Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Pagina 1
Inleiding: Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke rol spelen. Armoede in brede zin betekent sociale uitsluiting! In Nederland leeft op dit moment ongeveer 9% van de huishoudens op of rond de armoedegrens (CBS, 2009). Volgens datzelfde CBS neemt de armoede alleen maar toe Na een jarenlange daling zit de armoede in Nederland weer in de lift. Zo n 1,1 miljoen mensen leeft op of onder het minimum. In Nederland kennen wij een vangnet waar wij op terug kunnen vallen, indien wij niet in staat zijn om ons geld zelf te verdienen. Een gezin met kinderen heeft minimaal recht op het minimumloon. Dit wil echter nog niet zeggen dat er geen armoede bestaat in ons land. Het bedrag is te laag om maandelijks alle kosten te betalen. Kinderen met financieel minder draagkrachtige ouders kunnen ook vaak niet mee doen aan sportactiviteiten in clubverband, cultuuractiviteiten in verenigingsverband of schoolactiviteiten. De gemeente Waalre wil graag dat inwoners met een laag inkomen gebruik maken van de bestaande regelingen en dat ze weten waar ze terecht kunnen. Doel: Het minimabeleid heeft als speerpunt preventie van schulden en bestrijding van armoede. Voorop staan participatie in de samenleving en zelfredzaamheid. De nadruk ligt op de kwetsbare mensen in de gemeente die niet voor zichzelf kunnen zorgen, zoals beschreven in de Visie op Waalre 2020. Vanuit deze visie en door actuele ontwikkelingen hebben we speciale aandacht voor doelgroepen die door stapeling van kortingen op toelagen en verhoging van kosten steeds vaker in problemen komen. Voorbeelden hiervan zijn huurverhoging, eigen bijdrage zorg, vermindering toeslagen etc. Voor ouderen geldt met name de stapeling omdat in de zorg juist voor deze groep veelt dreigt te verminderen. Door het inhoudelijk uitbreiden van het minimabeleid, met o.a. bijdragen op het gebied van sport, cultuur een schoolse activiteiten bieden we ondersteuning aan gezinnen met veel kinderen en gezinnen met alleenstaande ouders. Ook neemt het aantal Waalrese gezinnen dat gebruik maakt van de voedselbank toe. Pagina 2
Raakvlakken met ontwikkelingen als de decentralisaties, WMO en schuldhulp bepalen de positie van het minimabeleid in de organisatie. We zetten in op één plan één gezin en eenmalig uitvragen van gegevens vanuit de visie op de dienstverlening. Een strategisch juiste positionering van de uitvoering kan veel efficiencywinst opleveren. Het CMD is hierbij een logische keuze. Taakvelden: Hieronder volgt een schematische weergave van de betreffende taakvelden van het minimabeleid. Daaronder per terrein de uitwerking. Tot slot nog een resumé van relevante stukken. Minimabeleid per 1 januari 2014 Meedoenbijdrage Collectieve zorgverzekering minima Langdurigheidtoeslag Bijzondere bijstand Jeugdsportfonds Jeugdcultuurfonds Stichting Leergeld Bijzondere bijstand kinderopvang voor Sociaal Medische Indicatie (bij b.v. revalidatie) Kwijtschelding afvalstoffenheffing De Meedoenbijdrage (nadere regels stimulering maatschappelijke participatie): Centraal staat het participeren van de inwoner van Waalre. Voor de kwetsbare burgers die wel willen maar door omstandigheden (tijdelijk) niet kunnen, draagt de gemeente zorg via deze regels. Met deze nadere regels wordt beoogd: Het stimuleren van maatschappelijke participatie voor inwoners van Waalre die behoren tot onderstaande doelgroep: 0 tot 12 jaar 130 12-18 jaar: 215 Volw. > 3 jr. inkomen op minimumniveau. 140 Chronisch zieken 130 Collectieve zorgverzekering minima: Er is een overeenkomst met zorgverzekeraars CZ, VGZ en Menzis voor een collectiviteitkorting van 6% premiekorting. Dit geldt voor de totale premie van het afgesloten pakket. Via een laagdrempelige site, www.gezondverzekerd.nl, willen we inwoners bewegen hier gebruik van te maken. De doelgroep richt zich op alle inwoners boven de 18 jaar met een inkomen op minimumniveau. Kinderen zijn gratis meeverzekerd. Langdurigheidtoeslag: Pagina 3
