Nawoord. Fouten door angst voor fouten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nawoord. Fouten door angst voor fouten"

Transcriptie

1 Nawoord Fouten door angst voor fouten We zijn aan het einde van de reis door dit boek gekomen. Het was eigenlijk ook een tocht door de geheimen van de menselijke geest. We realiseren ons: angst voor fouten brengt fouten voort! Dat verwoordde Marleen treffend, toen ze met een zucht van verlichting het CBR verliet: Eindelijk geslaagd, ja, na zes keer. Ik moest de theorie overdoen omdat die verlopen was! En hoe kwam dat? Niet omdat ik niet kon rijden: ik doe dat als de beste, zegt de man van de rijschool. Alleen omdat ik bang ben fouten te maken, fouten op het examen dan. In de rijles ben ik helemaal niet bang om fouten te maken. En dus maak ik er ook bijna nooit één. Maar op het examen... Gek eigenlijk: als ik mezelf niet zo druk had gemaakt met je mag geen fouten maken!, was ik drie jaar eerder geslaagd en had ik me een hoop ellende bespaard. Onze maatschappij is doordrongen van het verbod op mislukken: Waar een wil is is een weg! Kan niet ligt op het kerkhof en wil niet ligt ernaast! De ongeschreven wet iets niet kunnen kan niet legt heel wat mensen een zo grote druk op de schouders dat ze fouten gaan maken uit angst om fouten te maken. 139

2 We moeten nu gaan leren leven met de zekerheid dat niet lukken mag! Fouten maken is niet verdacht. Dagelijks ben je in situaties waarin dingen niet vanzelf gaan, moeilijk zijn of zelfs mislukken. We willen niet zeggen dat rijexaminatoren fouten moeten toelaten; veiligheid in het verkeer gaat vóór alles. We spreken meer over een bepaalde houding die examenkandidaten tot fouten brengt die ze niet zouden maken als ze wat meer ontspannen tegen fouten zouden aankijken. Rijles is niet alleen klaar maken voor rijvaardigheid en verkeersvaardigheid op de weg en voor het examen. Het is ook voorbereiden op het relativeren van de angst om op het examen fouten te maken. We hopen dat dit boek daaraan mag bijdragen: vermindering van de angst voor fouten en daardoor vermindering van fouten. De energie die verloren gaat door rijexamenangst kan dan gericht worden op geconcentreerd, ontspannen en veilig rijden. 140

3 Literatuur Dit boek is een toepassing van onze publicaties over faalangst en examenvrees: Nieuwenbroek, A., & Ruigrok, J. (1999). Omgaan met prestatieangst. s-hertogenbosch: KPC Groep. Nieuwenbroek, A., Gieles, P., & Vries, J. de (1993). Examenvrees (bedoeld voor leraren voortgezet onderwijs). Houten: EPN. Nieuwenbroek, A., Gieles, P., & Vries, J. de (1993). Examenvrees, doe er wat aan! (bedoeld voor eindexamenkandidaten voortgezet onderwijs). Nijmegen: Berkhout/Lisse: Swets & Zeitlinger. Nieuwenbroek, A., Reinalda, S., & Vries, J. de (1998). Handboek faalangsttraining (bedoeld voor faalangsttrainers in het onderwijs). s-hertogenbosch: KPC Groep. Ros, A., & Visser, J. (1995). Rijexamenangst, onderzoeksverslag, intern verslag KPC. We ontleenden gegevens over het rijexamen aan: Gesprekken op het CBR Den Bosch, met Maura, medewerkster theorieexamen, en met René Fens, examinator praktijkexamens, en met talrijke examenkandidaten. Gegevens van het CBR, regio Zuid te Eindhoven. 141

4 Folders van het CBR, zoals Met het CBR de weg op (CBR, 2001), De tussentijdse toets (CBR, 2003), Aanhangwagens en caravans trekken (CBR, z.j.). 142

5 Over de auteurs Drs. Ard Nieuwenbroek is sociaal pedagoog en werkt als trainer/therapeut bij Ortho Consult in Esch. Drs. Piet Gieles is onder meer bekend als auteur en eindredacteur van boeken over leerlingbegeleiding in het voortgezet onderwijs. 143

6 Raad van advies Dr. Martin Appelo Gezondheidszorgpsycholoog, hoofd wetenschappelijk onderzoek GGz Groningen. Drs. Ron van Deth Psycholoog en publicist, onder andere verbonden aan het Europees Instituut voor Educatie in Staverden. Drs. Annette Heffels Psycholoog en psychotherapeut, columnist en auteur van vele boeken op het gebied van de psychologie. Drs. Joke Kragten Gezondheidszorgpsycholoog, als therapeut werkzaam bij Altrecht, divisie stad Utrecht. Prof.dr. Walter Vandereycken Hoogleraar psychiatrie aan de Katholieke Universiteit Leuven en hoofd van de afdeling directieve therapie in de Psychiatrische Kliniek Broeders Alexianen te Tienen, België. Drs. Jean-Pierre van de Ven Psycholoog en psychotherapeut, manager new products bij Interapy en zelfstandig gevestigd in de Psychologische Praktijk Amsterdam. 145

7 Reeds verschenen titels 1. Joke Kragten, Leven met een manisch-depressieve stoornis, ISBN Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Leven met een paniekstoornis, ISBN Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Leven met een dwangstoornis, ISBN Ed Berretty, Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis, ISBN x 5. Joke Kragten, Leven met een sociale fobie, ISBN Jac Hoevenaars, Leven met een fobie, ISBN Ybe Meesters, Leven met een winterdepressie, ISBN Ed Berretty en Kees Korrelboom, Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis, ISBN x 9. Sjef Peeters en Karel Klumpers, Leven met assertiviteitsproblemen, ISBN Jenny Palm, Leven na een beroerte, ISBN Joke Kragten, Leven met een depressieve stoornis, ISBN

8 12. Fred Sterk en Sjoerd Swaen, Leven met een piekerstoornis, ISBN x 13. Alexandra de Bruijn-Kofman, Leven met chronische pijn, ISBN Martin Appelo, Leven met een psychotische stoornis, ISBN Ard Nieuwenbroek en Piet Gieles, Omgaan met rijexamenangst, ISBN

De volgende test werd ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie.

De volgende test werd ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie. Zelftest De volgende test werd ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie. Met een glas wordt steeds een standaard hoeveelheid alcohol bedoeld: een bierglas voor een biertje, een wijnglas voor een

Nadere informatie

Over de auteurs. Meer informatie: www.sterk-swaen.nl

Over de auteurs. Meer informatie: www.sterk-swaen.nl Over de auteurs Fred Sterk, psycholoog-psychotherapeut, is werkzaam in eigen praktijk voor prychotherapie en coaching te Den Haag. Sinds 1997 publiceert hij psychologische zelfhulpboeken en geeft hij in

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r s

O v e r d e a u t e u r s Over de auteurs Sjef Peeters (1950) is psycholoog-psychotherapeut. Hij is werkzaam bij Parnassia, Psycho-Medisch Centrum in Den Haag, op de afdeling Angststoornissen. Hij heeft jarenlang assertiviteitstrainingen

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r s

O v e r d e a u t e u r s Over de auteurs Bart Verkuil, psycholoog, is als promovendus verbonden aan de Universiteit Leiden, faculteit Sociale Wetenschappen, sectie Klinische, Gezondheids- en Neuropsychologie. Zijn promotieonderzoek

Nadere informatie

Adressen en literatuur

Adressen en literatuur Nawoord Het zal een hele klus zijn om over je angst heen te stappen. Maar als je zelf écht gemotiveerd bent, dan zal het je vroeger of later lukken om weer zonder spanning de auto in te stappen. Het duurt

Nadere informatie

O v e r d e a u t e u r

O v e r d e a u t e u r Over de auteur Alexandra de Bruijn-Kofman is klinisch psycholoog/gz-psycholoog. Aan de Universiteit Limburg deed zij vele jaren onderzoek naar de gedragstherapeutische behandeling van hoofdpijn, en vervolgens

Nadere informatie

7 Adressen, internet en literatuur

7 Adressen, internet en literatuur 7 Adressen, internet en literatuur Verenigingen en organisaties Specifiek met betrekking tot psychotische stoornissen Bij Ypsilon en Anoiksis is alle relevante informatie over psychotische stoornissen

Nadere informatie

Woordenlijst ADD. Het onoplettende type van ADHD (aandachtstekortstoornis. ADHD Aandachtsproblemen

Woordenlijst ADD. Het onoplettende type van ADHD (aandachtstekortstoornis. ADHD Aandachtsproblemen Woordenlijst ADD ADHD Aandachtsproblemen Atomoxetine CIZ Coaching Cognitieve gedragstherapie Comorbiditeit Concerta Copingmechanisme Dexamfetamine Het onoplettende type van ADHD (aandachtstekortstoornis

Nadere informatie

EFFICIËNT. VakkENNIs 59,- BSL PSYCHOLOGIE. Inhoudsoverzicht bsl Psychologie Totaal abonnement. alle bouwstenen voor u op een rij.

EFFICIËNT. VakkENNIs 59,- BSL PSYCHOLOGIE. Inhoudsoverzicht bsl Psychologie Totaal abonnement. alle bouwstenen voor u op een rij. 2 E-learning online + archief 2 WebTV Abonnement > 60 3.000,- 59,- aan waarde voor maar: 18 tijdschriften Slechts 12,50 EFFICIËNT bouwen aan uw VakkENNIs Inhoudsoverzicht bsl Psychologie Totaal abonnement.

Nadere informatie

Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis

Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis Leven met een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

Omgaan met rijexamenangst

Omgaan met rijexamenangst Omgaan met rijexamenangst Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe

Nadere informatie

Leven met een paniekstoornis

Leven met een paniekstoornis Leven met een paniekstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Adressen. Slaapklinieken in Nederland

Adressen. Slaapklinieken in Nederland Adressen Slaapklinieken in Nederland Centrum voor Slaap- en Waakstoornissen/Praktijk voor Behandeling van Slaapstoornissen Medisch Centrum Haaglanden Locatie Westeinde ziekenhuis Postadres: Postbus 432

Nadere informatie

ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit,

ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit, Woordenlijst ADHD (attention-deficit hyperactivity disorder) Ontwikkelingsstoornis waarbij hyperactiviteit, impulsiviteit en concentratieproblemen bestaan. anamnese Specifieke ziekte- en levensgeschiedenis

Nadere informatie

Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis

Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis Leven met een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

Leven met een piekerstoornis

Leven met een piekerstoornis Leven met een piekerstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Leven met assertiviteitsproblemen

Leven met assertiviteitsproblemen Leven met assertiviteitsproblemen Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Vier keer gezakt... dan een onderzoek rijvaardigheid

Vier keer gezakt... dan een onderzoek rijvaardigheid Vier keer gezakt... dan een onderzoek rijvaardigheid Niet iedereen slaagt in één keer voor het rijexamen. Sterker nog, ruim de helft van de kandidaten heeft één of meer herkansingen nodig om het examen

Nadere informatie

Leven met een psychotische stoornis

Leven met een psychotische stoornis Leven met een psychotische stoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de

Nadere informatie

7 Adressen. Patiëntenverenigingen

7 Adressen. Patiëntenverenigingen 7 Adressen Patiëntenverenigingen Nationale Vereniging voor Fibromyalgiepatiënten (FES) Postbus 58066 1040 HB Amsterdam tel.: 020-589 64 80 (algemeen)/0597-61 81 63 (sociaal/juridisch) fax: 020-618 26 53/0597-61

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het rijbewijs voor de brommobiel moet u slagen voor een theorie- en een praktijkexamen. Deze examens zijn ingevoerd

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het rijbewijs voor de brommobiel moet u slagen voor een theorie- en een praktijkexamen. Deze examens zijn ingevoerd

Nadere informatie

Van je nachtmerries af

Van je nachtmerries af Van je nachtmerries af 2 van je nachtmerries af Dit boek, Van je nachtmerries af, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Serie Protocollen voor de GGZ De boeken in de reeks Protocollen voor

Nadere informatie

7 Bronnen. Gebruikte literatuur

7 Bronnen. Gebruikte literatuur 7 Bronnen Gebruikte literatuur APA (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fourth edition, text revision, DSM-IV-TR. Washington DC: American Psychiatric Association. Appelo, M. (1999).

Nadere informatie

Coachende gespreksvoering

Coachende gespreksvoering Over de auteurs Drs. Wouter Backx (1947) studeerde Theoretische en Klinische Psychologie in Leiden. Hij liep een jaar stage bij Albert Ellis,de grondlegger van de RET in New York. Hij is gezondheidszorgpsycholoog

Nadere informatie

Leven met angst voor ernstige ziektes

Leven met angst voor ernstige ziektes Leven met angst voor ernstige ziektes Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Vanaf 1 maart 2010 moet u voor het halen van rijbewijs voor de brommobiel een theorie- en een praktijkexamen afleggen.

Nadere informatie

Leven met een sociale fobie

Leven met een sociale fobie Leven met een sociale fobie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe

Nadere informatie

Niet meer depressief

Niet meer depressief Niet meer depressief Dit boek, Niet meer depressief; Werkboek voor de cliënt, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Serie Protocollen voor de GGZ De boeken in de reeks Protocollen voor de

Nadere informatie

Het rijbewijs voor motor en motorscooter

Het rijbewijs voor motor en motorscooter Het rijbewijs voor motor en motorscooter Motorrijden is populair bij jong en oud. Als motorrijder ben je wel relatief kwetsbaar. Daarom is er in Europa een strenge wetgeving voor het motorrijbewijs van

Nadere informatie

PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Educatieve therapie voor patiënten met pijn

PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Educatieve therapie voor patiënten met pijn PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Educatieve therapie voor patiënten met pijn Educatieve therapie voor patiënten met pijn U bent onder behandeling vanwege chronische pijn. Uw arts heeft u geadviseerd om de educatieve

Nadere informatie

faalangst in het onderwijs

faalangst in het onderwijs 1 faalangst in het onderwijs Artikel uit, tijdschrift voor Jeugdgezondheidszorg, maart 2000, door Jan. Ruigrok, j.ruigrok@rigardus.nl casus Fred heeft op de basisschool havo/vwo-advies gekregen en zit

Nadere informatie

Cognitieve therapie bij sociale angst

Cognitieve therapie bij sociale angst Cognitieve therapie bij sociale angst Dit boek, Cognitieve therapie bij sociale angst, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Bij deze titel is tevens het werkboek voor cliënten te bestellen:

Nadere informatie

proef Het vernieuwde theorie-examen voor de auto Per 1 maart 2009 bevat het theorie-examen voor de auto naast de onderdelen verkeersregels en

proef Het vernieuwde theorie-examen voor de auto Per 1 maart 2009 bevat het theorie-examen voor de auto naast de onderdelen verkeersregels en proef Het vernieuwde theorie-examen voor de auto Per 1 maart 2009 bevat het theorie-examen voor de auto naast de onderdelen verkeersregels en verkeersinzicht ook een onderdeel gevaarherkenning. CBR - Het

Nadere informatie

Leven met een trauma

Leven met een trauma Leven met een trauma Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe men

Nadere informatie

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs. Informatie over het theorie- en het praktijkexamen

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs. Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het bromfietsrijbewijs moet u theorie-examen en praktijkexamen doen. test of u beschikt over voldoende verkeersinzicht

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie Een succesvolle psychotherapie voor diverse emotionele stoornissen en problemen Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Wat is Cognitieve Gedragstherapie? Cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

Je rijbewijs halen, ook als je autisme of ADHD, hebt. Het Kan!

Je rijbewijs halen, ook als je autisme of ADHD, hebt. Het Kan! Uitgebreid Artikel Rijles, autisme, adhd Je rijbewijs halen, ook als je autisme of ADHD, hebt. Het Kan! Inleiding Tegenwoordig kun je al starten met lessen als je 16,5 jaar bent. Iedere jongere wil wel

Nadere informatie

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst ggz voor doven & slechthorenden Angststoornissen Als angst en paniek invloed hebben op het dagelijks leven Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst Herkent u dit? Iedereen

Nadere informatie

Ten geleide 1. 2 Algemene aspecten van cognitieve therapie 31

Ten geleide 1. 2 Algemene aspecten van cognitieve therapie 31 Inhoud Ten geleide 1 1 Cognitieve verwerking en psychopathologie: theorie en onderzoek 3 Filip Raes, Merel Kindt, Arnoud Arntz 1.1 Inleiding 3 1.2 Cognitieve psychologie 4 1.3 Cognitieve theorie van psychopathologie:

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Vanaf 1 maart 2010 moet u voor het halen van het rijbewijs voor de brommobiel een theorie- en een praktijkexamen afleggen.

Nadere informatie

7 Adressen en literatuur

7 Adressen en literatuur 7 Adressen en literatuur Specifiek voor mensen met angststoornissen Angst, Dwang en Fobie Stichting Postbus 209 3970 AE Driebergen (bezoekadres: Hoofdstraat 122, Driebergen) tel: 0900 2008711 (55ct. p/m)

Nadere informatie

RET Gezond verstand als therapie

RET Gezond verstand als therapie RET Gezond verstand als therapie De Psychologische Bibliotheek geeft een helder antwoord op allerlei vragen op het gebied van de psychologie en is gericht op de patiënt en zijn omgeving. Ook professionals

Nadere informatie

Autorijden na ziekte of met een handicap

Autorijden na ziekte of met een handicap Autorijden na ziekte of met een handicap 1 Inhoud Inleiding 3 Is mijn rijbewijs nog geldig? 4 Rijvaardigheid 4 Eigen verklaring 4 Verandering gezondheid 4 Wie beslist of ik weer mag autorijden? 5 Wat is

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen te Rijswijk. Datum: 25 oktober 2013. Rapportnummer: 2013/156

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen te Rijswijk. Datum: 25 oktober 2013. Rapportnummer: 2013/156 Rapport Rapport betreffende een klacht over het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen te Rijswijk. Datum: 25 oktober 2013 Rapportnummer: 2013/156 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het CBR zijn partner

Nadere informatie

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen www.cbr.nl Voor het verkrijgen van het bromfietsrijbewijs officieel het rijbewijs AM moet je vanaf 1 maart 2010

Nadere informatie

Verwijzing naar de klinisch psycholoog

Verwijzing naar de klinisch psycholoog Verwijzing naar de klinisch psycholoog Deze folder geeft u informatie over de manier van werken van de klinisch psycholoog. Waar in deze folder gesproken wordt over u, kan het ook om uw kind gaan. Aan

Nadere informatie

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het verkrijgen van het bromfietsrijbewijs officieel het rijbewijs AM moet je vanaf 1 maart 2010 zowel een

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Maasje: Mijn naam is Maasje, ik ben 18 jaar en ik woon in Odijk. Ik heb in totaal 8 maanden les gehad van Nico, hier zat wel zomervakantie tussen dus wij hebben een aantal weken geen les gehad,

Nadere informatie

Het rijbewijs voor motor en motorscooter. Het rijbewijs voor motor en motorscooter maart 2011 1

Het rijbewijs voor motor en motorscooter. Het rijbewijs voor motor en motorscooter maart 2011 1 Het rijbewijs voor motor en motorscooter Motorrijden is populair bij jong en oud. Als motorrijder bent u wel kwetsbaar. Daarom heeft Europa een strenge wetgeving voor het motorrijbewijs. Wat u moet doen

Nadere informatie

ANGST, DWANG EN TICSTOORNISSEN BIJ KINDEREN

ANGST, DWANG EN TICSTOORNISSEN BIJ KINDEREN ANGST, DWANG EN TICSTOORNISSEN BIJ KINDEREN 10 maart 2015 CONGRES Regardz WTC Arnhem Angst, dwang en ticstoornissen Angst, dwang en tics komen bij meer dan 10% van alle kinderen en adolescenten voor. Maar

Nadere informatie

Omgaan met stress en burnout

Omgaan met stress en burnout Omgaan met stress en burnout Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Directieve Therapie. Cure & Care Development organiseert in samenwerking met de Stichting Directieve Therapie en Uitgeverij Boom het symposium

Directieve Therapie. Cure & Care Development organiseert in samenwerking met de Stichting Directieve Therapie en Uitgeverij Boom het symposium Cure & Care Development organiseert in samenwerking met de Stichting Directieve Therapie en Uitgeverij Boom het symposium Directieve Therapie 13 September 2012 t Zand te Maarssen 1/6 SYMPOSIUM Directieve

Nadere informatie

Neem de regie over je depressie

Neem de regie over je depressie Neem de regie over je depressie Dit boek, Neem de regie over je depressie. Werkboek voor de cliënt, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Serie Protocollen voor de GGZ De boeken in de reeks

Nadere informatie

Omgaan met rijangst. Jan van den Berg, Cindy Boon en Laura van Bergen

Omgaan met rijangst. Jan van den Berg, Cindy Boon en Laura van Bergen Omgaan met rijangst Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe men met

Nadere informatie

Adressen en literatuur

Adressen en literatuur Adressen en literatuur Adressen De huisarts heeft doorgaans een overzicht van gespecialiseerde hulpverleners in de regio en zal je kunnen verwijzen. Op de website www.nvvs.info staat een groot aantal bij

Nadere informatie

Postmaster opleiding psychosociale oncologie

Postmaster opleiding psychosociale oncologie Postmaster opleiding psychosociale oncologie mensenkennis Door de rollenspellen kon ik een betere verbinding maken tussen de theorie en de praktijk. Psychosociale oncologie Professionals die met oncologiepatiënten

Nadere informatie

13-11-2014. Poster. Belemmeringen in drie categorieën te verdelen: In duo s: 1. Persoonlijke belemmeringen

13-11-2014. Poster. Belemmeringen in drie categorieën te verdelen: In duo s: 1. Persoonlijke belemmeringen Poster Jacomijn Hofstra Onderzoeker lectoraat Rehabilitatie en docent Toegepaste Psychologie, Hanzehogeschool Groningen In duo s: Belemmeringen in drie categorieën te verdelen: Wat hindert jongvolwassenen

Nadere informatie

Cure & Care Development organiseert het symposium 99 JAAR NARCISME. 18 april 2013 Rijnpoort gebouw, Groningensingel 1 te Arnhem 1/6

Cure & Care Development organiseert het symposium 99 JAAR NARCISME. 18 april 2013 Rijnpoort gebouw, Groningensingel 1 te Arnhem 1/6 Cure & Care Development organiseert het symposium 99 JAAR NARCISME 18 april 2013 Rijnpoort gebouw, Groningensingel 1 te Arnhem 1/6 SYMPOSIUM 99 JAAR NARCISME Het is 99 jaar geleden dat Sigmund Freud (1856-1939)

Nadere informatie

CONGRES 6 NOVEMBER 2014

CONGRES 6 NOVEMBER 2014 Prikkelverwerking CONGRES Prikkelverwerkingsstoornissen bij kinderen en adolescenten met ASS, ADHD, ODD, CD, OCD, angst en hoogbegaafdheid Postillion Bunnik Utrecht 6 NOVEMBER 2014 prof.dr. Pieter Duker

Nadere informatie

Routebeschrijving Auto Als u met de auto komt, neem dan vanaf de A28 afslag Assen- Zuid en volg de borden Wilhelminaziekenhuis of GGZ Drenthe.

Routebeschrijving Auto Als u met de auto komt, neem dan vanaf de A28 afslag Assen- Zuid en volg de borden Wilhelminaziekenhuis of GGZ Drenthe. Doelgroep Dit symposium is bedoeld voor psychiaters, arts-assistenten, onderzoekers, psychologen, verpleegkundigen, managers, beleidsmedewerkers en cliëntenraden van de noordelijke ggz-instellingen en

Nadere informatie

Voormeting kandidaat

Voormeting kandidaat K1 Voormeting kandidaat Beste kandidaat, Het CBR is aan het onderzoeken of het nieuwe faalangstexamen voldoet aan de verwachtingen en aan de eisen van de minister van Verkeer en Waterstaat. Dit onderzoek

Nadere informatie

Verdiepingsstage Vroege Psychosen. Dorpsblik. informatie voor aios

Verdiepingsstage Vroege Psychosen. Dorpsblik. informatie voor aios Verdiepingsstage Vroege Psychosen Dorpsblik informatie voor aios Verdiepingsstage Vroege Psychosen Dorpsblik Hoe eerder mensen met een vroege psychose worden behandeld, hoe groter de kans op functioneel

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen 1 oktober 2014 Marielle van den Heuvel, Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling Medische Psychologie Orbis Medisch Centrum Inhoud

Nadere informatie

Met een handicap veilig achter het stuur

Met een handicap veilig achter het stuur Met een handicap veilig achter het stuur Een rijbewijs betekent mobiliteit en vooral zelfstandigheid. Maar wat als u afhankelijk bent van een rolstoel? Of een arm of been niet goed kunt gebruiken? Kunt

Nadere informatie

In de psychiatrische kliniek. Anekdotes uit de GGz

In de psychiatrische kliniek. Anekdotes uit de GGz In de psychiatrische kliniek Anekdotes uit de GGz Eerste druk, 2013 2013 Floris Bijlsma Corrector: Clara Wever Fotograaf cover: auteur Fotograaf auteursportret: Marcella te Nuijl isbn: 9789048431373 nur:

Nadere informatie

Met een handicap veilig achter het stuur

Met een handicap veilig achter het stuur Met een handicap veilig achter het stuur Een rijbewijs betekent mobiliteit en vooral zelfstandigheid. Maar wat als je afhankelijk bent van een rolstoel? Of een arm of been niet goed kunt gebruiken? Kun

Nadere informatie

1Help: faalangst! 1.1 Verkenningen

1Help: faalangst! 1.1 Verkenningen 11 1Help: faalangst! Karel heeft moeite met leren. Dat zal wel faalangst zijn! zegt iemand. Een gemakkelijk excuus, want Karel is wel erg snel klaar met zijn huiswerk. Ellen, die ook moeite heeft met leren,

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum stoornis. Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht

Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum stoornis. Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum Congres stoornis Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een AUTISMESPECTRUMSTOORNIS

Nadere informatie

Leven met een depressieve stoornis

Leven met een depressieve stoornis Leven met een depressieve stoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de

Nadere informatie

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness in de praktijk Congres Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness Mindfulness mag zich de laatste

Nadere informatie

het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen

het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen c Met ingang van 1 juni 1996 veranderen er regels rondom het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen hebben te maken met het halen van een rijbewijs. Nieuw is bijvoorbeeld dat per voertuigcategorie

Nadere informatie

Leven met autisme. Martine Delfos en Marijke Gottmer

Leven met autisme. Martine Delfos en Marijke Gottmer Leven met autisme Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe men met

Nadere informatie

Basiscursus cognitieve gedragstherapie

Basiscursus cognitieve gedragstherapie mensenkennis Ik kan mijn werk meer structuur, overzicht en effectiviteit geven met de inhoud die tijdens de opleiding is aangereikt. Basiscursus cognitieve gedragstherapie Basiscursus cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

Autorijden. na een ziekte of met een handicap

Autorijden. na een ziekte of met een handicap Autorijden na een ziekte of met een handicap Deze folder is bestemd voor revalidanten (en hun familie) die meer willen weten over het zelf weer gaan autorijden na een ziekte of met een handicap. Is mijn

Nadere informatie

3. Je examen moet binnen twee weken nadat je dat aangevraagd en betaald hebt door de rijschool bij het CBR zijn aangevraagd.

3. Je examen moet binnen twee weken nadat je dat aangevraagd en betaald hebt door de rijschool bij het CBR zijn aangevraagd. ALGEMENE VOORWAARDEN van Pieters Rijopleidingen Per 1 augustus 2009 Artikel 1 De rijschool moet zich aan de volgende afspraken houden: 1. Je krijgt theorie- en praktijkles van een rij-instructeur die aan

Nadere informatie

Nawerk: Informatiebronnen

Nawerk: Informatiebronnen Nawerk: Informatiebronnen Tijdschriften Wie zich verder wil verdiepen in dementie kan terecht bij een drietal zeer toegankelijke Nederlandse tijdschriften: Denkbeeld Denkbeeld is een populairwetenschappelijk

Nadere informatie

Symposium EMDR; brede toepassingen in de praktijk. Eerder beoordeeld met een 8! Inschrijven via www.bsl.nl/emdr

Symposium EMDR; brede toepassingen in de praktijk. Eerder beoordeeld met een 8! Inschrijven via www.bsl.nl/emdr Eerder beoordeeld met een 8! Symposium EMDR; brede toepassingen in de praktijk Vrijdag 27 september 2013 Jaarbeurs Utrecht Bestemd voor beginnende EMDR therapeuten, therapeuten die regelmatig verwijzen

Nadere informatie

psychologische hulp online

psychologische hulp online psychologische hulp online posttraumatische stress pathologische rouw paniekstoornis en agorafobie depressie bulimia nervosa Burn-out preventie en behandeling diagnostische screening & indicatie Geschiedenis

Nadere informatie

Aanhangwagens en caravans trekken

Aanhangwagens en caravans trekken Aanhangwagens en caravans trekken Rijbewijs B en BE? Welk rijbewijs u nodig hebt om een aanhanger of een zware combinatie te trekken is niet altijd duidelijk. Deze folder zet de regels (bevoegdheden) van

Nadere informatie

Verantwoording en dank

Verantwoording en dank 204 Zorg om mensen met dementie Verantwoording en dank Dit boek bouwt voort op de inzichten die ik heb verwoord in Dement: zo gek nog niet en verscheen eerder als Dementie dichterbij in de reeks Cahiers

Nadere informatie

Klinische Psychologie

Klinische Psychologie Klinische Psychologie Psychologisch onderzoek en behandeling in het Ikazia Ziekenhuis Beter voor elkaar Inleiding In deze folder kunt u lezen over de manier van werken van de klinisch psycholoog in het

Nadere informatie

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand?

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand? Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 9 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Gezonde en ongezonde vormen van stress 11 Kenmerken van

Nadere informatie

2toDrive. Proef begeleid rijden. Rijlessen voor 16.5 jarigen per 1 november 2011 van start! Autorijschool PVE Schönbergweg 57 1323 GT Almere

2toDrive. Proef begeleid rijden. Rijlessen voor 16.5 jarigen per 1 november 2011 van start! Autorijschool PVE Schönbergweg 57 1323 GT Almere 2toDrive Proef begeleid rijden Rijlessen voor 16.5 jarigen per 1 november 2011 van start! Disclaimer De informatie in deze presentatie over de proef Begeleid Rijden is grotendeels afkomstig van de presentatie,

Nadere informatie

Examen doen voor de auto

Examen doen voor de auto Examen doen voor de auto Voor het autorijbewijs (categorie B) moet u theorieexamen en praktijkexamen doen. Het theorie-examen test of u beschikt over voldoende verkeersinzicht en kennis van de regels.

Nadere informatie

Examens bus en vrachtauto veranderen per 8 september 2008

Examens bus en vrachtauto veranderen per 8 september 2008 Examens bus en vrachtauto veranderen per 8 september 2008 Alle Europese beroepschauffeurs veilig en vakbekwaam op weg Per 8 september gaat de Europese Richtlijn vakbekwaamheid in. Deze richtlijn heeft

Nadere informatie

De Toekomst van het Nederlands Verdienmodel

De Toekomst van het Nederlands Verdienmodel De Toekomst van het Nederlands Verdienmodel prof.dr. Hans Strikwerda Met reviews door: prof. dr. Arnoud Boot mr. drs. Atzo Nicolaï drs. Michiel Muller prof. dr. Eric Claassen dr. René Kuijten prof. dr.

Nadere informatie

Adem- en Ontspannings-therapie (AOT)

Adem- en Ontspannings-therapie (AOT) Medische psychologie Adem- en Ontspannings-therapie (AOT) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw klinisch psycholoog heeft voorgesteld om u te verwijzen

Nadere informatie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum Medische Psychologie In deze folder informeren we u over de manier van werken van de psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische psychologie van Zuyderland

Nadere informatie

DE OUDERENPSYCHIATER 2.0. Een feestelijk symposium ter gelegenheid van de eerste ouderenpsychiaters nieuwe stijl

DE OUDERENPSYCHIATER 2.0. Een feestelijk symposium ter gelegenheid van de eerste ouderenpsychiaters nieuwe stijl DE OUDERENPSYCHIATER 2.0 Een feestelijk symposium ter gelegenheid van de eerste ouderenpsychiaters nieuwe stijl inleiding DE OUDERENPSYCHIATER 2.0 In het najaar van 2013 zullen de eerste aios in het aandachtsgebied

Nadere informatie

Geestdrift Symposium Lichaam, Geest en Gezondheid. 29 november 2012

Geestdrift Symposium Lichaam, Geest en Gezondheid. 29 november 2012 29 november 2012 Universiteit van Tilburg Geestdrift Symposium Lichaam, Geest en Gezondheid Lancering Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid GGz Breburg, en Kenniscentrum Lichaam en Geest Partners: GGz Breburg,

Nadere informatie

dr. Ingrid Verbeek drs. Merijn van de Laar Behandeling van langdurige slapeloosheid

dr. Ingrid Verbeek drs. Merijn van de Laar Behandeling van langdurige slapeloosheid dr. Ingrid Verbeek drs. Merijn van de Laar Behandeling van langdurige slapeloosheid Dit boek, Behandeling van langdurige slapeloosheid, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Bij deze titel

Nadere informatie

Post-hbo opleiding seksuologie

Post-hbo opleiding seksuologie Post-hbo opleiding seksuologie mensenkennis Plezierige overdracht, de docent spreekt uit ervaring en brengt veiligheid en openheid in de groep door haar respectvolle wijze van benaderen. Top! Post-hbo

Nadere informatie

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren.

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Inez Dirkzwager I.Dirkzwager@vumc.nl VUmc Amstel Academie http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/ http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/expertisecentrum/

Nadere informatie

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5.

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen : UITNODIGING vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht Accreditatie FGzP: 6 punten Voorwoord Geachte collega, In het voorjaar van

Nadere informatie

Hallo mogen wij ons even voorstellen

Hallo mogen wij ons even voorstellen Hallo mogen wij ons even voorstellen Wij zijn Verkeersschool Janssen en bedanken je voor het benaderen van informatie over jou rijopleiding. Denk je nog steeds dat het behalen van je rijbewijs duur en

Nadere informatie

Interpersoonlijke groepstherapie

Interpersoonlijke groepstherapie Psychiatrie Interpersoonlijke groepstherapie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY004 / Interpersoonlijke groepstherapie / 16-10-2013 2 Interpersoonlijke

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie