (die maar door weinig mensen in de wereld gesproken wordt) te beginnen. Na enig zoeken op internet bleek dat er in Barcelona tientallen plaatsen waren om Spaans te leren. Velen daarvan boden dagcursussen aan met een cultureel programma daarnaast, maar dit vond ik veel te duur en bovendien had ik er geen tijd voor. Uiteindelijk is mijn keus gevallen op een avondcursus bij de Speakeasy Language School waar ik gedurende 14 weken twee avonden per week drie uur les heb genomen voor 359 inclusief het lesmateriaal. Het persoonlijke en informele karakter van de lessen op deze school (een klas bevat maximaal 10, maar meestal een stuk of 5 mensen) sprak me erg aan en de nadruk die er ligt op praktische gesprekssituaties heeft er voor gezorgd dat ik nooit met tegenzin naar een les ben gegaan. Daarnaast is een taalcursus een makkelijke manier om mensen te leren kennen in een onbekende stad en ik heb er dan ook tot op de dag van vandaag leuke contacten aan overgehouden. Vervolg van de stage Na wat opstartproblemen met het stageproject, begon na een paar weken alles te lopen en kon ik beginnen met het bouwen van de nieuwe meetopstelling. De begeleiding die ik in deze fase van de stage nodig had, was goed verzorgd. Wanneer ik een vraag had aan een van mijn begeleiders, werd vaak direct tijd voor mij gemaakt. Omdat ze allebei een vrij drukke agenda hadden, kon ik voor de meeste vragen terecht bij een Italiaanse promovendus, Marco Stella. Aangezien de bestaande PDS opstelling door hem gemaakt was, had ik voortdurend met hem te maken wanneer ik aanpassingen wilde maken in de meetopstelling. De eerste weken ben ik door Marco ingewerkt in de PDS opstelling tijdens een serie metingen, die hij voor zijn eigen onderzoek nog moest verrichten, voor ik zou beginnen met de veranderingen in het systeem. Tussendoor hadden we afgesproken dat het nieuwe systeem zo ontworpen moest worden dat altijd nog gebruik kon worden gemaakt van het oude PDS systeem wanneer dat nodig was. Hoe ik dit verder uitgewerkt heb, zal ik hier niet bespreken, omdat dat al uitgebreid beschreven staat in hoofdstuk 3 van het inhoudelijke stageverslag. In deze periode ben ik overgegaan op het Spaans als voertaal in plaats van het Engels, omdat mijn Spaans inmiddels op het niveau van eenvoudige conversaties gekomen was. Buiten het feit dat het nu makkelijker communiceren was met iedereen binnen FAO, werd het ook erg gewaardeerd dat ik de moeite genomen had om Spaans te leren. Om deze redenen heb ik dan ook nog steeds geen spijt van de taalcursus die ik gevolgd heb, ook al kostte me dit veel van mijn spaarzame vrije tijd. Buiten het feit dat ik

8 Spaans moest spreken op de universiteit, was het ook erg handig in mijn vrije tijd, want een deel van mijn huisgenoten sprak zo slecht Engels dat het in het begin nauwelijks mogelijk was om met ze te communiceren. Ook in alledaagse situaties op straat of in een winkel was het toch handig dat ik een beetje Spaans sprak, want alleen in het toeristische centrum van Barcelona was Engels redelijk te gebruiken; daarbuiten werd vrijwel uitsluitend Catalaans en Spaans gesproken. Afronding van de stage Tijdens het project is de succesvolle afronding van de stage een paar keer in gevaar geweest; steeds door onverwachte omstandigheden. Zo ben ik ongeveer twee weken verloren aan feestdagen, omdat de universiteit op die dagen gesloten was. Verder waren er problemen met de levering van bepaalde componenten voor mijn meetopstelling en lieten sommige onderdelen twee tot drie weken op zich wachten. Bovendien ben ik zelf nog een keer de fout ingegaan met een bestelling en omdat elke bestelling bij een Duits bedrijf (Thorlabs) vandaan moest komen, heeft dit me ook nog wel een week gekost. Toen alles eenmaal binnengekomen was, ongeveer twee maanden voor het geplande eind van de stage, is in het proces van het bouwen van de meetopstelling ook nog het nodige fout gegaan. Zo bleek de door mij bestelde beamsplitter te klein, waardoor er een nieuwe uit Duitsland moest komen, en is de monochromator van het PDS systeem tot twee keer toe stuk gegaan. Met de hulp van een aantal mensen kon dit probleem gelukkig opgelost worden zonder nieuwe onderdelen te moeten kopen en na enige dagen geworsteld te hebben met de uitlijning van de optische componenten van het nieuwe systeem, kon ik twee weken voor het einde van mijn stage beginnen met de metingen waarmee het nieuwe Fotostroomsysteem (PC) met het oude PDS systeem vergeleken zou worden. Om in zo n korte tijd alle metingen en het inhoudelijke verslag af te krijgen, heb ik s nachts en in het weekend doorgewerkt en was mijn laatste stagedag niet zoals gepland 30 juni, maar 5 juli, zodat ik het verslag in Barcelona nog kon inleveren. Uiteindelijk loonde het wel de moeite, want het nieuwe PC systeem bleek goed te werken voor bepaalde delen van het spectrum dat gemeten werd en in combinatie met het oude PDS systeem konden metingen vanaf nu veel sneller uitgevoerd worden. De twee materialen die ik gemeten heb, namen met PDS beiden 31,2 uur in beslag om te meten, tegenover 13,7 uur (a-si:h) en 13,8 uur (µc-si:h) voor de meting met het nieuwe PC systeem. Voor verdere details verwijs ik hier naar paragraaf 3.2 en 4.2 van het inhoudelijke verslag. Na deze hectische afronding van de stage was er geen tijd meer om de resultaten te presenteren aan de groep, maar omdat ze bij FAO toch al voortdurend wisten hoe de zaken ervoor stonden, vonden ze dit niet zo belangrijk. Bovendien waren ze al zo tevreden over de uitkomst van mijn stage, dat ze me niet wilden verplichten om op het laatste moment nog een presentatie voor te bereiden. Sterker nog: ze vonden het belangrijker dat ik ook nog wat aan ontspanning toekwam voor ik naar Nederland terugging. In plaats van de presentatie in Barcelona zal ik in Delft het project alsnog presenteren bij ECTM.

9 De dag nadat ik het verslag ingeleverd had, heb ik afscheid genomen van de mensen op de universiteit waar ik mee samengewerkt heb, mijn huisgenoten en anderen die ik ontmoet heb in Barcelona en ben ik met de auto teruggegaan naar Nederland, om daar na een korte vakantie op de terugweg op 10 juli 2006 aan te komen. Terugblik en kostenevaluatie Een stage in het buitenland brengt veel regelwerk met zich mee, zoals het zoeken van een geschikte stageplaats, een invulling aan de opdracht geven, het aanvragen van subsidie(s), een sluitende begroting opstellen en het vinden van een kamer. Ondanks de tijd en moeite die me dit gekost heeft en natuurlijk de tijd en het geld die de stage zelf me gekost heeft, was het een ervaring die ik nooit had willen missen. Een stage in het buitenland is buiten het werk dat gedaan moet worden ook een uitdaging op sociaal vlak. Voor mij was dit zeker het geval, omdat ik nog nooit in Barcelona geweest was en de taal nauwelijks beheerste toen ik er aankwam. Ik kijk terug op mijn stage als een bijzonder leerzame ervaring waarbij ik zelfstandig een project tot een goed eind moest brengen binnen een andere cultuur dan de Nederlandse. Ook de samenwerking binnen de vakgroep waar ik heb gewerkt, heb ik als erg prettig ervaren en ik kijk dan ook uit naar de samenwerking met FAO voor mijn afstudeerproject in Delft, waarvoor ik waarschijnlijk nog een keer terug zal gaan naar Barcelona om de resultaten daarvan aan de groep daar te presenteren. Naast het officiële programma van mijn stage had ik door de taalcursus die ik in de avonduren volgde maar weinig tijd over. Wat mij betreft is dit het enige minpunt van mijn stage. Tussendoor wist ik nog wel tijd te vinden om met een van mijn huisgenoten minstens een keer per week te sporten (badminton en fitness) in het sportcentrum van de universiteit. De voorzieningen in dit sportcentrum waren vergelijkbaar met die in Delft en de kosten vielen ook mee ( 74,50 voor drie maanden). Ook ben ik regelmatig met mijn huisgenoten, mensen van mijn taalcursus en collega s van FAO op stap geweest en heb ik zo ook een andere kant van Barcelona en Catalonië gezien dan alleen de universiteit. Met een aantal mensen heb ik nu, enkele maanden na het afronden van mijn stage, nog steeds contact. Zo heb ik veel bekende plekken binnen Barcelona gezien (o.a. Sagrada Familia, Parc Güell, Barrio Gótico, Parc de la Ciutadella, de Redbull Air Race en de Formule 1 race in Montmeló), maar heb ik ook minder bekende plaatsen als Girona, Castelldefels, Vic en Rupit bezocht en zelfs Alghero op Sardinië. Vooral Vic en Rupit zijn plaatsen waar ik het oude Catalonië gezien heb, want Barcelona is tegenwoordig al zo toeristisch dat de Catalaanse cultuur een beetje verdrongen wordt. Barcelona is een erg mooie stad om te wonen en te werken met een bevolking die erg openstaat voor buitenlanders. Een nadeel van de grote groep buitenlanders is wel dat de prijzen van huizen en levensonderhoud de laatste jaren (sinds de Olympische Spelen van 1992) een grote vlucht genomen hebben, omdat deze groep buitenlanders (voornamelijk West- Europeanen) gewend is aan een nog hogere levensstandaard. De salarissen zijn echter niet meegestegen, waardoor veel mensen gedwongen zijn een

10 kamer te huren in een appartement dat ze delen met anderen, net zoals ik mijn kamer had in een appartement dat ik met zes anderen deelde. Het is niet ongebruikelijk dat mensen tot hun dertigste op zo n manier blijven wonen of simpelweg bij hun ouders blijven tot ze gaan trouwen en wel een koophuis kunnen bekostigen. Ook de promovendi van FAO waar ik mee gewerkt heb, woonden op één na allemaal in een soortgelijke kamer, terwijl zij waarschijnlijk een modaal of bovenmodaal salaris verdienden. Voor mijn vertrek en tijdens mijn verblijf in Barcelona heb ik precies bijgehouden wat mijn uitgaven waren en in totaal heeft de hele stage mij 4009 gekost. In de begroting voor het Faculteitsfonds wordt uitgegaan van 34 per week aan kosten voor levensonderhoud. In mijn geval klopte dit goed, want ik heb hier 33,20 per week aan uitgegeven. Hierbij heb ik alleen noodzakelijke uitgaven voor levensonderhoud meegerekend en dus niet de kosten aan uitgaan en toeristische uitstapjes. Het is dus mogelijk om van 34 per week te leven in Barcelona, al moet ik erbij zeggen dat ik erg gelet heb op mijn uitgaven en ik bijna elke dag zelf gekookt heb. Barcelona is geen goedkope stad en het kost niet veel moeite om meer dan dit bedrag per week aan levensonderhoud te besteden. Het verdient dus aanbeveling om wat extra geld achter de hand te houden. Qua kostenbeperking was ik ook erg blij met mijn fiets, want hoewel het openbaar vervoer in Barcelona goed is, is het niet erg goedkoop (een tienrittenkaart kostte 6,65). Wat betreft woonruimte is het zaak erg kritisch te zijn, want sommige huisbazen proberen kamers voor te veel geld te verhuren. Het aanbod is ook groot genoeg om niet op het eerste aanbod in te hoeven gaan voor een kamer in een slechte wijk als Raval. Afgezien van deze wijk vind ik Barcelona een erg veilige stad; in ieder geval veiliger dan een Nederlandse stad als Rotterdam. Bij het kijken voor een kamer moet ook rekening worden met de staat waar het appartement in verkeert, want hier kan veel aan schelen (dunne muren en gehorige huizen zijn eerder regel dan uitzondering). Gedurende de maanden juli en augustus is het ook geen overbodige luxe om een airco te hebben, al valt het niet mee om zo n kamer te vinden. Ook is het zaak om problemen met het huis (in mijn geval was bijvoorbeeld de boiler op een gegeven moment gesprongen, waardoor er vijf dagen geen warm water was) direct te melden bij de huisbaas en er druk achter te zetten dat het probleem opgelost wordt. In Spanje is het namelijk minder makkelijk dan in Nederland om zaken snel geregeld te krijgen. Tot slot is het goed om te weten dat Barcelona een stad is waar het leven 24 uur per dag doorgaat waardoor er s nachts, met name in het centrum, altijd lawaai op straat is, zodat een kamer in een rustige straat of met goede isolatie een groot voordeel is als je aan je nachtrust toe wilt komen.

Erasmusbestemming: Één twee trimesters Universiteit

Erasmusbestemming: Één twee trimesters Universiteit Erasmusbestemming: Barcelona... Academiejaar: 2013-2014 Één/twee semester(s): lees: twee trimesters Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? De universiteit

Nadere informatie

Bachelorstage in Japan

Bachelorstage in Japan Bachelorstage in Japan Menno Valkema $Id: report_japan.xml 11 2006-08-28 10:38:30Z menno $ 1. Voorbereiding en contact met de eigen faculteit Voor mijn bachelor stage ben ik naar Japan geweest. In Japan

Nadere informatie

Internationalisering 2008 Women s and Children s Hospital, Adelaide, Australia Keuze co-schap kindergeneeskunde en V&V

Internationalisering 2008 Women s and Children s Hospital, Adelaide, Australia Keuze co-schap kindergeneeskunde en V&V Internationalisering 2008 Women s and Children s Hospital, Adelaide, Australia Keuze co-schap kindergeneeskunde en V&V Auteur: Ard-Jan de Inleiding Van juli 2008 tot en met januari 2009 ben ik naar Australie

Nadere informatie

Wat was de prijs/maand om deze accommodatie te huren? 180 euro + extra kosten (gas, elektriciteit, water, internet). In totaal ong. 220.

Wat was de prijs/maand om deze accommodatie te huren? 180 euro + extra kosten (gas, elektriciteit, water, internet). In totaal ong. 220. VRAAG ANTWOORD Gewoon een nummer voor de administratie van de bevraging Heb je een taaltest moeten afleggen voor je mocht starten met studeren aan de universiteit die je gekozen hebt? Nee Hoe zag de academische

Nadere informatie

Wat was de prijs/maand om deze accommodatie te huren? 326 Hoe was de prijs/kwaliteit verhouding voor deze accommodatie?

Wat was de prijs/maand om deze accommodatie te huren? 326 Hoe was de prijs/kwaliteit verhouding voor deze accommodatie? VRAAG ANTWOORD Gewoon een nummer voor de administratie van de bevraging 55 Heb je een taaltest moeten afleggen voor je mocht starten met studeren aan de universiteit die je gekozen hebt? Nee Hoe zag de

Nadere informatie

TUD-Reisverslag, Rahmat Adnan

TUD-Reisverslag, Rahmat Adnan TUD-Reisverslag, Rahmat Adnan TUD-Studierichting : Technische Informatica Studienummer: 1015583 Naam Universiteit: National University of Singapore (NUS) Land: Singapore Periode: 3 Januari 2005-10 Mei

Nadere informatie

Verslag over stage in het buitenland

Verslag over stage in het buitenland Verslag over stage in het buitenland Algemene gegevens: Instituut: Adres: Medizinisch-Psychosomatische Klinik Roseneck Am Roseneck 6, 83209 Prien am Chiemsee, Duitsland Doel van de buitenlandse reis: Klinische

Nadere informatie

nee Ja, ook Engels gedeeld appartement

nee Ja, ook Engels gedeeld appartement ID 124 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie Land (bestemming) Spanje Aan welke

Nadere informatie

Voorblad TUD-Reisverslag

Voorblad TUD-Reisverslag Voorblad TUD-Reisverslag TUD- Stu d ie ri ch ti ng : Elektr otec hniek Faruk Krecinic Studienummer: 1099272 Naam Universiteit: National University of Singapore (NUS) Land: Singapore Periode: Januari -

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Dinsdag 8 april 2014

Dinsdag 8 april 2014 Maandag 7 april Wow de eerste dag in Rome, wat een dag. 's Morgens even ontbijten (één croissantje) en toen vanaf ongeveer half 10 op pad. We zijn in de binnenstad geweest en bij iedere kerk verbaasden

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Stageverslag klas 9 Parcival College 2013 Inhoudsopgave Stages Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Tijdens je stage Doel van de stage Stageprogramma Voorbereiding en afsluiting Waar moet je op letten

Nadere informatie

Taal In welke taal worden de cursussen aangeboden?

Taal In welke taal worden de cursussen aangeboden? Erasmusbestemming: Zagreb Kroatië... Academiejaar: 2014. - 2015. Één/twee semester(s) Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? De rechtenfaculteit is centraal

Nadere informatie

GROEPSREIS BARCELONA

GROEPSREIS BARCELONA GROEPSREIS BARCELONA 25 maart 14 28 maart 14 In maart 2014 wordt er een groepsreis georganiseerd door Tim Zegveld Mobiel Reisadvies in Limburg in samenwerking met Victor Konings Barna Travel Barcelona.

Nadere informatie

Internationalisering 2008 Universiteit Gent, Gent, België Keuzeonderzoek maatschappelijke gezondheidszorg. Auteur: Freija Oudshoorn

Internationalisering 2008 Universiteit Gent, Gent, België Keuzeonderzoek maatschappelijke gezondheidszorg. Auteur: Freija Oudshoorn Internationalisering 2008 Universiteit Gent, Gent, België Keuzeonderzoek maatschappelijke gezondheidszorg Auteur: Freija Inleiding Mijn keuzeonderzoek heb ik bij de Universiteit Gent gedaan, op slechts

Nadere informatie

STAGEVERSLAG. Amsterdam, 03 november 2009. Betreft: Verslag van stage in het buitenland

STAGEVERSLAG. Amsterdam, 03 november 2009. Betreft: Verslag van stage in het buitenland FACULTEIT: RECHTEN BESTEMMING: Curaçao, Willemstad, politie STAGEVERSLAG Amsterdam, 03 november 2009 Betreft: Verslag van stage in het buitenland Mijn stage vond plaats op het zonnige Curaçao, het grootste

Nadere informatie

academiejaar begint half oktober en eindigt eind januari. de examens beginnen begin Hoe zag de academische kalender eruit?

academiejaar begint half oktober en eindigt eind januari. de examens beginnen begin Hoe zag de academische kalender eruit? VRAAG ANTWOORD Gewoon een nummer voor de administratie van de bevraging 53 Heb je een taaltest moeten afleggen voor je mocht starten met studeren aan de universiteit die je gekozen hebt? Nee academiejaar

Nadere informatie

Met wie moet je als erasmusstudent het eerst contact opnemen als je aankomt? Malin Alm, de erasmuscoördinator voor internationale rechtenstudenten.

Met wie moet je als erasmusstudent het eerst contact opnemen als je aankomt? Malin Alm, de erasmuscoördinator voor internationale rechtenstudenten. Erasmusbestemming: Uppsala, Zweden Academiejaar: 2014-2015 Één/twee semester(s) Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? Het universiteitsgebouw is in

Nadere informatie

Erasmusbestemming: Stockholm... Academiejaar: 2013. - 2014. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit

Erasmusbestemming: Stockholm... Academiejaar: 2013. - 2014. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit Erasmusbestemming: Stockholm... Academiejaar: 2013. - 2014. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? Er is éen grote campus voor alle universiteitsrichtingen

Nadere informatie

Erasmusbestemming: Sevilla, Spanje Academiejaar: 2013 2014 Eén semester

Erasmusbestemming: Sevilla, Spanje Academiejaar: 2013 2014 Eén semester Erasmusbestemming: Sevilla, Spanje Academiejaar: 2013 2014 Eén semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? De rechtsfaculteit is sinds een aantal

Nadere informatie

Gezondheid, Welzijn & Technologie

Gezondheid, Welzijn & Technologie Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Wmo werkplaats Twente, fase 2 Praktijk 2: Bundeling van diensten op het gebied van welzijn, informele zorg en formele zorg Toegang tot de Wmo Evaluatierapport

Nadere informatie

ID 142 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) Klinische- en Gezondheidspsychologie

ID 142 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) Klinische- en Gezondheidspsychologie ID 1 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie Land (bestemming) Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

Maatschappelijke Zorgboerderij. Amatheon. Nikki van Berlo. Jasmijn Borms. Joy Willems T4B

Maatschappelijke Zorgboerderij. Amatheon. Nikki van Berlo. Jasmijn Borms. Joy Willems T4B Maatschappelijke Zorgboerderij Amatheon Nikki van Berlo Jasmijn Borms Joy Willems T4B Inleiding Ons groepje bestaat uit Nil

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

id 64 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase Arbeids- en Organisatiepsychologie Land (bestemming)

id 64 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase Arbeids- en Organisatiepsychologie Land (bestemming) id 64 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Arbeids- en Organisatiepsychologie Land (bestemming) Spanje Universiteit

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Kandinsky Travel 2011-2012

Kandinsky Travel 2011-2012 Kandinsky Travel 2011-2012 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 pagina Skiën in Bottrop 4 Gaziantep 5 Suriname 6 Barcelona 7 Efteling of Walibi World 11 Spelregels 12 2 Inleiding Beste reiziger, Het reisprogramma

Nadere informatie

Taal In welke taal worden de cursussen aangeboden?

Taal In welke taal worden de cursussen aangeboden? Erasmusbestemming: Malta... Academiejaar: 2013-2014 Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? Omwille van de beperkte grootte van het hele

Nadere informatie

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl Klas 9 STAGE 2015/2016 Stageboekje van : Klas : Stagebegeleider : Winkelstageplaats bij Naam instelling : Straat : Plaats : Telefoonnummer : Stagebegeleider : Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Enquête informatievoorziening minoren en keuzeruimte

Enquête informatievoorziening minoren en keuzeruimte Enquête informatievoorziening minoren en keuzeruimte Verspreid onder informatiekunde bachelorstudenten, Mei 2010 31 respondenten Alle data is te vinden in het volgende bestand: https://spreadsheets.google.com/ccc?key=0ahd6mpsqz7q1dhhur3zwauvztjzrt0dyvudvaupadve

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Tijdens de studie naar het buitenland?

Tijdens de studie naar het buitenland? 28-5-2016 Tijdens de studie naar het buitenland? Faculteit der Letteren, Mobility Office Joyce Snijder-Gelling Janet Caspers Sigrid Hasper Uitwisselingscoördinatoren Laura Dekker Uitwisselingsstudent exchange.out.arts@rug.nl

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

beoordeling kwaliteit buitenlandse stage

beoordeling kwaliteit buitenlandse stage beoordeling kwaliteit buitenlandse stage COSPA 11 maart 2013 Jetse Reijenga, TU/e definitie van kwaliteit voldoen aan de algemene leerdoelen van de onderwijsinstelling voldoen aan de persoonlijke leerdoelen

Nadere informatie

ID 214 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) Schoolpsychologie

ID 214 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) Schoolpsychologie ID 1 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Schoolpsychologie Land (bestemming) Nederland Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

Trainingskamp Barcelona 26 t/m 30 december 2014

Trainingskamp Barcelona 26 t/m 30 december 2014 Trainingskamp Barcelona 26 t/m 30 december 2014 5 dagen 4 overnachtingen verblijf op basis van volpension in Hotel Ciudad du Casteldefels Elke dag professionele training door onze specialisten Exclusieve

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

ID 298 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving)

ID 298 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) ID 98 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie, volwassenen Land (bestemming) Spanje

Nadere informatie

Buitenland BPV HANDLEIDING

Buitenland BPV HANDLEIDING Buitenland BPV HANDLEIDING 2012/2013 Heliumweg 1 Postbus 60080 1320 AB Almere tel.: 088-0205400 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Waarom zou je dat doen?... 4 Voorbereiding... 5 Voorwaarden... 5 Groenhorst

Nadere informatie

Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder

Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder Studie of stage in het buitenland? wilweg.nl Studie of stage in het buitenland? Wil jij je horizon verbreden? Een onvergetelijke tijd beleven? Vrienden hebben

Nadere informatie

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015 Monitor Haagse Lerarenbeurs peildatum januari 2015 Den Haag, april 2015 1 Introductie In december 2011 deed De Rode Loper onderzoek naar het percentage onbevoegd gegeven lessen in de Haagse regio. 1 Uit

Nadere informatie

ID 370 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok

ID 370 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok ID 370 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Pedagogische Wetenschappen optie: Orthopedagogiek Land (bestemming) Spanje Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10.

