waterwegwijzer voor architecten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "waterwegwijzer voor architecten"

Transcriptie

1 waterwegwijzer voor architecten Informatie van de Vlaamse overheid een handleiding voor duurzaam watergebruik in en om de particuliere woning

2 Deze brochure wordt uitgegeven door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). De tekst over de regelgeving is opgesteld door Leentje De Backer en Michiel Van Peteghem van de VMM, het gedeelte over het regenwatergebruik en de afkoppeling, buffering en infiltratie van regenwater is opgesteld door Willem Creffier en Guido Vaes van het Laboratorium voor Hydraulica van de Katholieke Universiteit Leuven, de tekst over individuele behandeling van afvalwater (IBA s) is opgesteld door Christiaan Vlerick van de Hogeschool Gent in samenwerking met Aquafin en Karel Rausch van de gemeente Bierbeek. Vlario werkgroep met betrekking tot "het concept en de keuze van het rioleringsstelsel" onder voorzitterschap van Jean Berlamont en Jan Vandenbossche heeft het ganse project begeleid en gestuurd. Vlario werkgroep 4 met betrekking tot "riolering en afvalwaterzuivering in landelijke gebieden" onder voorzitterschap van Geert Du Pont heeft het gedeelte over IBA s mee begeleid. Guido Vaes en Willem Creffier verzorgden de eindredactie onder supervisie van Jean Berlamont (KULeuven). Inge Miseur verzorgde de opmaak. De coördinatie vanuit de VMM gebeurde door Michiel Van Peteghem en Leentje De Backer. De verantwoordelijke uitgever is Johan Janda, afdelingshoofd Informatie van de VMM. Vlaamse Milieumaatschappij A. Van de Maelestraat Erembodegem tel.: 053 / fax: 053 / Vlario, WEL v.z.w. St.-Bernardsesteenweg Hoboken tel : 03 / fax : 03 / Laboratorium voor Hydraulica Katholieke Universiteit Leuven de Croylaan Heverlee tel.: 016 / fax: 016 / Fotomateriaal: VMM, K. Michielsen (Keramo), F. Van Hertum (gemeente Overpelt), C. Bollen (Libost), G. Coolens (Antwerpen), fabrikanteninformatie Gedrukt op 100 % kringlooppapier. D/2000/6871/002

3 Inhoudstafel 1. Waarheen wijst de weg van het water? 5 2. Gebruik van regenwater 2.1 Waarom regenwater gebruiken? 2.2 De installatie van een regenwaterput 2.3 Dimensionering van regenwaterputten 2.4 Kosten en baten Bufferen en infiltreren 3.1 Waarom regenwater bufferen en infiltreren? 3.2 Onmiddellijke infiltratie in de ondergrond 3.3 Berging en infiltratie in een open voorziening 3.4 Berging en infiltratie in een ondergrondse voorziening 3.5 Dimensionering van infiltratievoorzieningen 3.6 Groen dak Individuele behandeling van afvalwater (IBA s) 4.1 Kleinschalige waterzuivering 4.2 Wat is huishoudelijk afvalwater? 4.3 Overzicht afvalwaterzuivering 4.4 De voorbehandeling 4.5 Compactsystemen voor biologische zuivering 4.6 Plantensystemen voor biologische zuivering 4.7 Systeemkeuze 4.8 Kostprijs Verklarende woordenlijst Nuttige adressen 79 3

4 De waterhuishouding van de woning Beleidskader De codes van goede praktijk Vuistregels voor opvang en afvoer van afval- en regenwater Verplichte aansluiting op het riool Samenvatting 4

5 1. Waarheen wijst de weg van het water? Als bouwer of verbouwer van een woning word je vaak vanuit je gemeentebestuur of vanuit het Vlaams Gewest geconfronteerd met tal van richtlijnen voor het lozen van je huishoudelijk afvalwater of van je regenwater. Het is echter niet altijd onmiddellijk duidelijk wat de reden is van die richtlijnen of verplichtingen en hoe je ze in de praktijk kunt toepassen. De "waterwegwijzer voor architecten" wil hierop een antwoord bieden. De titel "waterwegwijzer" slaat op het rationeler en duurzamer omspringen met het water dat in en om de particuliere woning gebruikt wordt. We hebben het in dit geval over de opvang en het gebruik van regenwater. Duurzaam met water omgaan betekent daarnaast ook dat we het afgevoerde water zo weinig mogelijk vervuilen. We geven hierbij aan in welke gevallen particulieren zelf hun afvalwater moeten zuiveren en hoe ze dat kunnen doen. Tenslotte wil de "waterwegwijzer" een praktische gids zijn met voorbeelden en directe antwoorden op de meest voorkomende vragen. De waterhuishouding van de woning Je regenwater dien je gescheiden van je afvalwater af te voeren en zoveel mogelijk in de woning te gebruiken. Op die manier krijgen de rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI s) minder verdund afvalwater binnen, wat hun werking ten goede komt. Hierdoor moeten ook de rioleringen voor afvalwater niet zo groot gedimensioneerd worden. Daarnaast zal het aantal keren dat gemengde rioleringen bij hevige regenval in de waterloop overstorten aanzienlijk verminderen. Het is ook belangrijk dat je het regenwater zo veel mogelijk ter plaatse houdt door het bijvoorbeeld te laten infiltreren. Op die manier wordt de grondwatertafel opnieuw aangevuld. In de eerste plaats kan je vermijden dat het regenwater afstroomt door geen ondoorlatende verharding aan te leggen. Je kan verder het regenwater van het dak opvangen en gebruiken. Zo bespaar je aanzienlijk op de waterfactuur en de waterheffing. Hoe en waar je je huishoudelijk afvalwater moet lozen, is afhankelijk van het gebied waarin je (ver)bouwt. Is er een riolering voor afvalwater, dan ben je verplicht hierop aan te sluiten. Leidt die riolering nu of in de toekomst naar een RWZI, dan loos je bij voorkeur zonder voorbehandeling. In ieder ander geval ben je verplicht zelf je afvalwater te zuiveren. Het spreekt voor zich dat deze bepalingen en verplichtingen heel wat praktische vragen oproepen bij (ver)bouwers en al wie hen daarbij begeleidt. Deze brochure wil tegemoet komen aan deze vragen aan de hand van praktische voorbeelden. 5

6 Beleidskader VLAREM II is het milieureglement van de Vlaamse regering, dat ingesteld is om onder meer aan de Europese richtlijn inzake behandeling van stedelijk afvalwater te voldoen. Deze richtlijn van de Europese Unie van 21 mei 1991 bepaalt dat de waterzuivering binnen een bepaalde termijn moet uitgebouwd worden. Een systeem van opvang en zuivering van huishoudelijk afvalwater is verplicht sinds 31/12/1998 voor agglomeraties van meer dan IE (Inwoner Equivalent) en zal verplicht zijn vanaf 31/12/2005 voor iedereen. Om aan deze voorwaarden te voldoen verdeelt Vlarem II de bevoegdheid voor het verzamelen en zuiveren van afvalwater onder het Vlaams Gewest, de gemeenten en de burgers. Deze bevoegdheidsverdeling wordt ook wel het driesporenbeleid genoemd: Het Vlaams Gewest is verplicht de bovengemeentelijke zuiveringsinfrastructuur (RWZI's en collectoren) uit te bouwen binnen de vastgestelde timing. De gemeenten worden geacht hun openbare riolering uit te bouwen, eveneens binnen de aangegeven timing. De gemeenten zijn eveneens verantwoordelijk voor kleinschalige waterzuiveringsinstallaties (KWZI s, IE). Waar het technisch niet haalbaar of financieel niet verantwoord is om individuele woningen aan te sluiten op een centrale zuivering, moet de burger zelf instaan voor de zuivering van het afvalwater. De VMM stelt jaarlijks in opdracht van de Vlaamse regering investeringsprogramma's op voor de bouw van RWZI s en toevoerleidingen (collectoren). Deze programma's worden ter goedkeuring voorgelegd aan de Vlaamse regering. Aquafin legt deze bovengemeentelijke zuiveringsinfrastructuur aan en staat in voor het beheer ervan. Daarnaast stelt de VMM ook subsidiëringsprogramma's op voor de gemeentelijke zuiveringsinfrastructuur: rioleringen en KWZI s. 6 De codes van goede praktijk Om het Vlaams Gewest, de gemeenten, de burgers en andere betrokkenen technische ondersteuning te geven bij de concrete uitvoering van de bepalingen in Vlarem II werden een aantal "codes van goede praktijk" uitgewerkt: code van goede praktijk voor de aanleg van openbare riolen en individuele voorbehandelingsinstallaties; code van goede praktijk voor de aanleg van kleinschalige rioolwaterzuiveringsinstallaties ( IE); code van goede praktijk voor regenwaterputten en infiltratievoorzieningen; code van goede praktijk voor de herwaardering van grachtenstelsels. De VMM zorgt voor de coördinatie en eindredactie van deze codes. Er is bovendien een gewestelijke bouwverordening die de minimale eisen in verband met regenwatergebruik bij nieuwbouw en verbouwing oplegt.

7 Vuistregels voor opvang en afvoer van afval- en regenwater Zuiveringszones De regels van Vlarem II voor de opvang en de afvoer van huishoudelijk afvalwater verschillen naargelang de zuiveringszone waarin men zich bevindt. ZONE A Dit gebied is gerioleerd. Het afvalwater is via de riolering aangesloten op een operationele RWZI. Zuiveringszones ZONE B Dit gebied is gerioleerd. De aansluiting op een operationele RWZI wordt voorzien door het Vlaams Gewest of door de gemeente via een goedgekeurd investeringsprogramma. ZONE C Dit gebied is gerioleerd. De aansluiting op een operationele RWZI wordt niet voorzien door het Vlaams Gewest of door de gemeente. Enkel de gerioleerde gebieden kunnen worden opgedeeld in zuiveringszones. Daarnaast zijn er de gebieden zonder riolering. Hier wordt het afvalwater nog dikwijls geloosd in een oppervlaktewater, een gracht of de bodem. Naargelang het gebied waarin de woning zich bevindt, gelden andere lozingsvoorwaarden. Verplichte lozing op riool Voor elk gerioleerd gebied geldt dat het huishoudelijk afvalwater verplicht in de openbare riolering geloosd moet worden. Het zijn de gemeenten die er moeten op toezien dat iedereen ook effectief en correct aansluit. De gemeente kan voorwaarden opleggen met betrekking tot de manier waarop je moet aansluiten op de openbare riolering. Centrale zuivering in een rioolwaterzuiveringsinstallatie In de zuiveringszones A en B wordt bij voorkeur geen septische put of een andere voorbehandeling geplaatst of wordt deze kortgesloten bij aansluiting op een RWZI. Op die manier komt de volledige vuillast op de RWZI aan en heeft de RWZI een optimaal rendement. Het kan zijn dat de gemeente toch een afscheidingsput voorschrijft om te vermijden dat er materiaal in de riolering gaat bezinken en dat er drijvend vuil in het riool terechtkomt. Dit drijvend vuil kan via de overstorten in de waterlopen terechtkomen en zorgt daar voor een optische vervuiling. Indien een afscheidingsput voorzien wordt, dient deze jaarlijks geruimd te worden en het slib moet naar een RWZI afgevoerd worden. 7

8 Individuele zuivering In de gebieden die niet aangesloten worden op een centrale zuivering, dit zijn zuiveringszone C en de niet-gerioleerde gebieden, moet de particulier zelf voor de zuivering van het afvalwater instaan. Voor bestaande lozingen is een goed werkende septische put voldoende. Nieuwe lozingen moeten een grondige, biologische zuivering voorzien: een individuele behandeling van afvalwater (IBA). Voor bestaande lozingen kan dit uiteraard ook gebeuren. Als financiële stimulans voor de aanleg van dergelijke systemen verleent het Vlaams Gewest aan de gebruikers een vrijstelling van de jaarlijkse afvalwaterheffing. Binnen het milieuconvenant tussen de gemeenten en het Vlaams Gewest kunnen gemeenten zich ertoe engageren een subsidie te geven voor individuele afvalwaterzuiveringsinstallaties. Het Vlaams Gewest doet daar dan nog eens een gewestelijke subsidie bovenop. Afkoppelen, gebruiken en infiltreren van regenwater Veel rioolbeheerders zagen vroeger in het aanleggen van riolering dé oplossing voor problemen van wateroverlast in bebouwde zones. Zo werden meestal gemengde rioolstelsels aangelegd: het afvalwater en het regenwater werden samen opgevangen en afgevoerd. In sommige gevallen ging men zelfs verontreinigde beken en grachten inbuizen en aansluiten op de riolering. Het gevolg hiervan is dat in natte periodes regenwater, gemengd met afvalwater, uit de rioleringen overstort in onze oppervlaktewateren. Door het inbuizen van grachten wordt het regenwater te snel afgevoerd en heeft het onvoldoende mogelijkheid om in de bodem te infiltreren. Bij lange droogteperiodes treden dan ook droogteverschijnselen op. Gemengde rioolstelsels voeren vaak ook drainagewater, infiltratiewater en beekwater af. Dit heeft een negatieve invloed op de werking van de RWZI, omdat het afvalwater er sterk verdund toekomt. Daarom streeft men ernaar het regenwater maximaal van het rioolstelsel af te koppelen en het te gebruiken, te infiltreren of vertraagd af te voeren. 8 Vanuit milieuoogpunt is de aanleg van een gescheiden afwateringssysteem de beste oplossing. Water dat van het publieke domein komt (wegen, parkings), wordt bij voorkeur via een grachtenstelsel afgevoerd. Bij het (ver)bouwen van een ééngezinswoning wordt regenwater best gescheiden afgevoerd. Dit kan door de gemeente worden verplicht. Voor een dakoppervlak vanaf 50 m 2 is men verplicht een regenwaterput aan te leggen. De overloop van de put wordt aangesloten op een infiltratievoorziening, een gracht, een oppervlaktewater of een regenwaterafvoerleiding van het gescheiden rioleringsstelsel. Slechts indien deze voorzieningen niet voorhanden zijn, wordt de overloop aangesloten op het gemengd riool. Voor bestaande woningen is de aanleg van een regenwaterput niet verplicht. Wel wil men de aanleg van een regenwaterput of een infiltratievoorziening financieel aanmoedigen. Gemeenten die hiervoor een subsidie geven, kunnen rekenen op een bijkomende premie van het Vlaams Gewest. De gebruiker heeft er trouwens alle baat bij om het regenwater op te vangen en te gebruiken aangezien daardoor de drinkwaterfactuur en de afvalwaterheffing dalen, wat een aanzienlijke besparing oplevert.

9 Verplichte aansluiting op het riool Ongeveer 80 % van de Vlamingen woont in een gebied waar een riolering en een centrale rioolwaterzuivering is voorzien. Particulieren hoeven daar niet in te staan voor het zuiveren van hun afvalwater. Wel zijn ze verplicht om aan te sluiten op de riolering. Hoe weet ik of ik moet aansluiten op een bestaande riolering? Samen met het Vlaams Gewest bepaalt de gemeente welke zones in aanmerking komen voor centrale rioolwaterzuivering en welke niet. Particulieren richten zich dus best rechtstreeks tot de gemeente om het antwoord te kennen op de bovenstaande vraag. Hoe sluit ik aan op de riolering? Ook de manier waarop moet worden aangesloten op de riolering wordt vaak bepaald door de gemeente. In de schema s op de volgende bladzijde geven we enkele algemene principes voor aansluitingen van de huisafvoerleidingen op het openbaar riool. Scheid de regenwaterafvoer in en om het huis van de afvalwaterafvoer en breng de twee waterstromen gescheiden naar de straat, ook al is er op het ogenblik enkel een gemengd riool. Dit wordt door vele gemeenten nu al opgelegd bij het (ver)bouwen. Op deze manier is het in de toekomst gemakkelijker om bij de heraanleg van het riool een gescheiden rioolstelsel te voorzien. Praktische tips bij de aanleg van de huisriolering Zorg ervoor dat het afvalwaterriool voldoende helling heeft (minimaal 1,5 %) om een goede afvoer van het bezinkbare materiaal te bekomen. De diameter van de afvalwaterleiding moet voldoende groot zijn (minimale diameter 10 cm voor een nuttige huisoppervlakte kleiner dan 500 m2), maar ook niet te groot om de afvoer niet te vertragen. Vermijd rechtstreekse aansluitingen op de riolering vanuit de kelderverdieping. Indien je toch afvalwater produceert in de kelder, gebruik dan bij voorkeur een pomp om dit eerst in de hoger gelegen afvalwaterriool op te pompen. Op deze manier vermijd je dat afvalwater vanuit het riool terugstroomt in je kelder wanneer het gemengd riool onder druk zou komen bij hevige regenval. Bij bestaande installaties in de kelder waarvan het afvalwater niet kan worden opgepompt, kan je een terugslagklep voorzien, alhoewel het oppompen bedrijfszekerder is. Zorg ervoor dat je kelderwanden waterdicht zijn. Vroeger werkten vele riolen vaak als een drainage, omdat ze niet altijd waterdicht waren. Bij heraanleg van de (waterdichte) riolen kan het grondwaterpeil stijgen, wat tot vochtproblemen kan leiden in kelders die niet waterdicht zijn. Ook indien je een infiltratievoorziening aanlegt, is een waterdichte kelder noodzakelijk. 9

