Wat willen we bereiken? Omschrijving: Dit collegeproduct omvat de beleidsactiviteiten en projecten in het kader van duurzaamheid (niet zijnde duurzame energie) waarop binnen de gemeente Eindhoven wordt ingezet. Belangrijke onderdelen zijn het scheppen van duidelijkheid en aanreiken van kennis en contacten ten aanzien van de mogelijkheden om de verschillende aspecten van duurzaamheid in de eigen organisatie vorm te geven. Het creëren van bewustwording ten aanzien van duurzaamheid bij de gemeentelijke medewerkers en partijen in de stad en het aanjagen en oppakken van nieuwe thema s om een duurzame stad te worden Doelstelling Het programma duurzaamheid is onderverdeeld in 5 pijlers. Elke pijler kent haar eigen subdoelstellingen die bijdragen aan het bereiken van het uiteindelijke doel. Implementatietraject Duurzaamheid De meerderheid van de medewerkers weet wat duurzaamheid is, hoe ze dat zelf mee kunnen nemen in de eigen werkzaamheden en doet dat ook. Energie & klimaat b Het energiegebruik in de stad leidt niet tot uitputting van eindige voorraden aan energiedragers b Het energiegebruik in de stad draagt niet bij aan negatieve effecten op het klimaat door uitstoot van CO 2 b Het energiegebruik in de stad draagt niet negatief bij aan milieuaspecten (fijn stofproblematiek, luchtverontreiniging, etc.), b Beëindiging olieafhankelijkheid van politiek instabiele regio s door lokale en regionale duurzame energieopwekking Deze beleidsdoelstelling is vertaald in de ambitie van de gemeente om energieneutraliteit te bereiken in de periode 2035-2045 Kwaliteit in Bouwen en Wonen Nieuwbouw: een hoge kwaliteit in bouwen en wonen. Dat houdt in: energiezuinig, gezond binnenklimaat, waterbesparend, milieubewust materiaalgebruik, toegankelijk, functioneel, sociaal veilig, toekomstbestendig en flexibel. Voor de eigen nieuwe gebouwen wordt gestreefd naar energieneutraliteit, een gezond binnenklimaat, waterbesparend, milieubewust materiaalgebruik, toegankelijk, functioneel, sociaal veilig, toekomstbestendig en flexibel. Bestaande bouw: meer kwaliteit en duurzaamheid in de bestaande gemeentelijke gebouwen, met name gericht op rendabele energiebesparing, corporatiebezit en particulier woningen/gebouwen. Een bereikbare stad die voor haar mobiliteit geen gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen, geen schadelijke uitlaatgassen uitstoot, de natuur geen structurele schade berokkent en op een veilige manier plaatsvindt. Maatschappelijk verantwoord ondernemen Het MVO doel is 2 ledig. We willen als gemeente zelf maatschappelijk verantwoord gaan besturen (ondernemen). Daarnaast willen we MVO bij het bedrijfsleven in Eindhoven stimuleren. Ten aanzien van duurzaam inkopen is als doel geformuleerd 100% duurzaam inkopen in 2015. Effectindicatoren
Indicatoren: Rek. 2010 Begr. 2011 Begr. 2012 Begr. 2013 Begr. 2014 Begr. 2015 Energie en klimaat % duurzame energie van het totale energieverbruik 1,5% 2% 2,5% 3% 4% Besparing t.o.v. 2009 in PJ en % PM PM PM PM PM PM Hoeveelheid opgewekte duurzame energie t.o.v. 2009 in PJ Kwaliteit in bouwen en wonen nieuwbouw Aantal en % van de gebouwen met berekeningen van GPRgebouw van 7 of meer Bestaande bouw aantal duurzaam gerenoveerde woningen van woningbouwcorporaties en aantal labelsprongen % getankte biobrandstoffen van de totale hoeveelheid getankte brandstoffen in Eindhoven in liters PM PM PM PM PM PM Bovenstaande PM posten kunnen pas gevuld worden na vaststelling meetmethoden. Wordt verwacht eind 2011. pm Pm 23.000 L bio-ethanol < 1 % CNG (aardgas) onbekend Stijging aardgas wordt verwacht maar (nog) niet geregistreerd
Ontwikkelingen Implementatietraject Duurzaamheid Bij steeds meer mensen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie ontstaat het besef dat de huidige manier van produceren en consumeren anders moet om als mensheid te overleven Dat de grondstoffen langzaamaan opraken, dat het klimaat verandert, dat natuur aan oppervlak blijft verliezen en dat grote groepen mensen op deze wereld in structurele armoede leven. Bij velen ontstaat dan de vraag wat duurzaamheid precies is en wat ze daar zelf mee kunnen doen. Vaak ziet men door alle verschillende methoden en thema s door de bomen het bos niet meer: C2C, GPR, duurzaam inkopen, energieneutraliteit, klimaatbeleid etc. Energie en Klimaat De economische crisis is een belangrijke factor die invloed heeft op de ontwikkelingen in de energiesector. Enerzijds is het energiegebruik rechtstreeks gerelateerd aan de economische activiteit, anderzijds leiden overheidsbezuinigingen tot uitstel of afstel van investeringen in duurzame energie. Het huidige kabinet heeft de ambities voor duurzame energie inmiddels naar beneden bijgesteld. De ontwikkelingen in het Midden-Oosten lijken het besef van de noodzaak van energie-onafhankelijkheid echter wel weer te benadrukken. Ook komt er steeds meer besef dat door gedragsverandering al veel besparingen gerealiseerd kunnen worden. Kwaliteit in Bouwen en Wonen Vanwege de crisis op de huizenmarkt, wordt er weinig nieuwbouw gerealiseerd. Wel gaan veel mensen op dit moment hun woning renoveren. De grootste opgave van energiebesparing ligt in de bestaande bouw. Met name bij de woningbouwcorporaties waar de minder kapitaalkrachtigen wonen levert energiebesparing niet alleen CO2 winst op maar ook sociale voordelen zoals een bijdrage aan armoedebestrijding. Bij nieuwbouw is naast energiebesparing steeds meer aandacht voor materiaalgebruik, levensduur, intensief ruimtegebruik en milieuaspecten. Elektrische voertuigen zijn in opkomst. In snel tempo verbetert de kwaliteit, neemt de actieradius toe en daalt de prijs. Elektrische fietsen en scooters hebben al grote delen van de markt veroverd. Naast elektrische voertuigen zijn ook alternatieve brandstoffen zoals bioethanol, biogas en waterstof in opkomst. Eindhoven biedt een groeiend aantal passende tankmogelijkheden als elektrische oplaadpalen en multifueltankstations. MVO Steeds meer bedrijven in de stad krijgen interesse in MVO en vragen gemeente of Stichting Duurzaam Eindhoven om hulp hierbij. December 2010 is de Nederlandse versie van de ISO 26000 gepresenteerd. Deze richtlijn is ook geschikt voor overheden. Naast het stimuleren van MVO bij bedrijven willen we als gemeente ook zelf MVO vorm gaan geven.
Wat doen we daarvoor? Bestaand beleid: Pijler Implementatie duurzaam heid Energie & klimaat Kwaliteit in bouwen en wonen Actiepunten Workshops geven per bestaand project of thema. Tijdens de workshops wordt uitgelegd wat duurzaamheid in de volle breedte is. Doordat de workshops gegeven worden a.d.h.v. concrete projecten waar de mensen zelf mee werken, kan het geleerde meteen in de praktijk toegepast worden. Presentaties geven bij directieraad, college, sectorhoofden om kennis en bewustwording te creëren. Opstellen strategisch plan dat aangeeft hoe we de komende jaren duurzaamheid gaan verankeren door middel van workshops en communicatie om de organisatie en de stad duurzamer te maken. Communicatieplan opstellen dat gekoppeld is aan de strategie. De projecten uit het Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid 2009-2012 worden conform wijzigingen n.a.v. evaluatie eind 2010, verder uitgevoerd. Denk hierbij aan Keurmerk Duurzaam Eindhoven, energievoorlichtingsavonden, energiebesparingslening, project energiebesparing door deuren dicht bij winkeliers e.d. Er wordt in samenwerking met de provincie, BrabantWater en andere gemeenten gewerkt aan onderzoek naar de kansen voor geothermie in Brabant. Vooruitlopend hierop is reeds door de gemeente bij het ministerie van EL&I een opsporingsvergunning voor geothermie in Eindhoven aangevraagd. Rendabele maatregelen om de eigen gebouwen energiezuiniger te maken worden uitgevoerd. vanaf 2011wordt gewerkt aan een logisch vervolg op het Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid vanaf 2013. Dit Masterplan Energieneutraal Eindhoven 2013-2017 wordt samen met partijen in de stad opgesteld en vormt de volgende stap naar een energieneutrale stad Om hiertoe te komen worden meerdere bijeenkomsten met partijen in de stad georganiseerd om concreter en realistischer in kaart te brengen welke kansen er zijn om duurzame energie in Eindhoven op te wekken en om hoeveel het dan gaat; hoeveel er door technische maatregelen bespaard kan worden en hoeveel er door gedragsverandering bespaard kan worden. In navolging van het Urgenda wij willen zon project willen we in Eindhoven grootschalig PV panelen uitrollen waarbij de eigen daken ook van PV panelen voorzien worden. uitvoeren van Plan van Aanpak Kwaliteit in Bouwen en Wonen nadruk op samenwerking met de woningbouwcorporaties en de link met armoedebestrijding verduurzaming eigen vastgoed nauwe samenwerking met TU/e in KENWIB (kenniscluster energieneutraal wonen in Brainport) project Duurzame mobiliteit Vanaf 2010 is elektrisch vervoer in Eindhoven opgepakt en samenwerking met rijk, provincie en andere gemeenten in gang gezet om ook in Eindhoven elektrisch vervoer van de grond te krijgen. MVO In 2011 wordt in kaart gebracht wat MVO voor een gemeente inhoudt, wat we daaraan goed doen, wat we kunnen verbeteren, wie dat op moet pakken en wat ons dat kost aan menskracht en maatregelen. In 2012 gaan we met die resultaten aan de slag. Het duurzaam inkoopbeleid wordt landelijk gemonitord en aangepast. Ook binnen Eindhoven bekijken we hoe we het inkoopbeleid kunnen verbeteren om de ambitie van 100% duurzaam inkopen te bereiken. Hierbij wordt TNS en de ISO 26.000 meegenomen.
Beleidswijzigingen: Kadernota 2012-2015: Voor 2012 is in werkend aan morgen 550.000 voor het programma duurzaamheid gereserveerd. Voor de jaren 2013, 2014 en 2015 is dat bedrag 750.000. Dat geld wordt ingezet voor de implementatie van duurzaamheid, de verankering van MVO en vanaf 2013 ook voor de uitvoering van het energie en klimaatbeleid. Outputdoelstellingen De outputdoelstelling zijn gedeeltelijk af te lezen per onderdeel bij de outputindicatoren. Er is daarom gekozen deze niet nogmaals hier te herhalen. Outputindicatoren: Indicatoren: Rek. 2010 Begr. 2011 Begr. 2012 Begr. 2013 Begr. 2014 Begr. 2015 Implementatie duurzaamheid Aantal voorgelichte 0 100 100 100 100 100 medewerkers (presentaties en gesprekken) Aantal getrainde medewerkers 0 100 200 200 250 250 Energie & klimaat % uitgevoerde projecten van 50% 75% 100% - - - het Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Hoeveelheid bespaarde energie 1.431.600 3% 3% 3% 3% 3% in kwh door maatregelen in eigen vastgoed kwh (=6%) Kwaliteit in bouwen en wonen Advisering in aantal en % opgeleverde bouwprojecten op GPR gebouw bij eigen vastgoed. Advisering in aantal en % opgeleverde bouwprojecten op GPR gebouw bij woningbouwcorporaties Aantal adviezen overige opgeleverde bouwprojecten (bouwprojecten meer dan 30 woningen) Aantal elektrische oplaadpunten Eigen wagenpark: aantal auto s op niet fossiele brandstoffen onbekend onbekend 100% 100% 100% 100% onbekend Onbekend 60% 65% 70% 75% onbekend onbekend 60% 65% 70% 75% 0 50 50 50 50 50 0 0 1 2 3 4
Indicatoren: Rek. 2010 Begr. 2011 Begr. 2012 Begr. 2013 Begr. 2014 Begr. 2015 MVO Aantal aanmeldingen keurmerk duurzame ondernemer % duurzaam ingekochte producten in, vooralsnog volgens lijsten van AgentschapNL 75 150 200 250 300 350 95% 96% 97% 98% 99% 100% Wat mag het kosten? (bedragen x 1.000) 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Totaal (netto)investering - - - - - - 2010 realisatie 2011 2012 2013 2014 2015 Exploitatie: - Exploitatielasten - - 956 956 954 834 - Exploitatiebaten - - - - - - Exploitatiesaldo voor mutaties reserves - - 956 956 954 834 Mutaties in reserves: - Stortingen - - - - - - - Onttrekkingen - - - - - - Totaal mutaties in reserves - - - - - - Saldo na mutaties reserves - - 956 956 954 834 Exploitatie (meerjarig) per kostencategorie 2012 2013 2014 2015 E43 Goederen en diensten 461 461 461 461 E44 Overdrachten 119 119 119 - E46 Verrekeningen 376 376 374 373 Lasten 956 956 954 834 Baten - - - -