Wat wij weten van wiegendood

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat wij weten van wiegendood"

Transcriptie

1 Wat wij weten van wiegendood Samenvatting van actuele gegevens en inzichten, die kan dienen als uitgangspunt voor een spreekbeurt of als basis voor een scriptie. Wiegendood is het plotseling, onverwacht en ogenschijnlijk niet te verklaren overlijden van een baby. Als het gebeurt, is het vrijwel altijd in het eerste levensjaar, maar het komt ook een enkele keer later voor. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) registreert sinds 1980 de overleden baby s tussen 7 dagen en 1 jaar in de categorie SIDS/wiegendood. In 2013 waren dat 10 kinderen, het laagste aantal sinds het begin van de registraties. Voordien was 2006 met 11 het beste jaar. Sinds de eeuwwisseling is de incidentie onder de 20 gebleven. In relatie tot het aantal levendgeborenen registreert Nederland, in vergelijking met andere landen en vergeleken met enkele decennia geleden, voorbeeldig en verheugend lage incidenties. Afgezien van de ogenschijnlijke stabilisatie op het huidige lage niveau vertoont de statistiek sinds 1987 (terug van buik- naar rugligging) een vrijwel onafgebroken daling. In die periode is de aandacht voor risicofactoren sterk toegenomen en zijn de daarop gebaseerde aanbevelingen voor preventie wijd verspreid. De huidige incidentie bevindt zich weer op het niveau van 50 jaar geleden. Wiegendood tussen 1 en 2 jaar wordt niet door het CBS geregistreerd. In de meeste jaren is er in die leeftijdsgroep sprake van enkele gevallen. Afhankelijk van de toestemming van de ouders volgt na het overlijden een zo uitvoerig mogelijk onderzoek. De eisen die aan een volledig postmortaal onderzoek worden gesteld, zijn internationaal afgesproken. De geschiedenis van het kind moet bekend zijn, een uitgebreid lichamelijk onderzoek wordt verricht door een kinderarts, en er heeft een zorgvuldige lijkschouwing plaats; het sluitstuk is obductie. Pas wanneer ook dan de dood niet kan worden verklaard, mag men spreken van SIDS, sudden infant death syndrome. GEEN ZIEKTEPATRONEN Het staat wel vast dat er niet één oorzaak voor wiegendood is. Van ziektepatronen is geen sprake. Van erfelijke invloed is slechts bij uitzondering gebleken. Waarschijnlijk gaat het om verscheidene factoren die samen een slapend kind in een moeilijke situatie brengen. De baby reageert in de slaap niet goed op die benarde situatie en overlijdt. Men weet dat het bij de meeste baby s een falen van de ademhaling is, en niet in eerste instantie een hartstilstand, dat de dood veroorzaakt. In de zuigelingenleeftijd is de regulatie van de ademhaling tijdens de slaap kwetsbaarder dan op latere leeftijd. In een nog onbekend aantal gevallen kan een hartritmestoornis de verklaring zijn. Vanzelfsprekend kan men met kleine kinderen geen experimenten doen. Daarom is veel geleerd door middel van grote studies naar de kenmerken van baby's die aan wiegendood overlijden. Ook ettelijke risicofactoren zijn langs die weg in kaart gebracht. Dit soort onderzoek, waarbij men iets te weten komt over de kansen die groepen kinderen lopen en niet zo zeer wat precies de kans is dat één bepaalde baby komt te overlijden, noemt men epidemiologische studies. Belangrijk is om te beseffen dat geen enkele risicofactor voor wiegendood altijd aanwezig is, het gaat steeds om een samenspel van uiteenlopende factoren. Goede voorlichting over deze risicofactoren blijkt het aantal gevallen van wiegendood terug te kunnen brengen. April 2015

2 RISICOFACTOREN Welke risicofactoren voor wiegendood zijn er bekend? Kinderen die te vroeg geboren worden of wier geboortegewicht te laag is, hebben een grotere kans dan gemiddeld om onverwacht te overlijden. Ten dele is dit, omdat deze kinderen kwetsbaarder zijn, maar het is helaas ook zo dat deze kinderen vaker blootgesteld worden aan andere risicofactoren zoals oververhitting, passief roken en het op de buik te slapen gelegd worden. Geschat wordt dat kinderen die extreem vroeg geboren worden of een zeer laag geboortegewicht hebben, een bijna tien keer hogere kans hebben om aan wiegendood te overlijden. Verder is, ook in Nederland, gebleken dat jonge moeders met meer dan één kind een grotere kans hebben om een baby aan wiegendood te verliezen. Zowel het roken tijdens de zwangerschap als het roken na de geboorte verhoogt de kans op wiegendood. Roken tijdens de zwangerschap leidt tot een lager geboortegewicht en is alleen daarom al risico verhogend, maar er zijn aanwijzingen dat het passief meeroken van het kind voor de geboorte eveneens de kans op wiegendood vergroot. Ook het passief roken van baby's na de geboorte is nadelig. Er is onderzoek dat aantoont dat hoe meer mensen in huis roken, hoe groter de kans op wiegendood wordt. Behalve roken is tijdens de zwangerschap het gebruik van drugs gevaarlijk. Kinderen van aan drugs verslaafde moeders hebben waarschijnlijk een vijf keer groter risico op wiegendood. Ook het gebruik van alcohol moet trouwens worden ontraden, maar niet rechtstreeks in relatie tot wiegendood. Uit Belgisch onderzoek is gebleken dat bepaalde medicijnen de kans op wiegendood kunnen vergroten, waarschijnlijk omdat zij er voor zorgen dat een baby zeer vast en dus té diep slaapt. Het meest bekend van deze medicijnen is promethazine, een hoestmiddel. Tegenwoordig wordt in Nederland op de bijsluiter gewaarschuwd dat deze medicijnen niet geschikt zijn voor zeer jonge kinderen. Het is overigens verstandig om altijd voorzichtig te zijn met medicijngebruik bij kinderen en alleen te handelen in overleg met de behandelend arts. Van veel medicijnen is van de werking bij kinderen onvoldoende bekend. WARMTESTUWING Vroeger was men bezorgd voor onderkoeling van zuigelingen. De westerse baby echter loopt tegenwoordig een groter risico op oververhitting dan op onderkoeling. Er zijn veel aanwijzingen dat warmtestuwing een belangrijke rol kan spelen bij het optreden van wiegendood. Warmtestuwing ontstaat door het te warm aankleden en toedekken van kinderen, zeker in combinatie met een milde infectie. Het gebruik van dekbedden voor zuigelingen is enige tijd mode geweest, maar dient de eerste twee levensjaren te worden ontraden. Het gaat niet alleen om de te sterke isolerende werking van een dekbed, die soms gelijk is die van 4 dekens, maar ook om de zachtheid en meegaandheid die kan leiden tot volledige omsluiting van neus en mond. Zeker indien de baby per ongeluk onder het dekbed terechtkomt, kan dat levensgevaarlijk zijn. Die situatie kan leiden tot hyperthermie en obstructie van de ademhaling. Het hoofd moet altijd onbedekt blijven. Ook kussens en hoofdbeschermers horen niet thuis in een babybed. Ze zijn niet nodig, omdat spijlen niet gevaarlijk zijn; minimale en maximale afstand zijn wettelijk vastgelegd. Alle zachte beddengoed kan potentieel gevaarlijk zijn, indien een kind er met zijn neus of mond tegenaan komt. Als risico verlagend daarentegen kan het gebruik van de oer-hollandse babyslaapzak worden aanbevolen.

3 Aangenomen wordt dat borstvoeding de kans op wiegendood enigszins kan verlagen: zeker is dat borstvoeding de optimale voeding is voor baby's. Uit recente onderzoeken - onder meer in Nederland blijkt herhaaldelijk dat het gebruik van een fopspeen ook beschermend werkt. Waarom dat zo is weet men nog niet goed. Wel is belangrijk dat de borstvoeding eerst goed op gang is, voordat men een fopspeen aanbeveelt, omdat fopspenen voor borstvoedingsproblemen nu net weer minder goed zijn. Het toezicht houden op een kind is ook belangrijk: kinderen die op de slaapkamer van de ouders slapen hebben een kleinere kans op wiegendood. Samen in een bed slapen met de ouders daarentegen kan zeker bij kinderen onder de leeftijd van 5 maanden gevaarlijk zijn. In vele onderzoekingen is inmiddels gebleken dat het op de buik leggen van zuigelingen de kans op wiegendood beduidend vergroot. In Nederland sliepen kinderen oorspronkelijk wisselend op de rug en zij, maar in de jaren zeventig werd de buikligging voor baby's steeds populairder. Men besefte pas achteraf dat als gevolg daarvan het aantal gevallen van wiegendood belangrijk toenam. Toen eind jaren tachtig een verband werd vermoed tussen buikligging en wiegendood, werd deze ligging in oktober 1987 voor het eerst landelijk afgeraden. Sliep voorheen zo'n 60% van alle baby's op de buik, in december 1999 was dit nog maar rond 8 %. Over dezelfde periode daalde het aantal wiegendoodgevallen in Nederland van ruim 200 naar minder dan 20 gevallen per jaar. Nederland is het eerste land waar een daling van de wiegendoodincidentie tegelijk met een afname van de buikligging werd geregistreerd. Inmiddels is wiegendood ook in andere landen afgenomen na voorlichtingscampagnes, waarin o.a. de nadruk werd gelegd op het vermijden van buikligging en oververhitting. INTERNATIONAAL De incidentie van wiegendood verschilt enorm van land tot land en van cultuur tot cultuur. Opmerkelijk is dat wiegendood voornamelijk een westerse aangelegenheid is. Hoewel men gezien de verschillen in gezondheidszorg en registratie van doodsoorzaken voorzichtig moet zijn met het vergelijken van incidentiecijfers, is het zeker dat de sterfte aan wiegendood heel gevarieerd is. In niet-westerse landen is die in het algemeen laag. Dat wordt toegeschreven aan de gangbare, ouderwetse wijze van kinderverzorging, te weten aan het vermijden van buikligging als slaaphouding, het niet roken van moeders en het continue toezicht op baby's. Of de lage incidentie van wiegendood in de oosterse wereld zo blijft is nog maar de vraag, want in dit verband riskante westerse gewoonten verbreiden zich. In Japan bij voorbeeld neemt wiegendood langzaam toe, terwijl de zuigelingensterfte daar al jarenlang bijzonder laag is. Men vreest dat het toenemende roken door Japanse vrouwen hier mede de schuld van is. Nieuw-Zeeland heeft van alle landen de hoogste incidentie van wiegendood, en binnen Nieuw-Zeeland de Maori's. Onderzoek is nodig om de verschillen in het voorkomen van wiegendood tussen bevolkingsgroepen op te helderen, juist ook omdat langs die weg belangrijke aanwijzingen gevonden kunnen worden hoe de kans op wiegendood verder te verkleinen. In Nederland is de incidentie naar alle waarschijnlijkheid de laagste in de westerse wereld (in 2006 werden baby s levend geboren; wiegendood <1 jaar werd 11 keer geregistreerd = promille. In het laatst gemeten jaar, 2013, werden levend geboren kinderen geregistreerd en was de wiegendood incidentie 10 = promille (bron: CBS). In Europa melden Finland en Denemarken relatief gunstige cijfers. De lage Nederlandse incidentie is te danken aan de hoge kwaliteit van de gezondheidszorg in combinatie met de grote

4 aandacht die wiegendood al enkele decennia krijgt en de penetratie van aanbevelingen voor preventie in de samenleving. TOEKOMST Aanbevelingen voor preventie kunnen de kans op wiegendood verminderen, maar nooit geheel wegnemen. Op elke leeftijd is het sterven van een mens iets aangrijpends. Meestal is er een ziekte aan het overlijden voorafgegaan, zodat men zich heeft kunnen voorbereiden op het verlies. Soms is het overlijden plotseling, maar toch te begrijpen zoals bij een ongeval. Wiegendood treedt plotseling en onverwacht op en blijft daarna onverklaard. Daardoor is het sterven voor velen niet te bevatten. Het betreft bovendien een mensje waarvan werd verwacht dat het nog een heel leven voor zich zou hebben. Vlak na het overlijden van hun kindje worden ouders geconfronteerd met de vraag of zij postmortaal onderzoek inclusief sectie toestaan. Een eerste reactie is vaak dat men niet wil dat het kind dit moet ondergaan. Dikwijls wordt dit ingegeven door de gedachte dat het onderzoek voor de overleden baby niets meer kan betekenen, en dat men bij wiegendood 'toch niets vindt'. Gebleken is echter dat veel ouders later spijt hebben van deze beslissing. Een van de dingen die het zo moeilijk maakt om het sterven van een kind te aanvaarden is dat ouders blijven zitten met vragen over het hoe en waarom. Als men weet dat er geen sprake was van wiegendood, maar van een zeer ernstige infectie of bijvoorbeeld een aangeboren hartafwijking kan men er op den duur makkelijker in berusten. Ouders staan er vlak na het overlijden vaak nog niet bij stil dat nader onderzoek en duidelijkheid omtrent de reden van overlijden van belang kan zijn voor eventuele volgende kinderen. Ouders willen uiteraard weten of er een kans is dat een volgend kind ook zal overlijden. Pas als men weet waarom een kind gestorven is kan men dit inschatten. Momenteel gebeurt bij bijna 70 % van de kinderen die in Nederland plotseling en onverwacht overlijden een sectie. Het zou vooral voor ouders beter zijn als dit percentage hoger komt te liggen. Er is inmiddels wetgeving die medisch postmortaal onderzoek min of meer verplicht. Post perinatale sterfte aan SIDS / wiegendood en aangrenzende categorieën in Nederland (registratie aantallen door Centraal Bureau voor de Statistiek)

5 Jaar: ' Incidenties in 0,89 1,2 0,9 0,5 0,2 0,12 0,1 0,059 0,077 0,098 0,1 0,0 promillage SIDS ' ,058 Incidenties in aantallen: SIDS SIDS plus aangrenzend e categorieën Stichting onderzoek en preventie zuigelingensterfte Indien er na een uitgebreid onderzoek geen duidelijke oorzaak gevonden wordt voor het overlijden wordt de herhalingskans op wiegendood geschat op 1 %. Deze schattingen zijn echter gemaakt, toen men veel minder af wist van de uiteenlopende risicofactoren voor wiegendood. Waarschijnlijk is de kans op herhaling veel kleiner als men bewust preventieve maatregelen neemt. Ook al behoort Nederland tot de westerse landen met de laagste cijfers, door deskundigen wordt aangenomen dat het cijfer verder omlaag kan. Vanuit de sinds 1981 actieve Vereniging Ouders van Wiegedoodkinderen, betrokken medici en hulpverleners, is in 1996 opgericht de Stichting Onderzoek en Preventie Zuigelingensterfte, bij afkorting Stichting Wiegedood. Deze stichting stimuleert en initieert, zoals de naam al zegt, onderzoek en preventie in de overtuiging dat de ramp die wiegendood elke keer weer is, verder kan worden teruggedrongen. De onderzoeksgroep Landelijke Werkgroep Wiegendood analyseert en documenteert zoveel mogelijk actuele cases en verzorgt wetenschappelijke publicaties. De stichting ontwikkelt allerlei voorlichtingsmateriaal, gericht zowel op ouders als op beroepsgroepen die met zuigelingen in aanraking komen. De preventievoorlichting Veilig Slapen is in april 2015 overgedragen aan het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. Het NCJ is het innovatie- en kenniscentrum voor de jeugdgezondheidszorg. Uitgave van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. Stichting Onderzoek en Preventie Zuigelingensterfte. Op de website https://www.ncj.nl/programma-s-producten/preventie-wiegendood vindt u informatie over veilig slapen, babyproducten en antwoorden op veel gestelde vragen.

1 Wat is wiegendood? 3

1 Wat is wiegendood? 3 1 Inhoudsopgave 1 Wat is wiegendood? 3 2 Wat kunnen wij doen om de veiligheid te bevorderen? 3 2.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen 3 2.2 Voorkom dat een baby te warm ligt 4 2.3 Zorg voor veiligheid

Nadere informatie

Protocol veilig slapen en wiegendood preventie in de sector Kinderopvang

Protocol veilig slapen en wiegendood preventie in de sector Kinderopvang Protocol Veilig slapen Protocol veilig slapen en wiegendood preventie in de sector Kinderopvang Helaas komt het in Nederland voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood.

Nadere informatie

Inleiding. Protocol wiegendood

Inleiding. Protocol wiegendood Prococol wiegendood Inleiding Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood. Zowel in de dagverblijven als bij de gastouders. In

Nadere informatie

1 Wat is wiegendood? 3

1 Wat is wiegendood? 3 1 Inhoudsopgave 1 Wat is wiegendood? 3 2 Wat kunnen wij doen om de veiligheid te bevorderen? 3 2.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen 3 2.2 Voorkom dat een baby te warm ligt 4 2.3 Zorg voor veiligheid

Nadere informatie

Protocol. Gastouderbureau. Smarttkids

Protocol. Gastouderbureau. Smarttkids Protocol Wiegendood Gastouderbureau Smarttkids Gastouderopvang voor kinderen van 0 tot 12 jaar Inhoudsopgave 1. Doel 3 2. Geldigheidsbereik............ 3 3. Achtergrondinformatie 3 4. Preventiemaatregelen

Nadere informatie

Protocollen KDV Het (B)engeltje. 3 april 2013

Protocollen KDV Het (B)engeltje. 3 april 2013 Protocol veilig slapen en wiegendoodpreventie Preventiemaatregelen Stel ouders met een jonge baby voorafgaand aan plaatsing enkele keren in de gelegenheid om hun kind aan de sterk veranderde omstandigheden

Nadere informatie

Protocol Veilig slapen en wiegendoodpreventie KDV Polderpret

Protocol Veilig slapen en wiegendoodpreventie KDV Polderpret Protocol Veilig slapen en wiegendoodpreventie KDV Polderpret Inhoudsopgave 1 Wat is wiegendood?... 3 2 Wat kunnen wij doen om de veiligheid te bevorderen?... 3 2.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen...

Nadere informatie

Protocol wiegendood 1

Protocol wiegendood 1 PROTOCOL WIEGENDOOD Naam Trefwoorden Gastouderbureau Identificatie protocol Revisienummer Ingangsdatum Revisiedatum Einddatum geldigheid van deze revisie Protocol wiegendood Warmteprotocol, Formulier medicijnregistratie,

Nadere informatie

Protocol veilig slapen

Protocol veilig slapen Protocol veilig slapen They Care - Nanny Solutions They Care - Nanny Solutions Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel 020 77 07 247 Fax 020 20 10 127 Mail: info@nannysolutions.nl Website: www.nannysolutions.nl

Nadere informatie

Protocol veilig slapen en wiegendoodpreventie

Protocol veilig slapen en wiegendoodpreventie Protocol veilig slapen en wiegendoodpreventie Preventiemaatregelen 1. Stel ouders met een jonge baby voorafgaand aan plaatsing enkele keren in de gelegenheid om hun kind aan de sterk veranderde omstandigheden

Nadere informatie

Protocol Wiegendoodpreventie en maatregelen

Protocol Wiegendoodpreventie en maatregelen Protocol Wiegendoodpreventie en maatregelen Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood. Aandacht voor preventie en voorzorgsmaatregelen

Nadere informatie

Veilig slapen. Verloskunde. alle aandacht

Veilig slapen. Verloskunde. alle aandacht Veilig slapen Verloskunde alle aandacht Veilig slapen Een baby slaapt veel. s Nachts, maar ook overdag. Thuis, maar ook als hij ergens anders is. Of onderweg. Uw baby kan veilig slapen. Als u maar weet

Nadere informatie

Richtlijn Preventie wiegendood (2009, Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017)

Richtlijn Preventie wiegendood (2009, Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017) Richtlijn Preventie wiegendood (2009, Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017) Inleiding Sinds 1984 is de incidentie van wiegendood in Nederland gedaald van 120 per 100.000 levend geborenen naar 9 / 100.000

Nadere informatie

1. Doel. 2. Geldigheidsbereik. 3. Achtergrond informatie

1. Doel. 2. Geldigheidsbereik. 3. Achtergrond informatie Protocol Wiegedood Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Doel...3 2. Geldigheidsbereik...3 3. Achtergrond informatie...3 4. Preventieve maatregelen...4 4.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen...4 4.2

Nadere informatie

Protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie

Protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie Protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie Preventiemaatregelen: 1. Stel ouders met een jonge baby voorafgaand aan plaatsing enkele keren in de gelegenheid om hun kind aan de sterk veranderde omstandigheden

Nadere informatie

April 2011. Protocol Wiegendood

April 2011. Protocol Wiegendood April 2011 Protocol Wiegendood Inhoud 1. DOEL 2 2. GELDIGHEIDSBEREIK 2 3. ACHTERGROND INFORMATIE 2 4. PREVENTIEVE MAATREGELEN 3 4.1 LEG EEN BABY NOOIT OP DE BUIK TE SLAPEN 3 4.2 VOORKOM DAT EEN BABY TE

Nadere informatie

Resultaten voor België Risicofactoren voor wiegendood Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Risicofactoren voor wiegendood Gezondheidsenquête, België, 1997 6.7.4.1. Inleiding Er werd reeds vroeger bewezen dat een prematuur respiratoir systeem een oorzaak was voor wiegendood. Het gevaar bestond vooral tijdens de slaap. Met de huidige kennis van zaken zijn

Nadere informatie

Protocol veilig slapen en Wiegendood preventie. Inhoudsopgave. 1. Achtergrond informatie. 2. Preventiemaatregelen. 3. Schriftelijke verklaringen

Protocol veilig slapen en Wiegendood preventie. Inhoudsopgave. 1. Achtergrond informatie. 2. Preventiemaatregelen. 3. Schriftelijke verklaringen Protocol veilig slapen en Wiegendood preventie kinderdagverblijf De Speelhaven Schuitevoerderslaan 16 1671 JZ Medemblik Februari 2015 Inhoudsopgave 1. Achtergrond informatie 2. Preventiemaatregelen 3.

Nadere informatie

Preventie van wiegendood bij zuigelingen

Preventie van wiegendood bij zuigelingen Preventie van wiegendood bij zuigelingen Edith Hesse Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 71

Nadere informatie

PROTOCOL VEILIG SLAPEN. Versie November 2014, versie 06 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit

PROTOCOL VEILIG SLAPEN. Versie November 2014, versie 06 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit PROTOCOL VEILIG SLAPEN Versie November 2014, versie 06 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 6 pagina s incl. voorpagina Geldig tot 31 december 2016 Voorwoord/inhoud Het doel van

Nadere informatie

PROTOCOL VEILIG SLAPEN. Versie november 2015, versie 07 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit

PROTOCOL VEILIG SLAPEN. Versie november 2015, versie 07 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit PROTOCOL VEILIG SLAPEN Versie november 2015, versie 07 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 5 pagina s incl. voorpagina Geldig tot 31 december 2017 Voorwoord/inhoud Het doel van

Nadere informatie

2. Groei allochtone bevolking fors minder

2. Groei allochtone bevolking fors minder 2. Groei allochtone bevolking fors minder In 23 is het aantal niet-westerse allochtonen met 46 duizend personen toegenomen, 19 duizend minder dan een jaar eerder. De verminderde groei vond vooral plaats

Nadere informatie

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Risicofactoren voor wiegendood Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Vlaamse Gemeenschap Risicofactoren voor wiegendood Gezondheidsenquête, België, 1997 6.7.4.1. Inleiding Er werd reeds vroeger bewezen dat een prematuur respiratoir systeem een oorzaak was voor wiegendood. Het gevaar bestond vooral tijdens de slaap. Met de huidige kennis van zaken zijn

Nadere informatie

JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood Samenvatting

JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood Samenvatting H.W.M. van Velzen-Mol RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Centrum Jeugdgezondheid Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood Samenvatting JGZ-richtlijn Preventie

Nadere informatie

Protocol Veilig slapen en Wiegendood preventie

Protocol Veilig slapen en Wiegendood preventie Protocol Veilig slapen en Wiegendood preventie Stichting Vrije Kinderopvang Eindhoven Mimosaplein 1 5643 CJ Eindhoven Inhoudsopgave Achtergrondinformatie... 2 Afspraken... 2 Wat doen wij om de veiligheid

Nadere informatie

Protocol Veilig slapen en wiegendoodpreventie

Protocol Veilig slapen en wiegendoodpreventie Protocol Veilig slapen en wiegendoodpreventie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is wiegendood? 3 Wat kunnen wij doen om de veiligheid te bevorderen? 3.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen 3.2 Voorkom

Nadere informatie

slaap veilig slaap lekker

slaap veilig slaap lekker slaap veilig slaap lekker waarom deze folder? Soms overlijden kinderen tussen de 0 en 2 jaar onverwacht in hun slaap. Die kinderen leken gezond. Dat heet wiegendood. Er is veel onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

Protocol wiegendood. Kindcentrum Hofferie protocol wiegendood 2016 Pagina 1

Protocol wiegendood. Kindcentrum Hofferie protocol wiegendood 2016 Pagina 1 Protocol wiegendood Kindcentrum Hofferie protocol wiegendood 2016 Pagina 1 1. Doel Het uitsluiten van risico s die wiegendood kunnen veroorzaken. In een geval van (bijna) wiegendood zorgen voor adequate

Nadere informatie

Kinderdagverblijf De Droomengeltjes

Kinderdagverblijf De Droomengeltjes Pagina: 1/7 Alle medewerkers van Kinderdagverblijf De Droomengeltjes die betrokken zijn bij de opvang van jonge kinderen worden tijdens de inwerkperiode op de hoogte gebracht van dit protocol. De hieronder

Nadere informatie

PROTOCOL VEILIG SLAPEN EN WIEGENDOODPREVENTIE

PROTOCOL VEILIG SLAPEN EN WIEGENDOODPREVENTIE PROTOCOL VEILIG SLAPEN EN WIEGENDOODPREVENTIE protocol Veilig Slapen en wiegendoodpreventie... 1 Preventiemaatregelen... 2 Schriftelijke verklaringen... 2 Toelichting protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie...

Nadere informatie

Protocol 1: Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie 1 (VSWD) KDV t Sprookjesland

Protocol 1: Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie 1 (VSWD) KDV t Sprookjesland Protocol 1: Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie 1 (VSWD) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 27 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 1. Wat is Wiegendood? 1.1. Laat babies altijd op hun rug slapen 1.2.

Nadere informatie

Protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie

Protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie Protocol Veilig Slapen en Wiegendoodpreventie Preventiemaatregelen 1. Stel ouders met een jonge baby voorafgaand aan plaatsing enkele keren in de gelegenheid om hun kind aan de sterk veranderde omstandigheden

Nadere informatie

Protocol veilig slapen en wiegendood.

Protocol veilig slapen en wiegendood. Protocol veilig slapen en wiegendood. Kinderdagverblijf De Kleine Zeester 1 Inhoudsopgave - Inleiding - Wat is Wiegendood? - Laat baby s altijd op hun rug slapen - Voorkom dat een baby te warm ligt - Zorg

Nadere informatie

Wiegendood Richtlijnen en Bijlagen

Wiegendood Richtlijnen en Bijlagen Wiegendood Richtlijnen en Bijlagen 1. Doel Het uitsluiten van risico s die wiegendood kunnen veroorzaken. In een geval van (bijna) wiegendood zorgen voor adequate instructies en adviezen. 2. Geldigheidsbereik

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Preventie voor afvlakking van het achterhoofd

kindergeneeskunde informatiebrochure Preventie voor afvlakking van het achterhoofd kindergeneeskunde informatiebrochure Preventie voor afvlakking van het achterhoofd Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Preventieve adviezen ter voorkoming van de afvlakking van het hoofd 4 3. Contactgegevens

Nadere informatie

Zorgprotocol Veilig Slapen en Preventie Wiegendood

Zorgprotocol Veilig Slapen en Preventie Wiegendood Zorgprotocol Veilig Slapen en Preventie Wiegendood 1. Inleiding Pasgeboren baby's zijn door de jaren heen steeds op wisselende manieren te slapen gelegd, namelijk op de zij (wisselligging), op de buik

Nadere informatie

veilig slapen in kinderopvang en bij gastouders

veilig slapen in kinderopvang en bij gastouders veilig slapen in kinderopvang en bij gastouders Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood. Zowel in dagverblijven als bij gastouders.

Nadere informatie

Beleid veilig slapen. LANCELOT Kraamzorg protocollen 2007 - protocol Veilig slapen 1

Beleid veilig slapen. LANCELOT Kraamzorg protocollen 2007 - protocol Veilig slapen 1 Beleid veilig slapen Inleiding Medewerkers van kraamzorg en jeugdgezondheidszorg spelen een belangrijke rol in de voorlichting rond de preventie van wiegendood. De folder veilig slapen is een hulpmiddel

Nadere informatie

hart Ouderschap vanuit je Lida van Ruijven-Bank Een natuurlijke visie op ouderschap dragen van je kind

hart Ouderschap vanuit je Lida van Ruijven-Bank Een natuurlijke visie op ouderschap dragen van je kind Ouderschap vanuit je hart ouderschap dragen van je kind Een natuurlijke visie op slapen borst(op)voeding voedselallergie en vele andere onderwerpen Lida van Ruijven-Bank Uitgeverij Akasha Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

Zorgprotocol. Veilig Slapen en Preventie Wiegendood. 1. Introductie

Zorgprotocol. Veilig Slapen en Preventie Wiegendood. 1. Introductie Veilig Slapen en Preventie Wiegendood 1. Introductie Pasgeborenen zijn door de jaren heen steeds op wisselende manieren te slapen gelegd, namelijk op de zij (wisselligging), op de buik en op de rug. Uit

Nadere informatie

Protocol Wiegendoodpreventie. kinderdagverblijven

Protocol Wiegendoodpreventie. kinderdagverblijven Protocol Wiegendoodpreventie kinderdagverblijven PROTOCOL WIEGENDOODPREVENTIE TIJDENS KINDEROPVANG Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld

Nadere informatie

Beleid. Veilig slapen. Datum: 14/11/2011 Versie: 003

Beleid. Veilig slapen. Datum: 14/11/2011 Versie: 003 Beleid Veilig slapen Datum: 14/11/2011 Versie: 003 Inhoud Inleiding... 3 Een veilige en gezonde slaapomgeving... 4 Veiligheid Bedden... 4 Temperatuur, CO 2 en luchtvochtigheid... 4 Controleren slaapkamer...

Nadere informatie

Wiegendood Protocol voor het Gastouderbureau

Wiegendood Protocol voor het Gastouderbureau Wiegendood Protocol voor het Gastouderbureau Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood. Zowel in dagverblijven als bij gastouders.

Nadere informatie

Protocol Wiegendood. Kinderopvang de Leilinde

Protocol Wiegendood. Kinderopvang de Leilinde Pagina 1 Inhoudsopgave 2 1 Inleiding... 3 2 Wat is wiegendood?... 3 3 Wat kunt u doen om de veiligheid te bevorderen?... 3 3.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen... 3 3.2 Voorkom dat een baby te warm

Nadere informatie

Zwangerschap bij een chronische darmziekte

Zwangerschap bij een chronische darmziekte Maag-, Darm- en Leverziekten Zwangerschap bij een chronische darmziekte www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Vruchtbaarheid... 3 Erfelijkheid... 4 Medicijnen... 4 Invloed chronische darmziekte op de zwangerschap...

Nadere informatie

Zorgprotocol Veilig Slapen en Preventie Wiegendood

Zorgprotocol Veilig Slapen en Preventie Wiegendood Zorgprotocol Veilig Slapen en Preventie Wiegendood 1. Inleiding Pasgeboren baby's zijn door de jaren heen steeds op wisselende manieren te slapen gelegd, namelijk op de zij (wisselligging), op de buik

Nadere informatie

Samen slapen met jonge baby is riskant

Samen slapen met jonge baby is riskant Samen slapen met jonge baby is riskant In de adviezen Veilig Slapen wordt het samen met een jonge baby in één bed slapen afgeraden. Dat gebeurt sinds 1998. Toen bleek uit het Europese onderzoek ECAS (

Nadere informatie

Wat kunt U doen om de veiligheid te bevorderen?

Wat kunt U doen om de veiligheid te bevorderen? Protocol Wiegendood Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood. Aandacht voor preventie en voorzorgsmaatregelen kan het risico

Nadere informatie

Een kwart eeuw wiegendood in Nederland

Een kwart eeuw wiegendood in Nederland Guus de Jonge en Jan Hoogenboezem De incidentie van wiegendood is in ons land vanaf oktober 1987 sterk afgenomen, parallel aan de bestrijding van de gewoonte om zuigelingen op hun buik te laten slapen.

Nadere informatie

Preventie van wiegendood. Informatie en aanbevelingen

Preventie van wiegendood. Informatie en aanbevelingen Preventie van wiegendood Informatie en aanbevelingen Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 2 1 INLEIDING... 3 2 EEN VEILIGE SLAAPOMGEVING... 3 3 EEN VEILIGE SLAAPHOUDING... 4 4 VEILIG TOEDEKKEN, BIJ EEN VEILIGE

Nadere informatie

Wiegendood in Nederland Feiten & Fabels

Wiegendood in Nederland Feiten & Fabels Wiegendood in Nederland Feiten & Fabels Dr Adèle Engelberts, kinderarts Zuyderland Ziekenhuis Si=ard - Geleen * Secretaris Landelijke Werkgroep Wiegendood Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde * Lid

Nadere informatie

Safe Sleep: onderzoek naar de kennis en attitude betreffende wiegendood bij ouders met een kind < 1 jaar. Leen Van den Eeden

Safe Sleep: onderzoek naar de kennis en attitude betreffende wiegendood bij ouders met een kind < 1 jaar. Leen Van den Eeden Safe Sleep: onderzoek naar de kennis en attitude betreffende wiegendood bij ouders met een kind < 1 jaar Leen Van den Eeden Katholieke Hogeschool Kempen Departement Gezondheidszorg Lier 1 Doel Kennis over

Nadere informatie

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Inleiding Zwanger worden als je een chronische ontstekingsziekte van de darm (IBD = inflammatory Bowel disease) hebt zoals de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Zorgprotocol preventie van een voorkeurshouding en schedelvervorming

Zorgprotocol preventie van een voorkeurshouding en schedelvervorming Zorgprotocol preventie van een voorkeurshouding en schedelvervorming 1. Inleiding Het is van belang dat de pasgeborene geen voorkeurshouding ontwikkelt. Een voorkeurshouding staat een voorspoedige symmetrische

Nadere informatie

NOTA WET EN GEDRAGSREGELS ROND PERINATALE STERFTE. Versie 2.0

NOTA WET EN GEDRAGSREGELS ROND PERINATALE STERFTE. Versie 2.0 NOTA WET EN GEDRAGSREGELS ROND PERINATALE STERFTE Versie 2.0 Datum Goedkeuring 31-05-2013 Methodiek Consensus based Discipline Verantwoording Monodisciplinair NVOG Inhoudsopgave Inleiding...1 Aangifte

Nadere informatie

Obductie. Laboratorium voor pathologie. Wat is een obductie? Waarom obductie?

Obductie. Laboratorium voor pathologie. Wat is een obductie? Waarom obductie? Obductie Laboratorium voor pathologie U krijgt deze informatie, omdat iemand die u lief heeft overleden is. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht mag worden. Deze vraag roept vaak andere

Nadere informatie

Wiegendoodpreventie tijdens kinderopvang dr. Nadine De Ronne, medische-kwaliteitscoördinator

Wiegendoodpreventie tijdens kinderopvang dr. Nadine De Ronne, medische-kwaliteitscoördinator Wiegendoodpreventie tijdens kinderopvang dr. Nadine De Ronne, medische-kwaliteitscoördinator Inleiding Wiegendood is het plotselinge, onverwachte overlijden van een jong kind tijdens de slaap; onverwacht

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting.

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting. Feiten en cijfers Uitgave van de Nederlandse Hartstichting November 211 Beroerte Definitie Beroerte (in het Engels Stroke ), ook wel aangeduid met cerebrovasculaire aandoeningen/accidenten/ziekte (CVA),

Nadere informatie

Beleid Wiegendood KDV Babbeloes

Beleid Wiegendood KDV Babbeloes Beleid Wiegendood KDV Babbeloes 1. Doel: Het uitsluiten van risico s die wiegendood kunnen veroorzaken. In een geval van (bijna) wiegendood zorgen voor adequate instructies en adviezen. 2. Achtergrond

Nadere informatie

Demografische Data, 2004-2010. Stichting Algemeen Bureau voor de Statistiek

Demografische Data, 2004-2010. Stichting Algemeen Bureau voor de Statistiek Demografische Data, 2004-2010 Stichting Algemeen Bureau voor de Statistiek Bevolkingskarakteristieken Een schatting van de bevolking voor 2010: 531.170 zielen waarvan: Paramaribo 265.953; Wanica: 95.125

Nadere informatie

PROTOCOL WIEGENDOOD. Gastouderbureau GOOI EN FLEVOLAND protocol wiegendood 2010

PROTOCOL WIEGENDOOD. Gastouderbureau GOOI EN FLEVOLAND protocol wiegendood 2010 protocol wiegendood 2010 PROTOCOL WIEGENDOOD Auteur; Bianca Schwarz Houder GOB GOOI EN FLEVOLAND maart 2009 / herschreven januari 2010 protocol wiegendood 2010 Helaas komt het in Nederland af en toe voor

Nadere informatie

Baby met ontslag. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar

Baby met ontslag. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar Baby met ontslag Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar Alles rondom het ontslag Het is bijna zo ver, uw baby mag met ontslag. Rondom het ontslag ontstaan meestal veel vragen. Via dit informatieblad

Nadere informatie

Zorgprotocol. Veilig Slapen en Preventie Wiegendood. 1. Introductie

Zorgprotocol. Veilig Slapen en Preventie Wiegendood. 1. Introductie Veilig Slapen en Preventie Wiegendood 1. Introductie Pasgeborenen zijn door de jaren heen steeds op wisselende manieren te slapen gelegd, namelijk op de zij (wisselligging), op de buik en op de rug. Uit

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Met uw baby naar huis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Met uw baby naar huis Met uw baby naar huis MET UW BABY NAAR HUIS INLEIDING Deze informatiefolder is bedoeld als steuntje in de rug wanneer uw baby na een opnameperiode in het ziekenhuis thuis komt. Verschillende onderwerpen

Nadere informatie

Bijsluiter gebruik stoppen met roken -indicatoren in de huisartsenpraktijk. Fenna Schouten Versie 3

Bijsluiter gebruik stoppen met roken -indicatoren in de huisartsenpraktijk. Fenna Schouten Versie 3 Bijsluiter gebruik stoppen met roken -indicatoren in de huisartsenpraktijk Fenna Schouten f.schouten@nhg.org 09-02-2017 Versie 3 Inhoud Overzicht indicatoren... 2 Beschrijving per indicator... 3 Pagina

Nadere informatie

EDS Richtlijn. Excited Delirium Syndrome. Kees Das. GGD Amsterdam Algemene Gezondheidszorg Forensische Geneeskunde

EDS Richtlijn. Excited Delirium Syndrome. Kees Das. GGD Amsterdam Algemene Gezondheidszorg Forensische Geneeskunde Excited Delirium Syndrome EDS Richtlijn Kees Das GGD Amsterdam Algemene Gezondheidszorg Forensische Geneeskunde Onderwerpen Opzet richtlijn Problematiek Casuïstiek stiek Definities Oorzaken & Risicofactoren

Nadere informatie

Zwangerschap en IBD. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten. Beter voor elkaar

Zwangerschap en IBD. ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten. Beter voor elkaar Zwangerschap en IBD ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-, darm- en leverziekten Beter voor elkaar 2 Inleiding U wilt zwanger worden en heeft de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Op dat moment

Nadere informatie

Obductie Informatie voor nabestaanden

Obductie Informatie voor nabestaanden 00 Obductie Informatie voor nabestaanden 1 Inleiding U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie gedaan mag worden.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 564 Voorstel van wet van het lid Arib houdende wijziging van de Wet op de lijkbezorging Nr. 4 ADVIES RAAD VAN STATE EN REACTIE VAN DE INDIENER

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/33299 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Stralen, Giel van Title: The aberrant third stage of labour Issue Date: 2015-06-16

Nadere informatie

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen INHOUD 1. Wat leest u in deze brochure? 2. Onderzoek naardownsyndroomen lichamelijke afwijkingen 2.1 Onderzoek naar Downsyndroom 2.2 Onderzoek

Nadere informatie

*** KWALITEITSDOCUMENT KINDEROPVANG SNOOPY ***

*** KWALITEITSDOCUMENT KINDEROPVANG SNOOPY *** Titel: Veilig slapen *** KWALITEITSDOCUMENT KINDEROPVANG SNOOPY *** Document code: 4.82 Soort document: Protocol Aantal pagina s: 9 (incl. bijlage van 6 pag.) Aantal bijlagen: 2 Status: Vastgesteld Actie:

Nadere informatie

Richtlijn Preventie wiegendood (2009, Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017)

Richtlijn Preventie wiegendood (2009, Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017) Richtlijn Preventie wiegendood (2009, Landelijke Samenwerkingsafspraken 2017) 3. Kernadviezen Om het risico van wiegendood zo veel mogelijk te verkleinen, adviseert iedere professional (aanstaande) ouders

Nadere informatie

Te vroeg geboren Wat langer geduld

Te vroeg geboren Wat langer geduld Te vroeg geboren Wat langer geduld Deze folder gaat over het eerste half jaar van het leven van couveusekinderen. Anders? In de eerste zes maanden kunnen couveusekinderen echt anders reageren dan kinderen

Nadere informatie

stoppen zware drinkers minder vaak met het drinken van alcoholhoudende drank dan vrouwen met een lager alcoholgebruik.

stoppen zware drinkers minder vaak met het drinken van alcoholhoudende drank dan vrouwen met een lager alcoholgebruik. Samenvatting In Nederland gebruikt ongeveer 80% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd alcoholhoudende drank. Veel vrouwen staken het alcoholgebruik zodra ze zwanger zijn of eerder al, als ze zwanger

Nadere informatie

Vragenlijst Intakegesprek

Vragenlijst Intakegesprek Vragenlijst Intakegesprek Voorletters: Meisjesnaam: Roepnaam: Nationaliteit: Spreektaal: Gehuwd/samenwonend/anders: Achternaam partner: Voorletters en roepnaam partner: Geboortedatum partner: Welke achternaam

Nadere informatie

Preventiefactoren wiegendood. G. Naulaers Centrum ter preventie en diagnose van wiegendood UZ Gasthuisberg Leuven

Preventiefactoren wiegendood. G. Naulaers Centrum ter preventie en diagnose van wiegendood UZ Gasthuisberg Leuven Preventiefactoren wiegendood G. Naulaers Centrum ter preventie en diagnose van wiegendood UZ Gasthuisberg Leuven DEFINITIE WIEGENDOOD De plotse en onverwachte dood van een zuigeling jonger dan één jaar

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap De 'groep B streptokok' is een bacterie. Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina. Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt ernstig

Nadere informatie

Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer

Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer Depressie tijdens de zwangerschap uit de taboesfeer Depressie en angstklachten tijdens de zwangerschap komen regelmatig voor. Toch wordt dit onderwerp nog vaak als taboe ervaren en is niet duidelijk welke

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Deze brochure geeft informatie over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën, een dreigende vroeggeboorte en vroegtijdig gebroken vliezen.

Nadere informatie

Voorkomen van een voorkeurshouding In deze folder worden adviezen bij de dagelijkse verzorging gegeven

Voorkomen van een voorkeurshouding In deze folder worden adviezen bij de dagelijkse verzorging gegeven Voorkomen van een voorkeurshouding In deze folder worden adviezen bij de dagelijkse verzorging gegeven In deze folder worden adviezen gegeven bij de dagelijkse verzorging om een voorkeurshouding en afplatting

Nadere informatie

Het gedrag van ouders met zuigelingen met betrekking tot de risico- en beschermende factoren voor wiegendood

Het gedrag van ouders met zuigelingen met betrekking tot de risico- en beschermende factoren voor wiegendood 6-7-2017 Het gedrag van ouders met zuigelingen met betrekking tot de risico- en beschermende factoren voor wiegendood Peiling Veilig Slapen 2017 Anne Morssink s1600486 & Lisa Woortman s1605720 BACHELOROPDRACHT

Nadere informatie

Toestemming voor obductie bij kinderen. Informatie voor nabestaanden

Toestemming voor obductie bij kinderen. Informatie voor nabestaanden Toestemming voor obductie bij kinderen Informatie voor nabestaanden Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Een arts heeft met u gesproken om uw overleden zoon of dochter te laten onderzoeken.

Nadere informatie

Obductie. Informatie voor nabestaanden

Obductie. Informatie voor nabestaanden Obductie Informatie voor nabestaanden 2 U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie (ook wel autopsie, lijkschouwing

Nadere informatie

Eindelijk thuis afdeling 9B/9C. Uw kind mag binnenkort naar huis. Met deze folder willen wij u extra houvast geven voor de eerste periode thuis.

Eindelijk thuis afdeling 9B/9C. Uw kind mag binnenkort naar huis. Met deze folder willen wij u extra houvast geven voor de eerste periode thuis. Eindelijk thuis afdeling 9B/9C Uw kind mag binnenkort naar huis. Met deze folder willen wij u extra houvast geven voor de eerste periode thuis. Ritme Uw kind kan de eerste dagen onrustig zijn, meer huilen,

Nadere informatie

Protocol Veilig Slapen Gastouderbureau Thuis van Huis

Protocol Veilig Slapen Gastouderbureau Thuis van Huis Protocol Veilig Slapen Gastouderbureau Thuis van Huis Versie mei 2016 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Wat is wiegendood? 3 2 Wat kun je doen om de veiligheid te bevorderen? 3 2.1 Leg een baby nooit op de

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3 Patiëntenvoorlichting Verloskunde Roken en zwangerschap Inhoudsopgave Als je zwanger probeert te worden 2 Als je zwanger bent 3 Na de zwangerschap 5 Stoppen met roken 6 Tips om te stoppen 7 Hulp bij het

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 138 Uitstel van ouderschap De positie van de vrouw in de westerse maatschappij is de laatste tientallen jaren fundamenteel veranderd. Vrouwen zijn hoger opgeleid dan vroeger en werken vaker buitenshuis.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Tweede primaire tumoren en excessieve sterfte na retinoblastoom

Nederlandse samenvatting. Tweede primaire tumoren en excessieve sterfte na retinoblastoom Nederlandse samenvatting Tweede primaire tumoren en excessieve sterfte na retinoblastoom Retinoblastoom is een kwaadaardige oogtumor die ontstaat in het netvlies. Deze vorm van oogkanker is zeer zeldzaam

Nadere informatie

Diabetes en zwanger worden

Diabetes en zwanger worden Diabetes en zwanger worden Inhoudsopgave Inleiding... 1 Meld de (wens tot) zwangerschap aan uw arts... 1 Goede voorbereiding... 1 Foliumzuur... 2 Zelfcontrole... 2 De zwangerschap in vogelvlucht... 2 Medicijngebruik...

Nadere informatie

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte Kraamafdeling Vroegtijdige weeën gebroken vliezen en vroeggeboorte In deze folder leest u over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar

Nadere informatie

Geboorteregeling in 2008

Geboorteregeling in 2008 Geboorteregeling in 28 Arie de Graaf In 28 gebruikte 7 procent van de 18 45-jarige vrouwen in Nederland een methode om een zwangerschap te voorkomen, was 7 procent zwanger of wilde zwanger worden, was

Nadere informatie

Voorkeurshouding bij baby s

Voorkeurshouding bij baby s Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Voorkeurshouding bij baby s z 1 Als een baby ongeveer drie kwart van de tijd met het hoofdje naar één kant kijkt of naar één kant

Nadere informatie

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN BENAUWDHEID BIJ KINDEREN 1009 Inleiding Uw kind heeft last van terugkomende benauwdheidaanvallen. Dit wordt astma genoemd of, als uw kind nog erg jong is, bronchiale hyperreactiviteit. Wij kunnen ons voorstellen

Nadere informatie

Een gezonde start? Cohorte 0-jarigen. Cohorte 0-jarigen: Aspecten van de gezondheid en groei van een Vlaamse geboortecohorte

Een gezonde start? Cohorte 0-jarigen. Cohorte 0-jarigen: Aspecten van de gezondheid en groei van een Vlaamse geboortecohorte Cohorte 0-jarigen Een gezonde start? Aspecten van de gezondheid en groei van een Vlaamse geboortecohorte Cécile Guérin - Mathieu Roelants Prof. dr. Karel Hoppenbrouwers Studiedag SWVG Leuven, 2 december

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie