Waarom worden verzakkingsoperaties met een vaginaal implantaat (matje) verricht?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom worden verzakkingsoperaties met een vaginaal implantaat (matje) verricht?"

Transcriptie

1 Vragen en antwoorden vaginale implantaten ( matjes ) Waarom worden verzakkingsoperaties met een vaginaal implantaat (matje) verricht? Bij verzakkingsoperaties zonder een implantaat, wordt geopereerd met bestaand/eigen steunweefsel. De kans dat de verzakking terug komt na deze operatie is 20-30%, hetgeen komt omdat het eigen steunweefsel niet van goede kwaliteit is. Bij verzakkingsoperaties met een vaginaal implantaat wordt er door het lichaam nieuw steunweefsel gemaakt. De kans dat de verzakking terug komt na gebruik van een implantaat is kleiner dan na een traditionele, d.w.z. met eigen steunweefsel, uitgevoerde operatie. Zijn de matjes effectief in de behandeling van de verzakking en de klachten die daar soms mee gepaard gaan? Het doel van de operatie is om uw klachten zo goed mogelijk te verhelpen. Uit Nederlands en buitenlands onderzoek blijkt dat een verzakkingsoperatie met een vaginaal matje effectief is om de verzakking te behandelen. De kans op terugkeer van de verzakking of verzakkingsklachten (zonder dat er al een verzakking zichtbaar is) na een operatie met een matje is veel lager dan na een operatie zonder matje. Bij een verzakking komen ook andere klachten voor zoals problemen met ontlasting, problemen met plassen en vormen van ongewild urineverlies, balgevoel en problemen bij het vrijen. Ook op deze klachten wordt overwegend een positief effect gezien van operatieve correctie. Zijn de matjes eigenlijk wel veilig?, In 1997 is de TVT ( polypropyleen-bandje tegen ongewild urineverlies ) geïntroduceerd. Het succes met dit onoplosbare bandje heeft geleid tot introductie van het zogenaamde Bekkenbodem matje (Prolift TM Ethicon WH&U) in De Franse TVM (Tension free Vaginal Mesh) Groep was de eerste, die deze techniek systematisch heeft toegepast en daarover heeft gepubliceerd. In dezelfde tijd hebben andere firma s soortgelijke matjes op de markt gebracht (BARD, AMS, Boston Scientific etc.) is het matje veelvuldig toegepast, vooral in het buitenland. Er bleken echter meer complicaties op te treden dan verwacht. Dit heeft mede geleid tot een veiligheidsdocument van de Amerikaanse FDA (Food and Drug

2 Administration) in 2008 en Sinds de introductie van de vaginale matjes, in Nederland in 2005, zijn de operatie technieken en materialen aanzienlijk verbeterd. Hoewel de risico s op complicaties na deze innovaties/verbeteringen zijn verminderd, laten diverse Nederlandse en buitenlandse onderzoeken zien dat er bij het gebruik van vaginale matjes specifieke complicaties kunnen optreden: 1. Blootliggen van het matje in de vagina (exposure). Dit hoeft geen verschijnselen te geven maar kan ook oorzaak zijn van klachten van toegenomen afscheiding/bloedverlies en/of pijn bij u of uw partner tijdens seksuele gemeenschap. Een exposure komt na operatie voor bij ongeveer 5-19% ( gem. 10% ) van de patiënten. In het algemeen is een exposure goed en zonder restverschijnselen te behandelen met vaginale hormoon crème en/of het (operatief) verwijderen van een deel van het matje. Dit laatste kan vaak met een poliklinisch plaats vinden, soms moet dit op de operatiekamer gebeuren. 2. Infectie van het implantaat (met de huidige materialen zeer zeldzaam). Bij een geringe infectie kunnen er antibiotica gegeven worden. Bij zeer ernstige infecties zal het matje verwijderd moeten worden. 3. Vaginale pijn bij seksuele gemeenschap. Dit treedt op na 11 tot 15% van de operaties. 4. Verlittekening van de vagina als gevolg van krimp van het matje. De kans hierop ligt tussen de 3 en 5%. In sommige gevallen ontstaat er door deze verlittekening chronische pijn (< 1 %). De ernst van de pijn is soms heel fors en beperkend voor patiënten. 5. Een zeldzame, maar mogelijk ernstige, complicatie is dat tijdens de operatie naburige organen beschadigd worden. Schade aan naburige organen kan optreden bij elke vorm van chirurgie. Kans hierop is ongeveer 1%. Over het algemeen wordt dit onderkend tijdens de operatie en heeft het, na tijdig herstel, geen lange termijn gevolgen. Sommige complicaties kunnen vrij snel na de operatie ontstaan, maar ook pas na langere tijd. Soms is het nodig de complicatie te herstellen met één of meerdere her-operaties (zoals het verwijderen van (een deel)van het implantaat). In een recent groot onderzoek uit Scandinavië werd een risico van 3% gerapporteerd dat een patiënt een hersteloperatie moet ondergaan vanwege een probleem met het implantaat. Ondanks deze her-operaties lukt het niet altijd om de pijnklachten geheel te verhelpen. Gezien deze specifieke complicaties is het dus belangrijk dat de indicatie voor de operatie weloverwogen en goed is.

3 Er is (internationale ) consensus bereikt over de indicaties wanneer wel en niet een vaginaal matje kan worden toegepast. Op dit moment worden matjes alleen geplaatst bij vrouwen met een verhoogd risico op terugkeer van de verzakking, bij patiënten waarbij de verzakking is teruggekomen na eerdere operatie of bij vrouwen die als proefpersoon vrijwillig deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappelijk onderzoek wordt door medische ethische commissies alleen toegestaan als er potentieel voor de patiënt gezondheidwinst te behalen valt. Het vermoeden dat toevoeging van een kunststof matje bijvoorbeeld leidt tot een duurzamer operatie resultaat en daarmee het risico van t een her-operatie verlaagt, is daar een voorbeeld van. Sinds de toepassing van de matjes in Nederland zijn er een aantal studies in verschillende ziekenhuizen gestart naar de effectiviteit en veiligheid van de vaginale matjes. Hieruit blijkt dat de matjes op korte termijn veilig en effectief lijken te zijn. Complicaties kwamen in deze studies wel voor, maar de ernstige complicaties zoals chronische pijn werden zelden gezien. Heeft de beroepsgroep van de Nederlandse gynaecologen een richtlijn voor deze vorm van chirurgie? De beroepsvereniging voor gynaecologen heeft een Nota opgesteld met eisen en aanbevelingen voor de toepassing van kunststof matjes. Er worden eisen gesteld aan het minimaal aantal ingrepen per centrum per jaar en kwaliteitseisen gedefinieerd waaraan gynaecologen en ziekenhuizen moeten voldoen. Alleen getrainde gynaecologen mogen de ingreep uitvoeren en er is een wetenschappelijke commissie die beoordeelt welke matjes veilig zijn. Daarnaast is er een verplichte registratie gestart van alle ingrepen waarbij vaginale meshes worden gebruikt. Dit alles is vastgelegd in de Nota 'Gebruik van kunststof materiaal bij vaginale prolaps chirurgie'. Is de toepassing van dit materiaal nieuw in de geneeskunde? Nee, gebruik van implantaten in het lichaam bestaat al tientallen jaren. Voorbeelden zijn de standaard toepassing van kunststofmateriaal bij operaties voor liesbreuken, buikwandbreuken en ernstige(r) verzakkingen waarbij een matje ingehecht wordt via de buikholte. Bij operaties voor ongewenst urineverlies bij inspanning ( stress-incontinentie ) wordt hetzelfde materiaal al meer dan 15 jaar vaginaal toegepast met hoge succespercentages (85-90%) en een laag complicatierisico (< 1%). Er is dus uitgebreide ervaring met het gebruik van kunststof materiaal op andere gebieden.

4 Bij mij is een vaginaal implantaat ( matje') geplaatst. Is het nodig dat deze gecontroleerd of verwijderd worden? Als u geen last of klachten zoals pijn, afscheiding, bloedverlies heeft dan hoeft uw implantaat niet verwijderd of gecontroleerd te worden. Indien u zich ongerust maakt kunt u vanzelfsprekend afspraak maken bij uw gynaecoloog voor een extra controle. Natuurlijk moet u ook contact opnemen als u één van de genoemde klachten in de toekomst ervaart. Vanaf 1 december 2012 is het een Nota gebruik van kunststofmateriaal bij vaginale prolaps chirurgie) dat de gynaecoloog u ook een jaar na de operatie onderzoekt en de anatomische bevindingen en eventuele klachten en complicaties registreert in het landelijke register. Ik heb klachten (pijn, bloedverlies, forse afscheiding of andere problemen), wat moet ik nu doen? Maak in dit geval een afspraak met uw gynaecoloog. Hoe weet ik nu of mijn vaginaal implantaat ( matje') goed zit? Als u geen klachten ervaart kunt u ervan uitgaan dat uw vaginale implantaat ( matje') goed zit. De meest voorkomende complicatie is dat na de operatie het implantaat gedeeltelijk zichtbaar/voelbaar is. Een aantal patiënten, circa 3%, moet daarvoor een nieuwe operatie ondergaan. In bijna alle gevallen is deze operatie minder ingrijpend dan de operatie waarbij het implantaat is geplaatst en daarmee goed op te lossen. Er zijn mensen bij wie het matje' grote problemen heeft veroorzaakt. Kan dit bij mij ook gebeuren? Ernstige problemen zijn relatief zeldzaam echter indien deze voorkomen ontstaan ze meestal in het eerste jaar na het plaatsen. Vaak is zelfs in de eerste maanden na de operatie al duidelijk dat de wondgenezing niet optimaal verloopt. U hoeft zich geen zorgen te maken, dat problemen met het matje door u niet opgemerkt worden. U krijgt dan namelijk klachten. Als u een jaar na de operatie nog geen klachten met het matje heeft ondervonden, dan is de kans heel klein dat dit later alsnog gaat gebeuren. Hoe is het in Nederland eigenlijk geregeld met de wettelijke eisen m.b.t. matjes/medische hulpmiddelen? Er is Europese regelgeving met betrekking tot toelating van medische hulpmiddelen, waartoe ook de vaginale implantaten behoren. Door Nederlandse gynaecologen worden geen matjes gebruikt die niet voldoen aan de Europese regelgeving. Meer informatie hierover kunt u vinden op de site van de IGZ, via bijgevoegde link (

5 Bij mij is een incontinentie operatie verricht met een bandje. Is dit hetzelfde? Nee, dat is iets heel anders. Sinds ongeveer 15 jaar is er een bandje beschikbaar dat gebruikt wordt bij inspanningsincontinentie. Deze bandjes hebben afhankelijk van de exacte operatiewijze verschillende namen waarvan TVT, TVT-O en TOT de meest voorkomende zijn. Deze bandjes zijn van hetzelfde kunststof gemaakt als de eerder genoemde matjes voor verzakkingen. Deze bandjes hebben een uitstekend effect op de inspanningsincontinentie en hebben minimale risico s. Dit maakt dat deze bandjes de voorkeursbehandeling zijn geworden voor de behandeling van inspanningsincontinentie. Bij mij is een implantaat geplaatst via de buik. Is dit hetzelfde? Nee, dat is niet hetzelfde. Sinds tientallen jaren wordt voor ernstige en vaak terugkerende verzakkingen een mat ingebracht ter ophanging van de aangedane organen. Deze ingreep heet een abdominale sacrocolpopexie en is effectief in de behandeling van een terugkerende baarmoeder/vaginatop verzakking. Bij mij is een oplosbaar matje geplaatst. Is dit hetzelfde? Nee, dat is niet waar de discussie over gaat. Er zijn diverse soorten implantaten, welke te verdelen zijn in biologische, oplosbare (lossen op in de loop van de tijd) en onoplosbare kunststof matjes (blijven permanent in het lichaam). De onoplosbare kunststof matjes (polypropyleen) blijken effectiever te zijn dan de oplosbare matjes.

Verzakkingsoperaties met vaginale MESH (matjes)

Verzakkingsoperaties met vaginale MESH (matjes) Patiënteninformatie Verzakkingsoperaties met vaginale MESH (matjes) Informatie over de (reden van) operatie en eventuele, alternatieve mogelijkheden Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Waarom een verzakkingsoperatie

Nadere informatie

Verzakkingsoperaties met vaginale MESH (matjes)

Verzakkingsoperaties met vaginale MESH (matjes) Patiënteninformatie Verzakkingsoperaties met vaginale MESH (matjes) Informatie over de (reden van) operatie en eventuele, alternatieve mogelijkheden 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4

Nadere informatie

VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES)

VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES) VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES) 1. Waarom een verzakkingsoperatie met een implantaat (matje)? 2. Hoe wordt de ingreep uitgevoerd? 3. Complicaties specifiek gerelateerd aan de ingreep met

Nadere informatie

Verzakkingsoperaties met vaginale matjes. Poli Gynaecologie

Verzakkingsoperaties met vaginale matjes. Poli Gynaecologie 00 Verzakkingsoperaties met vaginale matjes Poli Gynaecologie 1 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Uw gynaecoloog

Nadere informatie

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking Gynaecologie Vaginaal implantaat voor een verzakking Inhoudsopgave Wat voor verzakking heeft u? 4 Waarom een operatie met een implantaat? 5 Hoe verloopt de operatie? 6 Wat mag ik van de operatie verwachten?

Nadere informatie

Vaginaal implantaat voor een verzakking

Vaginaal implantaat voor een verzakking informatie voor u Vaginaal implantaat voor een verzakking U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet sterk genoeg is om te gebruiken

Nadere informatie

Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie

Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet sterk genoeg is om te gebruiken

Nadere informatie

Therapie. De TVT-O operatie tegen inspanningsincontinentie

Therapie. De TVT-O operatie tegen inspanningsincontinentie De TVT-O operatie tegen inspanningsincontinentie 1 Een TVT-O operatie wordt uitgevoerd als u last heeft van stress- of inspanningsincontinentie. TVT-O staat voor Tensionfree Vaginal Tape Obturatorius.

Nadere informatie

KWALITEITSRAPPORTAGE PROLAPS vaginale verzakking

KWALITEITSRAPPORTAGE PROLAPS vaginale verzakking KWALITEITSRAPPORTAGE PROLAPS vaginale verzakking Bij Bergman Clinics besteden we veel aandacht aan het meten van de resultaten van onze behandelingen. Deze informatie is voor ons belangrijk om van te leren

Nadere informatie

Implantaat voor een verzakking via de buik met een kijkoperatie

Implantaat voor een verzakking via de buik met een kijkoperatie informatie voor u Implantaat voor een verzakking via de buik met een kijkoperatie U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet

Nadere informatie

Verzakkingsoperatie met kunststofbandje of -matje. Gynaecologie

Verzakkingsoperatie met kunststofbandje of -matje. Gynaecologie Verzakkingsoperatie met kunststofbandje of -matje Gynaecologie Inleiding In deze folder wordt beschreven waarom een verzakkingsoperatie wordt verricht, hoe deze operatie wordt verricht en de eventuele

Nadere informatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Gynaecologie-verloskunde. Patiënteninformatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Gynaecologie-verloskunde. Patiënteninformatie TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Gynaecologie-verloskunde Patiënteninformatie Heilig Hart Ziekenhuis Leuven TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie 2 Heilig Hart Ziekenhuis

Nadere informatie

Sacrocolpopexie Verzakking van de baarmoeder of vaginatop

Sacrocolpopexie Verzakking van de baarmoeder of vaginatop Sacrocolpopexie Verzakking van de baarmoeder of vaginatop Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u een vaginale verzakking heeft waarvoor een operatie

Nadere informatie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij Stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie Patiënteninformatie TVT-O operatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 TVT-O operatie 2.1 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Naar huis 5 Adviezen voor thuis 6

Nadere informatie

TVTO. Gynaecologie. alle aandacht. (Tension free Vaginal Tape- Obturatum)

TVTO. Gynaecologie. alle aandacht. (Tension free Vaginal Tape- Obturatum) TVTO (Tension free Vaginal Tape- Obturatum) Gynaecologie alle aandacht TVTO (Tension free Vaginal Tape-Obturatum) Uw gynaecoloog heeft u geadviseerd om een TVT-O te ondergaan, of u wordt binnenkort opgenomen

Nadere informatie

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012 Stressincontinentie Behandelmethoden Bekkenbodemcentrum/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen. Stressincontinentie

Nadere informatie

TVT operatie bij stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen De sacrospinale fixatie en voor/achterwandplastiek Afdeling Gynaecologie Het besluit tot een operatie Of u besluit tot een operatie zal afhankelijk zijn van de ernst

Nadere informatie

Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking.

Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking. Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking. Een prospectieve, multicentrische, gerandomiseerde, niet geblindeerde studie tussen Tensionfree Vaginal Mesh (Prolift) en de standaard

Nadere informatie

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen waarbij een Mesh (implantaat) gebruikt wordt Afdeling Gynaecologie Het besluit tot een operatie Of u besluit tot een operatie zal afhankelijk zijn van de ernst van

Nadere informatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie Stressincontinentie U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen zelfstandig

Nadere informatie

tvt-o-operatie tegen inspanningsincontinentie patiënteninformatie

tvt-o-operatie tegen inspanningsincontinentie patiënteninformatie patiënteninformatie tvt-o-operatie tegen inspanningsincontinentie U heeft last van urineverlies bij inspanning, zoals tillen, sporten en niezen. Dit heet ook wel stress- of inspanningsincontinentie. Samen

Nadere informatie

De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning

De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning Inleiding Deze folder geeft informatie over de TVT-O-operatie. TVT-O is een afkorting van tension-free vaginal tape obturator. Bij de TVT-O-operatie wordt

Nadere informatie

Urologie. De TOT-operatie

Urologie. De TOT-operatie Urologie De TOT-operatie De uroloog heeft in overleg met u besloten een TOT-operatie uit te voeren, oftewel een Trans Obturatorius Tape te plaatsen. Bij deze operatie wordt een bandje geplaatst ter ondersteuning

Nadere informatie

Bekkenbodemmatjes Ernstige complicaties vereisen terughoudend gebruik van transvaginale mesh

Bekkenbodemmatjes Ernstige complicaties vereisen terughoudend gebruik van transvaginale mesh Bekkenbodemmatjes Ernstige complicaties vereisen terughoudend gebruik van transvaginale mesh Dit is een publiekssamenvatting van het gelijknamige rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Dit rapport

Nadere informatie

TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning Infobrochure TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning mensen zorgen voor mensen Inleiding Binnenkort wordt u in het Mariaziekenhuis opgenomen voor een TVT- of TOT-operatie omdat u

Nadere informatie

Wat is een TVT-operatie? De kans dat de operatie uw klachten verhelpt Hoe verloopt een TVT-operatie?

Wat is een TVT-operatie? De kans dat de operatie uw klachten verhelpt Hoe verloopt een TVT-operatie? TVT folder 1 Wat is een TVT-operatie? De TVT-operatie is een operatie om inspanningsincontinentie te verhelpen. Evenals bij andere operaties voor deze klacht is het doel het afsluitmechanisme van de blaas

Nadere informatie

Therapie. Sacropexie

Therapie. Sacropexie 1 Een (laparoscopische) sacropexie wordt uitgevoerd als uw bekkenbodemorganen, zoals blaas, baarmoeder en endeldarm, ernstig zijn verzakt. Ook bij een opnieuw ontstane verzakking (recidief) en/of een verzakte

Nadere informatie

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Urologie TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er 2.1

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo

Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo Inleiding Deze folder geeft u informatie over stressincontinentie, de behandeling ervan en wat u van de operatie (TVT, TVT/O of TVT/abbrevo)

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen 00 Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Chapter 10. Nederlandse samenvatting

Chapter 10. Nederlandse samenvatting Chapter 10 Nederlandse samenvatting Incontinentie urinae, het ongewild verlies van urine, is een frequent voorkomend probleem bij vrouwen. De prevalentie (het vóórkomen) hiervan wordt geschat tussen de

Nadere informatie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie Gynaecologie Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten voor de behandeling van uw stressincontinentie. Bij stressincontinentie

Nadere informatie

Mesh Kunststof implantaat voor verzakking

Mesh Kunststof implantaat voor verzakking Mesh Kunststof implantaat voor verzakking Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u een verzakking heeft waarvoor een operatie nodig is. Deze folder geeft

Nadere informatie

TVT-O OPERATIE VOOR URINEVERLIES

TVT-O OPERATIE VOOR URINEVERLIES TVT-O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BEHANDELING VOOR INSPANNINGSINCONTINENTIE - Patiëntinformatie - Deze tekst geeft informatie over de behandeling van stressincontinentie door het aanbrengen van een bandje

Nadere informatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Urologie Stress-incontinentie is ongewenst urineverlies bij lichamelijke inspanning, zoals tillen, niezen, hoesten, lachen, sporten, springen of plotselinge

Nadere informatie

Urineverlies bij drukverhogende momenten

Urineverlies bij drukverhogende momenten Urineverlies bij drukverhogende momenten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum Maart 2008 Pavo 0614 Inleiding U bent bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum geweest omdat u last hebt

Nadere informatie

H Verzakking operatie (voorwand en/of achterwandplastiek)

H Verzakking operatie (voorwand en/of achterwandplastiek) H.366319.0417 Verzakking operatie (voorwand en/of achterwandplastiek) Inleiding U heeft samen met uw gynaecoloog besloten tot een verzakkingoperatie onder narcose of met een ruggenprik. Bij verzakkingen

Nadere informatie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie 00 De T0T- operatie bij urineverlies Poli Urologie 1 Deze folder geeft informatie over de TOT-operatie. TOT is een afkorting van Trans Obturatorius Tape. Bij de TOT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Prolift voor verzakkingen. Informatie folder

Prolift voor verzakkingen. Informatie folder ETHICON Women's Health & Urology, een divisie van Ethicon, INC., onderdeel van Johnson & Johnson richt zich op innovatieve oplossingen voor veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij vrouwen en op het verschaffen

Nadere informatie

patiënteninformatie elevate-operatie bij verzakkingen

patiënteninformatie elevate-operatie bij verzakkingen patiënteninformatie elevate-operatie bij verzakkingen Uw gynaecoloog heeft bij u een verzakking vastgesteld van uw bekkenbodemorganen, zoals uw blaas, baarmoeder en/of endeldarm. Samen met uw gynaecoloog

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentieoperaties. Afdeling Gynaecologie

Bekkenbodem- en incontinentieoperaties. Afdeling Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Afdeling Gynaecologie Inleiding Bij bekkenbodemproblemen en urineincontinentie zijn verschillende behandelingen mogelijk. Een operatie is een van die mogelijkheden.

Nadere informatie

Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking.

Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking. Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking. Een prospectieve, multicentrische, gerandomiseerde, niet geblindeerde studie tussen Tensionfree Vaginal Mesh (Prolift) en de standaard

Nadere informatie

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog TVT-behandeling bij stressincontinentie Behandeling door de gynaecoloog Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie om stressincontinentie te behandelen. Stressincontinentie is ongewild urineverlies

Nadere informatie

De TVT-operatie voor behandeling van stressincontinentie

De TVT-operatie voor behandeling van stressincontinentie Urologie De TVT-operatie voor behandeling van stressincontinentie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl URO004 / De TVT-operatie voor behandeling

Nadere informatie

Sacrocolpopexie Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie

Sacrocolpopexie Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie Sacrocolpopexie Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie Gynaecologie Inleiding U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen.

Nadere informatie

Sacrospinale fixatie van de vaginatop of baarmoeder

Sacrospinale fixatie van de vaginatop of baarmoeder Sacrospinale fixatie van de vaginatop of baarmoeder Samen met uw arts heeft u besloten tot een sacrospinale fixatie. Deze operatie kan worden verricht bij een verzakking van de vaginatop (bij vrouwen waarbij

Nadere informatie

Therapie. Prolift voor verzakkingen

Therapie. Prolift voor verzakkingen 1 Een prolift-operatie wordt uitgevoerd als de bekkenbodemorganen, zoals uw blaas, baarmoeder en endeldarm zijn verzakt. De volledige naam van deze nieuwe operatietechniek is Gynecare Prolift Pelvic Floor

Nadere informatie

TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning Infobrochure TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning mensen zorgen voor mensen Inleiding Binnenkort wordt u in het Mariaziekenhuis opgenomen voor een TVT- of TOT-operatie omdat u

Nadere informatie

TVT/TVT-O/TVT-Ajust. Incontinentie operaties. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen.

TVT/TVT-O/TVT-Ajust. Incontinentie operaties. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. TVT/TVT-O/TVT-Ajust Incontinentie operaties Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Behandeling van inspanningsincontinentie 1 Operatie 1 Wat is een TVT-operatie? 2 De TVT-O operatie 2

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. De voorbereiding op een operatie...5 3. Risico s...5 4. Operatie bij stressincontinentie...6 5. Operaties bij verzakkingen...7

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Behandeling van stressincontinentie. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Behandeling van stressincontinentie. rkz.nl Patiënteninformatie Behandeling van stressincontinentie (TVT) rkz.nl In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten ter behandeling van uw incontinentieklachten. Doel van deze operatie

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

TOT TVT bij stressincontinentie

TOT TVT bij stressincontinentie RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten TOT TVT bij stressincontinentie Inleiding UROLOGIE Operatieve ingreep bij stressincontinentie In overleg met

Nadere informatie

Het HOE en WAAROM. van. MeshedUp

Het HOE en WAAROM. van. MeshedUp Het HOE en WAAROM van MeshedUp 1 2 Wie zijn wij? Maria Smit Dora De Wilde 3 Maria: kreeg op 48-jarige leeftijd een matje als eerste ingreep zonder informatie vooraf (dit bleek later een Prolift mesh te

Nadere informatie

TVT en TVT-O: alles over de operatie bij inspanningsincontentie

TVT en TVT-O: alles over de operatie bij inspanningsincontentie Patiënteninformatie Gynaecologie/ Bekkenbodemcentrum TVT en TVT-O: alles over de operatie bij inspanningsincontentie U ontvangt deze informatie, omdat u een TVT-operatie ondergaat. TVT is een afkorting

Nadere informatie

TVT Bij stressincontinentie

TVT Bij stressincontinentie TVT Bij stressincontinentie Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u last van incontinentie heeft, waarvoor een operatie nodig is. Deze folder geeft uitleg

Nadere informatie

Pessarium bij verzakking incontinentie

Pessarium bij verzakking incontinentie Pessarium bij verzakking incontinentie Gynaecologie alle aandacht PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium? 3. Hoe wordt een pessarium ingebracht?

Nadere informatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Bekkenbodemen incontinentieoperaties U leest in deze brochure welke operaties er zijn voor uw klachten en wat u van een operatie kunt verwachten Inhoudsopgave Pagina De voorbereiding

Nadere informatie

Behandeling van stressincontinentie TOT

Behandeling van stressincontinentie TOT Behandeling van stressincontinentie bij vrouwen TOT Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie/gynaecologie heeft uw behandelend uroloog/gynaecoloog met u gesproken over de mogelijkheid van een operatie

Nadere informatie

Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder

Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder Afdeling gynaecologie en verloskunde Ontslagadviezen In overleg met uw gynaecoloog heeft u een

Nadere informatie

Operatieve ingreep bij urineverlies bij vrouwen. Gynaecologie/Urologie

Operatieve ingreep bij urineverlies bij vrouwen. Gynaecologie/Urologie Operatieve ingreep bij urineverlies bij vrouwen Gynaecologie/Urologie Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten ter behandeling van uw incontinentieklachten. Doel van

Nadere informatie

Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie

Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie Een pessarium is een kunststof voorwerp dat in de vagina kan worden ingebracht om de verzakking te

Nadere informatie

Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog

Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog Urologie Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is stressincontinentie?... 3 Stellen diagnose... 3 Behandeling... 4 Voorbereiding... 4 De operatie...

Nadere informatie

Liesbreukoperatie (hernia inguinalis)

Liesbreukoperatie (hernia inguinalis) Liesbreukoperatie (hernia inguinalis) Wat is een liesbreuk Een breuk (hernia) is een uitstulping van het buikvlies door een zwakke plek of opening in de buikwand. De breuk is herkenbaar als een zwelling

Nadere informatie

Chirurgie Liesbreuk operatie TEP

Chirurgie Liesbreuk operatie TEP Chirurgie Liesbreuk operatie TEP 2 Inleiding Bij u is een liesbreuk geconstateerd en u heeft met uw behandelend chirurg afgesproken dat u daaraan geopereerd zal worden. In deze folder willen we u informatie

Nadere informatie

Een verzakking. Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop. mca.nl

Een verzakking. Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop. mca.nl Een verzakking Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop mca.nl Inhoudsopgave Wat is een verzakking? 3 Voorwandverzakking 5 Achterwandverzakking 5 Baarmoederverzakking 6 Vaginatopverzakking

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Incontinentie

Patiënteninformatie. Incontinentie Incontinentie Patiënteninformatie Incontinentie Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Inspanningsincontinentie 1.2 Aandrangincontinentie 1.3 Gemengde incontinentie 2 Eerste consult 3 Onderzoek 4 Behandelingen

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen en incontinentieoperaties

Bekkenbodemproblemen en incontinentieoperaties Gynaecologie / Verloskunde Bekkenbodemproblemen en incontinentieoperaties i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Bij bekkenbodemproblemen en urine-incontinentie zijn verschillende behandelingen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bekkenbodem- en/of incontinentieoperatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bekkenbodem- en/of incontinentieoperatie PATIËNTEN INFORMATIE Bekkenbodem- en/of incontinentieoperatie Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u een globaal overzicht geven van de klachten en behandeling van incontinentie

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE

NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium? 3. Hoe wordt een pessarium

Nadere informatie

TVT- O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BIJ INSPANNING

TVT- O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BIJ INSPANNING TVT- O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BIJ INSPANNING In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over de TVT-O operatie. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig te lezen.

Nadere informatie

Operaties bij gynaecologische verzakkingen

Operaties bij gynaecologische verzakkingen Gynaecologie Operaties bij gynaecologische verzakkingen Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw gynaecoloog heeft samen met u besloten u te opereren

Nadere informatie

Incontinentie-operatie

Incontinentie-operatie Incontinentie-operatie De Tensie Vrije vaginale Tape (TVT) U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan uw incontinentie klachten (niet goed kunnen ophouden van urine). U heeft deze informatie

Nadere informatie

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken?

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken? Verzakkingen 1 Tijdens het onderzoek is vast komen te staan dat u een zogenaamde prolaps heeft. Uw arts zal u natuurlijk het nodige vertellen over wat dat precies is en wat de gevolgen ervan zijn. In deze

Nadere informatie

Therapie. Voorwand- en/of achterwandplastiek

Therapie. Voorwand- en/of achterwandplastiek 1 Een voorwandplastiek, ook wel blaasverzakkingsplastiek genoemd, wordt uitgevoerd als de vaginavoorwand en blaas zijn verzakt. Ook urineincontinentie die bij een verzakking kan optreden is een reden voor

Nadere informatie

Bekkenbodemen incontinentieoperaties

Bekkenbodemen incontinentieoperaties Bekkenbodemen incontinentieoperaties Gynaecologie alle aandacht Bron: NVOG BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie

TVT / TOT operatie. Gynaecologie. Operatie bij inspanningsincontinentie. Inhoud. 1. Inleiding

TVT / TOT operatie. Gynaecologie. Operatie bij inspanningsincontinentie. Inhoud. 1. Inleiding Gynaecologie TVT / TOT operatie Operatie bij inspanningsincontinentie Inhoud 1. Inleiding 2. Inspanningsincontinentie Wat is het? Hoe wordt het onderzocht? Welke behandelingsmogelijkheden zijn er? 2.1

Nadere informatie

Stressincontinentie bij vrouwen

Stressincontinentie bij vrouwen Stressincontinentie bij vrouwen In deze folder vindt u informatie over de gevolgen van stressincontinentie bij vrouwen en de behandelingsmogelijkheden, al dan niet operatief. Daarnaast vindt u informatie

Nadere informatie

TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning

TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning Inleiding Deze folder geeft informatie over de TVTO-operatie. TVTO is een afkorting van Tension-free Vaginal Tape via het foramen obturatum. Bij de TVTO-operatie

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Er zijn verschillende soorten urine-incontinentie en verschillende soorten verzakkingen. De eerste vorm van urine-incontinentie

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentie-operaties

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen. De belangrijkste

Nadere informatie

URETHRASUSPENSIE MET BEHULP VAN TVT OF TVT-O

URETHRASUSPENSIE MET BEHULP VAN TVT OF TVT-O URETHRASUSPENSIE MET BEHULP VAN TVT OF TVT-O 17953 Inleiding Zoals u reeds van uw uroloog heeft vernomen, is bij u stressincontinentie vastgesteld. Het voornemen bestaat om deze stressincontinentie operatief

Nadere informatie

Kijkoperatie voor het herstel van een vaginale

Kijkoperatie voor het herstel van een vaginale Urologie Kijkoperatie voor het herstel van een vaginale verzakking Laparoscopische sacrocolpopexie Inleiding De organen in de onderbuik (de baarmoeder, de blaas en de endeldarm) worden op hun plaats gehouden

Nadere informatie

Ring of pessarium bij bekkenbodemproblemen een aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen'

Ring of pessarium bij bekkenbodemproblemen een aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' 00 Ring of pessarium bij bekkenbodemproblemen een aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Inspanningsincontinentie. (stressincontinentie) Adviezen na een TVT-O operatie

Inspanningsincontinentie. (stressincontinentie) Adviezen na een TVT-O operatie Inspanningsincontinentie (stressincontinentie) Adviezen na een TVT-O operatie Deze folder geeft u informatie over de adviezen na een TVT-O operatie. TVT-O staat voor Tensionfree Vaginal Tape via het foramen

Nadere informatie

Operatie aan een verzakking van de baarmoeder of vaginatop met de Da Vinci Robot

Operatie aan een verzakking van de baarmoeder of vaginatop met de Da Vinci Robot Operatie aan een verzakking van de baarmoeder of vaginatop met de Da Vinci Robot Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Inleiding Na overleg met uw behandelend arts overweegt u een

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek Voorwand- en/of achterwandplastiek Patiënteninformatie Voorwand- en/of achterwandplastiek Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 De operatie 3 Na de operatie 4 Risico s van de operatie 5 Naar huis 6 Vragen 7 Telefoonnummers

Nadere informatie

Behandeling urine incontinentie met TVT Tension-free Vaginal Tape

Behandeling urine incontinentie met TVT Tension-free Vaginal Tape Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie Behandeling urine incontinentie met Tension-free Vaginal Tape Behandeling van urine incontinentie met Tension-free Vaginal Tape Inleiding Incontinentie voor urine is een

Nadere informatie

Stressincontinentie. (ongewild urineverlies) Operatie door de uroloog. Albert Schweitzer ziekenhuis Urologie oktober 2013 pavo 0225

Stressincontinentie. (ongewild urineverlies) Operatie door de uroloog. Albert Schweitzer ziekenhuis Urologie oktober 2013 pavo 0225 Stressincontinentie (ongewild urineverlies) Operatie door de uroloog Albert Schweitzer ziekenhuis Urologie oktober 2013 pavo 0225 1 van 8 Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor een

Nadere informatie

Pessarium bij verzakking en incontinentie

Pessarium bij verzakking en incontinentie Pessarium bij verzakking en incontinentie Gynaecologie Beter voor elkaar Pessarium bij verzakking en incontinentie 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium? 3. Hoe wordt een pessarium

Nadere informatie

URETHRASUSPENSIE MET BEHULP VAN TVT OF TVT-O FRANCISCUS GASTHUIS

URETHRASUSPENSIE MET BEHULP VAN TVT OF TVT-O FRANCISCUS GASTHUIS URETHRASUSPENSIE MET BEHULP VAN TVT OF TVT-O FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Zoals u reeds van uw uroloog heeft vernomen, is bij u stressincontinentie vastgesteld. Het voornemen bestaat om deze stressincontinentie

Nadere informatie

Instructie vragenlijst voorafgaande aan de behandeling

Instructie vragenlijst voorafgaande aan de behandeling Instructie vragenlijst voorafgaande aan de behandeling Geachte mevrouw, Voor u ligt de vragenlijst die u heeft ontvangen van uw behandelend gynaecoloog. De vragenlijst is bedoeld om meer inzicht te krijgen

Nadere informatie

3 e Post EAUN Meeting. Britt van Etten Debruijn Gynaecoloog Martini ziekenhuis Groningen

3 e Post EAUN Meeting. Britt van Etten Debruijn Gynaecoloog Martini ziekenhuis Groningen 3 e Post EAUN Meeting Britt van Etten Debruijn Gynaecoloog Martini ziekenhuis Groningen Urogynaecologie - Inleiding - Anatomie - Prolaps - POPQ - Urineverlies - TOT / TVT - Conclusie Inleiding Veel vrouwen

Nadere informatie

Pessarium bij verzakking en incontinentie

Pessarium bij verzakking en incontinentie Gynaecologie / Verloskunde Verpleegafdeling B2 Pessarium bij verzakking en incontinentie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium?

Nadere informatie

Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking.

Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking. Informatie over een onderzoek naar de behandeling van een verzakking. Een prospectieve, multicentrische, gerandomiseerde, niet geblindeerde studie tussen Tensionfree Vaginal Mesh (Prolift) en de standaard

Nadere informatie