Mantelzorg in perspectief. Noord-Brabantse gemeenten en lokaal beleid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mantelzorg in perspectief. Noord-Brabantse gemeenten en lokaal beleid"

Transcriptie

1 Mantelzorg in perspectief Noord-Brabantse gemeenten en lokaal beleid

2

3 Mantelzorg in perspectief Noord-Brabantse gemeenten en lokaal beleid mevrouw drs. A. Rademakers drs. S. van Erp PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant juni 2005

4 Onderdelen van deze publicatie zijn in samenwerking met de Platforms Belangenbehartiging Mantelzorg Noord-Brabant gerealiseerd. Het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door de provincie Noord- Brabant. Auteurs Ontwerp illustratie Ontwerp omslag Drukwerk drs. Anne Rademakers drs. Stephan van Erp Bas ten Thije, Asten Kroon & Partners, Made Drukkerij Gianotten, Tilburg ISBN PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant. Het auteursrecht van deze publicatie berust bij het PON. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm van dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van het PON. Deze publicatie is te bestellen onder vermelding van PON-publicatie PON Postbus LA Tilburg Telefoon: (013) Fax: (013) Internet:

5 Voorwoord Mantelzorg staat volop in de schijnwerpers. In toenemende mate zien de overheid en zorg- en welzijnsorganisaties het belang in van een adequate ondersteuning aan mantelzorgers. Met de komst van de WMO in 2006 zal mantelzorgondersteuning voor het eerst een wettelijke taak zijn voor de lokale overheid. Echter, ook op dit moment hebben gemeenten al verschillende mogelijkheden in hun beleid om de positie van mantelzorgers te versterken. In deze publicatie heeft het PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant het mantelzorgbeleid van alle gemeenten in de provincie Noord-Brabant in kaart gebracht. Met deze publicatie willen wij eveneens handvatten bieden voor de collectieve belangenbehartiging van mantelzorgers. Om belangenbehartiging op een effectieve manier te realiseren is inzicht nodig in het mantelzorgbeleid dat de Brabantse gemeenten nu voeren. Pas wanneer er inzicht is in welke gemeenten een ruimhartig ondersteunend mantelzorgbeleid voeren en welke gemeenten achterblijven, kunnen concrete acties worden uitgezet. Deze publicatie is tot stand gekomen dankzij een bijdrage van de vier Regionale Platforms Belangenbehartiging Mantelzorg, (regionale) steunpunten, GGD s en gemeenten. Deze publicatie was bovendien niet mogelijk geweest zonder de bereidwilligheid en openheid van alle Brabantse gemeenten en steunpunten mantelzorg. Onze dank daarvoor. Ook willen we de leden van de verschillende Regionale Platforms Belangenbehartiging Mantelzorg bedanken, in het bijzonder Henk Jonk, Henk Jonkhout en Mac Wijnhoven (Zuidoost), Deirdre Beneken genaamd Kolmer (Midden), Lieneke van der Schoot en Sigrid Braak (Noordoost) en Ans Verdonschot (West).

6 Tot slot danken we ook anderen die op de een of andere wijze aan deze publicatie hebben meegewerkt: Astrid Bosch en Dimph Vos (PON) Ellen van Bree en Dianne Aben (GGD Zuidoost) Joyce de Goede (GGD West), Esther Pallast en Jeanette van Ingen (GGD Hart voor Brabant) Roos Kapteijns (Gehandicapten platform s-hertogenbosch) Linda van Geffen (Zorg en Welzijn Ouderen Heusden) Ineke van Eenennaam en Annette Verburgt (SVT Informele Zorg West Brabant) en Klaartje van Montfoort (Stichting Mantelzorg Midden-Brabant). Anne Rademakers Stephan van Erp

7 Inhoud Voorwoord Samenvatting 11 1 Inleiding Werkwijze Vastgesteld beleid versus uitvoering Leeswijzer 15 2 Diversiteit in mantelzorgbeleid Steunpunten mantelzorg CVTM-regeling Lokaal gezondheidsbeleid Vergrijzende Brabanders Lokaal sociaal beleid Wet werk en bijstand (WWB) 24 3 Mantelzorg in Noord-Brabant Wat is mantelzorg? Mantelzorg in Noord-Brabant 29 4 Mantelzorgbeleid in West-Brabant Steenbergen Bergen op Zoom Woensdrecht Roosendaal Rucphen Zundert Etten-Leur Halderberge Moerdijk Drimmelen Breda Alphen-Chaam Baarle-Nassau Oosterhout Geertruidenberg 75

8 4.16 Werkendam Woudrichem Aalburg SVT Informele Zorg West-Brabant 84 5 Mantelzorgbeleid in Midden-Brabant Waalwijk Heusden Loon op Zand Dongen Tilburg Gilze-Rijen Goirle Hilvarenbeek Oisterwijk Stichting Mantelzorg Midden-Brabant Mantelzorgbeleid in Noordoost-Brabant s-hertogenbosch Vught Haaren Boxtel Sint-Michielsgestel Maasdonk Lith Oss Bernheze Schijndel Sint-Oedenrode Veghel Boekel Uden Landerd Grave Mill en Sint-Hubert Sint Anthonis Cuijk Boxmeer Project Steunpunt Mantelzorg regio Maasland 167

9 7 Mantelzorgbeleid in Zuidoost-Brabant Oirschot Best Son en Breugel Laarbeek Gemert-Bakel Deurne Helmond Geldrop-Mierlo Someren Asten Cranendonck Heeze-Leende Valkenswaard Bergeijk, Bladel, Eersel, Reusel-De Mierden Veldhoven Eindhoven Waalre Nuenen Regionaal project informele zorg Regionale samenwerking steunpunten Bevindingen en aanbevelingen Algemene bevindingen Het lokale gezondheidsbeleid en mantelzorgers Wet werk en bijstand en mantelzorgers Aanbevelingen voor gemeenten Aanbevelingen voor belangenorganisaties 252 Bijlage 1: Demografische ontwikkelingen per regio Bijlage 2: Brief aan Burgemeester en Wethouders en gemeenteraad 261 Bijlage 3: Lijst van afkortingen 264

10

11 Samenvatting In de provincie Noord-Brabant bieden bijna mantelzorgers dagelijks of wekelijks ondersteuning aan mensen uit hun sociale netwerk. Veel mantelzorgers ervaren deze hulpverlening als een soort morele verplichting. Deze morele verplichting is het sterkst als het de zorg betreft voor de partner of kinderen. Mantelzorg geen nieuw beleidsterrein Het beleid van opeenvolgende kabinetten is erop gericht om mensen zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen in hun eigen vertrouwde omgeving. Mantelzorgers zijn in dit streven een onmisbare schakel. Zij vormen het cement in het Nederlandse zorgstelsel. Zonder mantelzorgers zou het zorgstelsel onbetaalbaar en onuitvoerbaar zijn. In deze publicatie is een inventarisatie gemaakt van het mantelzorgbeleid van alle gemeenten in de provincie Noord-Brabant. De gemeenten zullen namelijk in 2006 met de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) voor het eerst een wettelijke verantwoordelijkheid krijgen om een mantelzorgbeleid te voeren. Mantelzorgbeleid wordt voor gemeenten echter geen nieuw beleidsterrein. Nu al hebben gemeenten voldoende aanknopingspunten om een adequaat mantelzorgbeleid te voeren. Zo biedt het lokaal gezondheidsbeleid, de Wet werk en bijstand, de ruimtelijke ordening, het ouderenbeleid, het vrijwilligersbeleid en het lokaal sociaal beleid ruimte om aandacht te besteden aan het versterken van de positie van mantelzorgers. Veel informatie voor gemeenten en belangenorganisaties De publicatie biedt een schat aan informatie over hoe gemeenten tot op heden hun mantelzorgbeleid hebben ingevuld. Men krijgt eveneens inzicht in het beleid van andere gemeenten. Dit levert interessante aanknopingspunten en ideeën op voor de eigen gemeente. Bovendien is deze publicatie zeer relevant voor de lokale belangenorganisaties. Zij krijgen een goed beeld van het lokale mantelzorgbeleid. Bovendien kunnen zij hun voordeel doen met de beleidsaanbevelingen voor de gemeenten en de suggesties voor lokale belangenbehartiging.

12 Grote variëteit in beleid tussen gemeenten Samen met de vier Regionale Platforms Belangenbehartiging Mantelzorg Noord-Brabant, de gemeenten, de GGD's en enkele steunpunten mantelzorg heeft het PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant het beleid van 68 gemeenten in kaart gebracht. Per gemeente is beschreven welk beleid er tot op heden is uitgestippeld. Dat levert een gevarieerd beeld op. Sommige gemeenten voeren een breed mantelzorgbeleid. Zij financieren mede een steunpunt mantelzorg, maken inwonen/bijwonen ten behoeve van mantelzorg in bestemmingsplannen mogelijk, verlenen mantelzorgers (tijdelijke) vrijstelling van de sollicitatieplicht in de Wet werk en bijstand en benoemen het versterken van de positie van mantelzorgers als een belangrijk thema binnen het lokaal gezondheidsbeleid. In een aantal andere gemeenten staat mantelzorgbeleid minder in de schijnwerpers. Men signaleert dat de druk op mantelzorgers toe zal nemen maar men vertaalt dit vervolgens nauwelijks in concrete acties of prioriteiten. Deze publicatie laat ook zien dat er behoorlijke verschillen bestaan tussen de diverse steunpunten mantelzorg. Deze verschillen hebben onder andere betrekking op de organisatievorm, de mate van professionele ondersteuning, en de financieringswijze. Aanbevelingen voor gemeenten en belangenorganisaties Op basis van deze inventarisatie en de mogelijkheden binnen de Wet Maatschappelijke Ondersteuning zijn dertien aanbevelingen voor een krachtig mantelzorgbeleid op lokaal niveau geformuleerd. Er wordt bijvoorbeeld voorgesteld om mantelzorgers het recht op een individueel ondersteuningsplan te geven, om mantelzorgvouchers te introduceren en om de steunpunten mantelzorg te integreren in de lokale loketten. De publicatie sluit af met suggesties voor lokale belangenorganisaties die betrokken worden bij de vormgeving van het lokale WMO-beleid. Een suggestie is om lokale politici in gesprek te laten gaan met mantelzorgers om hen de dagelijkse mantelzorgpraktijk en de knelpunten te laten ervaren. Ook komen de rol en positie van mantelzorgers in de beoordeling voor de toegang tot de WMO aan de orde.

13 1 Inleiding De aandacht voor mantelzorg is de afgelopen maanden sterk gestegen. Een van de belangrijkste oorzaken daarvan is de discussie die ontstaan is over de komst van een Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in De verwachting is dat door invoering van deze WMO de druk op de mantelzorgers zal worden vergroot. De lokale overheid wordt verantwoordelijk voor een gefaseerde vaststelling van het WMO-beleid vanaf Mantelzorgbeleid zal vanaf 2006 voor het eerst een wettelijke taak zijn voor de lokale overheid. Op dit moment hebben gemeenten echter ook al verschillende beleidsmogelijkheden om de positie van mantelzorgers te versterken. Sinds 2004 zijn in Noord-Brabant vier Regionale Platforms Belangenbehartiging Mantelzorgers actief. De regionale platforms bestaan uit een mengeling van professionele werkers uit de zorgen welzijnssector en (ex)mantelzorgers. Het doel van deze regionale platforms is om de collectieve belangen van mantelzorgers te behartigen op lokaal en regionaal niveau bij onder andere zorgaanbieders, gemeenten, verzekeraars, indicatieorganen en welzijnsinstellingen. Om de collectieve belangen van mantelzorgers op een effectieve manier te kunnen behartigen op het lokale niveau is inzicht nodig in het mantelzorgbeleid dat de 68 gemeenten voeren. Pas wanneer er inzicht is in dit beleid kunnen de regionale platforms concrete acties uitzetten. Bovendien is het voor hen van belang om te weten welke beleidsontwikkelingen op korte termijn in gang worden gezet op het gebied van mantelzorg. Het doel van dit onderzoek is eraan bij te dragen dat het inzicht in het mantelzorgbeleid van gemeenten in Noord-Brabant wordt vergroot, zodat gemeenten, maar ook organisaties en instellingen (beleidsmatig) aan het werk kunnen om mantelzorg een krachtige positie te geven in het gemeentelijk beleid. In dit rapport analyseren we alle Brabantse gemeenten op de volgende beleidsterreinen: - Lokaal gezondheidsbeleid - Lokaal ouderenbeleid - Wet werk en bijstand PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF 13

14 - Steunpuntenbeleid - Lokaal sociaal beleid De vijf beleidsterreinen worden bekeken op de mate waarin aandacht wordt besteed aan de positie van mantelzorgers. 1.1 Werkwijze Onderzoekers van het PON en een aantal leden van de verschillende Regionale Platforms Belangenbehartiging Mantelzorg Noord-Brabant hebben in het kader van dit onderzoek aan gemeenten in Noord-Brabant gevraagd of zij hun nota s voor lokaal gezondheidsbeleid, ouderenbeleid, lokaal sociaal beleid, de verordeningen van de Wet werk en bijstand en andere relevante nota s voor mantelzorg wilden opsturen. Ook de GGD Zuidoost- Brabant, GGD Hart voor Brabant en GGD West-Brabant hebben medewerking verleend aan de informatieverzameling. De verzamelde documenten zijn door het PON gescreend op mantelzorg of aanverwante thema s. Per gemeente is vervolgens een beschrijving gemaakt. Deze teksten zijn ter goedkeuring voorgelegd aan de verantwoordelijke ambtenaren van de desbetreffende gemeenten. Op deze wijze heeft men op gemeentelijk niveau de mogelijkheid gekregen om inhoudelijk te reageren of aanvullingen door te geven. De beschrijvingen van de steunpunten mantelzorg op lokaal niveau zijn totstandgekomen op basis van een enquête die in januari 2005 is uitgezet. Ook deze steunpunten of regionale steunpunten kregen de uiteindelijke tekst voorgelegd. Met enkele mensen uit het veld is daarnaast gesproken over mantelzorgbeleid in de verschillende regio s. De concepttekst per regio van deze publicatie is besproken met leden en/of projectondersteuners van de Regionale Platforms Belangenbehartiging Mantelzorg. In mei 2005 heeft het PON tot slot alle 68 websites van de gemeenten in Noord-Brabant bezocht en gescreend op beleidsdocumenten, verordeningen, besluiten van Colleges van Burgemeester en Wethouders en gemeenteraden om de meest actuele informatie te beschrijven in deze publicatie. 14 PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF

15 Het PON is verantwoordelijk voor de eindpublicatie en de algemene bevindingen en aanbevelingen. 1.2 Vastgesteld beleid versus uitvoering Dit is een breed onderzoek naar gemeentelijk mantelzorgbeleid. De reikwijdte van dit beleid is behoorlijk groot omdat mantelzorgbeleid versnipperd is over een aantal beleidsonderwerpen. Gezien de grote variëteit hebben wij er als onderzoekers voor gekozen om ons in deze publicatie te richten op de verschillende beleidsterreinen van de gemeenten. Wat wordt er in de verschillende relevante (concept)nota s geschreven over het gemeentelijk mantelzorgbeleid? We beseffen dat vastgesteld beleid niet altijd overeenkomt met de dagelijkse praktijk. Zo hebben we gezien dat vastgesteld beleid soms niet van de grond komt omdat bijvoorbeeld een betrokken ambtenaar voor een lange periode uit de roulatie is geweest of dat er vanwege bestuurlijke perikelen andere prioriteiten zijn vastgesteld. Of voorgenomen en vastgesteld beleid uiteindelijk in alle 68 gemeenten daadwerkelijk omgezet is in concrete uitvoering zou onderwerp voor vervolgonderzoek kunnen zijn. Wat het onderhavige onderzoek onder andere laat zien zijn (concept)- beleidsvisies, beleidsintenties en voorgenomen en/of formeel door de gemeenteraad vastgestelde beleidsprogramma s op lokaal niveau, aangevuld met ervaringen die een aantal mensen uit het werkveld zelf hebben. 1.3 Leeswijzer Mantelzorgbeleid wordt vanuit verschillende invalshoeken benaderd: het beleid kan opgesteld worden vanuit het lokale gezondheidsbeleid, ouderenbeleid, steunpunten mantelzorg, Wet werk en bijstand of vanuit het lokaal sociaal beleid. In hoofdstuk 2 gaan we hier in het kort op in. In hoofdstuk 3 treft u de meest actuele cijfers aan over mantelzorg in Noord-Brabant. Deze cijfers zijn afkomstig uit een representatief PON-onderzoek naar sociale participatie in Noord-Brabant, dat medio 2004 is gehouden onder ruim 2200 Brabanders. In de hoofdstukken 4 t/m 7 geven we per regio een beschrijving van het (formele) mantelzorgbeleid van de 68 gemeenten in Noord-Brabant. We sluiten deze publicatie af met bevindingen en aanbevelingen. PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF 15

16 2 Diversiteit in mantelzorgbeleid De lokale overheid krijgt steeds meer verantwoordelijkheid op het gebied van zorg en ondersteuning van de informele zorg. Dit zal in de nabije toekomst met de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) alleen maar toenemen. De positie van mantelzorgers in het Nederlandse zorgsysteem is onmiskenbaar. In Nederland zijn er meer dan 2 miljoen mantelzorgers die gedurende langere tijd ondersteuning bieden aan hun ouders, familieleden of vrienden. Als er in het beleid van de overheid niet meer rekening wordt gehouden met de belangrijke positie die mantelzorgers innemen, is het de vraag of mantelzorgers in de toekomst de zorg kunnen blijven verlenen. De overheid legt steeds meer nadruk op de eigen verantwoordelijkheden van de individuele burgers. Een basisfilosofie over hoe de civil society zou moeten functioneren, is helder verwoord in de contourennota over de WMO. Het kabinet Balkenende II kiest er nadrukkelijk voor dat de hulp- en ondersteuningsvragen van burgers in eerste instantie opgelost moeten worden binnen het sociale netwerk van de burgers alvorens zij een beroep kunnen doen op de voorzieningen van de lokale overheid en de rijksoverheid. Wil de overheid recht doen aan de positie van mantelzorgers dan is het van belang dat op het lokale niveau een ondersteunend en faciliterend beleid wordt gevoerd. Gemeenten hebben daartoe een mogelijkheid via onder andere het lokale gezondheidsbeleid, lokaal ouderenbeleid, lokaal sociaal beleid en Wet werk en bijstand (WWB). Het beleid dat gemeenten voeren om ondersteuning te bieden aan mantelzorgers is redelijk versnipperd. Diverse beleidsterreinen herbergen elementen van mantelzorgondersteuning in zich. In het onderstaande schema geven we deze beleidsterreinen schematisch weer. 16 PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF

17 Lokaal gezondheidsbeleid Wet werk en bijstand Mantelzorg Lokaal ouderenbeleid Lokaal sociaal beleid Steunpunten mantelzorg In dit hoofdstuk lichten we de relatie van de bovenstaande onderwerpen met mantelzorg in het kort toe. 2.1 Steunpunten mantelzorg Een sluitende eenduidige definitie van een steunpunt mantelzorg is er niet. Er zijn wel verschillen tussen steunpunten qua functie en bestuursstructuur. In zijn algemeenheid zijn er twee verschillende typen ondersteuningsfuncties. In het eerste type is sprake van een uitvoeringsorganisatie. Het betreft dan lokale en regionale steunpunten mantelzorg die directe steun en begeleiding bieden aan de mantelzorgers. In het tweede type is sprake van een steun- of regiocoördinerende organisatie. Ook dit kunnen lokale en regionale steunpunten zijn. Maar zij richten zich dan meer op de ondersteuning van de uitvoeringsorganisaties. Deze organisaties beschikken over een staf en verlenen steuntaken voor advisering over de gezamenlijke aanvragen en voor de verdeling van de CVTM-middelen. PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF 17

18 In de juridische bestuursstructuur wordt onderscheid gemaakt in steunpunten die onderdeel uitmaken van een grotere professionele organisatie of steunpunten met een eigen rechtspersoonlijkheid. LOT/Xzorg is de landelijke vereniging van steunpunten mantelzorg, vrijwillige thuishulp- en buddyorganisaties. Steunpunten die in aanmerking willen komen voor een lidmaatschap van LOT/ Xzorg dienen aan een aantal criteria te voldoen. Deze zijn onder andere dat een steunpunt: - Moet uitgaan van de individuele hulpvragen van mantelzorgers en deze centraal stellen. - Moet werken met professionele, betaalde coördinatie op HBO-werk- en -denkniveau voor minimaal 12 uur per week. - Structurele financiering moet hebben of zicht hierop. - Een actieve opstelling ten aanzien van aanbodontwikkeling en kwaliteitsverbetering moet hebben. - De mantelzorgers moet betrekken bij de ontwikkeling van beleid. - Moet beschikken over een jaarlijks vastgesteld werkplan en jaarverslag. - Een eigen herkenbare naam voor de organisatie en haar werk moet hebben. - Minimaal 5 dagdelen per week direct bereikbaar moet zijn. In het kader van dit onderzoek naar gemeentelijk mantelzorgbeleid is een enquête uitgevoerd onder organisaties die hebben aangegeven dat zij een steunpunt mantelzorg zijn of in ontwikkeling zijn. De bovenstaande criteria zijn in deze enquête niet meegenomen. Het is voor dit onderzoek niet relevant of een steunpunt mantelzorg (aspirant)lid is van LOT/Xzorg. De activiteiten van het steunpunt, de opzet en zijn relatie met de gemeente zijn in dit onderzoek de uitgangspunten. 2.2 CVTM-regeling De meeste steunpunten mantelzorg ontvangen een financiële bijdrage uit de CVTM-subsidieregeling. CVTM staat voor Coördinatie Vrijwillige Thuiszorg en Mantelzorg. 18 PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF

19 De subsidiemiddelen worden verdeeld door de zorgkantoren. De middelen zijn bestemd voor de ondersteuning van de coördinatie van: - Steunpunten mantelzorg - Organisaties vrijwillige thuiszorg - Organisaties met een coördinatiefunctie op het gebied van vrijwillige terminale zorg, met inbegrip van de zelfstandige hospices, de bijna-thuis-huizen en de intensieve thuiszorg - Netwerken palliatieve zorg Bovengenoemde organisaties kunnen ook de middelen inzetten voor projecten die zich richten op het wegwerken van wachtlijsten in de sector verpleging en verzorging. Er gaat ruim 22 miljoen euro om in de CVTM-subsidieregeling. Deze regeling zal in 2006 onderdeel uitmaken van de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Meer informatie over de verschillende lokale en regionale steunpunten mantelzorg treft u aan bij de afzonderlijke gemeenten in hoofdstuk 4 t/m Lokaal gezondheidsbeleid De gemeenten hebben sinds 1990 ervaring opgedaan met gezondheidsbeleid voor hun burgers, omdat ze toen verantwoordelijk werden voor de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid (WCPV). In 1995 constateerde de inspectie echter dat er sprake was van gebrekkige gemeentelijke betrokkenheid bij de collectieve gezondheidszorg. Als reactie daarop stelde de toenmalige minister naar goed gebruik een commissie in: de commissie- Lemstra. Deze commissie deed vervolgens aanbevelingen om het lokale gezondheidsbeleid te versterken. Het actieprogramma Versterking gemeentelijk gezondheidsbeleid en het daaruit voortvloeiende Nationaal Contract Openbare Gezondheidszorg hebben op de aanbevelingen van de commissie voortgeborduurd. Uiteindelijk mondde dit traject uit in een wijziging van de WCPV. De Tweede Kamer heeft in april 2002 de gewijzigde WCPV vastgesteld. PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF 19

20 De gewijzigde WCPV De gewijzigde WCPV bevat een aantal nieuwe regelingen. De belangrijkste daarvan is dat gemeenten vanaf 1 juli 2003 een nota lokaal gezondheidsbeleid moeten vaststellen. Deze moet vervolgens elke vier jaar geactualiseerd worden. In deze nota dient de gemeente ten minste aan te geven hoe de taken zoals die in de WCPV staan omschreven, worden uitgevoerd. Van de gemeenten wordt op de volgende terreinen daadkracht verwacht: - Onderzoek naar de gezondheidssituatie van de bevolking. - Bevorderen van medisch-milieukundige zorg. - Bevorderen van technische-hygiënezorg. - Bevorderen van de openbare geestelijke gezondheidszorg. - Zorgdragen voor de uitvoering van infectieziektebestrijding. - Zorgdragen voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. Dit zijn taken die grotendeels door de GGD worden uitgevoerd. Maar de WCPV houdt meer in. De Memorie van Toelichting bij de wijziging van de WCPV verschaft veel aanvullende informatie over de inhoud van de lokale gezondheidsnota s. Omdat gezondheidszorg het beste werkt langs korte lijnen, dient deze vooral lokaal georganiseerd te worden. Dit is de reden waarom er gekozen is voor het principe van gemeentelijke beleidsvrijheid en verantwoordelijkheid. Het maakt daarbij niet uit welke organisatie de WCPV-taken feitelijk uitvoert: de regierol ligt door deze regeling in handen van gemeenten. Het uitgangspunt is dat gemeenten zorgdragen voor de continuïteit van de collectieve preventie en de curatieve gezondheidszorg. Voorts moeten ze de samenhang daarbinnen bevorderen en bewaken. Vooral de samenwerking over de grenzen van de verschillende deelterreinen van de gezondheidszorg en sociale zorg heen, vormt de kern van de WCPV. Het beleid op het gebied van de openbare gezondheidszorg dient vervolgens vastgelegd te worden in een gezondheidsnota. 20 PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF

21 De Memorie van Toelichting hierover: Het beleid moet meer omvatten dan uitvoering van de WCPV door de GGD. Het vormt onderdeel van het lokale politieke debat en dient afgestemd te worden met andere gemeentelijke beleidsonderwerpen (wonen, werken, verkeer, sociale zekerheid, onderwijs, welzijn). Wat het beleid precies meer moet omvatten wordt overgelaten aan de gemeenten zelf. De beleidsvrijheid wordt hierdoor nogmaals onderstreept. Samenwerking met buurgemeenten, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en patiënten- en consumentenorganisaties ligt voor de hand. De samenwerking met buurgemeenten kan bijvoorbeeld vorm krijgen door gezamenlijk een regionale nota op te stellen. In een dergelijke regionale benadering is het belangrijk dat de specifieke lokale kenmerken verwerkt worden in de op te stellen nota lokaal gezondheidsbeleid. PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF 21

22 Uit onderzoek van het RIVM en GGD Nederland komt een beeld naar voren van het aantal gemeenten dat beschikt over een nota lokaal gezondheidsbeleid in mei Uit de inventarisatie van het PON in juni 2005 blijkt dat inmiddels 62 gemeenten een vastgesteld lokaal gezondheidsbeleid hebben. In de gemeenten Woensdrecht, Oisterwijk, Sint Antonis, Boxmeer, Valkenswaard en Lith is dat nog niet het geval. Deze gemeenten beschikken tot nu toe alleen nog over een kader of conceptversie van het lokaal gezondheidsbeleid. Gemeenten hebben met de WCPV handvatten om een ondersteunend beleid te voeren voor mantelzorgers. Dit beleid kan gericht zijn op informatie en advies, respijtzorg, financiële ondersteuning van werkgroepen mantelzorg, allochtone mantelzorgers, et cetera. In hoofdstuk 4 t/m 7 geven we per gemeente aan op welke wijze zij invulling geven aan dit beleid. 2.4 Vergrijzende Brabanders Noord-Brabant bereidt zich voor op een steeds ouder wordende bevolking. Noord-Brabant is een van de snelst vergrijzende provincies in Nederland en zelfs van Europa. Zij heeft nu nog een relatief jonge bevolking in vergelijking met andere provincies, maar dit zal de komende jaren snel veranderen. Het huidige aantal 65- plussers is nu bijna 14%, maar dit percentage zal rond 2020 stijgen tot maar liefst ruim 19% van de totale Brabantse bevolking. Dit komt onder meer door de scherpe daling van het geboortecijfer in de jaren 60 en 70. Niet elke gemeente vergrijst in hetzelfde tempo: er zijn grote verschillen. De vier meest vergrijzende gemeenten zijn Cranendonck, Reusel-De Mierden, Nuenen en Haaren. In 2020 zal het aantal ouderen boven de 65 jaar in deze gemeenten bijna verdubbelen. Eindhoven, Heusden, Vught en Breda zijn de minst vergrijzende gemeenten. Voor meer informatie over demografische ontwikkelingen per gemeente zie bijlage 1. Een ouder wordende bevolking betekent dat Brabantse gemeenten, zorgaanbieders, welzijnsinstellingen, zorgvragers, woningcorporaties en dergelijke zich moeten voorbereiden op meer en andere voorzieningen voor ouderen. Er zal een grotere vraag ontstaan naar gezondheidsvoorzieningen en tegelijkertijd zullen de verschillende generaties andere eisen stellen aan het wonen, 22 PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF

23 de leefomgeving en de zorg- en dienstverlening. Deze onderwerpen vormen vaak de kern van nota s over het ouderen- of seniorenbeleid. De rol van mantelzorgers is zeer belangrijk in het streven van de overheid om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten functioneren in de lokale samenleving. 2.5 Lokaal sociaal beleid Gemeenten hebben belangrijke bevoegdheden gekregen in het welzijnsbeleid sinds de decentralisatiegolf vanaf de jaren 70. Van hen wordt verwacht dat zij beleid opstellen om de sociale problematiek in hun stad of dorp het hoofd te kunnen bieden. Het gaat dan bijvoorbeeld om onderwijsachterstanden, stadsvernieuwing en sociale vernieuwing. Het beleid is erop gericht te voorkomen dat burgers in een kansarme positie in de lokale samenleving nog verder achteruitgaan. Het gaat er ook om hun kansen te verbeteren en ze beter toe te rusten om maatschappelijk te participeren. Kortom: inclusief beleid. De lokale overheid heeft dus belangrijke bevoegdheden gekregen in beleidssectoren die voor de kwaliteit van de leefsituatie van de burger belangrijk zijn zoals huisvesting, zorg, sociale zaken, onderwijs, welzijn en sport. Door de decentralisatie van bevoegdheden zou de lokale overheid ook beter toegerust moeten zijn om op deze majeure onderwerpen beleid te kunnen voeren en om als regisseur te kunnen optreden. Lokaal sociaal beleid is het geheel aan voorzieningen en middelen die bedoeld zijn voor arrangementen, voorzieningen en activiteiten, zodat mensen in redelijkheid zelfstandig aan de samenleving kunnen deelnemen of daartoe verleid kunnen worden. Daarbij zijn mensen zowel producent als consument van beleid. Als producent, bijvoorbeeld door deelname aan inspraakbijeenkomsten of als vrijwilliger die in de buurt speeltuinen onderhoudt. Als consument, bijvoorbeeld door te wonen in een veilige en leefbare buurt waartoe alle beleidsinspanningen hebben geleid. Het begrip lokaal sociaal beleid wordt omschreven als de resultante van beleidsinspanningen vanuit verschillende beleidssectoren. Het doel van sociaal beleid is sociale samenhang in dorpen, buurten en wijken te bevorderen en bij te dragen aan het oplossen dan wel verzachten van sociale problemen. PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF 23

24 Gemeenten moeten hun doelstellingen zo veel mogelijk in meetbare termen formuleren zodat de burger weet wat hij mag verwachten van zijn gemeentebestuur. 2.6 Wet werk en bijstand (WWB) Sinds 1 januari 2004 is de Wet werk en bijstand van kracht. Deze wet regelt alle zaken voor de bijstand en voor de terugkeer van mensen met een uitkering naar de arbeidsmarkt. Het motto van deze wet is werk boven inkomen. De Wet werk en bijstand vervangt de Algemene bijstandswet (ABW) en een aantal andere wetten op het gebied van bijstand en gesubsidieerd werk. In de Wet werk en bijstand is een aantal zaken anders geregeld dan in de Algemene bijstandswet. Voortaan zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de bijstandsuitkeringen en voor de begeleiding van burgers bij het zoeken naar werk. Gemeenten mogen zelf bepalen hoe zij dat aanpakken, zolang ze zich aan de wet houden. In tegenstelling tot de vorige Algemene bijstandswet is het in de WWB bijvoorbeeld niet meer mogelijk om categoriale vrijstelling te verlenen voor een ouder die volledig verzorgende taken heeft voor een of meer kinderen jonger dan 5 jaar. Het is wel mogelijk in de WWB om in individuele situaties ontheffingsmogelijkheden te realiseren. Dit noemt men maatwerk. Na aandringen van verschillende politiek partijen bij de behandeling van het wetsvoorstel is een amendement aangenomen dat stelt dat een alleenstaande ouder met kinderen tot 12 jaar pas algemeen geaccepteerde arbeid hoeft te verrichten als het College van Burgemeester en Wethouders zich heeft overtuigd van de beschikbaarheid van passende kinderopvang, de toepassing van voldoende scholing en de belastbaarheid van de betrokkenen. Het College van Burgemeester en Wethouders beoordeelt dus in individuele situaties en moet dan ook dringende redenen zien om tot een ontheffing over te gaan. Dringende redenen zijn bijvoorbeeld zorgtaken voorzover hiermee geen rekening kan worden gehouden door middel van een voorziening zoals kinderopvang en aangepaste werk- en reistijden. Deze formulering biedt gemeenten mogelijkheden om rekening te houden met mantelzorg. 24 PON-rapportage: MANTELZORG IN PERSPECTIEF

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2015 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen gestegen. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal WW-uitkeringen eveneens toegenomen.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2014 Lichte daling WW-uitkeringen In oktober daalt het aantal WW-uitkeringen opnieuw. Het aantal WW-uitkeringen is nog wel hoger dan een jaar geleden. In

Nadere informatie

IVBOB. Illlllllll IIII llllllll II. Platform Samenwerkende Ouderenorganisatíes Brabant IO16004186 21/01/2016. VBOB Project Cliëntondersteuning

IVBOB. Illlllllll IIII llllllll II. Platform Samenwerkende Ouderenorganisatíes Brabant IO16004186 21/01/2016. VBOB Project Cliëntondersteuning Illlllllll IIII llllllll II IO16004186 21/01/2016 IVBOB Stichting Verenigde Bonden Overleg Brabant Gemeente Oosterhout T.a.v. College van Burgemeesters en Wethouders Postbus 10150 4900 GB OOSTERHOUT NB

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juni 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juni 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, juni 2015 Daling WW-uitkeringen In juni daalt het aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant. Afgelopen jaar is het aantal WW-uitkeringen verstrekt aan vrouwen toegenomen;

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, november 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, november 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, november 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In de periode januari tot en met november 2016 zijn 66.500 nieuwe WWuitkeringen verstrekt in Noord-Brabant.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juni 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juni 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, juni 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In het eerste halfjaar van 2016 zijn 39.400 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat zijn er 7.200

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, mei 2014 Opnieuw daling WW-uitkeringen in Noord-Brabant Het herstel van de Nederlandse economie vertaalt zich in Noord-Brabant in een daling van het aantal WW-uitkeringen

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, oktober 2013

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, oktober 2013 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, oktober 2013 Aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant toegenomen Eind oktober waren er in Noord-Brabant 64.000 lopende WW-uitkeringen. Dat is 5,5% van de beroepsbevolking.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, december 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, december 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, december 2015 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is in december toegenomen ten opzichte van vorige. Deze toename is vrijwel ieder jaar in december

Nadere informatie

IVBOB. pagina 1 van 1. Gemeente Drimmelen - VBOB Cliëntondersteuning

IVBOB. pagina 1 van 1. Gemeente Drimmelen - VBOB Cliëntondersteuning pagina 1 van 1 Gemeente Drimmelen - VBOB Cliëntondersteuning - 4 2 0 JAN. 2016 Van: kbo-brabant Aan: kbo-brabant Datum: 20-1-2016 14:04 v\mo\ 6g Onderwerp: VBOB

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, augustus 2015 Arbeidsmarkt wordt krapper Het aantal ontstane vacatures is in het tweede kwartaal van 2015 verder toegenomen. De spanning op de arbeidsmarkt neemt

Nadere informatie

Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 2013 aanvragen per gemeente per week. week 13 (t/m 29-3) week 11 (t/m 15-3) week 12 (t/m 22-3)

Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 2013 aanvragen per gemeente per week. week 13 (t/m 29-3) week 11 (t/m 15-3) week 12 (t/m 22-3) Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 203 aanvragen per gemeente per 4- ) 2 -) 3 8-) 4 25-) 5 6-8- 2) 2) 7 5-2) 8 22-2) 9-0 8-5- 2 22-3 29-4 5-4 7-5 4-6 2-7 28-8 5-5) 9 2-5) 20 9-5) West

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, maart 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, maart 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, maart 2016 Doorstroom van WW naar bijstand in grotere gemeenten hoger Het aantal mensen dat na afloop van de WW in de bijstand terecht komt groeide de afgelopen

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2012

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2012 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, september 2012 Stijging aantal niet-werkende werkzoekenden in Noord-Brabant Het aantal nww dat ingeschreven staat bij UWV in Noord-Brabant kwam aan het einde van september

Nadere informatie

Register artikel 27 Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeente Waalwijk

Register artikel 27 Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeente Waalwijk Register artikel 27 Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeente Waalwijk 20-1-2015 Gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio Midden- en West-Brabant GR Veiligheidsregio MWB Tilburg College van Waalwijk

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, november 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, november 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, november 2014 Stabilisatie WW-uitkeringen In november blijft het aantal WW-uitkeringen vrijwel gelijk. De arbeidsmarkt lijkt zich te herstellen. Het aantal openstaande

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, april 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, april 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, april 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In de eerste vier en van 2016 zijn 27.700 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat zijn er 7.800

Nadere informatie

Inwonertal Brabant groeit met ruim 9000

Inwonertal Brabant groeit met ruim 9000 Inwonertal Brabant groeit met ruim 9 s-hertogenbosch, 7 maart 212 - In 211 is de Brabantse bevolking met 9.3 mensen toegenomen. Daarmee ligt de bevolkingsgroei vrijwel op hetzelfde niveau als de laatste

Nadere informatie

Indeling bibliotheken in groot, middelgroot en klein

Indeling bibliotheken in groot, middelgroot en klein Inleiding Kerncijfers is onderdeel van het Cubiss-werkplan van 214. In opdracht van de Provincie Noord- Brabant wordt sinds 211 jaarlijks een analyse gemaakt van de kerncijfers die door het VOB worden

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, januari 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, januari 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, januari 2016 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is in januari 2016 toegenomen ten opzichte van vorige. Deze toename is vrijwel ieder jaar te zien door

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, december 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, december 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, december 2016 Daling WW-uitkeringen in Noord-Brabant Het aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant laat in december 2016 een dalende lijn zien, zowel ten opzichte van

Nadere informatie

Persbericht. Groei Brabantse woningvoorraad in jaren niet zo hoog

Persbericht. Groei Brabantse woningvoorraad in jaren niet zo hoog Persbericht Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC s-hertogenbosch Telefoon (073) 681 28 12 Fax (073) 614 11 15 info@brabant.nl www.brabant.nl Bank ING 67.45.60.043 Postbank 1070176 Datum 31 maart 2008 Nummer

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, september 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, september 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, september 2015 Daling WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen gedaald. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal WW-uitkeringen eveneens afgenomen.

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN. 5) Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN. 5) Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Toelichting Overzicht aantal leden en aan te wijzen door wie Overzicht leden voor de periode 2014-2018 Gemeenschappelijke regelingen 1) Streekarchief Langstraat Heusden Altena

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juli 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juli 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, juli 2015 Stijging WW-uitkeringen In juli stijgt het aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant. Een groot deel van deze stijging is toe te schrijven aan de sector onderwijs.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, mei 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In de eerste vijf en van 2016 zijn 32.800 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat zijn er 8.200

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Jeugd. Samenvatting

Leefbaarheid: feiten in beeld Jeugd. Samenvatting Leefbaarheid: feiten in beeld Jeugd In deze uitgave van Leefbaarheid: feiten in beeld staat de jeugd van Brabant centraal. Het gaat over alle jeugd en jongeren in Noord-Brabant in de leeftijd van tot 25

Nadere informatie

Huisvesting van asielzoekers en vergunninghouders

Huisvesting van asielzoekers en vergunninghouders Huisvesting van asielzoekers en vergunninghouders Verschillende partijen spelen een rol bij de huisvesting van asielzoekers en vergunninghouders in de provincie Noord-Brabant. Europa wordt op dit moment

Nadere informatie

register gemeenteschappelijke regelingen gemeente s- als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen

register gemeenteschappelijke regelingen gemeente s- als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen Register van Gemeenschappelijke regelingen gemeente s-hertogenbosch als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen stand van zaken 2015 Toelichting Ter behartiging van één of meerdere doelstellingen

Nadere informatie

register gemeenteschappelijke regelingen gemeente s- als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen

register gemeenteschappelijke regelingen gemeente s- als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen Register van Gemeenschappelijke regelingen gemeente s-hertogenbosch als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen stand van zaken 2016 Toelichting Ter behartiging van één of meerdere doelstellingen

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, september 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, september 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, september 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In de eerste drie kwartalen van 2016 zijn er 56.900 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat

Nadere informatie

Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord vergelijking oud-nieuw

Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord vergelijking oud-nieuw Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord vergelijking oud-nieuw In dit overzicht staan alleen de (onderdelen van) artikelen uit de regeling met een inhoudelijke

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, maart 2014

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, maart 2014 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, maart 2014 Aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant onveranderd In maart 2014 is het aantal lopende WW-uitkeringen in Noord-Brabant nauwelijks veranderd ten opzichte

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Zorgvoorzieningen

Leefbaarheid: feiten in beeld Zorgvoorzieningen Leefbaarheid: feiten in beeld Zorgvoorzieningen Deze vierde uitgave van Leefbaarheid: feiten in beeld gaat over zorgvoorzieningen in Noord-Brabant. Een goede gezondheid is voor iedereen belangrijk. En

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Commerciële voorzieningen

Leefbaarheid: feiten in beeld Commerciële voorzieningen Leefbaarheid: feiten in beeld Commerciële voorzieningen Zoals u in de eerste uitgave van Leefbaarheid: feiten in beeld heeft kunnen lezen, valt de aanwezigheid van voorzieningen onder één van de thema

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, november 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, november 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, november 2015 Verbetering op arbeidsmarkt; wel toename WW-uitkeringen Verbeteringen op de arbeidsmarkt zijn steeds meer zichtbaar. Er zijn meer openstaande vacatures

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, februari 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, februari 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, februari 2016 Meer nieuwe WW-uitkeringen grootwinkelbedrijf Het aantal nieuwe WW-uitkeringen is in februari 2016 in het grootwinkelbedrijf toegenomen ten opzichte

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, april 2014

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, april 2014 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, april 2014 Aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant gedaald Eind april 2014 waren er in Noord-Brabant ruim 68.500 lopende WW-uitkeringen. Dat is 5,9% van de beroepsbevolking.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, augustus 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In de eerste acht en van 2016 zijn er 50.600 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat zijn

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juli 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, juli 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, juli 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen Noord-Brabant In de eerste zeven en van 2016 zijn 45.300 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Noord-Brabant. Dat zijn er 10.900

Nadere informatie

Regionale VTV Bevolking. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Bevolking

Regionale VTV Bevolking. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Bevolking Regionale VTV 2011 Bevolking Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Bevolking Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen, GGD Hart voor Brabant Drs. S. van de

Nadere informatie

Register van Gemeenschappelijke Regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen

Register van Gemeenschappelijke Regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen Register van Gemeenschappelijke Regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen Versiebeheer Aanpassing d.d... Bijgewerkt door: 22 november 2010 N. Vintcent (nv404) 7 juli

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, mei 2017 Aantal nieuwe WW-uitkeringen blijft dalen Het aantal nieuwe WW-aanvragen lag in de eerste vijf en van dit jaar in Noord- Brabant 20% lager dan in dezelfde

Nadere informatie

Stand van zaken Q-koorts

Stand van zaken Q-koorts Stand van zaken Q-koorts 22-11-2010 Dit is een Q-koortsnieuwsbrief van de GGD Hart voor Brabant en GGD West-Brabant. Meldingen GGD Hart voor Brabant in 2010 De GGD Hart voor Brabant kreeg in de afgelopen

Nadere informatie

Tarievenregeling. Per 1 januari 2013. Behorend bij de Algemene Voorwaarden Drinkwater

Tarievenregeling. Per 1 januari 2013. Behorend bij de Algemene Voorwaarden Drinkwater Tarievenregeling Per 1 januari 2013 Behorend bij de Algemene Voorwaarden Drinkwater 1 1 Inhoudsopgave 1. Tarieven van Brabant Water 2013 3 1.1 Abonnementstarief 3 1.2 Hoe zijn de tarieven opgebouwd? 3

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Wonen

Leefbaarheid: feiten in beeld Wonen Leefbaarheid: feiten in beeld Wonen Deel vijf in de serie Leefbaarheid: feiten in beeld heeft als thema wonen. Wonen is een van onze meest fundamentele behoeften. Waar en hoe je woont bepaalt in belangrijke

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Nederland

Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Nederland Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Nederland Per 30 september 2011 Dit is een maandelijkse uitgave met de recente arbeidsmarktgegevens uit Zuidoost-Nederland. Nadere informatie kan worden verkregen bij de

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Rijssen-Holten 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Rijssen-Holten 2015 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Rijssen-Holten. Nr. 83916 31 december 2014 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Rijssen-Holten 2015 Overwegingen: - dat per 1 januari

Nadere informatie

WA/Vi Brabant Midden-West-Noord

WA/Vi Brabant Midden-West-Noord WA/Vi Brabant Midden-West-Noord Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord De raden en de colleges van de gemeenten Aalburg, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Bergen

Nadere informatie

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW EN IOAZ 2015

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW EN IOAZ 2015 VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW EN IOAZ 2015 DE RAAD VAN DE GEMEENTE TEN BOER gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 26 mei 2015 nr. TB 15.5037761; gelet op artikel 8a,

Nadere informatie

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van,

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van, Verordening tegenprestatie Participatiewet 2015 De raad van de gemeente Tiel, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van, Gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van

Nadere informatie

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van de gemeente Aa en Hunze,

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van de gemeente Aa en Hunze, De raad der gemeente Aa en Hunze; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van de gemeente Aa en Hunze, d.d. 28-10-2014 nummer.; gelet op artikel 147, eerste lid van de Gemeentewet en op artikel

Nadere informatie

Subsidieregeling transformatie jeugdzorg Noord-Brabant 2013

Subsidieregeling transformatie jeugdzorg Noord-Brabant 2013 CVDR Officiële uitgave van Noord-Brabant. Nr. CVDR300136_3 6 december 2016 Subsidieregeling transformatie jeugdzorg Noord-Brabant 2013 Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant Gelet op artikel 2 van de Algemene

Nadere informatie

De raad van de gemeente Schiermonnikoog,

De raad van de gemeente Schiermonnikoog, De raad van de gemeente Schiermonnikoog, Gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet, artikel 35, eerste lid, onderdeel e van de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, augustus 2013

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, augustus 2013 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, augustus 2013 Lichte stijging aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant Nederland heeft al geruime tijd te maken met moeilijke en onzekere economische omstandigheden.

Nadere informatie

BESLUIT. vast te stellen de hierna volgende Verordening tegenprestatie Participatiewet Purmerend 2015

BESLUIT. vast te stellen de hierna volgende Verordening tegenprestatie Participatiewet Purmerend 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet De raad van de gemeente Purmerend; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van.; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet;

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 gemeente Midden-Drenthe

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 gemeente Midden-Drenthe De raad van de gemeente Midden-Drenthe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 november 2014; gelet op artikel 8a, eerste lid, aanhef en onder b, van de Participatiewet, artikel 35

Nadere informatie

Algemene toelichting Verordening tegenprestatie Participatiewet 2015 gemeente Pijnacker-Nootdorp

Algemene toelichting Verordening tegenprestatie Participatiewet 2015 gemeente Pijnacker-Nootdorp Algemene toelichting Verordening tegenprestatie Participatiewet 2015 gemeente Pijnacker-Nootdorp Het college is bevoegd een belanghebbende te verplichten naar vermogen een tegenprestatie te verrichten,

Nadere informatie

op voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 12 september 2014;

op voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 12 september 2014; Agendapunt: 7 Nummer: 2014/15704 G De raad van de gemeente Slochteren; op voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 12 september 2014; gezien het advies van het Platform Werk en Inkomen

Nadere informatie

Register gemeenschappelijke regelingen

Register gemeenschappelijke regelingen Register gemeenschappelijke regelingen De gemeente Nuenen c.a. werkt in bepaalde gevallen samen met andere gemeenten. Deze samenwerkingsverbanden bestaan uit overeenkomsten en regelingen tussen gemeenteraden,

Nadere informatie

io-fó-m nr. 6293^ n Heemst

io-fó-m nr. 6293^ n Heemst ' oort bij raadsbesii' io-fó-m nr. 6293^ n Heemst Verordening tegenprestatie Participatiewet Heemstede 2015 De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Toelichting Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Waterland 2015

Toelichting Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Waterland 2015 Toelichting Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Waterland 2015 Het college is bevoegd een belanghebbende te verplichten naar vermogen een tegenprestatie te verrichten, ook als die tegenprestatie

Nadere informatie

DE RAAD VAN DE GEMEENTE SCHINNEN Verseonnummer:

DE RAAD VAN DE GEMEENTE SCHINNEN Verseonnummer: DE RAAD VAN DE GEMEENTE SCHINNEN Verseonnummer: 125135 Gelezen het voorstel van Burgemeester en Wethouders d.d.: met nummer: Gelet op artikel 8a, eerste lid onderdeel b, van de Participatiewet; Gehoord

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Enschede 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Enschede 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Enschede 2015 De raad van de gemeente Enschede, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 november 2014, gelet op artikel

Nadere informatie

Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Sociale Dienst Bommelerwaard (hierna te noemen Sociale Dienst Bommelerwaard);

Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Sociale Dienst Bommelerwaard (hierna te noemen Sociale Dienst Bommelerwaard); Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Sociale Dienst Bommelerwaard (hierna te noemen Sociale Dienst Bommelerwaard); gelezen het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 20 november 2014;

Nadere informatie

Register van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen

Register van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen Register van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen Documentnaam Opgesteld door Register gemeenschappelijke regelingen Juridische Zaken Versie

Nadere informatie

Biilage. Sch1ïndel, Sint-Oedenrode en Veghel {Meier1ïstad)

Biilage. Sch1ïndel, Sint-Oedenrode en Veghel {Meier1ïstad) Biilage (Veer}Krachtig Bestuur: Stand van zaken en ontwikkelingen in de Brabantse gemeenten Peildatum 17 mei 2016 Omwille van het overzicht komen de Brabantse gemeenten waar mogelijk gegroepeerd aan de

Nadere informatie

Verordening Tegenprestatie 2015

Verordening Tegenprestatie 2015 Bijlage 2 Verordening Tegenprestatie 2015 De raad van de gemeente Hengelo, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 november 2014, gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet en IOAW / IOAZ Krimpen aan den IJssel 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet en IOAW / IOAZ Krimpen aan den IJssel 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet en IOAW / IOAZ Krimpen aan den IJssel 2015 De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Verordening tegenprestatie Participatiewet Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2015 De raad van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 september

Nadere informatie

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET GEMEENTE ASSEN 2015

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET GEMEENTE ASSEN 2015 VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET GEMEENTE ASSEN 2015 Wetstechnische informatie 1. Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Officiële naam regeling Verordening tegenprestatie participatiewet

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Haarlem (versie ) De raad van de gemeente Haarlem;

Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Haarlem (versie ) De raad van de gemeente Haarlem; Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Haarlem (versie 10-09-2014) De raad van de gemeente Haarlem; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op artikel

Nadere informatie

Artikelsgewijze toelichting

Artikelsgewijze toelichting Artikelsgewijze toelichting Artikel 1 Begrippen Begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de Algemene wet bestuursrecht of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze verordening.

Nadere informatie

MKB-vriendelijkste gemeente van Nederland 2008 Provincie Noord-Brabant Oss

MKB-vriendelijkste gemeente van Nederland 2008 Provincie Noord-Brabant Oss MKB-vriendelijkste gemeente van Nederland 2008 Provincie Noord-Brabant Oss Laan Corpus den Hoorn 300 9728 JT Groningen Telefoon (050) 595 73 00 Telefax (050) 595 74 00 Voorwoord Voor u ligt het resultaat

Nadere informatie

Voorstel voor de gemeenteraad Voorstelnummer RAAD/ Behandelend ambtenaar N.H. Emck Postreg.nr. Tel.nr Datum: 22 juni 2010

Voorstel voor de gemeenteraad Voorstelnummer RAAD/ Behandelend ambtenaar N.H. Emck Postreg.nr. Tel.nr Datum: 22 juni 2010 Voorstel voor de gemeenteraad Voorstelnummer RAAD/10-00259 Behandelend ambtenaar N.H. Emck Postreg.nr. Tel.nr 0345-636169 Datum: 22 juni 2010 ONDERWERP: Vaststellen van de nota mantelzorg Leerdam 2010-2014

Nadere informatie

Slim investeren in de toekomst

Slim investeren in de toekomst Programmabegroting en 1. Brabant Historisch Informatie Centrum Brabant Historisch Informatie Centrum (BHIC) www.bhic.nl s- Hertogenbosch In gezamenlijkheid behartigen van de belangen van ministerie, gemeenten

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015. Gemeente

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015. Gemeente De raad van de gemeente.; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders..; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet, artikel 34, eerste lid onderdeel e

Nadere informatie

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2015;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2015; Gemeenteraad Onderwerp: Volgnummer 2015-09 Regionaal beleidskader Participatiewet en verordeningen Dienst/afdeling SMO De raad van de gemeente Oss; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Definitieve versie 30-10-2014 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 De raad van de gemeente Montferland; Gelezen het

Nadere informatie

Inventarisatie Schoolmaatschappelijk werk in de provincie Noord-Brabant

Inventarisatie Schoolmaatschappelijk werk in de provincie Noord-Brabant Inventarisatie Schoolmaatschappelijk werk in de provincie Noord-Brabant Inventarisatie Schoolmaatschappelijk werk in de provincie Noord-Brabant dr. M. Bekkers L. Rutjes PON Instituut voor advies, onderzoek

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie participatiewet 2015 Documentnummer INT-14-13314

Verordening tegenprestatie participatiewet 2015 Documentnummer INT-14-13314 Verordening tegenprestatie participatiewet 2015 Documentnummer INT-14-13314 VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET 2015 GEMEENTE BEVERWIJK De raad van de gemeente Beverwijk; gelet op artikel 8a, eerste

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet

Verordening tegenprestatie Participatiewet Verordening tegenprestatie Participatiewet De raad van de gemeente Leidschendam-Voorburg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Sociale veiligheid

Leefbaarheid: feiten in beeld Sociale veiligheid Leefbaarheid: feiten in beeld Sociale veiligheid De laatste uitgave in de serie Leefbaarheid: feiten in beeld gaat over veiligheid. De definitie van leefbaarheid van de Provincie Noord- noemt onder andere

Nadere informatie

register gemeenteschappelijke regelingen gemeente s- als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen

register gemeenteschappelijke regelingen gemeente s- als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen Register van Gemeenschappelijke regelingen gemeente s-hertogenbosch als bedoeld in artikel 27 Wet Gemeenschappelijke regelingen stand van zaken 2017 Toelichting Ter behartiging van één of meerdere doelstellingen

Nadere informatie

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ ASTEN 2015

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ ASTEN 2015 VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ ASTEN 2015 De raad van de gemeente Asten, gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders van 19 mei 2015; gehoord het advies van de Commissie

Nadere informatie

Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord

Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord De colleges van de gemeenten Aalburg, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Bernheze, Boekel, Boxmeer, Boxtel,

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip De veranderende politieke en maatschappelijke verhoudingen resulteren in minder overheid en meer burger. Door de terugtredende overheid ontstaat er meer ruimte

Nadere informatie

Het tabellenboek. Per gemeente ** worden in voorliggend tabellenboek drie soorten hulpbronnen onderscheiden:

Het tabellenboek. Per gemeente ** worden in voorliggend tabellenboek drie soorten hulpbronnen onderscheiden: veerkracht in Brabant - tabellenboek Het tabellenboek Dit tabellenboek is onderdeel van de publicatie veerkracht in Brabant (PON/Telos, 2016) * en bevat voor ieder Brabantse gemeente de cijfers uit de

Nadere informatie

Subsidieregeling transformatie jeugdzorg Noord-Brabant

Subsidieregeling transformatie jeugdzorg Noord-Brabant CVDR Officiële uitgave van Noord-Brabant. Nr. CVDR249943_2 6 december 2016 Subsidieregeling transformatie jeugdzorg Noord-Brabant Gelet op artikel 2 en artikel 15 van de Algemene subsidieverordening Provincie

Nadere informatie

1. Brabant Historisch Informatie Centrum Verband Naam Brabant Historisch Informatie Centrum (BHIC)

1. Brabant Historisch Informatie Centrum Verband Naam Brabant Historisch Informatie Centrum (BHIC) 1. Brabant Historisch Informatie Centrum Verband Naam Brabant Historisch Informatie Centrum (BHIC) www.bhic.nl Vestigingsplaats s- Hertogenbosch Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling In gezamenlijkheid

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Hellendoorn 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Hellendoorn 2015 CVDR Officiële uitgave van Hellendoorn. Nr. CVDR357938_1 29 maart 2016 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Hellendoorn 2015 De raad van de gemeente Hellendoorn; gezien het

Nadere informatie

VERORDENING TEGENPRESTATIE NAAR VERMOGEN GEMEENTE MENTERWOLDE 2014

VERORDENING TEGENPRESTATIE NAAR VERMOGEN GEMEENTE MENTERWOLDE 2014 No.: 4g/9 De raad van de gemeente Menterwolde; gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en wethouders; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet, overwegende dat

Nadere informatie

besluit vast te stellen de Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Veenendaal 2015.

besluit vast te stellen de Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Veenendaal 2015. Verordening tegenprestatie Participatiewet De raad van de gemeente Veenendaal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 februari 2015; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van

Nadere informatie

Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Orionis Walcheren 2015

Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Orionis Walcheren 2015 Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Orionis Walcheren 2015 HOOFDSTUK 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsomschrijving 1. In deze verordening wordt verstaan onder: a. Tegenprestatie:

Nadere informatie

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET GEMEENTE ASSEN 2015

VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET GEMEENTE ASSEN 2015 VERORDENING TEGENPRESTATIE PARTICIPATIEWET GEMEENTE ASSEN 2015 Wetstechnische informatie 1. Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Officiële naam regeling Verordening tegenprestatie participatiewet

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet BMWE 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet BMWE 2015 Nummer 10.1-01.2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet BMWE 2015 De raad van de gemeente Eemsmond; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 18 december 2014, gezien

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 16 december 2014,

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 16 december 2014, Agendanummer: 14 Vergadering: 27 januari 2015 De raad van de gemeente Winsum; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 16 december 2014, gezien de adviezen van de stichting

Nadere informatie

Oude en nieuwe Wmo. ondersteuning. 2 Deze resultaatgebieden zijn: a. een huishouden te voeren; b. zich te verplaatsen in en om de woning;

Oude en nieuwe Wmo. ondersteuning. 2 Deze resultaatgebieden zijn: a. een huishouden te voeren; b. zich te verplaatsen in en om de woning; Oude en nieuwe Wmo De Tweede Kamer is akkoord met het Voorstel van wet Wmo 2015. Na behandeling in de Eerste Kamer zal dit voorstel eind 2014 de huidige Wmo gaan vervangen. Tussen de huidige Wmo en het

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet Olst-Wijhe

Verordening tegenprestatie Participatiewet Olst-Wijhe Verordening tegenprestatie Participatiewet Olst- Olst-, 30 september 2014 doc. nr.: 14.407302 De raad van de gemeente Olst-; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 november 2014, nr.

Nadere informatie

Verordening Tegenprestatie Participatiewet gemeente Bergen gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 november 2014;

Verordening Tegenprestatie Participatiewet gemeente Bergen gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 november 2014; Verordening Tegenprestatie Participatiewet gemeente Bergen 2015 De raad van de gemeente Bergen; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet gelezen het voorstel van burgemeester

Nadere informatie