Onderzoeksprojecten ( van 29735)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoeksprojecten (17300-17350 van 29735)"

Transcriptie

1 Aug :41:08 Onderzoeksprojecten ( van 29735) Delay Aversion bij jongeren met ADHD en at risk voor vroegtijdig drugsgebruik: een fmri-studie. Abstract: Kinderen met ADHD lopen een verhoogd risico op vroegtijdig middelengebruik en -misbruik. Het begrijpen van de link tussen ADHD en middelengebruik is bijgevolg een prioriteit voor het gezondheidsbeleid. Recente theorieën over ADHD beklemtonen dat er multiple ontwikkelingspaden bestaan van risico tot ADHD, waarbij elk pad gelinkt is met specifieke oorzaken, beïnvloedende en risicofactoren. In dit project staat het 'motivationeel/affectief' ontwikkelingspad centraal. Het gehanteerde model stelt dat delay aversion (DAv) een belangrijke rol speelt in het ontwikkelen van ADHD. DAv is een motivationeel/affectieve component dat ervoor zorgt dat delay wordt vermeden owv het negatief affect dat hiermee is geassocieerd. Momenteel bestaat er evidentie op basis van gedragsstudies dat problemen met DAv geassocieerd zijn met ADHD. Tot op heden is er echter weinig geweten over de onderliggende neurale architectuur van DAv en zijn dehypotheses over de mogelijke rol van DAv in het ontstaan van middeleng Onderzoeksgroep Psychiatrie Stefan Sunaert Marina Danckaerts Jurgen Lemiere Oncostatine M als meester regulator van CZS pathologie Abstract: Neurologische aandoeningen zoals multiple sclerose (MS), hersentrauma en herseninfarct gaan gepaard met de vorming van hersenletsels met verschillende gradaties van ontstekingen en neurodegeneratie. Deze aandoeningen veroorzaken zowel een fysische als mentale handicap en zijn tot op heden ongeneeslijk. Oncostatine M (OSM), een neuropoietisch cytokine, is verhoogd aanwezig in MS-letsels en na zenuwschade. OSM kan een effect hebben op beide de hersencellen evenals op het immuunsysteem. Onze bevindingen tonen aan dat OSM een sleutelrol speel bij de ontwikkeling en vorming van MS-letsels. Wij zullen nagaan of OSM een beschermende rol kan vervullen in ziekte-indicaties met een inflammatoire en neurodegeneratieve component. Dit zou op termijn nieuwe aangrijppunten kunnen leveren voor therapie. Immunologie - Biochemie Morfologie Biomedisch Onderzoeks Instituut Niels HELLINGS Jerome HENDRIKS Helena SLAETS Sven HENDRIX Optimalisatie van de fotoluminescentie in materialen met scheelite-type structuur via de incommensurabele modulatie van de kationen. Abstract: Dit project betreft fundamenteel kennisgrensverleggend onderzoek gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek- Vlaanderen. Het project werd betoelaagd na selectie door het bevoegde FWO-expertpanel. Elektronenmicroscopie voor materiaalonderzoek (EMAT) Joke Hadermann Johan Verbeeck Artem Abakumov Om de balans in de nieuwe welvaartstaat: een dynamische stelselvergelijking in vijf landen uit de kopgroep in Europa en hun prestaties op het vlak van oude en nieuwe sociale risico's. Abstract: Het doel van dit onderzoeksproject is tweeledig. Ten eerste moet het meer inzicht bieden in de relatie tussen de omslag naar de investeringsstaat enerzijds en de evolutie van armoede en ongelijkheden anderzijds. Een tweede doel van dit project bestaat erin te achterhalen of en waarom het ene land op het vlak van uitkomsten (in termen van armoede en sociale ongelijkheid) mogelijk succesvoller is geweest dan het andere. Centrum voor sociaal beleid Herman Deleeck (CSB) Bea Cantillon Onderzoek naar het werkingsmechanisme van nieuwe therapieën in de ziekte van Parkinson. Abstract: Onderzoek naar nieuwe behandelingsstrategieën voor de ziekte van Parkinson spitst zich tegenwoordig toe op farmaca die zowel de symptomen behandelen als neuroprotectief zijn. Gekende farmaca met neuroprotectieve eigenschappen of nieuwe molecules bekomen via samenwerking (IWT-SBO) worden na screening in vitro in vivo getest op hun vermogen om de neurodegeneratie van de dopaminerge neuronen te verminderen of te vertragen. Dit gebeurt eerst in het hemi-parkinson rat model, daarna ook in genetische modellen. Wanneer neuroprotectie is aangetoond wordt onderzocht via welk(e) mechanisme(n) dit gebeurt en of deze geneesmiddelen ook in staat zijn de dopaminetransmissie te beïnvloeden (antiparkinsonactiviteit). Tevens wordt in dit project neurofarmacologisch onderzoek verricht naar het werkingsmechanisme van DBS (Deep Brain Stimulation). Om het werkingsmechanisme van deze hoog frequente stimulatie op te helderen wordt de subthalamische kern (NST) met specifieke receptorliganden gestimuleerd en wordt met in vivo mecrodialyse de neurotransmittervrijstelling bepaald. Dit wordt uitgevoerd in normale en in dopamine deficiënte dieren. Hierdoor wordt de rol van deze kern in de controle van de motoriek beter in kaart gebracht. Daarna wordt de NST ook electrisch gestimuleerd en het effect bestudeerd op de neurotransmittervrijstelling in andere kernen van de basale ganglia. De resultaten van deze studies moeten ons ook een betere kennis geven van de rol van de NST in de controle van de motoriek, maar kunnen eveneens bijdragen tot de ontwikkeling van nieuwe relevante geneesmiddelen voor de ziekte van Parkinson.

2 Farmaceutische Chemie, Analyse van Geneesmiddelen en Geneesmiddelenkennis SOPHIE SARRE Wetenschappelijke samenwerking met CNRS-PICS rond ultrasnelle spectroscopie. Afd. Moleculaire Visualisatie & Fotonica Johan Hofkens De structurerende rol van biotische interacties tussen verschillende grootteklasses voor het functioneren van mariene zeebodems. Abstract: Dit project gaat na hoe de activiteit van macrobenthische ecosysteem-ingenieurs microbiële creert, waardoor de samenstelling en diversiteit van de de microbiële gemeenschappen wordt beinvloed. De nadruk wordt hierbij gelegd op nitrificerende en denitrificerende gemeten, waardoor een inzicht zal verworven worden in de directe relatie macrofauna - microbële gemeenschap - ecosysteemfuncties. Vakgroep Biologie Magda Vincx Variaties in de structuur van exotische kernen bestudeerd aan de hand van hun kernmomenten. Abstract: Het doel van dit project is de studie van exotische kernen, in het bijzonder in gebieden waar veranderingen in de schillenstructuur worden verwacht. Dit onderzoek gebeurt door opgemeten nucleaire g-factoren en quadrupoolmomenten te vergelijken met schillenmodelberekeningen. Hierbij is het hanteren van een evaluatie van alle beschikbare statische quadrupoolmomenten aangewezen.quadrupoolmomenten kunnen worden afgeleid uit experimenteel bepaalde quadrupoolfrequenties wanneer de elektrische veldgradiënt (EFG) gekend is. Tegenwoordig zijn steeds meer geavanceerde ab-initio modellen in staat om EFG's in atomaire, moleculaire en vaste stoffenop een betrouwbare manier te berekenen.quadrupoolmomenten kunnen ook worden bepaald aan de hand van een relatieve frequentiemeting ten opzichte van een gekend referentie-isotoop. In de literatuur worden echter heel vaak verschillende referentie-isotopen gebruikt. Daarom willen we alle beschikbare data voor de verschillende isotopenketens opnieuw gaan eval Afdeling Kern- en Stralingsfysica Gerda Neyens Studie van de effecten van insulineresistentie, atherosclerose en cardiale hypertrofie op hartfalen in muizen. Abstract: Het risico op hart- en vaatziekten is geassocieerd met obesitas en zijngerelateerde metabool syndroom factoren: dyslipidemie, hyperglycemie eninsuline resistentie en hypertensie. Daarenboven is abdominale obesitaseen onafhankelijke risicofactor voor type 2 diabetes en hartfalen. De pathogene mechanismen die de associaties tussen obesitas en diabetes en tussen obesitas en hartfalen bepalen, moeten nog grotendeels worden geïdentificeerd. Wel is geweten dat obesitas gepaard gaat met chronische inflammatie en oxidatieve stress die resulteren in een verhoogde infiltratie van monocyten in vet- en hartweefsel. Daar veroorzaken ze niet alleen inflammatie en oxidatieve stress. Ze verstoren ze ook de insulinesignalering, het vetmetabolisme, de regeling van de bloeddruk en de vasculaire en cardiale modellering. Om de onderliggende mechanismen verder te zoeken hebben we muizenmodellen ontwikkeld die verschillende graden en diverse combinaties van metabole syndroomfactoren vertonen. Als gevolg daar Artherosclerose en Metabolisme Paul Herijgers Paul Holvoet Tumor-microomgeving interacties in multipel myeloom: regulatie door epigenetische veranderingen en hypoxie. Abstract: Multipel myeloom (MM) is een B cel maligniteit die voornamelijk voorkomt in het beenmerg (BM). Binnen deze BM microomgeving is de tumor sterk afhankelijk van wederzijdse interacties met de BM stromale cellen. Dit resulteert enerzijds in de overleving en groei van de MM cellen en anderzijds in veranderingen binnen de BM microomgeving leidend tot angiogenese en inductie van botziekte. Binnen dit project wensen we de regulatie van deze interacties verder te bestuderen en meer specifiek op de rol van epigenetische modificaties (met nadruk op methylatie, acetylatie en mirna) in MM cellen en mesenchyma Ie stamcellen en het effect van het hypoxisch BM op UPR en Notch signaling. Hematologie Karin VANDERKERKEN 6LowPan - Towards zero-configuratieon for wireless building automation. TC Elektrotechniek (ESAT) Diepenbeek Nele Mentens Analyse van de componenten van rechtsculturen : een vergelijking van het Franse en Amerikaans recht Abstract: Research question : To what extent does a historically developped system of representations determine the law and the way it is interpreted? To what extent can differences between the American and French legal systems be linked to this historical-ideological dimension. To what extent is law the outcome of a dialectic between the text (statutory and/or case-law) and the cultural-ideological context?

3 Vakgroep Grondslagen en geschiedenis van het recht Dirk Heirbaut Marc Van Hoecke Sociaal gedrag in schizofrenie: een neurocognitieve benadering. Abstract: Door de herkenning van sociale cognitie als een belangrijke beperking bij schizofreniepatiënten is er meer onderzoek verricht naar deze aspecten. Echter zijn dat altijd onderzoeken geweest met passieve taken die de realiteit nauwelijks benaderden. Hier tegenover staan wel heel wat actievere onderzoeken naar sociale cognitie bij gezonde vrijwilligers. Nu blijkt dat de hersengebieden die betrokken zijn bij sociale cognitie bij gezonde mensen, veel overlap vertonen met de specifieke hersengebieden die verstoord zijn bij schizofreniepatiënten in niet-sociale taken. Daarom willen wij de lacunes van het huidige onderzoek naar sociale cognitie bij schizofreniepatiënten overbruggen met behulp van (1) paradigma's die zich richten op 'daadwerkelijk' gedrag in verschillende sociale contexten, (2) reële sociale interactieve situaties waarin de taken zijn verdeeld onder de deelnemers, (3) beeldvorming door middel van EEG en fmri. Kind-, Jeugd- en Volwassenpsychiatrie (CAPRI) Bernard Sabbe Javier de la Asuncion Elvira Onderzoek en voorbereiding activiteiten n.a.v. de herdenking van De Groote Oorlog in Abstract: Doelstellingen in het kader van de herdenking Wereldoorlog I zijn oa. een aantal concrete publieksactiviteiten en eindproducten ontwikkelen tijdens de herdenking van De Groote Oorlog , een betere kijk krijgen op de ontwikkelingen in de jaren , samenwerking creëren ronderfgoed en geschiedenis van het plattelandsleven en de landbouw in Vlaanderen op lokaal niveau OG Modern.& Samenlev Leuven Yves Segers Cryopreservation van genotypes bij Daphnia magna. Abstract: Normal 0 21 false false false NL-BE X-NONE X-NONE <w:latentstyles DefLockedState="false" DefUnhideWhenUsed="true" DefSemiHidden="true" DefQFormat="false" DefPriority="99" LatentStyleCount="267"> mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; msostyle-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; fontsize:11.0pt; font-family:"calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}font-family:'times New Roman','serif';mso-fareast-font-family:Calibri;mso-fareast-theme-font:minorlatin;mso-ansi-language:NL-BE; Afd. Ecologie, Evolutie en Biodiv.behoud Luc De Meester Bartholomeus Panis Adinda Putman Het verbeteren van de kwaliteit en veiligheid van farmacotherapie bij ouderdom Abstract: niet beschikbaar Vakgroep Farmacologie Robert Vander Stichele LEVENSLIJN: De rol van visuele informatie in de gedragscontrole en gedragsopvoeding bij jonge fietsers Abstract: Het onderzoek heeft als algemeen doel om fundamentele inzichten te verwerven in de rol van visueel gedrag bij jonge fietsers en betere richtlijnen te formuleren voor verkeersopvoeding. In een eerste fase van het onderzoek wordt het visueel gedrag geanalyseerd bij specifieke taken zoals door een slalom, een smalle strook en een 8-vorm fietsen. In een tweede fase van het onderzoek wordt nagegaan of het visueel gedrag van volwassenen en kinderen in meer verkeersgerichte situaties gelijkaardig is. Vakgroep Bewegings- en sportwetenschappen Matthieu Lenoir Greet Cardon Renaat Philippaerts EU-bonuskrediet type B2a voor EU FP7 project: ENERGY Abstract: EU-bonuskrediet voor Europees project ENERGY Chemische Ingenieurstechnieken en Industriele Scheikunde GINO BARON Integratie van licht en lucht in een operatiekwartier.

4 Abstract: The research institute 'VUB' and the 'Katholieke Hogeschool Sint-Lieven (KaHo Sint-Lieven)' have entered into a service-agreement concerning the project' Samenwerkingsovereenkomst 'Integratie van licht en lucht in een operatiekwartier' (ILLO) ikv. HOA25'. The research results can be transferred to the company, there can be a reasonable return in case of commercialisation or there is another kind of agreement on intellectual property, as outlined in the concluded agreement. Toegepaste Mechanica Kritische Zorgen Elektrotechniek-Energietechniek LUC HUYGHENS Leen PEETERS PATRICK ROMBAUTS STEVE VANLANDUIT Marc DILTOER Accounting informatie als hulpmiddel voor corporate governance in private ondernemingen Abstract: Gezien financiële accounting informatie de voornaamste bron is ter evaluatie van de prestaties van de bestuurders, speelt het een potentieel belangrijke rol in het deugdelijk bestuur. Eerder onderzoek dienaangaande was echter voornamelijk gericht op de rol van accounting informatie voor investeerders en aandeelhouders in de context van beursgenoteerde bedrijven. Of accounting informatie ook waardevol is voor andere stakeholders is een onderzoeksvraag die nagenoeg nog niet werd bekeken. Dit onderzoek stelt zich dan ook voorop om de bruikbaarheid van accounting informatie voor interne bestuurders, de leden van de raad van bestuur en de bankiers te onderzoeken. Bijkomend richt deze studie zich op niet-beursgenoteerde bedrijven, gezien de belangrijke vertegenwoordiging van deze groep in de economie van een land. Informatie ter toetsing zal op diverse manieren worden vergaard. In eerste instantie zal een grootschalige online enquête worden verzonden naar de financieel directeurs van Belgische niet-beursgenoteerde bedrijven, teneinde hun gebruik van accounting informatie te onderzoeken. Daarnaast zullen leden van de raad van bestuur worden geïnterviewd, teneinde inzicht te krijgen in hun frequentie van en intentie bij het gebruik van accounting informatie. Tot slot zal via een enquête ook het gebruik van accounting informatie door bankiers worden onderzocht. Hiermee gelinkt zal worden nagegaan of de intrestvoeten die door de financiele instituten wordt aangerekend, verbonden is met de transparantie van de niet-beursgenoteerde bedrijven. Voor alle onderzoeksvragen zal worden nagegaan of er verschillen zijn vast te stellen tussen familie- en niet-familiebedrijven. Accountancy en financiering Kenniscentrum voor Ondernemerschap en Innovatie Nadine LYBAERT Observatie en controle van proces-materiaal interactie bij laser fabricagenbsp;nbsp; Abstract: Het project beoogt het onderzoeken van de interactie tussen laserlicht en materiaal voor een beter begrip en een verbetering van laserprocessenzoals laser snijden (LC) en selectief laser sinteren/smelten (SLS/SLM).Dit zal gerealiseerd worden door het verder ontwikkelen en inzetten vaninnovative in-proces camerabewakingssystemen (ontwikkeld in een eerder GOA project), alsook door gebruik van conventionele mechanische en metallurgishe analysetechnieken (microscopie, mechanische analyse, dimensionele metingen, 1D/2D ruwheidsmetingen, enz.) en door modellering en simulatie. Het project zal inzage verschaffen in proces-materiaal gerelateerdeaspecten en interacties: bvb. invloed van materiaalsamenstelling, procesparameters en -omgeving (temperatuur, gas atmosfeer) op residuele spanningen, materiaaldensiteit, stukkwaliteit, strekte, enz. Het project zal zich toespitsen op materialen zoals complexe staalsoorten (roestvast staal, snelstaal, gereedschapsstalen) en lichtgewicht metalen (Ti- en Al Afdeling PMA Ludo Froyen Jan Van Humbeeck Joost Duflou Jean-Pierre Kruth ZEIN2011RIP16 Bolivia: Matrix permeability for gene flow of the threatened high Andean Polylepis forests. Abstract: Een van de meest bedreigde ecosystemen van Zuid-Amerika zijn de Polylepis-bossen van de hoge Andes. Deze bijna monospecifieke bossen geraakten erg gefragmenteerd omwille van overbegrazing, winning van brandhout, en de aanplanting van exoten zoals Eucalyptus. De fragmentatie van de Polylepis-bossen leidt mogelijk tot genetische verarming door inteelt en genetische drift. Daarom is het belangrijk de 'gene flow' door pollen en door zaden tussen de verschillende bosfragmenten op peil te houden. Dit onderzoeksproject heeft als doel om op basis van genetische technieken deze gene flow te kwantificeren. Daarbij zal specialeaandacht worden gegeven aan de premeabiliteit van plantages van exotische boomsoortennbsp;'gene flow' van Polylepis. Afd. Ecologie, Evolutie en Biodiv.behoud Olivier Honnay Pegasus short mandate for Kara Lynch. Afdeling Kern- en Stralingsfysica Kara Lynch EU-bonuskrediet type B2b voor EU project: PRAISE Abstract: Europees project ikv verkeersveiligheid en werkwoonverkeer Informatica en Toegepaste Informatica

5 LUC STEELS Moleculair genetische analyse van koortsgerelateerde epilepsiesyndromen. Abstract: Koortsstuipen zijn de frequentste aanvalsvorm (2-5%) die voorkomt bij kinderen tussen de leeftijd van zes maanden en zes jaar. Retrospectieve studies wezen bovendien uit dat 10 tot 15% van alle epilepsiepatiënten voorheen FS hebben gehad. In dit onderzoeksproject gebruiken we hoge densiteit array Comparative Genomic Hybridization, DNA enrichment technieken en next generation sequencing om de ziektegerelateerde genen in de gekoppelde loci van drie multiplex families met koortsgerelateerde epilepsiesyndromen (o.a. gegeneraliseerde epilepsie met koortsstuipen plus en temporale kwab epilepsie) op te sporen. VIB DMG - Neurogenetica Peter De Jonghe Katia Hardies Ontwikkeling van geavanceerde fluorescentiemicroscopiemethodes voor het bestuderen van de structuur, het transport en de stabiliteit van nanomedicijnen voor gentherapie van het retinaal pigment epithelium Abstract: Het retinal pigmentepitheel (RPE) is de buitenste bloed-retina barrière in het oog onder de neurale retina. Omdat de RPE cellen in verband worden gebracht met een aantal oogaandoeningen met genetische oorsprong zijn deze cellen interessante kandidaten voor een behandeling met nucleïnezuren. Meerdere vormen van nanomedicijnen worden geëvalueerd voor het aanbrengen van nucleïnezuren naar de RPE cellen. Ondanks hun zeer grote potentiële mogelijkheden vordert de ontwikkeling van nanomedicijnen traag door een beperkte kennis van hun structuur, transport en stabiliteit in de verschillende stappen in het afleveringsproces. Om deze vragen te beantwoorden zullen we meerdere geavanceerde fluorescentiemicroscopische toepassingen te ontwikkelen. We beogen de ontwikkeling van nieuwe methoden gebaseerd op twee-kleuren Single Particle Tracking (SPT) microscopie voor de bepaling van de efficïentie waarmee nucleïnezuren in de nanomedicijnen kunnen worden opgenomen. De interne structuur van de nanomedicijnen zullen worden bestudeerd met de recente superresolutietechnieken zoals STORM en STED. Het transport en de stabiliteit van de nanomedicijnen in het glasvocht, de neurale retina en in levende RPE cellen zal worden nagegaan met de nieuw te ontwikkelen fluorescence lifetime raster image correlation spectroscopy (FL- RICS) methode en de tweekleuren 3D-SPT. De kennis die met dit project wordt beoogd op basis van de nieuwe microscopische methoden zal toelaten op beredeneerde en efficïente wijze nanomedicijnen te ontwikkelen voor nucleïnezuur-gebaseerde therapie. Biofysica Biomedisch Onderzoeks Instituut Marcel AMELOOT Biologie en controle van vector-overdraagbare infecties in Europa (EDENext) Abstract: Dit project kadert in een onderzoeksopdracht tussen enerzijds UA en anderzijds EU. UA levert aan EU de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd in voorliggend contract. Evolutionaire ecologie (EVECO) Herwig Leirs Fatigue analysis of components produced by additive manufacturing techniques. Abstract: Additieve productietechnieken zoals selectief laser sinteren (SLS) en selectief laser smelten (SLM) genieten wereldwijd een grote belangstelling en worden meer en meer ingezet voor functionele toepassingen. De vermoeiingseigenschappen zijn echter onvoldoende gekend waardoor voor veiligheids-kritische applicaties terug wordt gegrepen naar de conventioneel verkregen materialen. In de doctoraatstudie van Brecht Van Hooreweder werdeen eerste stap gezet om het uni-axiale vermoeiingsgedrag van SLS specimens in polyamide en SLM specimens in titanium in kaart te brengen. Hiervoor werd nauw samengewerkt met de onderzoeksgroep van Prof. Kruth, onderzoekers van het Departement Materiaalkunde en met de Universiteit van Kaapstad in Zuid-Afrika. Binnen het voorgestelde postdoctoraal onderzoek zal deze eerste vermoeiingsanalyse worden vervolmaakt en zal m.b.v. de ontwikkelde proefstand ook het multi-axiale vermoeiingsgedrag van laagsgewijs opgebouwde proefstukken bestudeerd worden. Daarnaast zal er r Afdeling PMA Paul Sas David Moens Brecht Van Hooreweder Fundamenteel onderzoek naar hoge-precisie computer tomografie van multi-materiaalobjecten met het oog op dimensionele kwaliteitscontrole van geassembleerde producten en producten met inwendige vormen. Abstract: Computer tomografie biedt de mogelijkheid om inwendige of verborgen structuren te visualiseren van bijvoorbeeld rapid manufacturing werkstukkenof van samengestelde producten. Hierdoor wordt deze techniek steeds vaker gebruikt in het domein van de dimensionele metrologie.dimensionele metrologie vereist evenwel nauwkeurigheden op micrometerniveau en traceerbaarheid van de metingen naar de standaard definitie van de meter. Terwijl dit voor metingen van monomateriaalobjecten stilaan haalbaar wordt, blijven stukken bestaande uit meerdere materialen voorlopig nog een grote uitdaging. Artefacten zoals scattering en beam-hardening bemoeilijken in belangrijke mate de nauwkeurige segmentatie en zo het distilleren van een oppervlaktemodel uit de voxel-data. In dit project zullen de resultaten van systematische experimentele metingen van verschillende combinaties van materialen worden gecombineerd met nieuwe algoritmen om deze foutinvloeden te minimaliseren. Experimentele metingen laten toe om de Afdeling PMA Wim Dewulf Jean-Pierre Kruth

6 Diesel- en fijnstofvervuiling als katalysatoren van allergische luchtwegziekten: onderzoek naar de rol van alarmines en het inflammasoom. Abstract: De in vivo rol van alarmines en het inflammasoom in dieseluitstootpartikels-geïnduceerde (allergische) luchtweginflammatie zal bestudeerd worden met behulp van muismodellen, door middel van expressie analyse en studies met knock out muizen en blokkerende antilichamen. Vakgroep Inwendige ziekten Guy Joos Tania Maes Kurt Tournoy Eco-evolutionaire dynamieken in natuurlijke en anthropogene gemeenschappen. Abstract: Doorheen de geschiedenis van onze planeet gebeurden evolutionaire processen grotendeels zonder tussenkomst van de mens. Pas recent wordt begrepen dat evolutionaire en ecologische processen en veranderingen op dezelfde tijdsschaal gebeuren. Dus kunnen ze ook op elkaar inwerken, en zo zorgen voor co-evolutionaire dynamieken, vooral als de selectieve actoren sterk zijn. Dit heeft nooit eerder geziene kwalitatieve en ruimtelijke evolutionaire gevolgen voor natuurlijke populaties en ecosystemen. De menselijke invloed leidt tot gewijzigde milieugradiënten en kan regimewijzigingen in ecosystemen veroorzaken. De identificatie, het ontrafelenen begrijpen van hoe mens-bepaalde evolutionaire processen en responseninterageren met ecologische processen vormt een zeer belangrijke uitdaging voor de mensheid om de negatieve invloed op ecosysteemdiensten te verminderen en biodiversiteit te behouden. De Onderzoeksgemeenschap ECO-EVO brengt Belgische en internationale teams samen op dit snijvlak van ecol Afd. Ecologie, Evolutie en Biodiv.behoud Filip Volckaert Luc Brendonck Rol van sensoriële transient receptor potential kationenkanalen in de pathofysiologie van het respiratoir systeem. Abstract: Respiratoire functie wordt gereguleerd door sensorische input gegenereerd door receptoren in de luchtwegen. Op die manier wordt de controle behouden over de ademhalingsdynamiek en het verdedigingssysteem van de longtegen bv. blootstelling aan schadelijke chemische stoffen en sterke temperatuur schommelingen. Dergelijke factoren kunnen leiden tot specifiekereflexen zoals hoesten, mucus productie, ontsteking van de luchtwegen en luchtwegobstructie, wat mogelijks kan leiden tot allergisch rhinitis en astma. De ademhalingsreflexen die de zenuwban van de luchtwegen stimuleren zijn vrij goed beschreven, maar de aard van de moleculaire receptoren van stimulerende en sensibiliserende factoren zijn veel minder begrepen. In dit project onderzoeken we hoe TRP kanalen betrokken zijn bij de regulering van het ademhalingssysteem. De TRP kanalen zijn een superfamilie van kationkanalen, die functioneren als moleculaire sensoren en integratoren van verscheidene fysische en chemische stimuli. Wij gaan h Laboratorium voor Ionenkanaalonderzoek Jeroen Vanoirbeek Karel Talavera Pérez Het Rev-afhankelijke nucleocytoplasmatisch mrna-transport als nieuw doelwit voor anti-hiv therapie Laboratorium Virologie en Chemotherapie Dirk Daelemans Eline Boons Verband tussen residuele betacel functie en glycemische variabiliteit in (pre)type 1 diabetes. Abstract: Type 1 diabetes develops when 60 to 90% of insulin-producing beta cellsahve been destroyed. This cell loss leads to greater variability of blood glucose levels both before and after diagnosis. This variability is predictive of progression to clinical onset of diabetes in risk groups and of frequenc of hypoglycemic events in patients. Novel beta cell therapy trials aim to prevent or cure diabetes by trying to preserve or restore functional beta cell mass. In preparation of future trials the collaborating teams of the present application have validated dynamic tests to measure functional beta cell mass in vivo through prolonged stimulation of beta cells by elevated glucose levels (hyperglycemic clamp tests). The present application proposes to measure glycemic variability by continuous glucose monitoring (CGM) and frequent self-monitoring of blood glucose (SBMG) in 40 recent-onset type 1 diabetic patients and in 40 high-risk relatives (>50% 5-year risk of diabetes) (age years) as a Klinische & Experimentele Endocrinologie Pieter Gillard Tumor cell metabolism contributes to the formation of micrometastases in bone. Klinische & Experimentele Endocrinologie Gertrudis Carmeliet Verduidelijking van de rol van progranuline in neuroneurale en systemische ontsteking via een nieuw muismodel.

7 Abstract: Dit project kadert in een onderzoeksopdracht toegekend door de. De promotor levert de de onderzoeksresultaten genoemd in de titel van het project onder de voorwaarden zoals vastgelegd door de universiteit. Laboratorium voor celbiologie en histologie Samir Kumar-Singh ICT ondersteuning voor project dataregistratie- en evaluatiesysteem mondgezondheid Belgische bevolking. Abstract: De instelling 'VUB' en het ' FOD via UGent' hebben voor het project ' ICT ondersteuning voor project dataregistratie- en evaluatiesysteem mondgezondheid Belgische bevolking.' een overeenkomst afgesloten die kadert in de dienstverleningsopdracht van de instelling. Hierbij kunnen de onderzoeksresultaten worden overgedragen aan het bedrijf, kan een billijke vergoeding worden afgesproken mbt de valorisatie van het onderzoek of kunnen andere afspraken gemaakt worden aangaande intellectuele eigendom, zoals bepaald in de afgesloten overeenkomst. Biomedische Statistiek en Informatica MARC NYSSEN Greenland: Gematigde sanering van door spoorelementen verontreinigde grond Abstract: Gentle remediation opties (GRO) omvatten verschillende (meestal plantaardige) benaderingen om door spoorelement verontreinigde bodems te saneren tegen lage kosten en dit zonder significant negatieve gevolgen voor het milieu. Hoewel g.r.o. bestaat uit zeer innovatieve en efficiënte technologieën, zijn ze nog steeds niet op grote schaal gebruikt als praktische site oplossing omwille van verschillende belemmeringsredenen voor de toepassing van g.r.o. als praktische oplossing. Greenland levert zachte sanering opties (fytoremediatie, in situ stabilisatie) op bij praktische toepassing en lost de laatste problemen,bestaande uit nog steeds grote belemmeringsredenen, op. De belangrijkste doelstellingen zijn: 1. de saneringsefficiëntie testen en succes boeken in pilot-field case studies 2. het ontwikkelen van een toolkit om de saneringsvoortgang en doelstellingen te kwantificeren (geen totaal, maar "biologisch beschikbare 'sporenelement fracties) 3. testen van verschillende technologieën van biomassa valorisatie (verbranding, vergassing, de productie van biodiesel, etc.) 4. ontwikkelen van een beslissingsondersteunend instrument 5. publiceren van een gids van optimale praktijken Greenland heeft twee groepen van eindgebruikers gedefinieerd: 1) bedrijven die de zachte sanering opties commercieel zullen aanbieden (inclusief de behandeling van metaalrijke biomassa) - deze groep is onderdeel van het project consortium 2) stakeholders (met inbegrip van milieuagentschappen) die willen kiezen voor zachte sanering opties - deze groep maakt geen deel uit van het projectconsortium, maar wel van de adviesraad. De belangrijkste taak van de adviesraad is om deel te nemen aan 4 Greenland vergaderingen (kick off, twee tussentijdse, laatste vergadering) om feedback over de voortgang van het project te geven. De leden van de adviesraad moeten vooral nagaan of er aan hun eisen wordt voldaan (bijv. leveren wij alle benodigde informatie om de toekomstige stakeholders te doen kiezen voor zachte sanering opties). De reiskosten zullen worden gedekt door het consortium. Milieubiologie Centrum voor Milieukunde Jaak VANGRONSVELD Delinquente meisjes worden volwassen: Een kwalitatieve analyse van hun traject naar delinquente of "desistente" vrouwen. Abstract: Door een prospectieve opvolgstudie van delinquente meisjes met een strafblad willen we een specifiek profiel en traject van jonge vrouwelijke misdadigsters bestuderen. Criminologie JENNEKE CHRISTIAENS Els DUMORTIER De rol van mestcellen in systemische lupus erythematosus. Labo Genetica van Auto-immuniteit Adrian Liston Moleculair werkingsmechanisme van 1,25-dihydroxyvitamine D3: van chromatine tot eiwit. Abstract: Vitamine D kan opgenomen worden via de voeding maar de belangrijkste bron van vitamine D is afkomstig van de fotosynthese in de huid. Het secosteroid hormoon 1,25-dihydroxyvitamine D3 [1,25-(OH)2D3] is hetnatuurlijke ligand voor de vitamine D receptor [VDR]. Het ligand- VDR complex vormt een heterodimeer met de retinoïd X receptor (RXR) en bindt vervolgens specifiek op zogenaamde vitamine D responsieve elementen (VDREs) in de promoterregio van doelwitgenen. De tot nu toe geïdentificeerde doelwitgenen die door deze ligand-geïnduceerde transcriptiefactor worden op- of neergereguleerd zijn zeer heterogeen en weerspiegelen het uitgebreide actieveld van 1,25-(OH)2D3 zoals effecten op bot en mineraalhomeostase; controle van celgroei, celdifferentiatie en celmigratie. Deze activiteiten van 1,25(OH)2D openen perspectieven voor het gebruik van1,25(oh)2d3 voor ziektes die gekenmerkt worden door een versnelde en ongecontroleerde celgroei zoals psoriasis en kanker. De calcemische werking van 1,25

8 Klinische & Experimentele Endocrinologie Annemieke Verstuyf Kathleen Marchal Chantal Mathieu Beperkingen op effectieve theorieën. Abstract: One of the ultimate goals of high energy physics is to find a consistent and useful microscopic theory which unifies and organizes particle physics and cosmology at arbitrary energy scales, similar to the way atomictheory unifies material science. This is challenging, as sharply distinguishing features of such theories become only completely manifest at characteristic energies that may be too high to be accessible in the lab. At energies below this scale, particle physics and cosmology are well described by effective field theories such as the Standard Model and general relativity. It is therefore crucially important to understand to whatextent unifying theories such as strong theory constrain the form and parameters of effective field theories. The project addresses the following questions: How do underlying symmetries and geometric structures constain effective field theories? How 'natural' would it be for the scale where (four dimensional) effective field theory breaks down to be ac Afdeling Theoretische Fysica Frederik Denef Antoine Van Proeyen Stimuleren van dispositie-ontwikkeling door het gebruik van spel-gebaseerde leeromgevingen. Abstract: Alhoewel onderzoek nu reeds aangeeft dat spel-gebaseerde leeromgevingeneffectief kunnen zijn, zijn de gegevens op dit moment erg algemeen en houden ze nauwelijks rekening met interindividuele verschillen. Dit project beoogt een substantiële bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een theoretisch model met betrekking tot spel-gebaseerde leeromgeving door de effecten van drie kenmerken van dergelijke leeromgevingen te bestuderen: de afstemming van de inhoud van het spel op de te leren inhoud, deaard van de bijkomende hulp en de mate waarin de lerende zelf kan beslissen (learner control). De studie wordt uitgevoerd met leerlingen uit het beroepsonderwijs. Centraal staat het ontwikkelen van 'getalgevoeligheid'.er worden vieer pre-test post-test quasi-experimentele studies uitgevoerd. In elke studie wordt gebruik gemaakt van dezelfde instrumentenen hetzelfde type spel. De eerste studie onderzoek de effectiviteit vantwee versies van het spel: met en zonder nadrukkelijke afstemming van in OE Onderwijskunde Jan Elen Lieven Verschaffel Geraldine Clarebout Wim Van Dooren De rol van MMP-2 en MMP-14 in glaucoom: implicaties voor celtherapie? Abstract: Glaucoom, een multifactoriële, neurodegeneratieve aandoening en de op één na belangrijkste oorzaak van blindheid, wordt gekenmerkt door een progressieve apoptose van de retinale ganglioncellen (RGCs) en degeneratie van de oogzenuw. Het reduceren van de oogdruk, de belangrijkste en meest voorkomende risicofactor, is de enige klinisch bewezen methode om de progressie van glaucoom af te remmen. Echter, ondanks een succesvollecontrole van de oogdruk, blijft er een groep van patiënten bestaan waarbij het gezichtsverlies verdergaat. Er is dus behoefte aan betere inzichten in de pathofysiologie van glaucoom en nieuwe therapieën ter bescherming of regeneratie van de RGCs en oogzenuw.meerdere studies bij glaucoompatiënten en in diermodellen voor glaucoom, die wijzigingen in de expressie en activiteit van verschillende matrix metalloproteïnasen (MMPs)rapporteerden, hebben geleid tot de hypothese dat MMPs betrokken zijn bij het ontstaan en de progressie van glaucoom. Een duidelijke definiëring va Afd. Dierenfysiologie en Neurobiologie Godelieve Moons Lies De Groef Exotische sub-mesoscopische supergeleiders. Afdeling Kwantumchemie en Fysicochemie Liviu Cibotaru Multiple Sclerose, een multidisciplinaire benadering Abstract: Multiple sclerose (MS) is een demyeliniserende aandoening van het centrale zenuwstelsel met een inflammatoire en neurodegeneratieve component. Het is de meest voorkomende neurologische aandoening bij jonge mensen in West-Europa die zowat 1 op 1000 personen treft. De ziekte is ongeneeslijk en heeft een grote medische en socio-economische impact. Hierbij moeten teams met een wetenschappelijke expertise in diverse deelaspecten op een multi- en interdisciplinaire wijze samenwerken om inzicht te krijgen in het ziektemechanisme en betere behandelingen te kunnen ontwikkelen. Hoewel er in onze buurlanden een sterk uitgebouwd netwerk van MS-onderzoeksgroepen bestaat, is dit in Vlaanderen niet het geval. Nochtans zijn er ook in Vlaanderen meerdere uitmuntende onderzoeksgroepen die elk op verschillende aspecten van MS werken. Helaas is er op dit moment weinig samenwerking en interactie tussen deze groepen, ondanks enkele meestal bilaterale samenwerkingsverbanden. De oprichting van een interdisciplinaire onderzoeksgemeenschap rond onderzoek naar MS zou daarom een enorme vooruitgang betekenen voor het MS-onderzoek in Vlaanderen en op internationaal niveau. Een nauwere samenwerking tussen onderzoeksgroepen actief op verschillende niveaus zal er voor zorgen dat er meer mogelijkheden voor therapie ontwikkeling worden aangegrepen en dat de weg naar een nieuwe therapie sneller wordt doorlopen. De krachtlijnen van de samenwerking binnen deze aangevraagde Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschap zijn: -Het samenbrengen van kennis over verschillende aspecten van MS, hetgeen zal leiden tot nieuwe inzichten.

9 -Het samenbrengen van materiaal, technieken en methoden. Een doel van de voorgestelde onderzoeksgemeenschap is het makkelijker beschikbaar maken van technieken en methoden tussen de groepen onderling. -Het vertalen van fundamenteel onderzoek naar een therapeutische toepassing. -Internationale profilering. Binnen deze onderzoeksgemeenschap zal er intensief samengewerkt worden met partners in Wallonië en Nederland. De oprichting van een MS-platvorm in Vlaanderen zal tevens leiden tot samenwerking met MS-onderzoeksgroepen en MS-consortia in andere landen. Immunologie - Biochemie Morfologie Biomedisch Onderzoeks Instituut Pieter STINISSEN Niels HELLINGS Jerome HENDRIKS Bart VAN WIJMEERSCH Sven HENDRIX Veerle SOMERS VES/12/023 D-Palm. OG Gezondheidspsychologie Johannes Vlaeyen Blok componenten analyse. Abstract: In ons informatietijdperk is de hoeveelheid waargenomen gegevens enorm toegenomen in volume, snelheid en variatie. In deze nieuwe natuurlijke grondstof ligt een schat aan informatie te wachten om te worden ontgonnen. Tabellen met twee of meer dimensies, respectievelijk bekend als matrices en tensoren, dienen als de computer representatie van vele soorten gegevens. Kennis kan gewonnen worden uit dergelijke tabellen door het vastleggen van hun onderliggende patronen en structuur met zogenaamde matrixen tensor factorisaties die de waarnemingen met een zo klein mogelijk aantal variabelen proberen te verklaren. De steeds toenemende hoeveelheiddata vereist het ontwikkelen van nieuwe algoritmen die kunnen omgaan met de zogenaamde vloek van de dimensionaliteit, terwijl de groeiende verscheidenheid aan gegevens vraagt om nieuwe benaderingen voor het geïntegreerd analyseren van verschillende gegevensbronnen tegelijk. Het doel vandit proefschrift is om data fusie te ontwikkelen als een nieuw para Faculteit Wetenschappen Kulak Marc Van Barel Lieven De Lathauwer Laurent Sorber Experimentele inductie van miltefosine-resistentie in intracellulaire Leishmania donovani en L. infantum amastigoten om de invloed van resistentie te bestuderen op de interactie tussen geneesmiddel, gastheer en parasiet Abstract: Miltefosine (MIL) werd recent gepositioneerd als eerstelijnsbehandeling voor viscerale leishmaniasis. De lange halfwaardetijd en lage therapietrouw kunnen resistentie-ontwikkeling bevorderen. Om de MIL-efficaciteit te beschermen, moeten resistentiemechanismen proactief bestudeerd worden.deze studie beoogt de experimentele inductie van MIL-resistentie om het effect op de MIL-opname en parasiet-macrofaag interactie te beoordelen. Laboratorium voor Microbiologie, Parasitologie en Hygiëne (LMPH) Gaëlle Boulet Data mining voor privacy in sociale netwerken. Abstract: Online sociale netwerken en het uitwisselen van informatie zijn een onderdeel geworden van het dagelijkse leven, wat resulteert in een groot aantal mensen die de meest intieme details van hun privéleven delen op social networking sites zoals Facebook, Netlog of Twitter. Hoewel het onderzoek over Social Network Analysis en privacy aanzienlijk gegroeid is in de afgelopen jaren, blijven veel fundamentele computationele vragen onbeantwoord. Specifiek: Sociale netwerken worden over het algemeen gemodelleerd als grafen waarvan de knopen natuurlijke personen voorstellen, en waarvan de zijden "vriendschap" links vertegenwoordigen. Privacy wordt verondersteld te worden gerespecteerd wanneer bepaalde informatie niet toegankelijk is of indien die kan worden overgedragen tussen knopen zonder verder onthuld te worden. Dit eenvoudige model voldoet echter niet, zowel conceptueel als algoritmisch, het houdt geen rekening met de onderlinge afhankelijkheden tussen individuen als een kernelement van het Social Web, en houdt geen rekening met informatie van derden. Dit project beoogt deze lacune te vullen. We bestuderen: (1) privacy design types, (2) lokaal-globaal dynamiek; (3) intelligente micro-identity management, en (4) privacy voor groepen. We zullen de ontwikkeling van nieuwe technieken voor (i) verkeersanalyse om social-network-gebaseerde interacties en gebruikersgedrag te analyseren; (ii) metrieken om lekken van prive-informatie te meten; (iii) pattern mining om realistische resultaten te identificeren op basis van simulatiemodellen gevalideerd in het toepassingsgebied van web-gebaseerde sociale netwerken. Ontwikkeling database systemen (ADReM) Bart Goethals

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2015245 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De rol van Nucleaire Hormoon Receptoren in de regulatie van het glucose- en lipidemetabolisme en de ontwikkeling van type

Nadere informatie

157 De ontdekking van de natuurlijke aanwezigheid van antisense oligonucleotiden in eukaryote cellen, die de expressie van specifieke eiwitten kunnen reguleren, heeft in de afgelopen tientallen jaren gezorgd

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 169 Nederlandse samenvatting Het aantal ouderen boven de 70 jaar is de laatste jaren toegenomen. Dit komt door een significante reductie van sterfte op alle leeftijden waardoor een toename van de gemiddelde

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter 8

Samenvatting. Chapter 8 Samenvatting Chapter 8 154 Het dopaminerge systeem is betrokken bij de controle over een heel scala aan fysiologische functies, variërend van motorische activiteit tot de productie van hormonen en het

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/33222 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/33222 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/33222 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Braak, Bas ter Title: Carcinogenicity of insulin analogues Issue Date: 2015-06-18

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting GENETISCHE EN RADIOLOGISCHE MARKERS VOOR DE PROGNOSE EN DIAGNOSE VAN MULTIPLE SCLEROSE Multiple Sclerose (MS) is een aandoening van het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg)

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22544 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22544 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22544 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Speksnijder, Niels Title: Determinants of psychosis vulnerability : focus on MEF2

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Chapter 9 Samenvatting

Chapter 9 Samenvatting Samenvatting Marcel D. Posthumus SAMENVATTING Reumatoïde artritis (RA) is een aandoening die voorkomt bij 0,5-1% van de bevolking en die gekenmerkt wordt door een chronische ontsteking van meerdere gewrichten

Nadere informatie

Meer mensen met MS, beter helpen

Meer mensen met MS, beter helpen Meer mensen met MS, beter helpen De progressie van de zenuwslopende ziekte multiple sclerose (MS) stoppen door het voorkomen van beschadiging aan de hersencellen bij mensen MS. Achtergrond MS werd tot

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 en 2 bestaan uit de inleiding en de beschrijving van de onderzoeksdoelen.

Hoofdstuk 1 en 2 bestaan uit de inleiding en de beschrijving van de onderzoeksdoelen. Chapter 9 Nederlandse samenvatting 148 CHAPTER 9 De kans dat een kind kanker overleeft, is de laatste decennia sterk gegroeid. Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw was kinderkanker meestal fataal,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Inleiding

Nederlandse samenvatting. Inleiding Nederlandse samenvatting 157 Inleiding Het immuunsysteem (afweersysteem) is een systeem in het lichaam dat werkt om infecties en ziekten af te weren. Het Latijnse woord immunis betekent vrijgesteld, een

Nadere informatie

Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten

Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK NAAR DE ROL VAN GENETICA IN JONGDEMENTIE: FAMILIES, MUTATIES EN GENETISCHE TESTEN. Christine Van Broeckhoven Neurodegeneratieve Hersenziekten Groep, Department Moleculaire Genetica,

Nadere informatie

Het begrijpen van heterogeniteit binnen de ziekte van Alzheimer: een neurofysiologisch

Het begrijpen van heterogeniteit binnen de ziekte van Alzheimer: een neurofysiologisch Het begrijpen van heterogeniteit binnen de ziekte van Alzheimer: een neurofysiologisch perspectief Inleiding De ziekte van Alzheimer wordt gezien als een typische ziekte van de oudere leeftijd, echter

Nadere informatie

Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan,

Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan, Samenvatting voor de geïnteresseerde leek Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan, met name door het overnemen van de zogenaamde Westerse leefstijl, dat

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Marel, Sander van der Title: Gene and cell therapy based treatment strategies

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/37037 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/37037 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/37037 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Lupatini, Manoeli Title: Microbial communities in Pampa soils : impact of land-use

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Chapter 6. Nederlandse samenvatting

Chapter 6. Nederlandse samenvatting Chapter 6 Nederlandse samenvatting Chapter 6 122 Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Het immuunsysteem (of afweersysteem) beschermt het lichaam tegen lichaamsvreemde en ziekmakende organismen zoals

Nadere informatie

Netwerk Beheerder / Security Specialist

Netwerk Beheerder / Security Specialist Netwerk Beheerder / Security Specialist Ben jij een technisch specialist met sterke affiniteit met IT security, die graag meewerkt op een gebied met hoge impact, waar veel belangstelling voor is in de

Nadere informatie

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis Multiple sclerose (MS) is een ingrijpende aandoening van het centraal zenuwstelsel en de meest voorkomende oorzaak van niet-trauma gerelateerde invaliditeit

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat verandert er in het zenuwstelsel als een dier iets leert? Hoe worden herinneringen opgeslagen in de hersenen? Hieraan ten grondslag ligt het vermogen van het zenuwstelsel om

Nadere informatie

Examenprogramma biologie vwo

Examenprogramma biologie vwo Bijlage 4 Examenprogramma biologie vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

SAMEN ME VAT A T T I T N I G

SAMEN ME VAT A T T I T N I G SAMENVATTING 186 Inleiding Het renine-angiotensine-aldosteron-systeem (RAAS) is een hormonaal systeem dat in belangrijke mate betrokken is bij de regulatie van bloeddruk en nierfunctie. Het RAAS is een

Nadere informatie

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek Een betere aanpak van chronische ziekten Samenvatting Het probleem Door de vergrijzing van de bevolking groeit het aantal

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERL ANDSE SAMENVAT TING HET OOG ALS WEERSPIEGELING VAN HET BREIN Optische coherentie tomografie in MS Meer dan een eeuw geleden schreef een van de eerste neurologen die gebruik maakte van de oogspiegel,

Nadere informatie

Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten. Ad W. van Gorp, oprichter en CEO

Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten. Ad W. van Gorp, oprichter en CEO Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten Ad W. van Gorp, oprichter en CEO Agenda 1. Historie 2. Strategie 3. Projecten 10/28/2013 2 Historie Spin off bedrijf van het Hubrecht

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING 2 NEDERLANDSE SAMENVATTING VOOR NIET-INGEWIJDEN In gezonde personen is er een goede balans tussen cellen die delen en cellen die doodgaan. In sommige gevallen wordt deze balans verstoord en delen cellen

Nadere informatie

Samenvatting De kleurverandering van bladeren is een van de opvallendste kenmerken van de herfst voordat ze afsterven en afvallen. Tijdens de herfst worden de bouwstoffen die aanwezig zijn in het blad

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18977 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18977 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18977 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Filali, Mariam el Title: Knowledge-based treatment in uveal melanoma Date: 2012-05-22

Nadere informatie

Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer

Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer Christine Van Broeckhoven Neurodegeneratieve Hersenziekten Groep, Department Moleculaire Genetica, VIB, Laboratorium voor Neurogenetica, Instituut Born-Bunge,

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Schalkwijk, Daniël Bernardus van Title: Computational modeling of lipoprotein

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting - voor niet-vakgenoten -

Nederlandse samenvatting - voor niet-vakgenoten - Nederlandse samenvatting - voor niet-vakgenoten - Nederlandse samenvatting voor niet-vakgenoten In dit proefschrift staat het metaal koper centraal. Koper komt vooral via de voeding in het lichaam van

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Chapter 11. Nederlandse Samenvatting

Chapter 11. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 129 Multiple Sclerose (MS) is een chronisch aandoening van het centraal zenuwstelsel, welke gekenmerkt wordt door inflammatoire demyelinisatie en axonale degeneratie. Alle huidige

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Bij de ontwikkeling van metabole ziekten zoals overgewicht, type 2 diabetes en Anorexia Nervosa spelen omgevingsfactoren zoals dieet en fysieke activiteit een belangrijke rol. Er zijn echter grote individuele

Nadere informatie

Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten. 13 september 2011

Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten. 13 september 2011 Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde 13 september 2011 Dr. Brigit A. de Jong, neuroloog Medisch Hoofd Radboud MS Centrum Afdeling Neurologie

Nadere informatie

Aansluiting op het actuele curriculum (2014)

Aansluiting op het actuele curriculum (2014) Aansluiting op het actuele curriculum (2014) De verschillende modules van GLOBE lenen zich uitstekend om de leerlingen de verschillende eindtermen en kerndoelen aan te leren zoals die zijn opgesteld door

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Examenprogramma biologie havo

Examenprogramma biologie havo Bijlage 3 Examenprogramma biologie havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen Niet-technische samenvatting 2015107 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Dierstudies in het kader van ontwikkeling van medicijnen voor het behandelen en voorkomen van virale infecties aan de

Nadere informatie

Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae

Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae chapter 7 Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae 140 chapter 7 SAMENVATTING De bipolaire stoornis (of manisch-depressieve stoornis) is een stemmingsstoornis waarin episodes van (hypo)manie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 203 Nederlandse samenvatting Wittere grijstinten Klinische relevantie van afwijkingen in de grijze stof in multipele sclerose, zoals afgebeeld met MRI Multipele sclerose (MS) is

Nadere informatie

Nederlandse. Samenvatting

Nederlandse. Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het metabole syndroom is tegenwoordig een veel voorkomend ziektebeeld dat getypeerd wordt door een combinatie van verschillende aandoeningen. Voornamelijk in de westerse landen

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Een karakteristieke eigenschap van astma is ontsteking van de luchtwegen. Deze ontsteking wordt gekenmerkt door een toename van ontstekingscellen in het longweefsel. De overgrote meerderheid

Nadere informatie

Integratie van functionele en moleculaire beeldvorming bij de ziekte van Alzheimer

Integratie van functionele en moleculaire beeldvorming bij de ziekte van Alzheimer Integratie van functionele en moleculaire beeldvorming bij de ziekte van Alzheimer Achtergrond De ziekte van Alzheimer De ziekte van Alzheimer (Alzheimer s disease - AD) is een neurodegeneratieve ziekte

Nadere informatie

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS Allergisch astma Allergisch astma is een veel voorkomende ziekte waarbij mensen benauwd worden wanneer ze de stof inademen waar ze allergisch voor zijn geworden. Daarnaast

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29754 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29754 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29754 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Cao, Lu Title: Biological model representation and analysis Issue Date: 2014-11-20

Nadere informatie

Senior Technisch Specialist Identity Management

Senior Technisch Specialist Identity Management Senior Technisch Specialist Identity Management Ben jij een technisch specialist met sterke affiniteit met IT security, die graag, naast technische werkzaamheden, meewerkt aan het ontwikkelen en vermarkten

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse samenvatting Wereldwijd zijn er miljoenen mensen met diabetes mellitus, hetgeen resulteert in aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Bekende oogheelkundige complicaties

Nadere informatie

CELLULAIRE EN MOLECULAIRE PATHOLOGIE

CELLULAIRE EN MOLECULAIRE PATHOLOGIE 10 juni 2012 3 e bachelor arts DEEL A VRAAG 1. 10 PUNTEN Atrofie is een vorm van celadaptatie. Definieer atrofie, bespreek het mechanisme en geef enkele voorbeelden. 1/8 10 juni 2012 3 e bachelor arts

Nadere informatie

hoofdstuk 2-4 hoofdstuk 2

hoofdstuk 2-4 hoofdstuk 2 Samenvatting Het doel van het onderzoek, zoals beschreven in dit proefschrift, is het identificeren van fysiologische parameters voor het meten van stress bij vleesvarkens. Stress, veroorzaakt door de

Nadere informatie

Betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare

Betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare Betaalbare en gepersonaliseerde zorg Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare Betaalbare en gepersonaliseerde zorg Beelden bepalen de toekomst De beste manier om de toekomst te voorspellen is door hem zelf

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 11 Chapter 11 Traumatisch hersenletsel is de meest voorkomende oorzaak van hersenletsel in onze samenleving. Naar schatting komt traumatisch hersenletsel jaarlijks voor in 235

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35942 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35942 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35942 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Ent, Wietske van der Title: In vivo modelling of Ewing sarcoma in zebrafish Issue

Nadere informatie

Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek

Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek Centrum voor Medische Innovatie Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek Bart Keymeulen M.D. Ph.D. Hoofd Klinische Studies van Center for Beta Cell Therapy in Diabetes Senior

Nadere informatie

Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van

Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van Samenvatting proefschrift Jolijn Kragt Meten van ziekteprogressie in MS: komen de perspectieven van patiënten en dokters met elkaar overeen? Multipele sclerose (MS) is een chronische progressieve neurologische

Nadere informatie

De ziekte van Alzheimer. Diagnose

De ziekte van Alzheimer. Diagnose De ziekte van Alzheimer Bij dementie is er sprake van een globale achteruitgang van de cognitieve functies, zoals het geheugen of de taalfuncties. Deze achteruitgang leidt tot functionele beperkingen in

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 101 Chapter 7 SAMENVATTING Maligne tumoren van de larynx en hypopharynx ( keelkanker ) zijn de zesde meest voorkomende type kankers van het hele lichaam, en de meest voorkomende

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 188 Type 1 Diabetes and the Brain Het is bekend dat diabetes mellitus type 1 als gevolg van hyperglykemie (hoge bloedsuikers) kan leiden tot microangiopathie (schade aan de kleine

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2016489

Niet-technische samenvatting 2016489 Niet-technische samenvatting 2016489 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Van buik naar brein: de rol van darm-bacteriën in autisme en attentie-stoornissen. 1.2 Looptijd van het project 21-4-2016-21-4-2021

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting Marihuana, endocannabinoïden en acute hersenschade

Nederlandse samenvatting Marihuana, endocannabinoïden en acute hersenschade Nederlandse samenvatting Marihuana, endocannabinoïden en acute hersenschade Marihuana en haar ingrediënten: de cannabinoïden Marihuana is het meest gebruikte illegale genotmiddel ter wereld en heeft aanleiding

Nadere informatie

DEMENTIE EN HET GENETISCH ONDERZOEK

DEMENTIE EN HET GENETISCH ONDERZOEK DEMENTIE EN HET GENETISCH ONDERZOEK Prof. Dr. Julie van der Zee, PhD Neurodegeneratieve Hersenziekten Groep, Department Moleculaire Genetica, VIB, Laboratorium Neurogenetica, Instituut Born Bunge, Universiteit

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6. Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven

HOOFDSTUK 6. Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven HOOFDSTUK 6 Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven 89 SAMENVATTING INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn beide

Nadere informatie

Wil jij je sterk ontwikkelen op IT gebied in een state-of-the-art netwerk van netwerken?

Wil jij je sterk ontwikkelen op IT gebied in een state-of-the-art netwerk van netwerken? Trainee IT Engineer Wil jij je sterk ontwikkelen op IT gebied in een state-of-the-art netwerk van netwerken? Vakgebied: Trainees Techniek Strategy / Innovation & Technology ICT Opleidingsniveau: HBO WO

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 hoofdstuk 4

Hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 9Samenvatting Chapter 9 156 Samenvatting De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende neurodegeneratieve aandoening, die vooral de oudere bevolking treft. Behandeling bestaat tot nu toe uit symptomatische

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 210 Nederlandse samenvatting Zuurstofradicalen en antioxidanten in multiple sclerosis 1. Multiple sclerosis Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van het centraal

Nadere informatie

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso)

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso) (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen Derde graad Techniek-wetenschappen Studierichting Techniek-wetenschappen de graad Een woordje uitleg over de studierichting... Logisch denken Laboratoriumwerk

Nadere informatie

vetreserves worden aangemaakt door de gastheer. Het eerste aspect met betrekking tot deze hypothese berust op het verband tussen deze metabolische

vetreserves worden aangemaakt door de gastheer. Het eerste aspect met betrekking tot deze hypothese berust op het verband tussen deze metabolische Het verlies van eigenschappen is een belangrijk proces dat bijdraagt aan evolutionaire veranderingen van organismen. Desondanks heeft onderzoek op dit gebied relatief weinig aandacht gekregen en wordt

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten Departement voor Moleculaire Genetica, VIB. Laboratorium voor Neurogenetica, Instituut Born-Bunge

Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten Departement voor Moleculaire Genetica, VIB. Laboratorium voor Neurogenetica, Instituut Born-Bunge Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten Departement voor Moleculaire Genetica, VIB Laboratorium voor Neurogenetica, Instituut Born-Bunge Universiteit Antwerpen CDE TOESTEMMING TOT DEELNAME AAN

Nadere informatie

Chapter 14. Samenvatting

Chapter 14. Samenvatting Samenvatting Inleiding Schizofrenie is een chronische en ernstige psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt door abnormale gedachten en verstoord gedrag. De eerste beschrijving van schizofrenie dateert

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 13 ALGEMENE ASPECTEN DEEL II SECUNDAIRE HYPERTENSIE

Inhoud. Voorwoord 13 ALGEMENE ASPECTEN DEEL II SECUNDAIRE HYPERTENSIE Inhoud Voorwoord 13 DEEL I ALGEMENE ASPECTEN Hoofdstuk 1 Ambachtelijke en geautomatiseerde methoden van bloeddrukmeting 17 Inleiding 17 1 Conventionele sfygmomanometrie 18 2 Ambulante niet-invasieve automatische

Nadere informatie

Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen. Hans Gelderblom

Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen. Hans Gelderblom Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen Hans Gelderblom Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo)

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo) Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo) Voor meer informatie zie: Kerndoelen onderbouw Vakportaal Mens & maatschappij Vakportaal Natuur & techniek kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo

Nadere informatie

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid Voor meer informatie zie: Kerndoelen onderbouw Vakportaal Mens & maatschappij Vakportaal Natuur & techniek kerndoelen primair onderwijs kerndoelen

Nadere informatie

Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor. Diederik Tirry (KULEUVEN SADL)

Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor. Diederik Tirry (KULEUVEN SADL) Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor Diederik Tirry (KULEUVEN SADL) Het Steunpunt Verkeersveiligheid verricht in opdracht van de Vlaamse Overheid beleidsrelevant, wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

LAVEREN DOOR HET SOCIALE LEVEN: OVER SOCIALE COGNITIE IN GEZONDHEID EN PSYCHOSE SAMENVATTING

LAVEREN DOOR HET SOCIALE LEVEN: OVER SOCIALE COGNITIE IN GEZONDHEID EN PSYCHOSE SAMENVATTING LAVEREN DOOR HET SOCIALE LEVEN: OVER SOCIALE COGNITIE IN GEZONDHEID EN PSYCHOSE SAMENVATTING Navigating Social Life Samenvatting Sociale cognitie ligt ten grondslag aan succesvol sociaal functioneren.

Nadere informatie

ALZHEIMER DEMENTIE: EEN GENETISCH INZICHT IN DE BIOLOGIE VAN DE ZIEKTE

ALZHEIMER DEMENTIE: EEN GENETISCH INZICHT IN DE BIOLOGIE VAN DE ZIEKTE ALZHEIMER DEMENTIE: EEN GENETISCH INZICHT IN DE BIOLOGIE VAN DE ZIEKTE Prof. Dr. Christine Van Broeckhoven PhD DSc Neurodegeneratieve Hersenziekten Groep, Departement voor Moleculaire Genetica, VIB, Laboratorium

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Rooden, Stephanie Maria van Title: Clinical patterns in Parkinson s disease Date:

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 8 Nederlandse samenvatting maligniteit. Van de ruim 81.000 nieuwe gevallen van kanker in 2005 waren het er 2650 in het hoofd-halsgebied. In vergelijking met andere landen vaak mond- keelholte en strottenhoofdkanker

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting Bij patiënten die met antikanker geneesmiddelen worden behandeld wordt een grote interindividuele variabiliteit gezien in de antitumor werking en de bijwerkingen. Naast klinische

Nadere informatie

De PADVINDER STUDIEPADEN BACHELOR BIOLOGIE CELBIOLOGIE ECOLOGIE EN NATUURBEHEER EDUCATIE COMMUNICATIE MANAGEMENT ECM EVOLUTIE & BIODIVERSITEIT

De PADVINDER STUDIEPADEN BACHELOR BIOLOGIE CELBIOLOGIE ECOLOGIE EN NATUURBEHEER EDUCATIE COMMUNICATIE MANAGEMENT ECM EVOLUTIE & BIODIVERSITEIT De PADVINDER STUDIEPADEN BACHELOR BIOLOGIE CELBIOLOGIE CB 3 ECOLOGIE EN NATUURBEHEER EN 4 EDUCATIE COMMUNICATIE MANAGEMENT EVOLUTIE & BIODIVERSITEIT GEDRAGSBIOLOGIE ECM EB GB 5 6 7 MARIENE WETENSCHAPPEN

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25850 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25850 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/25850 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Beek, Erik te Title: Neuropharmacology of novel dopamine modulators Issue Date:

Nadere informatie

Dit proefschrift beschrijft de rol van genetische factoren in het ontstaan van de ziekte van

Dit proefschrift beschrijft de rol van genetische factoren in het ontstaan van de ziekte van Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de rol van genetische factoren in het ontstaan van de ziekte van Hirschsprung (ook wel afgekort als HSCR). HSCR is een aangeboren afwijking gekenmerkt door de afwezigheid

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De rol van proteïne kinase A in de vorming van galkanaaltjes door levercellen Een mens is opgebouwd uit cellen. Iedere cel is omgeven door een membraan die de inhoud van de cel

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Sinds enkele decennia is de acute zorg voor brandwondenpatiënten verbeterd, hetgeen heeft geresulteerd in een reductie van de mortaliteit na verbranding, met name van patiënten

Nadere informatie

PCA3. www.urologischcentrum.be

PCA3. www.urologischcentrum.be PCA3 www.urologischcentrum.be De PCA3 test, een eenvoudige urinetest die kan helpen bij de diagnose van prostaatkanker en de keuze van therapie. Over prostaatkanker Prostaatkanker is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

Biologie in het lab van de toekomst

Biologie in het lab van de toekomst Biologie in het lab van de toekomst Frank Schuren TNO Microbiologie Conventionele microbiologie met state of the art genomics technologie en viability assays Conventional Microbiology Genomics technologies

Nadere informatie

Erfelijke ziekten bij rashonden: Hoe los ik dat probleem nou op?

Erfelijke ziekten bij rashonden: Hoe los ik dat probleem nou op? Erfelijke ziekten bij rashonden: Hoe los ik dat probleem nou op? Expertisecentrum Genetica Gezelschapsdieren Prof. dr. Jan Rothuizen Departement Geneeskunde van Gezelschapsdieren Faculteit Diergeneeskunde

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van het centraal zenuwstelsel (CZS) die zich vooral openbaart bij jong volwassenen (20-40 jaar).

Nadere informatie

Nederlandse Samenva ing

Nederlandse Samenva ing Nederlandse Samenva ing Nederlandse Samenva ing De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn de meest voorkomende vormen van chronische ontstekingen van het maag-darm-kanaal. In het engels wordt deze groep

Nadere informatie

1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Ontwikkelen van een eilandjesbron ten behoeve van transplantatie van geëncapsuleerde eilandjes van Langerhans voor behandeling van diabetes 1.2 Looptijd van

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/26946 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/26946 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/26946 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Deelen, Joris Title: Genetic and biomarker studies of human longevity Issue Date:

Nadere informatie

Creatief onderzoekend leren

Creatief onderzoekend leren Creatief onderzoekend leren De onderwijskundige: Wouter van Joolingen Universiteit Twente GW/IST Het probleem Te weinig bèta's Te laag niveau? Leidt tot economische rampspoed. Hoe dan? Beta is spelen?

Nadere informatie