De langdurigheidtoeslag is een vorm van categoriale bijzondere bijstand. De regeling geldt voor belanghebbenden van 23 jaar of ouder, doch jonger dan 65 jaar. In geval van gehuwden geldt de bepalingen van deze verordening alleen indien beide echtgenoten 23 jaar of ouder maar jonger dan 65 jaar zijn. Alleenstaande 490 Alleenstaande ouder 592 Gehuwden en samenwonenden 646 Bijzondere bijstand: Bijzondere bijstand is bijstand die wordt verstrekt indien bijzondere omstandigheden in het individuele geval leiden tot noodzakelijke kosten van het bestaan, die niet kunnen worden betaald uit het reguliere inkomen, die niet gedekt worden door een voorliggende voorziening en die niet uit de draagkracht kunnen worden voldaan. Voor verlening van bijzondere bijstand is het geen vereiste dat men algemene bijstand ontvangt. Ook degene die uit een andere bron dan de WWB beschikt over een inkomen dat niet toereikend is, kan een beroep op bijzondere bijstand doen. Voor het recht op bijzondere bijstand geldt wel dat belanghebbende moet voldoen aan de algemene voorwaarden. Jeugdsportfonds: Het jeugdsportfonds biedt de mogelijkheid om kinderen van ouders/verzorgers met minder financiën lid te worden van een sportvereniging. Doel is om kinderen te laten participeren. De doelgroep richt zich op kinderen van inwoners van Waalre met een minimuminkomen. De regeling kan aangevraagd worden voor alle kinderen binnen een gezin. Bijdrage Sport Max. 250 Jeugdcultuurfonds: Het jeugdcultuurfonds biedt de mogelijkheid om kinderen van ouders/verzorgers met minder financiën lid te worden van een cultuurvereniging of het volgen van muziekonderwijs. Doel is om kinderen te laten participeren. De doelgroep richt zich op kinderen van inwoners van Waalre met een minimuminkomen. De regeling kan aangevraagd worden voor alle kinderen binnen een gezin. Bijdrage Cultuur Max. 450 Stichting Leergeld: Stichting Leergeld biedt mogelijkheden om de participatie van kinderen te bevorderen. De Stichting biedt ondersteuning bij activiteiten die buiten de reikwijdte van het jeugdsport/cultuurfonds vallen, vooral gerelateerd aan schoolactiviteiten (bv. ouderbijdrage, schoolreisje). Pagina 4
De doelgroep richt zich op kinderen van inwoners van Waalre met een minimuminkomen. De regeling kan aangevraagd worden voor alle kinderen binnen een gezin. Bijdrage School gerelateerd Max. 200 Bijzondere bijstand kinderopvang bij Sociaal Medische Indicatie: De regeling voorziet in tijdelijk een financiële vergoeding voor kinderopvang aan ouders, met een sociale medische indicatie, te verstrekken voor de noodzakelijke kosten van kinderopvang voor kinderen tot 12 jaar. Een sociaal medische indicatie kan ten grondslag liggen aan b.v. een behandeling in een ziekenhuis. Kwijtschelding afvalstoffenheffing: De regeling voorziet in het verlenen van kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, die door de gemeente Waalre is opgelegd. De doelgroep van deze regeling is alle inwoners van Waalre met een inkomen op minimumniveau. De kwijtschelding wordt verleend aan de hoofdbewoner van het adres. Dit zal in 2014 worden herijkt. Financiën: Programmakosten: Als gevolg van lagere bijdragen voor de meedoenbijdrage en het afschaffen van de bijdrage in de collectieve zorgverzekering minima zullen de uitgaven aan cliënten (programmakosten) flink dalen. Daarentegen zullen de kosten stijgen door het verlenen van bijdragen voor medische kosten in de bijzondere bijstand en bijdragen aan het jeugdsport/cultuurfonds en Stichting Leergeld. Door het verhogen van het draagkrachtpercentage bij de bijzondere bijstand van 110% naar 115% zullen de kosten ook toenemen. Voor 2013, 2014 en 2015 worden er extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds met als label (geen oormerk) armoedebestrijding. De landelijke tendens is dat er steeds meer gezinnen gebruik maken van minimaregelingen. Het voorgelegde beleidsplan heeft een dynamisch karakter waarbij we in zullen spelen op de actuele ontwikkelingen. Bij deze ontwikkelingen kunnen we, naast de begroting, ook de genoemde aanvullende middelen inzetten. O.a. eerder genoemde stapelingseffecten en uitbreiding van doelgroepen met mensen die erg kwetsbaar zijn, vormen mede het toekomstige uitvoeringsbeleid. Aansluitend volgt een voorstel om aan deze middelen, of een deel ervan, een doel te geven. Alle boven genoemde uitbreidingen van doelgroepen en bijdragen worden betaald uit bedragen die in de begroting 2014 zijn opgenomen. Schematische weergave begrote bedragen minimabeleid 2014 Bijzondere bijstand 115.000 Pagina 5
Meedoenbijdrage 45.000 Muziekonderwijs 10.000 Jeugdsport/cultuurfonds 4.000 Stichting Leergeld 1.000 Langdurigheidtoeslag 45.000 Collectieve zorgverzekering 0 Kwijtschelding gem. bel. 0 (dekking komt uit inning afvalstoffenheffing). TOTAAL 220.000 Klankbord: Er is op dit moment geen cliëntenraad in de gemeente Waalre. Wel een WMO participatieraad, maar zij houden zich niet bezig met het minimabeleid. Er heeft een kennismakend gesprek plaatsgevonden met vertegenwoordigers van deze raad. Als tussenoplossing is er overleg met sociale partners als vluchtelingenwerk, de voedselbank e.a. geweest. Enerzijds om het voorgestelde beleid te delen en anderzijds om ervaringen van hen te delen die ze dagelijks hebben. Zij komen veelvuldig met grote delen van de doelgroep in aanraking en weten wat er leeft. Hier kunnen we dan eventueel efficiënt op anticiperen. De voorzieningen worden actief onder de aandacht gebracht op de verschillende vindplaatsen van de doelgroep. Alle activiteiten zijn gericht op het tegengaan van nietgebruik. Dit overleg gaan we periodiek voeren. Communicatie: Er wordt samengewerkt met de projectgroep CMD voor de positionering van het minimabeleid en de uitvoering in de organisatie. Bestaande cliënten zullen direct worden benaderd over de aanstaande wijzigingen en de beschikbare voorzieningen. Via lokale, social media, internet en folders brengen we de regelingen periodiek onder de aandacht van alle inwoners van Waalre en gaan we preventief te werk. Hiertoe ontwikkelen we een communicatieplan. Bijlage(n) Concept nota bijzondere bijstand Concept beleidsregels tegemoetkoming kinderopvang bij SMI Concept nadere regels subsidie Maatschappelijke Participatie (Meedoenbijdrage) Concept nota jeugdsport/cultuurfonds en Stichting Leergeld Jaarverslag Stichting Leergeld 2012. Concept overeenkomst Jeugdsport-cultuurfonds. Concept prestatieovereenkomst Stichting Leergeld Overeenkomsten zorgverzekeringen volgen in november 2013 in het College Pagina 6
Verordening Langdurigheidtoeslag Pagina 7