10 * Gescheiden stelsel met twee hoofdriolen; vuilwaterafvoer (DWA) en regenwaterafvoer (RWA): de huisafvoerleidingen moeten gescheiden op de DWA en RWA afvoerleidingen worden aangesloten (bovenaanzicht). * Gescheiden stelsel met afkoppeling en infiltratie: vuilwaterafvoer (DWA) en afvoer van het regenwater (RWA) naar een regenwaterput, een gracht en/of infiltratievoorziening: de huisafvoerleidingen moeten gescheiden op de DWA afvoerleiding en de regenwatervoorzieningen worden aangesloten (bovenaanzicht). * Gemengd stelsel met ombouwmogelijkheid tot gescheiden stelsel: bij nieuwbouw of verbouwing moeten huisafvoerleidingen gescheiden naar de rooilijn gebracht worden, zodat in een latere fase zonder veel inspanningen kan worden omgeschakeld naar een gescheiden stelsel (bovenaanzicht). 10 De cijfers op de bovenstaande schema s komen overeen met de detailtekeningen op de volgende bladzijde.

11 1. Verbinding tussen twee verschillende materialen bij middel van speciale hulpstukken. 2. Toezichtspunt op huisaansluiting via een T-verbindingsstuk (langsdoorsnede). 3. Aansluiting op het hoofdafvalwaterriool bij middel van Y-verbindingsstuk (bovenaanzicht). 4. Aansluiting op het regenwaterriool of het gemengd riool via een geboord gat (dwarsdoorsnede). Men dient zich bij de technische dienst van de gemeente te informeren hoe en door wie deze aansluitingen mogen worden uitgevoerd. Deze werken mogen enkel door een gespecialiseerde aannemer met de aangepaste uitrusting en de nodige vakkennis worden uitgevoerd. 5. Regenwateraansluiting op infiltratie voorziening of geherwaardeerde gracht. 6. Samenbrengen van de 2 gescheiden huisafvoerleidingen door middel van hulpstukken en met één leiding verder naar het gemengd rioolstelsel (bovenaanzicht). 11

12 Samenvatting Afvoer van huishoudelijk afvalwater A ZUIVERINGSZONES B C niet-gerioleerd gebied Definitie Gerioleerd gebied, afvalwater komt terecht in een RWZI Gerioleerd gebied, afvalwater komt in de toekomst terecht in een RWZI Gerioleerd gebied, afvalwater zal niet in een RWZI terechtkomen Niet-gerioleerd gebied, afvalwater komt in het oppervlaktewater of de bodem terecht Aansluiting van huishoudelijk afvalwater op riool Verplicht Verplicht Verplicht Niet van toepassing Septische put Bij voorkeur niet Bij voorkeur niet Enkel voldoende bij bestaande lozingen Enkel voldoende bij bestaande lozingen Individuele zuivering Neen Neen Verplicht bij (ver)nieuwbouw Verplicht bij (ver)nieuwbouw Financiële ondersteuning voor een individuele zuivering Neen Neen Vrijstelling heffing en subsidies bij de bouw (Vlaams Gewest, provincie, gemeente) Vrijstelling heffing en subsidies bij de bouw (Vlaams Gewest, provincie, gemeente) Aanleg van regenwaterputten BESTAANDE WONINGEN (VER)NIEUWBOUW Niet verplicht, wel financieel aangemoedigd: gemeentelijke en gewestelijke subsidies Verplicht 12

13 ONs water is niet van ons alleen. 13

14 Waarom regenwater gebruiken? De installatie van een regenwaterput Dimensionering van regenwaterputten Kosten en baten 14

15 2. Gebruik van regenwater 2.1 Waarom regenwater gebruiken? Milieuvriendelijk Grondwater is maar beperkt beschikbaar. We moeten zorg dragen voor deze bron van drinkwater en de kwaliteit ervan. In verschillende streken in Vlaanderen is het grondwaterpeil al enorm gezakt. Hier zijn twee redenen voor. Enerzijds wordt er permanent grondwater opgepompt door privé-personen, industrie en producenten van drinkwater. Anderzijds wordt het grondwater minder gevoed, omdat er steeds verhard oppervlak (opritten, parkeerterreinen, wegen,...) bijkomt. Het snel afvoeren van het regenwater via de rioleringen leidt ook tot grote problemen in onze riolen, rioolwaterzuiveringsinstallaties en oppervlaktewateren. Bij regenweer kunnen de riolen en waterlopen de grote toevloed niet of nauwelijks aan, waardoor ze soms overstromen. Tijdens droog weer kampen veel waterlopen met een watertekort, waardoor de fauna en flora in en rond de waterloop kan aangetast worden. ons water komt niet uit de kraan Besparend Regenwater is gratis. Leidingwater moet betaald worden. Bovendien wordt de milieubelasting berekend aan de hand van het leidingwaterverbruik. In de nabije toekomst zullen de kostprijs van het leidingwater en de hieraan gekoppelde milieubelasting blijven stijgen. Trouwens, waarom drinkbaar leidingwater gebruiken voor toiletspoeling? Zachter Regenwater is zacht en dus beter voor de wasmachine: er is geen ontkalker nodig en het waspoederverbruik is kleiner. Het leidingwater (dit is meestal grondwater) daarentegen is op zeer veel plaatsen in Vlaanderen hard tot zeer hard. een toilet met spaartoets verbruikt tientallen liters water minder per dag 15

16 Hoeveel water verbruiken wij? Het gemiddelde dagelijkse waterverbruik per persoon in België en de verdeling over de verschillende verbruiksposten wordt weergegeven in de onderstaande tabel. In het totaal geeft dit een verbruik van 119 liter per persoon per dag. Dit is een gemiddelde waarde waarop een zeer grote spreiding zit. Verdeling van het huishoudelijk waterverbruik over de verschillende verbruiksposten VERBRUIKSPOST (LITER/DAG/PERSOON) % WC Tuin Schoonmaak Was Bad/Douche Vaat Koken TOTAAL Ook de verdeling van het verbruik over de verschillende toepassingen is een gemiddelde waar een grote spreiding op kan zitten (sommige mensen wassen elke week hun auto thuis, anderen nooit). Het verbruik van een gezin is dus niet enkel afhankelijk van het aantal personen, maar ook van de gewoontes. Je kan eenvoudig je verbruik nagaan: lees regelmatig de watermeter af of vergelijk de rekeningen van de watermaatschappij van de laatste jaren. Op deze manier kan je een goede schatting maken van je eigen verbruik. Hoe werkt een regenwaterput? Een goede uitvoering van de regenwaterput is belangrijk om de kwaliteit van het water te garanderen en het onderhoud tot een minimum te beperken. In dit geval zal regenwater, afkomstig van daken van gebouwen en voor gebruik in een regenwaterput opgeslagen, doorgaans voldoen aan de bacteriologische eisen zoals deze gelden voor zwemwater. Schema van een installatie voor regenwatergebruik VOORFILTER BIJVULLING OVERLOOP STURING 16 VLOTTERFILTER NIVEAU-SENSOR REGENWATERPOMP

17 Het regenwater van het dak wordt opgevangen in een regenwaterput. Een pomp verdeelt het water via een tweede circuit in het huis. Het water dat naar de put geleid wordt, moet eerst gefilterd worden. De regenwaterput is met een overloop beveiligd tegen overstromen. De keuze van het materiaal van de put, de inhoud, de filter vooraf, het type van pomp, de filter aan je pomp en welke oppervlakken je aan de regenwaterput aansluit, zijn allemaal te overwegen in functie van het gebruik van het regenwater. Voor WC spoeling, sproeien van de tuin, wassen van de auto en schoonmaak is het regenwater zo te gebruiken met enkel een voorzuivering. Wanneer je regenwater enkel voor de WC en de tuin gebruikt, kan je 40 % besparen op je leidingwaterverbruik. Wanneer je ook regenwater gebruikt voor de schoonmaak en de was, kan je al meer dan de helft van het leidingwater uitsparen. Het gebruik van regenwater voor de persoonlijke hygiëne is vanuit het oogpunt van de volksgezondheid af te raden. Dit vereist een verregaande zuivering en de permanente kwaliteit valt moeilijk te garanderen in zo een kleinschalig systeem. Je moet er ook rekening mee houden dat een groter regenwatergebruik een grotere regenwaterput en een groter dakoppervlak vereist. Leidingwater blijft noodzakelijk om te koken en om drogere periodes te kunnen overbruggen. Het is af te raden om ook het water van andere verharde oppervlakken dan het dakoppervlak naar de regenwaterput te leiden. De kans is reëel dat het regenwater wordt vervuild met zwevende stoffen, zand of detergenten. 2.2 De installatie van een regenwaterput De voorfilter Vóór de regenwaterput wordt een filter geplaatst om bezinkbare en zwevende stoffen tegen te houden. Je moet vermijden dat er vuil in de regenwaterput komt, want dat kan voor een verkleuring van het water zorgen en de filter aan de pomp belasten. Er zijn twee soorten voorfilters: zelfreinigende en niet-zelfreinigende. Een niet-zelfreinigende filterput is een kleine, ondiepe put aan het oppervlak. Hierin ligt een grof geweven zak gevuld met grind of ander grofkorrelig materiaal. Een dergelijke put moet regelmatig schoongemaakt worden om te vermijden dat het verwijderde organisch materiaal zou beginnen rotten. Bij langdurige vorst moet de put worden leeggemaakt. Omwille van deze nadelen is een niet-zelfreinigende filter af te raden. De zogenaamde zelfreinigende filters zijn volledig onderhoudsvrije systemen. Het water stroomt over een fijne filter in roestvrij staal. Als er dan bladeren of zand op de filter blijven liggen, worden die automatisch weggespoeld door het volgende water. Deze filters hebben twee uitgangen, één met gefilterd water die naar de regenwaterput leidt, de andere uitgang voert ongeveer 10 % van het water met het vuil af. Deze filters komen voor in verschillende vormen, namelijk als een put, als een cycloon of als een verticale filter in de regenafvoerbuis. Zelfreinigende putfilter 17

18 Cycloonfilters zijn gemaakt van kunststof en worden ingegraven. Ze kunnen het water filtreren van een dak met een oppervlakte tot 500 m 2. Filters in de afvoerbuis (valpijpfilters) bestaan in zink, koper of kunststof en bestaan in verschillende diameters. Voor een cycloonfilter is een minimale inbouwhoogte nodig, waardoor de leiding naar de waterput nogal diep kan komen te liggen. Bij een zelfreinigende filterput is deze inbouwhoogte iets minder groot. Valpijpfilters hebben ook een grote inbouwhoogte, maar worden bovengronds geïnstalleerd, zodat dit geen effect heeft op de diepteligging van de leiding naar de put. Bij het gebruik van valpijpfilters is wel één filter per valpijp nodig. Zelfreinigende valpijpfilter Zelfreinigende cycloonfilter Als je een zelfreinigende filter kiest, moet je natuurlijk ergens naartoe met het afspoelende water met vuil. Je kan het samen met de overloop naar een gracht of infiltratiebekken sturen. Een afvoer naar een ondergrondse infiltratievoorziening is niet mogelijk, omdat het vuil dan verstoppingen zou veroorzaken. Ook als de afvoer naar de riolering gaat via een terugslagklep is het verstoppingsgevaar groot. Er bestaan zelfreinigende filters met een opvangzeef die het vuil opvangt. De zeef kan worden uitgenomen om te worden leeggemaakt. Het verschil met een gewone filterput is dat in dit systeem het vuil zich ophoopt naast de filter en niet ervoor. Er zal ook nooit water blijven instaan, wat het gevaar van opvriezen wegneemt. 18

19 Detail van de toevoer van regenwater naar de put Zelfreinigende cycloonfilter met opvangzeef Dakgoten met een zogenaamde "spin" in de afloop, houden bladeren tegen. Deze goten moeten regelmatig geruimd worden, anders kunnen rottende bladeren de kwaliteit van het regenwater negatief beïnvloeden en de goot kan verstoppen. Met een zelfreinigende filterput daarentegen kan je een mogelijke verstopping van de filter vanop de grond verhelpen. De inkomende leiding in de regenwaterput mag eventueel bezonken slib op de bodem niet opwoelen. Daarom wordt de inlaat verlengd tot beneden in de put, met dan een bochtstuk van 180, zodat het water er zacht instroomt. De overloop van de regenwaterput De regenwaterput is voorzien van een overloop. Deze overloop treedt enkele tientallen keren per jaar in werking, waardoor een verversing van het water optreedt. Het is best om de overloop aan te sluiten op een infiltratieput, een infiltratiekom, een vijver of een gracht. Enkel als het niet anders kan, sluit de overloop aan op de riolering. Indien de overloop naar een gemengde riolering afgeleid wordt, dient een terugslagklep te worden geplaatst om te verhinderen dat er gemengd afvalwater vanuit het riool in de regenwaterput terechtkomt wanneer de riolering onder druk komt. De terugslagklep moet regelmatig worden nagekeken en onderhouden. De ingang van de overloopleiding moet worden uitgevoerd als een sifon, waarvan het uiteinde schuin is afgesneden in de richting van de put. Hier zijn verschillende redenen voor: Als de overloop met een terugslagklep is aangesloten op een riolering, moet de ingang van de overloop hoger liggen dan de hoogte van de buis. Dit is nodig om het water tegen te houden dat al is teruggestroomd voordat de terugslagklep volledig dicht is. Overloop met sifon De sifon werkt als een slot tegen geurhinder en ongedierte. Er treedt een spoeleffect op wanneer de put overloopt, waarbij het vuil dat op het wateroppervlak zou kunnen drijven, wordt weggespoeld. 19

20 De pomp Er bestaan verschillende soorten pompen, die elk hun voor- en nadelen hebben. De markt van pompen evolueert snel, zodat systemen die vroeger duur waren, tegenwoordig valabele alternatieven zijn. Vroeger werden vaak zuigerpompen gebruikt. Via een zuigermechanisme, aangedreven door een elektromotor, wordt water uit de tank aangezogen en in een drukvat geperst. Momenteel zijn deze pompen betrekkelijk duur en vragen ze veel onderhoud. Om die reden worden ze nauwelijks nog gebruikt. Daarom worden nu meestal centrifugaalpompen gebruikt. Dit zijn pompen waarbij de druk wordt opgebouwd door een schoepenwiel (waaier). Een hydrofoor met centrifugaalpomp is de combinatie van een drukvat met een centrifugaal pomp. In dit drukvat zit een membraan dat het water scheidt van een luchtkussen. De pomp vult het vat tot er een bepaalde druk wordt opgebouwd. Als er water wordt verbruikt, stijgt het luchtvolume en daalt de druk. Beneden een bepaalde druk, wordt het vat terug aangevuld. Dit is een goedkoop en betrouwbaar systeem. Het nadeel is dat de druk aan de ingang niet stabiel is, zodat er eventueel een drukregelaar nodig is. Deze pompen zijn ook eerder lawaaierig. Om het lawaai te beperken, kunnen centrifugaal pompen met meerdere waaiers worden gebruikt. Bij het gebruik van een drukvat kunnen zich bacteriën ontwikkelen op het membraan. Om deze redenen worden pompen met drukvat steeds minder gebruikt. Een pomp met elektronische sturing heeft geen reservoir. Zodra er water wordt verbruikt, daalt de druk een beetje en gaat de pomp hierop reageren. Deze drukgestuurde pompen zijn duurder, maar eisen geen bijkomende drukregelaar en zijn minder luidruchtig. De sturing op druk werkt ook als een beveiliging tegen drooglopen, aangezien de druk op dat moment wegvalt. Een dompelpomp staat op de bodem van de put en zuigt het water rechtstreeks aan. Dit is een duurder systeem dan een gewone pomp, maar het is geruisloos en je spaart plaats uit. Centrifugaalpomp met elektronische sturing De aanzuigleiding van de pomp mag niet van op de bodem vertrekken. Een minimale hoogte van de aanzuigleiding boven de bodem is nodig om eventueel bezonken slib niet mee op te pompen. Bovendien moet het uiteinde van de aanzuigleiding zich altijd voldoende diep onder water bevinden om te vermijden dat lucht wordt aangezogen. 20

SCHEMA REGENWATERPUT

SCHEMA REGENWATERPUT SCHEMA REGENWATERPUT 1.Voorfilter 2.Regenton 3.Rustige watertoevoer 4.Overloop 5.Vlotterfilter 6.Drukschakelaar 7.Regenwaterpomp 8.Besturingssysteem 9.Aftapkraan 9 6 7 8 1 1a a 1b 2 5 4 3 1. De voorfilter

Nadere informatie

waterwegwijzer voor architecten

waterwegwijzer voor architecten waterwegwijzer voor architecten Informatie van de Vlaamse overheid een handleiding voor duurzaam watergebruik in en om de particuliere woning Deze brochure wordt uitgegeven door de Vlaamse Milieumaatschappij

Nadere informatie

Hemelwater, een duurzame oplossing!

Hemelwater, een duurzame oplossing! 8 Hemelwater, een duurzame oplossing! Regenwater is in oorsprong van zeer goede kwaliteit. Deze kwaliteit gaat echter achteruit door contact met stoffen die zich bevinden in de lucht en op daken, door

Nadere informatie

Bijlage 4: regenwater, een duurzame oplossing

Bijlage 4: regenwater, een duurzame oplossing Bijlage 4: regenwater, een duurzame oplossing binnen 1 Regenwater is in oorsprong van zeer goede kwaliteit. Deze kwaliteit gaat echter achteruit door contact met stoffen die zich bevinden in de lucht en

Nadere informatie

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Wendy Francken Directeur VLARIO Inhoud Wetgevend kader Draagvlak Enkele technische aspecten Kosten en baten Duurzaamheid Wetgevend kader Waarom afkoppelen? vermindering

Nadere informatie

WINFORMATIE OVER REGENWATERGEBRUIK.doc

WINFORMATIE OVER REGENWATERGEBRUIK.doc INFORMATIE OVER REGENWATERGEBRUIK 1 Zuinig omspringen met drinkwater. Het gemiddeld drinkwaterverbruik in België schommelt rond 120 liter per dag en per inwoner. Hiervan gaat een groot deel naar het toilet

Nadere informatie

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS HEMELWATERBUFFERING en -RECUPERATIE Net zoals in andere Vlaams-Brabantse gemeenten gelden ook in Opwijk de bepalingen van de provinciale stedenbouwkundige

Nadere informatie

Regenwatergebruik bij woningen

Regenwatergebruik bij woningen Regenwatergebruik bij woningen Rainproof Een regenwatergebruikssysteem bespaart drinkwater en houdt regenwater vast. Dit regenwater kan gebruikt worden voor de wasmachine, de wc en de tuin. Regenwater

Nadere informatie

Gescheiden riolering voor bestaande woningen

Gescheiden riolering voor bestaande woningen Gescheiden riolering voor bestaande woningen een geschenk uit de hemel gebruik je nuttig. Daarom houden we hemelwater en afvalwater graag apart. WaT uit de hemel komt, hoort niet In de riolering Water

Nadere informatie

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR Project gemeente Schelle: Wegen- en rioleringsproject Steenwinkelstraat, Tuinlei, Hulstlei, A. Rodenbachplaats en Hoge Weg - Aanleg gescheiden riolering en wegenis - Status ontwerpfase - Raming totaalproject:

Nadere informatie

Opvang en afvoer van regenwater Een bevraging bij huishoudens in Vlaanderen

Opvang en afvoer van regenwater Een bevraging bij huishoudens in Vlaanderen Opvang en afvoer van regenwater Een bevraging bij huishoudens in Vlaanderen DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Opvang en afvoer van regenwater - Een bevraging bij huishoudens in Vlaanderen Samenstellers Peter

Nadere informatie

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom Infovergadering project: Betonweg Ellikom Doortocht centrum Ellikom Infrax Elektriciteit Aardgas Kabeltelevisie Riolering De taken van Infrax riolering Investeringen Onderhoud en exploitatie Project ontwerpen

Nadere informatie

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen.

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 5 - POMPPUTTEN EN BUFFERPUTTEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding

Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding RO-01-131028 Waarvoor dient dit formulier? Met dit formulier kunt u nagaan

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Deel 2: Afwateringssysteem De Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers. Slim omgaan met regenwater

Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers. Slim omgaan met regenwater Nieuwe regelgeving voor bouwers en verbouwers Slim omgaan met regenwater Bouwt of verbouwt u? Dan moet u vanaf 1 januari 2014 rekening houden met een nieuwe Vlaamse verordening. Die verplicht u om regenwater

Nadere informatie

Milieu. Subsidiereglement voor het plaatsen van een hemelwaterinstallatie. Art. 1.- Definities:

Milieu. Subsidiereglement voor het plaatsen van een hemelwaterinstallatie. Art. 1.- Definities: Milieu. Subsidiereglement voor het plaatsen van een hemelwaterinstallatie Art. 1.- Definities: dakoppervlakte: horizontale projectie van de buitenafmetingen van het dak; hemelwater: verzamelnaam voor regen,

Nadere informatie

Gemeentelijk subsidiereglement voor het plaatsen en gebruiken van regenwaterputten door particulieren plaatsing vanaf 01/01/2009

Gemeentelijk subsidiereglement voor het plaatsen en gebruiken van regenwaterputten door particulieren plaatsing vanaf 01/01/2009 Gemeentelijk subsidiereglement voor het plaatsen en gebruiken van regenwaterputten door particulieren plaatsing vanaf 01/01/2009 Artikel 1: Definities. horizontale dakoppervlakte hemelwater hemelwaterput

Nadere informatie

Herent afgekoppeld Juli 2008

Herent afgekoppeld Juli 2008 Herent a fgekoppeld Juli 2008 2 WOORD VOORAF Beste inwoner, De bescherming van ons leefmilieu is een van de prioriteiten van onze gemeente. En het milieu beschermen betekent uiteraard milieuverontreiniging

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer gemeente Ede november 2007 Regenwater afkoppelen? zo doet u dat! De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer van uw dak af te koppelen. Of u bent dit

Nadere informatie

DOSSIER INFOBOX EEN GOED REGENWATERSYSTEEM REGELGEVING REGENWATER

DOSSIER INFOBOX EEN GOED REGENWATERSYSTEEM REGELGEVING REGENWATER INFOBOX DOSSIER EEN GOED REGENWATERSYSTEEM De Vlaming verbruikt gemiddeld 120 liter drinkwater per dag. Hiervan gaat een groot deel naar het doorspoelen van toiletten, de wasmachine, de tuin of het schoonmaken.

Nadere informatie

stad brugge woondienst

stad brugge woondienst stad brugge woondienst GEMEENTELIJK REGLEMENT VOOR HET VERLENEN VAN EEN PREMIE VOOR HET AFKOPPELEN VAN DE HEMELWATERAFVOER VAN HET GEMEENTELIJK RIOLERINGSNET EN HET GEBRUIK VAN HEMELWATER BIJ BESTAANDE

Nadere informatie

1. Rioleringssystemen

1. Rioleringssystemen 1. Rioleringssystemen 1.1 Soorten afwateringssystemen Onder riool wordt in deze tekst verstaan : een buis onder de grond waarin afvalwater en/of regenwater of ander parasitair water wordt getransporteerd.

Nadere informatie

Stedelijk aanmoedigingsreglement inzake de aanleg van een hemelwaterinstallatie bij bestaande particuliere gebouwen

Stedelijk aanmoedigingsreglement inzake de aanleg van een hemelwaterinstallatie bij bestaande particuliere gebouwen Stedelijk aanmoedigingsreglement inzake de aanleg van een hemelwaterinstallatie bij bestaande particuliere gebouwen Artikel 1 - Definities Hemelwater Hemelwaterinstallatie Horizontale dakoppervlakte Verharde

Nadere informatie

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket 1. Het Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Wilt u hemelwater voornamelijk in uw woning gebruiken (vb. voor het spoelen van de toiletten, de wasmachine ) en wilt

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

KEURING VAN UW PRIVATE WATERAFVOER

KEURING VAN UW PRIVATE WATERAFVOER KEURING VAN UW PRIVATE WATERAFVOER TMVW moet er als integraal waterbedrijf mee voor zorgen dat het afvalwater op een efficiënte manier afgevoerd en gezuiverd wordt. Maar ook uw private waterafvoer speelt

Nadere informatie

FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN

FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

STEDELIJK AANMOEDIGINGSREGLEMENT INZAKE DE AANLEG VAN EEN HEMELWATERINSTALLATIE BIJ BESTAANDE PARTICULIERE GEBOUWEN

STEDELIJK AANMOEDIGINGSREGLEMENT INZAKE DE AANLEG VAN EEN HEMELWATERINSTALLATIE BIJ BESTAANDE PARTICULIERE GEBOUWEN Artikel 1 - Definities Hemelwater Verzamelnaam voor regen, sneeuw en hagel, met inbegrip van dooiwater (in niet-verontreinigde toestand) Hemelwaterinstallatie Het geheel van een reservoir voor het opvangen

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over afkoppelen

Veelgestelde vragen over afkoppelen 1 Veelgestelde vragen over afkoppelen Inhoudsopgave 1. Wat is afkoppelen?... 2 2. Waarom afkoppelen?... 2 3. Afkoppelen, hoe werkt dat?... 3 4. Wanneer wordt mijn straat afgekoppeld?... 3 5. Welk beleid

Nadere informatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie Deel 1. Inlichtingen te verstrekken door de particulier 1. Administratieve gegevens Naam aanvrager:... Adres aanvrager:... Adres installatie (enkel indien verschillend van adres aanvrager):... Nummer financiële

Nadere informatie

09/06/2015. Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle

09/06/2015. Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle 09/06/2015 Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling van het project 2. Detail voorstelling (door studiebureau) 3. Voorstelling

Nadere informatie

CORRECT SCHEIDEN & AFVOEREN VAN AFVALWATER & REGENWATER

CORRECT SCHEIDEN & AFVOEREN VAN AFVALWATER & REGENWATER CORRECT SCHEIDEN & AFVOEREN VAN AFVALWATER & REGENWATER AANSLUITPLICHT Als de openbare weg voorzien is van openbare riolering ben je in algemene regel verplicht om hier met het afvalwater op aan te sluiten

Nadere informatie

De brongerichte aanpak van de waterproblematiek Visie vanuit de gewestelijke overheid

De brongerichte aanpak van de waterproblematiek Visie vanuit de gewestelijke overheid De brongerichte aanpak van de waterproblematiek Visie vanuit de gewestelijke overheid Ingeborg Barrez Diensthoofd uitbouw en beheer saneringsinfrastructuur Inhoud Een brongerichte aanpak Visie Scheiden

Nadere informatie

Infovergadering bewoners woensdag 19 januari 2011. www.mebumar.be

Infovergadering bewoners woensdag 19 januari 2011. www.mebumar.be Infovergadering bewoners woensdag 19 januari 2011 Programma 1. Verwelkoming Gemeente Hulshout 2. Voorstelling Hidrorio Gemeentelijke rioleringsbeheerder Pidpa/Hidrorio 3. Toelichting bij het ontwerp Studiebureau

Nadere informatie

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013 Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen VVSG 22 oktober 2013 Programma Korte voorstelling Afkoppelen van hemelwater in Vlaanderen Plan van aanpak afkoppelingen Infrax

Nadere informatie

Rioleringsproject Gemeente Waasmunster. Infovergadering gemeente Waasmunster 1

Rioleringsproject Gemeente Waasmunster. Infovergadering gemeente Waasmunster 1 Rioleringsproject Gemeente Waasmunster Infovergadering gemeente Waasmunster 1 Inhoud Wie is RioP? Wat doet RioP? Doelstellingen project Wat is afkoppelen? Wat is een gemengd stelsel? Wat is een gescheiden

Nadere informatie

Veel gestelde vragen. http://www.grafonline.be/

Veel gestelde vragen. http://www.grafonline.be/ Veel gestelde vragen 1. Waarom zou ik regenwater gebruiken? 2. Uit welke componenten moet een installatie voor regenwaterrecuperatie bestaan? 3. Waarom zou ik een ondergrondse tank uit kunststof nemen?

Nadere informatie

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Info-avond 24/04/2014 Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wettelijk kader Waarom scheiden? Wat is afkoppelen?

Nadere informatie

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder in de tuin Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder Wateroverlast door verandering van het klimaat Een wadi is een verlaging in een grasveld of tuin, waar water

Nadere informatie

EEN BODEM VOOR WATER

EEN BODEM VOOR WATER EEN BODEM VOOR WATER Hemel en grondwaterbeleid Breda 2011 RWZI De gemeente is verantwoordelijk voor de afvoer van afvalwater naar de rioolwaterzuivering (RWZI: een soort wasmachine voor water). RWZI De

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

Regenwater leid je niet om de tuin!

Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater is te waardevol om direct het riool in te laten lopen. Vang het op en gebruik het goed. Kijk voor tips op www.denhaag.nl/water Regenwater leid je niet om

Nadere informatie

Keuring prive-riolering

Keuring prive-riolering Keuring prive-riolering Hoe kan dit op een kwalitatieve en efficiënte manier georganiseerd worden? Wanneer? 1. Eerste ingebruikname 2. Belangrijke wijzigingen 3. Vaststelling van een inbreuk 4. Bij aanleg

Nadere informatie

Doornbergstraat De Egdstraat, Hamerstraat, Grote Meur, Langdorpsesteenweg, Testeltsesteenweg, Peperstraat, Buikpoelstraat & Broekstraat

Doornbergstraat De Egdstraat, Hamerstraat, Grote Meur, Langdorpsesteenweg, Testeltsesteenweg, Peperstraat, Buikpoelstraat & Broekstraat Doornbergstraat De Egdstraat, Hamerstraat, Grote Meur, Langdorpsesteenweg, Testeltsesteenweg, Peperstraat, Buikpoelstraat & Broekstraat TOELICHTING BIJ AFKOPPELINGEN OP PRIVAAT DOMEIN 1 6 JUNI 2012, THEATERZAAL

Nadere informatie

Water. Inleiding. Keuze 1: beperking van de bebouwde oppervlakte... 3 Keuze 2: hemelwater gebruiken... 3 Voordelen... 3 Praktijk... 3 Wetgeving...

Water. Inleiding. Keuze 1: beperking van de bebouwde oppervlakte... 3 Keuze 2: hemelwater gebruiken... 3 Voordelen... 3 Praktijk... 3 Wetgeving... p. 1 Inleiding Water is essentieel voor de mens, zijn omgeving en het voortbestaan van het leven op aarde. Amper 0,26% van het aanwezige water op aarde is beschikbaar voor de mens, en zowel in de ons omringende

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 10 MAART 1999. - Omzendbrief OW98/4 betreffende aanleg van riolen langs gewestwegen. - Deelname in de kosten door de administratie Wegen en Verkeer (AWV). - Trefwoorden

Nadere informatie

Hoe behandel ik mijn afvalwater?

Hoe behandel ik mijn afvalwater? 19 Hoe behandel ik mijn afvalwater? Zuivering rond het huis Een groot deel van de Vlaamse gezinnen zal zelf moeten instaan voor de zuivering van het huishoudelijk afvalwater. De behandeling van afvalwater

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Opvang en gebruik van hemelwater

Opvang en gebruik van hemelwater Opvang en gebruik van hemelwater Vorming Eco-Renovatie 21.01.2010 Liesbeth Vos WTCB liesbeth.vos@bbri.be Technologische Dienstverlening Brussel: http://www.wtcb.be/go/td-ecobouw (met de steun van het Brussels

Nadere informatie

Het besluit treedt in werking op 1 februari 2005.

Het besluit treedt in werking op 1 februari 2005. besluit van de Vlaamse regering van 1 oktober 2004 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratie-voorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden

Nadere informatie

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat Gertjan Winten Waarom zijn we hier samen? Waarom deze werken? Wat gaat er veranderen? Hoe zullen de werken verlopen? Vragenronde 15-12-2010 Aquafin partner for

Nadere informatie

DSI regenwater infiltratie.

DSI regenwater infiltratie. DSI regenwater infiltratie. De adequate oplossing van een actueel probleem. Klimaatverandering. Het klimaat verandert. Met als gevolg een toename van de duur en frequentie van wateroverlast, verkeersonveiligheid

Nadere informatie

regen water Regenwater: hemels geschenk Vuistregels voor het opvangen en benutten van regenwater in huis.

regen water Regenwater: hemels geschenk Vuistregels voor het opvangen en benutten van regenwater in huis. regen Regenwater: een water hemels geschenk Vuistregels voor het opvangen en benutten van regenwater in huis. Deze brochure is een uitgave van het provinciaal samenwerkingsverband voor de ondersteuning

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

Waterwegwijzer bouwen en verbouwen

Waterwegwijzer bouwen en verbouwen Waterwegwijzer bouwen en verbouwen COLOFON Deze brochure is een uitgave van de Vlaamse Milieumaatschappij Met dank aan en in samenwerking met: Wendy Francken (VLARIO - kenniscentrum en overlegplatform

Nadere informatie

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo Presentatie Wateroverlast AOC Oost Almelo Inhoud - Intro wateroverlast - Afbeeldingen wateroverlast - Opdracht 1 Oorzaken wateroverlast - Oorzaken wateroverlast - Mogelijk oorzaken - Opdracht 2 Oplossingen

Nadere informatie

Donderdag 9 februari 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Donderdag 9 februari 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Donderdag 9 februari 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vlario-studienamiddag Beleid en Overleg Vlaams Parlement Geachte aanwezigen, Welkom in het Vlaams

Nadere informatie

Subsidieaanvraag hemelwaterinstallatie en/of infiltratievoorziening

Subsidieaanvraag hemelwaterinstallatie en/of infiltratievoorziening Subsidieaanvraag hemelwaterinstallatie en/of infiltratievoorziening Ontvangstdatum Gemeentebestuur Destelbergen Dienst Leefmilieu Dendermondesteenweg 430, 9070 DESTELBERGEN Tel. 09 218 92 60 Fax 09 228

Nadere informatie

Regenwaterputten. Waarom regenwater gebruiken?

Regenwaterputten. Waarom regenwater gebruiken? Waarom regenwater gebruiken? Regenwaterputten Het gemiddeld drinkwaterverbruik in België ligt ongeveer op 130 liter per dag en per inwoner. Hiervan gaat een groot deel naar de douche, het toilet en de

Nadere informatie

Waterhuishouding in de Contreie

Waterhuishouding in de Contreie Waterhuishouding in de Contreie Water speelt een belangrijke rol in de Contreie. Er is bij de ontwikkeling van deze woonwijk gekozen om het regenwater of te infiltreren in de bodem of hiermee de omliggende

Nadere informatie

- hemelwater : verzamelnaam voor regen, sneeuw en hagel, met inbegrip van dooiwater;

- hemelwater : verzamelnaam voor regen, sneeuw en hagel, met inbegrip van dooiwater; Gemeentelijke verordening betreffende de lozing van huishoudelijk afvalwater, de verplichte aansluiting op de openbare riolering en de afkoppeling van hemelwater afkomstig van particuliere woningen. Artikel

Nadere informatie

Waarom hemelwater bufferen en infiltreren? Welke infiltratietechnieken bestaan er?

Waarom hemelwater bufferen en infiltreren? Welke infiltratietechnieken bestaan er? Bijlage 5: infiltratie 2 Waarom hemelwater bufferen en infiltreren? Regenwater snel afvoeren via verharde oppervlakten en gemengde rioleringen, zoals dat nu meestal gebeurt, heeft een negatieve invloed

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

Ondergrondse water gamma. Inleiding. Omschrijving van de tanks. Grondstoffen

Ondergrondse water gamma. Inleiding. Omschrijving van de tanks. Grondstoffen Ondergrondse water gamma Inleiding Omschrijving van de tanks De Titan Eko tanks in polyethyleen zijn bestemd voor het voorbehandelen van afvalwater afkomstig van woningen, collectiviteiten, kantoren en

Nadere informatie

Hoe je woning beschermen?

Hoe je woning beschermen? pagina 1 van 5 VLAANDEREN.BE (HTTP://WWW.VLAANDEREN.BE/NL) vmm.be (https://www.vmm.be) Hoe je woning beschermen? Overstromingen en wateroverlast zijn van alle tijden en kunnen we niet vermijden. Maar met

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? l 1. 120 liter l 2. 80 liter l 3. 200 liter 2.

Nadere informatie

Dorsthoeveweg en Brouwersdreef - Aanleg Riolering en wegenis -

Dorsthoeveweg en Brouwersdreef - Aanleg Riolering en wegenis - Voorstelling bewonersvergadering dag maand 2013 Project Bonheiden: Dorsthoeveweg en Brouwersdreef - Aanleg Riolering en wegenis - Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van

Nadere informatie

water Regenwater: hemels geschenk Vuistregels voor het opvangen en benutten van regenwater in huis.

water Regenwater: hemels geschenk Vuistregels voor het opvangen en benutten van regenwater in huis. 'Regenwater, een hemels geschenk' is de zevende uitgave in deze reeks milieubrochures. Telkens krijgt de lezer duidelijke informatie over hoe hij/zij milieuvriendelijker kan leven. regen Regenwater: een

Nadere informatie

RECUPERATIE REGENWATER EN INFILTRATIE CONCRETE VOORBEELDEN EN ELEMENTEN VOOR EEN GOEDE DIMENSIONERING

RECUPERATIE REGENWATER EN INFILTRATIE CONCRETE VOORBEELDEN EN ELEMENTEN VOOR EEN GOEDE DIMENSIONERING 1 Integraal beheer van het regenwater op het perceel Leefmilieu Brussel RECUPERATIE REGENWATER EN INFILTRATIE CONCRETE VOORBEELDEN EN ELEMENTEN VOOR EEN GOEDE DIMENSIONERING Johan Vanmarsenille 1 Doelstelling(en)

Nadere informatie

Provincie Vlaams-Brabant Provinciale stedenbouwkundige verordeningen hemelwater: aanstiplijst

Provincie Vlaams-Brabant Provinciale stedenbouwkundige verordeningen hemelwater: aanstiplijst Provincie Vlaams-Brabant Provinciale stedenbouwkundige verordeningen hemelwater: aanstiplijst versie 1/3/2007 gemeente. Waarvoor dient dit formulier? Met dit formulier kunt u nagaan of uw aanvraag voldoet

Nadere informatie

grundfos BETROUWBARE DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN &SBA DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN

grundfos BETROUWBARE DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN &SBA DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN grundfos BETROUWBARE DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN SB &SBA DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN GRUNDFOS POMP OPLOSSINGEN De Grundfos dompelbare pompoplossingen zijn beschikbaar in verschillende uitvoeringen,

Nadere informatie

Infovergadering 02-09-2014. Balkweg - Terbekeweg. riolerings- en inrichtingswerken

Infovergadering 02-09-2014. Balkweg - Terbekeweg. riolerings- en inrichtingswerken Infovergadering 02-09-2014 Balkweg - Terbekeweg riolerings- en inrichtingswerken Riolerings- en inrichtingswerken Balkweg / Terbekeweg - Aanleiding tot de werken. - Wat gebeurt er in uw straat? - Toegankelijkheid.

Nadere informatie

UITTREKSEL UIT HET NOTULENBOEK VAN DE GEMEENTERAAD ZITTING VAN 11/12/2008

UITTREKSEL UIT HET NOTULENBOEK VAN DE GEMEENTERAAD ZITTING VAN 11/12/2008 PROVINCIE EN ARRONDISSEMENT ANTWERPEN GEMEENTE KONTICH UITTREKSEL UIT HET NOTULENBOEK VAN DE GEMEENTERAAD ZITTING VAN 11/12/2008 Aanwezig: J. Van linden Burgemeester-Voorzitter A. Kempenaers, L. Blommaerts,

Nadere informatie

Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002

Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002 Wat is er, met dit advies gebeurt? Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002 Titel:Nederland onder laten lopen is dat beleid? Arcadis geef een advies

Nadere informatie

Premieformulier voor de aanleg van een individuele Zuiveringsinstallatie met/zonder hemelwater put

Premieformulier voor de aanleg van een individuele Zuiveringsinstallatie met/zonder hemelwater put Premieformulier voor de aanleg van een individuele Zuiveringsinstallatie met/zonder hemelwater put Deel 1 : Inlichtingen te verstrekken door de particulier. 1. Administratieve gegevens. Naam aanvrager:...

Nadere informatie

www.regenwater.com Tuin Woningbouw Regenwater Regenwater Tuin Utiliteitsbouw Regenwater Grijswater Infiltratie Afvalwater

www.regenwater.com Tuin Woningbouw Regenwater Regenwater Tuin Utiliteitsbouw Regenwater Grijswater Infiltratie Afvalwater www.regenwater.com Afvalwater Infiltratie Grijswater Utiliteitsbouw Woningbouw in de tuin paal RVS Ondergrondse tuintankfilter Flatline regenwatertank (zie pagina 6) Dompelpomp X-Press tankfilter X-Press

Nadere informatie

Louis Huybrechtsstraat - Aanleg riolering en wegenis -

Louis Huybrechtsstraat - Aanleg riolering en wegenis - Project Borsbeek: Louis Huybrechtsstraat - Aanleg riolering en wegenis - 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Louis Huybrechtsstraat 3. Gescheiden riolering 4. Afkoppeling praktisch

Nadere informatie

Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid. Infiltratiekratten

Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid. Infiltratiekratten Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid Infiltratiekratten Eigentijds infiltreren De laatste decennia is er een aanzienlijke toename aan bebouwde oppervlakte (bebouwing en bestrating). Hierdoor

Nadere informatie

Gemeenteraad versie 8 september 2005 1 /6

Gemeenteraad versie 8 september 2005 1 /6 Art. 1. Definities - Afvalwater: water waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, met uitzondering van niet-verontreinigd hemelwater; - Hemelwater: verzamelnaam

Nadere informatie

0.0.A TECHNISCHE DIENST - MILIEU AANPASSING SUBSIDIEREGLEMENT DUURZAAM OMGAAN MET WATER - GOEDKEURING

0.0.A TECHNISCHE DIENST - MILIEU AANPASSING SUBSIDIEREGLEMENT DUURZAAM OMGAAN MET WATER - GOEDKEURING 0.0.A TECHNISCHE DIENST - MILIEU AANPASSING SUBSIDIEREGLEMENT DUURZAAM OMGAAN MET WATER - GOEDKEURING Voorgeschiedenis Op 27 februari 2007 keurde de gemeenteraad het subsidiereglement duurzaam omgaan met

Nadere informatie

Project : DEE6C002 Gemeente : Deerlijk. Wouter Degroote, afkoppelingsdeskundige Aquafin

Project : DEE6C002 Gemeente : Deerlijk. Wouter Degroote, afkoppelingsdeskundige Aquafin Project : DEE6C002 Gemeente : Deerlijk Wouter Degroote, afkoppelingsdeskundige Aquafin 1 Inhoud Wie is RIOPACT? Wat doet RIOPACT? Wat is afkoppelen? Wat is een gemengd stelsel? Wat is een gescheiden stelsel?

Nadere informatie

Drainage. Horizontaal en Verticaal. www.infiltratie.com. Ontdek de mogelijkheden van regenwater. Regenwater. Woningbouw. Regenwater.

Drainage. Horizontaal en Verticaal. www.infiltratie.com. Ontdek de mogelijkheden van regenwater. Regenwater. Woningbouw. Regenwater. Drainage Horizontaal en Verticaal Woningbouw Drinkwater utiliteitsbouw Grijswater Afkoppelen & infiltratie Afvalwater Breaktanks DEHOUST Tanks www.infiltratie.com Ontdek de mogelijkheden van regenwater

Nadere informatie

Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel

Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel De heer M.C.M. Sieben is voornemens een nieuwe rundveestal op te richten op het perceel, kadastraal bekend als gemeente Nederweert, sectie

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE VERORDENING. Lozing huishoudelijk afvalwater Aansluiting openbare riolering Afkoppelen hemelwater

GEMEENTELIJKE VERORDENING. Lozing huishoudelijk afvalwater Aansluiting openbare riolering Afkoppelen hemelwater GEMEENTELIJKE VERORDENING Lozing huishoudelijk afvalwater Aansluiting openbare riolering Afkoppelen hemelwater Definities Artikel 1 - Afvalwater:water waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich

Nadere informatie

een wadi voor de opvang van regenwater meer extreem natte periodes

een wadi voor de opvang van regenwater meer extreem natte periodes In gewone woonwijken verzamelt het regenwater zich vanaf daken en straten in de riolering, waarna het naar het oppervlaktewater of samen met het huishoudelijke afvalwater naar een rwzi stroomt. In het

Nadere informatie

Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1

Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1 Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1 Agenda Verwelkoming door dhr. M. Vos, burgemeester Inleiding door dhr. G. Kersten, schepen van mobiliteit Toelichting ontwerpplannen door mevr. K. Loos, AWV Toelichting

Nadere informatie

Infovergadering 28-01-2014. Wijk Molenveld Eppegem. riolerings- en wegenwerken

Infovergadering 28-01-2014. Wijk Molenveld Eppegem. riolerings- en wegenwerken Infovergadering 28-01-2014 Wijk Molenveld Eppegem riolerings- en wegenwerken Info 28-01-2014 Riolerings- en wegenwerken wijk Molenveld - Aanleiding tot de werken. - Wat gebeurt er in uw straat? - Uitvoering

Nadere informatie

Aanvraag rioolvergunning

Aanvraag rioolvergunning Aanvraag rioolvergunning Persoonlijke gegevens Vul hier uw persoonlijke gegevens in. De aanvrager moet de eigenaar zijn Voorletters Tussenvoegsels Naam Straatnaam en huisnummer Postcode Woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4 Module C2200 Hydraulisch functioneren van regenwatervoorzieningen Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4 2 Kader en uitgangspunten 6 2.1 Systematiek

Nadere informatie

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata!

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata! Timing Start werken Voorbereidende werken: 26 januari (= weg afgesloten) Nutsmaatschappijen: 2 februari Aannemer wegenis: 16 maart Duur werkzaamheden wegenis 150 werkdagen Vermoedelijke einde der werken

Nadere informatie

Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA

Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA (versie 13.03.2006) ALVERINGEM, DE PANNE en NIEUWPOORT Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA - (versie 13.03.2006) p. 1/8 INHOUDSOPGAVE 1. Toepassingsgebied

Nadere informatie

Waterwegwijzer bouwen en verbouwen

Waterwegwijzer bouwen en verbouwen Waterwegwijzer bouwen en verbouwen COLOFON Deze brochure is de 2e druk van de Waterwegwijzer bouwen en verbouwen en is een uitgave van de Vlaamse Milieumaatschappij Met dank aan en in samenwerking met:

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Ingeborg Barrez

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Ingeborg Barrez Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Ingeborg Barrez Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Opmaak

Nadere informatie

Gebruik uw gratis regenwater!

Gebruik uw gratis regenwater! Gebruik uw gratis regenwater! Bestel bij de grootste online regenwatershop! www.regenwatershop.com Kolk 52, NL-4241 TJ Arkel info@regenwatershop.com Met deze brochure februari-2008 komen alle voorgaande

Nadere informatie