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. Antwoorden Thema 5 woonomgeving Oefening 3 A 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. moesten B 1. Kon 2. Willen 3. Kan 4. kunnen 5. mocht 6. Kan - kan 7. wilde 8.

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3:

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3: Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege 12 t/m 16 oktober 2015 Naam: Klas 3: DIT STAGEVERSLAG IS VAN Naam Emailadres Telefoon Klas MIJN STAGE DOE IK BIJ Naam organisatie Soort bedrijf Adres Plaats

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Internationalisering 2008 Academisch Ziekenhuis Paramaribo, Suriname Keuze coschap Neurologie

Internationalisering 2008 Academisch Ziekenhuis Paramaribo, Suriname Keuze coschap Neurologie Internationalisering 2008 Academisch Ziekenhuis Paramaribo, Suriname Keuze coschap Neurologie Auteur: Lillian van der Inleiding Na bijna twee jaar co-schappen in Nederland te hebben gelopen wilde ik weleens

Nadere informatie

REIZEN: ouder(s)/verzorger(s) van 3 e jaars leerlingen van het Munnikenheide College. Etten-Leur/Rucphen, november 2014 buitenschoolse reizen 2015 1

REIZEN: ouder(s)/verzorger(s) van 3 e jaars leerlingen van het Munnikenheide College. Etten-Leur/Rucphen, november 2014 buitenschoolse reizen 2015 1 Aan ouder(s)/verzorger(s) van 3 e jaars leerlingen van het Munnikenheide College Datum Betreft Bijlage(n) Etten-Leur/Rucphen, november 2014 buitenschoolse reizen 2015 1 Beste leerlingen en geachte ouder(s)/verzorger(s),

Nadere informatie

Beter kantoorinnovatie

Beter kantoorinnovatie gekozen lettertype Ik heb Microsoft JhengHei gekozen omdat het mooi duidelijk is. Het is overzichtelijker en makkelijker te lezen vergeleken met de andere lettertype en op lettergrootte 12 groter dan de

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Fries burgerpanel over leefbaarheid in Fryslân Wij gaan er van uit dat we zo lang

Nadere informatie

Finale weekend club competitie

Finale weekend club competitie Finale weekend club competitie Ploegentijdrit Zaterdag stond als allereerst de ploegentijdrit op programma. Jawel hoor we moesten als eerste van start. We waren maar met 5 in plaats van 6 man. Start ging

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Bewaren...5 Hoofdstuk 2 Administratie...7 Hoofdstuk 3 Inkomsten... 8 Hoofdstuk 4 Uitgaven... 10 Hoofdstuk 5 Sparen... 12 Hoofdstuk 6 Verzekeringen...15 Hoofdstuk 7 Begroting...

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

RICHTLIJNEN UITGAANDE ERASMUSSTUDENTEN - STUDIEVERBLIJVEN

RICHTLIJNEN UITGAANDE ERASMUSSTUDENTEN - STUDIEVERBLIJVEN RICHTLIJNEN UITGAANDE ERASMUSSTUDENTEN - STUDIEVERBLIJVEN 1. De uitwisseling wordt ingericht voor volgende studenten: a. BA3 studenten Communicatiewetenschappen b. Master studenten Communicatiewetenschappen

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

ID 343 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) Pedagogische Wetenschappen.

ID 343 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) Pedagogische Wetenschappen. ID 33 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Pedagogische Wetenschappen optie: Land (bestemming) Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

Evaluatie project webshop 2.0

Evaluatie project webshop 2.0 Evaluatie project webshop 2.0 Kim Krijt MM2A Kim Ik vind dat de productie erg goed is verlopen, wij hebben onderling geen problemen gehad. Ik vind dat er erg goed werk is geleverd. Als ik het vergelijk

Nadere informatie

Voorblad TUD Reisverslag

Voorblad TUD Reisverslag Voorblad TUD Reisverslag TUD studierichting : Elektrotechniek TU Delft Studienummer : 1093193, Kar Fee Tang Naam Universiteit : National University of Singapore (NUS) Land : Singapore Periode : januari

Nadere informatie

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers nderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Goirle DIMENSUS beleidsonderzoek April 2012 Projectnummer 488 Het onderzoek De gemeente Goirle is eind april 2010

Nadere informatie

Interview Rob van Brakel

Interview Rob van Brakel Interview Rob van Brakel Atributes Consequences Values Hallo Rob van Brakel, mag ik jou een aantal vragen mogen stellen? Prima. Hoe oud ben je? 21 jaar Wat is je woonsituatie op het moment? Op het moment

Nadere informatie

Trainingskamp Barcelona

Trainingskamp Barcelona Trainingskamp Barcelona 26 t/m 30 december 2014 5 dagen 4 overnachtingen verblijf op basis van volpension in Hotel Ciuad du Casteldefels Elke dag professionele training door onze specialisten Exclusieve

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

Stage/studie buitenland. Verleg je grenzen, ga naar het buitenland!

Stage/studie buitenland. Verleg je grenzen, ga naar het buitenland! Stage/studie buitenland Verleg je grenzen, ga naar het buitenland! Inhoudsopgave 1. Waarom naar het buitenland? 3 2. Wat zijn de mogelijkheden in het buitenland? 5 3. Hoe krijg je toestemming om te gaan?

Nadere informatie

WWW.DEPARAPLUZEIST.NL. Secretaris bestuur: Ivar van Teylingen 0343 430432 of 06 53690578. Coördinatoren: Marja Groen Ingrid van Hoevelaak

WWW.DEPARAPLUZEIST.NL. Secretaris bestuur: Ivar van Teylingen 0343 430432 of 06 53690578. Coördinatoren: Marja Groen Ingrid van Hoevelaak WWW.DEPARAPLUZEIST.NL Secretaris bestuur: Ivar van Teylingen 0343 430432 of 06 53690578 Coördinatoren: Marja Groen Ingrid van Hoevelaak JAARVERSLAG 2014 Stichting De Paraplu Zeist is een stichting voor

Nadere informatie

Met wie moet je als erasmusstudent het eerst contact opnemen als je aankomt?

Met wie moet je als erasmusstudent het eerst contact opnemen als je aankomt? Erasmusbestemming: Universität Heidelberg Academiejaar: 2014. - 2015. Twee semesters Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? Tot de universiteit behoren

Nadere informatie

Het was even vroeg opstaan voor ons maar om 7.15 uur zaten wij samen in de trein met een grote thermoskan koffie.

Het was even vroeg opstaan voor ons maar om 7.15 uur zaten wij samen in de trein met een grote thermoskan koffie. Een nieuwe stageplek is altijd spannend, het is de week dat je heel veel indrukken krijgt, en een overload aan informatie. Ons stageproject begon met een briefing, waarin beknopt uitgelegd stond wat de

Nadere informatie

Gaudi Parc Guel Barcelona

Gaudi Parc Guel Barcelona voorkant Gaudi Parc Guell Barcelona 12 Gaudi De architectuur die te vinden is Architectuur in het park zegt veel over het werk van Antonio Gaudi. De architectuur is herkenbaar en opvallend. De architectuur

Nadere informatie

TUD-REISVERSLAG. Naam universiteit (faculteit en vakgroep)/bedrijf in het buitenland Imperial College London Visual Image Processing

TUD-REISVERSLAG. Naam universiteit (faculteit en vakgroep)/bedrijf in het buitenland Imperial College London Visual Image Processing TUD-REISVERSLAG TUD-studierichting Media en Kennistechnologie Studienummer 1049623 Naam universiteit (faculteit en vakgroep)/bedrijf in het buitenland Imperial College London Visual Image Processing Land

Nadere informatie

Vragen gesteld in het evaluatieformulier + Antwoorden

Vragen gesteld in het evaluatieformulier + Antwoorden Verslag Studenten Evaluatie Videoproject Door Tonny Mulder, a.b.mulder@uva.nl, 26 sept 213 De studenten van de opleidingen Biologie, Biomedische Wetenschappen en Psychobiologie krijgen in het 1 ste jaar

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Door: Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), www.nibud.nl Mei 2012

Door: Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), www.nibud.nl Mei 2012 Op vakantie! Wat kost dat? Door: Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), www.nibud.nl Mei 2012 Tijdsduur: één lesuur Werkvorm: in groepjes en bespreking klassikaal Niveau: klas 3 en 4 VMBO,

Nadere informatie

Vakantie Onur Frankrijk september 2010

Vakantie Onur Frankrijk september 2010 Vakantie Onur Frankrijk september 2010 Inleiding Midden juni begon ons als team op te vallen dat Onur zich erg begon terug te trekken. Hij wilde vaak alleen op zijn kamer blijven terwijl heel Nederland

Nadere informatie

Op uitwisseling in Japan: een studieverslag

Op uitwisseling in Japan: een studieverslag Op uitwisseling in Japan: een studieverslag door: Martijn Huisman (311382) makaveli_mh@hotmail.com 'Studeren in het buitenland opent letterlijk je blik op de wereld' Annegien Tegelaar-Prins. Ik heb Annegien

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management]

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management] Keuzeverslag Mijn keuze is [IT Management] Studentnaam : Onno van Gijssel Studentnummer : 500664958 Klas : IP110 Emailadres : onno.van.gijssel@hva.nl Datum : 01-11-2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1

Nadere informatie

Eindevaluatie. Riga. Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke

Eindevaluatie. Riga. Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke Eindevaluatie Riga 2011 Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke Inhoud Inleiding... 3 Wat voor cijfer geef je de Riga reis?... 4 Wat was je voornaamste reden om naar Riga te gaan?... 4 Hoe heb je de heenreis

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

Blok 1 - Introductie

Blok 1 - Introductie Reflectie jaar 1 Algemeen Aan het begin van het eerste jaar kwamen een hoop nieuwe dingen op mij af. Na een jaar reizen had ik veel zin om aan de studie Voeding en Diëtetiek te beginnen en was erg benieuwd

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

EXPLOITATIEBEGROTING DE BLINKERD 2.0

EXPLOITATIEBEGROTING DE BLINKERD 2.0 Concept Door Pirovano Planeconomie en Grondbeleid In opdracht van de Gemeente Bergen 12 januari 2013 Hoofdstuk: Doel en uitgangspunten INHOUD 1 Doel en uitgangspunten... 3 1.1 Doel van dit rapport... 3

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Appartement in Budva, Montenegro

Appartement in Budva, Montenegro Appartement in Budva, Montenegro Samenvatting Stijlvolle appartementen met 1, 2 of 3 slaapkamers in Budva, Montenegro. Beschrijving Prachtige appartementen in het hart van het historische Budva, Montenegro.

Nadere informatie

Eindverslag SLB module 12

Eindverslag SLB module 12 Eindverslag SLB module 12 Marthe Verwater HDT 3C 0901129 Inhoudsopgave: Eindreflectie.. Blz.3 Reflectieverslag les 1.. Blz.4 Reflectieverslag les 2.. Blz.6 Reflectieverslag les 3.. Blz.8 2 Eindreflectie

Nadere informatie

5 VWO INFORMATIE- AVOND 15-16

5 VWO INFORMATIE- AVOND 15-16 5 VWO INFORMATIE- AVOND 15-16 WIE? Mentoren: Decaan Ans Mahieu 5Vasu1 Alice Arnold 5Vasu2 Barbara Karnekamp 5Vasu3 Marianne den Heijer 5Vasu4 Joris Koot 5Vasu5 Ted Bruggeling Coördinator 5/6 VWO Corien

Nadere informatie

Living the Barça, your experience 生 活 在 俱 乐 部, 你 的 经 验 Vivir el Barça: tu experiencia

Living the Barça, your experience 生 活 在 俱 乐 部, 你 的 经 验 Vivir el Barça: tu experiencia Living the Barça, your experience 生 活 在 俱 乐 部, 你 的 经 验 Vivir el Barça: tu experiencia PACK BARÇA TOTAAL PREMIUM (3 NACHTEN) Tour operator prijs: 1150 + BTW Reisbureau prijs: 1295 + BTW Klant prijs: 1450

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

Huren bij De Zorgcirkel. veilig & vertrouwd wonen voor ouderen

Huren bij De Zorgcirkel. veilig & vertrouwd wonen voor ouderen Huren bij De Zorgcirkel veilig & vertrouwd wonen voor ouderen Inhoudsopgave Welkom bij De Zorgcirkel Wonen bij De Zorgcirkel Zorgcirkel services 4 De Zorgcirkel vestigingen 6 Meer informatie 7 5 6 Welkom

Nadere informatie

FRIENDS&FAMILY FUNDING

FRIENDS&FAMILY FUNDING FRIENDS&FAMILY FUNDING Het is door de crisis nog steeds lastig financiering te krijgen voor je onderneming. Waarom eigenlijk geen familie of vrienden benaderen voor een lening? Sprout sprak met drie ondernemers

Nadere informatie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie id 3 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten Land (bestemming)

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF, 1 E JAARGANG, NUMMER 1

NIEUWSBRIEF, 1 E JAARGANG, NUMMER 1 NIEUWSBRIEF, 1 E JAARGANG, NUMMER 1 Stichting SIS Steun in Spaanse asielen Dit is de eerste nieuwsbrief van Stichting S.I.S. Met de nieuwsbrief willen wij u extra informatie geven over het door ons ondersteunde

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (L. Vos & J. de Jong. Percentage overstappers van 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van. Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt.

Nadere informatie

WIZ Re-integratie en Coaching

WIZ Re-integratie en Coaching RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

Het University Fund Wageningen (UFW) heeft als doel het bevorderen van de bloei van Wageningen UR.

Het University Fund Wageningen (UFW) heeft als doel het bevorderen van de bloei van Wageningen UR. Het University Fund Wageningen (UFW) heeft als doel het bevorderen van de bloei van Wageningen UR. STIMULERINGSREGELING STUDENTENACTIVITEITEN De stimuleringsregeling studentenactiviteiten van het UFW richt

Nadere informatie

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Sales als basis voor klantcontact stimuleert klanttevredenheid Meer dan 900 medewerkers van Transcom Nederland verzorgen dagelijks facilitaire

Nadere informatie

Check Je Kamer Rapportage 2014

Check Je Kamer Rapportage 2014 Check Je Kamer Rapportage 2014 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt April 2015 Dit is een uitgave van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie