Openbaar eindrapport Dutchness



Vergelijkbare documenten
OPENBAAR EIND RAPPORT

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie.

Innoveren in en met zonnestroom

OPTIMALE PRESTATIES DOOR EEN WEERGALOOS CONCEPT

NEKOVRI 22 SEPTEMBER 2015 Jan-Jaap van Os MSc.

Zonne-energie natuurlijk De visie van Holland Solar op. Duits Nederlands zonne-energie forum KvK Midden Nederland, Utrecht

Fotovoltaïsche conversie (zonnestroom): van niche naar impact

Zonne-energie van niche naar impact

One size fits all? Ontwikkeling zonnestroomtechnologie. Wim Sinke ECN Zonne-energie, TKI Solar Energy & European Photovoltaic Technology Platform

Openbaar eindrapport INHYPE

Innovatief renoveren met PVT

Zonnecellen 2.0. Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013

Prijsontwikkelingen ZonPV

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. CentroSolar PV-systemen

2015: PARTNERSHIP SUNERG / REXEL

Zonnestroom: mondiale ontwikkelingen en nieuwe mogelijkheden voor gebouwen in Nederland

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. CentroSolar PV-systemen

Thermofiele Slibgisting en Stikstofterugwinning op RWZI Bath

FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Omvormers. Aanbod Kwaliteit Performance

HERNIEUWBARE WATERSTOF GENERATIE WATERSTOFNET CONGRES, HELMOND RUBEN LIETEN, IMEC

Your added value provider

Zonnestroom Van one size fits all naar aantrekkelijke oplossingen voor elk gebruik

energie fictie en feiten Wim C. Sinke ECN Zonne-energie, Universiteit Utrecht & EU PV Technology Platform

Zonnestroom: prepare(d) for impact

Biomethanol. Resultaten en bevindingen van project. Datum September 2010 Status Definitief. BioMCN, e.a. in opdracht van Agentschap NL

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Glas-Glas panelen, de nieuwe standaard voor PV. Paul de Jong 16 april 2015

Prijslijst zonnepaneelpakketten Q2 Versie 1.0

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

MONO-, POLY-, OF DUNNE FILM PANELEN?

glaesum group synergy in global industry

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Zonnestroom installatie in Overasselt

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!!

Visionair Scenario PV

Verschillen tussen panelen

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Energiemanagement Zonnepanelen

Halffabrikaat PV als sleutel naar succes voor BIPV

Solar Frontier productinformatie

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower

PowerGlaz BIPV. Belangrijke kenmerken: Oplossing op maat voor geïntegreerde zonnesystemen. Multifunctioneel: energieopwekkende en zonwerende panelen

MEI Westerkwartier 4 april 2011

ZONNEPANELEN & OMVORMERS

LG SOLAR Seminar ProfiNRG Harmelen,

ZONNEPANELEN & OMVORMERS

Zonnestroom. 1. Hoe werkt zonnestroom? ECN-facts. Soorten zonne-energie. Zonnecellen en -panelen. Nieuwe grondstoffen

Prijsontwikkeling hernieuwbare bronnen: zon-pv en off-shore wind

Maak de. Juiste keuze. Voor uw SDE+ project

Investeer NU in uw eigen zonnepanelen!

Theorie emissiehandel. & de EU ETH. Edwin Woerdman. - Universitair hoofddocent Rechtseconomie - Co-directeur Groningen Centre of Energy Law (GCEL)

Wind Werkt ook in 2050

Bosch Solar zonne-energie

Power to Power Energy management systems for local grids

De panelen: De panelen zijn van het merk Solar Frontier.

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Cogen Symposium WKK en de Handel Bijdrage: Nico Klappe Manager Dispatch en Tradesupport

Openbaar Eindrapport FERROSI

PV systemen. PV systemen. Oskomera Solar Power Solutions (OSPS) Wegens de toenemende vraag naar groene energie en CO 2 besparende

/ Theo Henrar. Adriaan Vollebergh. Director Sales & Marketing Tata Steel Europe

Optimale benutting van de energie input van een houtgestookte centrale door plaatsing rookgascondensor en CO2- benutting met PVT

Solar Highways. Zonne-geluidsschermen in Uden weren geluid én leveren groene stroom. Solar Highways. Daar krijgen wij energie van.

Green Coal from torrefied Biomass: een tweede generatie hoogwaardig en groen alternatief voor steenkool

Het voor de gepatenteerde SOLYNDRA Solar module gebruikte materiaal bestaat uit koper-indium-galium-diselenide (CIGS).

Nefit Zonnestroom. Nefit houdt Nederland warm. Nefit PV-systemen

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA

Onderzoek en ontwikkeling voor een kleinschalige windturbine met venturi en geluidsdemper

Eindrapport. Energie-efficiënte CO2-verwijdering uit biogas

TECHNO-FINANCIELE ANALYSE VAN PV GELUIDSSCHERMEN. H. de Neve

WEG MET DE METALEN LOOK

ZONNEPANELEN & OMVORMERS

Recept voor efficiëntere zonnecellen: een laagje perovskiet

Q CELLS ZONNE-ENERGIE- BUFFER Q.HOME+ ESS-G1

Loodvrij verbinden bij ECN

Transcriptie:

Openbaar eindrapport Dutchness Gegevens project Projectnummer: TKIZ01007 Projecttitel: Dutchness (Dutch Technology for high efficiency n type solar cells) Penvoerder en medeaanvragers: Tempress Systems B.V. (penvoerder) Meco Equipment Engineers B.V. Technische Universiteit Eindhoven (Tu/e) Technische Universiteit Delft (TUD) Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) Roth & Rau B.V. Levitech B.V. ASM Europe B.V. Projectperiode: 20 07 2012 t/m 30 06 2014 Publicatiedatum openbaar rapport: 29 09 2014 Dutchness TKIZ01007 Openbaar eindrapport 29.09.2014 1

Samenvatting van uitgangspunten, doelstelling en samenwerkende partijen In het project Dutchness is door vijf bedrijven (Tempress, Levitech, ASM, Roth & Rau BV en Meco) 2 universiteiten (TU/e en TU Delft) en een onderzoeksinstelling (ECN) samengewerkt aan het ontwikkelen nieuwe technologieën voor het produceren van zeer efficiënte, kristallijn silicium n type zonnecellen. De deelnemende industriële partijen zijn allen producenten van apparatuur die nodig is voor het fabriceren van zonnecellen. Voor deze bedrijven was (en is) het belangrijk dat hun productieapparaten getest kunnen worden als een onderdeel van een compleet zonnecel en moduleproces. Daarnaast onderzoeken de technische universiteiten van Eindhoven en Delft specifieke processen van de zonnecel fabricage (namelijk het maken van de p n junctie en het passiveren van de gedoteerde oppervlaktes) op een fundamenteel niveau. ECN ontwerpt, modelleert en ontwikkelt de cel concepten waarin alles geïntegreerd wordt. De twee doelstellingen van dit project waren: De Nederlandse partners zullen apparaten en processen ontwikkelen en optimaliseren met betrekking tot yield, doorvoer en kwaliteit om zo de productie van 21% n Pasha zonnecellen voor 21 $ct/wp en 22.5% n IBC zonnecellen voor 25 $ct/wp mogelijk te maken De nieuw ontwikkelde apparatuur zal worden geïntegreerd in een complete zonnecelproductielijn voor 21% n Pasha cellen, met een doorvoer van 2800 wafers/uur en een verbeterde yield hetgeen zal resulteren in 120 MWatt per jaar De twee n type celconcepten die zijn ontwikkeld in dit project zijn het n Pasha celconcept, met een efficiëntie van 19.8% aan het begin van het project en een lage kosten IBC concept, Mercury. Het Mercury concept was nieuw ontworpen bij de start van het project en is dus volledig opgebouwd en ontwikkeld binnen Dutchness. Beschrijving van de behaalde resultaten, de knelpunten en het perspectief voor toepassing Het ontwikkelen, toepassen en testen van nieuw ontwikkelde apparaten en processen werd voornamelijk op n Pasha cellen gedaan. Aan het begin van het project behaalden n Pasha cellen een gemiddelde efficiëntie van 19.8%. Voor alle hoofdonderdelen van het n Pasha celproces zijn verbeterde celprocessen gevonden: emitter formatie, selectieve BSF formatie, passivatie en metallisatie. Los van elkaar leverden alle verbeterde processen een efficiëntie winst op van tussen de 0.2 0.3% absoluut. Aan het eind van het Dutchness project zijn de meesten geïntegreerd in het n Pasha cel proces. Hierbij is een gemiddelde efficiëntie van 20.4% en top efficiëntie van 20.5% behaald. Hoewel de efficiëntie van 21% voor n Pasha niet is bereikt, (een van de doelstellingen van dit project), laat modelering zien dat dit zeker haalbaar is. Hiervoor dient vooral het emitter proces nog verder te worden geoptimaliseerd door middel van een zogenaamde selectieve emitter. De kosten target van 0.21$/Wp is wel behaald. Sterker nog, het meest kosteneffectieve proces, waarmee een gemiddelde efficiëntie van 20.4% kan worden behaald, kost slechts 0.17 $/Wp aan productiekosten. Dit komt mede door efficiëntere en goedkopere processen die zijn ontwikkeld door de partners voor de volgende stappen: Tempress heeft een nieuwe BBr 3 emitter ontwikkeld die gemaakt wordt met minder BBr 3 gas en resulteert in een zelfde efficiëntie voor n Pasha cellen ECN en Roth & Rau BV hebben samen een nieuw proces ontwikkeld voor het maken van een selectief POCl BSF, wat resulteert in een hogere efficiëntie en significant lagere productiekosten Tempress heeft een apparaat ontwikkeld voor het deponeren van SiNx passiverende en antireflectie lagen. Deze SiNx lagen resulteren in dezelfde efficiënties als de oorspronkelijke referentielagen bij ECN, maar kunnen door de hogere apparaatdoorvoer tegen lagere kosten worden gevormd in de fabriek. Dutchness TKIZ01007 Openbaar eindrapport 29.09.2014 2

Levitech en ASM hebben beiden hun atomic layer Al 2 O 3 depositie apparaten verder ontwikkeld en geoptimaliseerd. Dit resulteerde in beide gevallen in homogenere Al2O3 lagen en een gereduceerde TMA consumptie. Emitter passivatie met behulp van deze Al 2 O 3 lagen resulteerde in 0.2% absoluut hogere efficiëntie. ECN heeft de metallisatie van de cellen verbeterd door het printen van steeds dunnere lijnen waardoor de zilver consumptie is verlaagd en tegelijkertijd de efficiëntie ongeveer 0.3% absoluut is verhoogd. Al deze ontwikkelde processen en apparaten zijn industrieel en kunnen worden toegepast voor massaproductie van n type zonnecellen. De meesten worden zelf al (met het n Pasha of andere processen) gebruikt door industriële partijen zoals Yingli Solar en zouden kunnen worden ge upgrade voor het verbeterde n Pasha proces om 20.4% avg. n type zonnecellen te produceren. De meeste processen kunnen ook direct worden toegepast voor het fabriceren van n type cellen met een ander ontwerp zoals bijvoorbeeld n type IBC cellen. De verdere optimalisatie van n Pasha cellen tot efficiënties van 21% zal worden gedaan in het n Pasha vervolg van Dutchness: NChanted Naast het werk aan n Pasha cellen, is een assessment gemaakt voor de verschillende mogelijkheden van ontwerp en proces flow voor IBC cellen. Hierbij waren naast de efficiëntie, ook de kosten van productie een heel belangrijke factor. Het concept dat gekozen is, is de Mercury cel. De Mercury cel is gekozen vanwege de makkelijkere productie en flexibiliteit ten opzichte van basis materiaal. De doelstelling voor Mercury is een efficiëntie van 21.5% voor de goedkoopste productie. De Mercury IBC cel moest worden ontworpen vanaf scratch binnen dit project. De eerste Mercury cellen die binnen dit project zijn gemaakt hadden een efficiëntie van 15.9%. Aan het eind van het project is een ontwerp gemaakt voor een 6 inch Mercury cel, die compatibel is met de modules die bij ECN ontwikkeld zijn met geleidende achterzijde folies. De Mercury cel heeft 62 contactpunten van cel tot module. Een beste cel, met 19.5% efficiëntie, is gemaakt in de laatste run van dit project, hetgeen de voortgang van de ontwikkeling van Mercury cellen goed laat zien. De ontwikkeling aan de Mercury cel, en het optimaliseren tot 21.5% efficiëntie zal worden voortgezet in de IBCopvolger van Dutchness: IBChampion Beschrijving van de bijdrage van het project aan de doelstellingen van de regeling (duurzame energiehuishouding, versterking van de kennispositie) Zonne energie heeft een enorm potentieel: mondiaal, in Europa en in Nederland. Grootschalige toepassing van zonneenergie voor de productie van elektriciteit kan een belangrijke bijdrage leveren aan de vergaande reductie van CO 2 emissies en aan het vergroten van voorzieningszekerheid. Volgens Stichting Monitoring Zonnestroom is er 1 GW vermogen aan zonnestroom geïnstalleerd sinds halverwege september 2014 in Nederland 1. Het belang van zonnestroom in de Nederlandse stroomvoorziening wordt daarmee steeds groter, waarmee Nederland nu in het spoor van haar buurlanden treedt. Deze mijlpaal is met nadruk een eerste mijlpaal. De volgende mijlpaal, een geïnstalleerd vermogen van 2 GW aan geïnstalleerd vermogen kan binnen 2 tot 3 jaar worden gehaald als de trend zich voortzet. De doelstelling van de sector voor 2020 is een opgesteld vermogen van 4 GWp, bij opwekkosten van 0,10 0,15 /kwh. Dit komt overeen met een bijdrage van 3% aan het totale elektriciteitsgebruik in 2020 en een bijdrage van 10% aan de doelstelling voor duurzame elektriciteit. Dankzij het Dutchness project zijn er technologieën ontwikkeld die dicht bij marktintroductie zijn en die zullen leiden tot verdere daling van opwekkosten. Er zullen daarom in het komende decennium omvangrijke zelfdragende markten voor PV kunnen ontstaan. De industriepartners hebben hun apparatuur verder ontwikkeld om 21% efficiënte zonnecellen te ontwikkelen, waarbij lage kosten gegarandeerd worden door hoge opbrengsten, korte doorlooptijden en hoge kwaliteit. 1 Rapport SMZ-2014-3, Stichting Monitoring Zonnestroom, September 2014 Dutchness TKIZ01007 Openbaar eindrapport 29.09.2014 3

Spin off binnen en buiten de sector Binnen de PV sector, de technologische bijdrage is duidelijk, door de toegenomen zonnecel efficiëntie en de verbetering van de producten die de bedrijven kunnen aanbieden. Deze kennis zou voor een deel interessant kunnen zijn voor andere toepassingsgebieden, bijv. de halfgeleider industrie, waar al een link is vanuit de marktgebieden van de industriepartners. Het verlagen van de kostprijs voor zonne elektriciteit heeft invloed op de introductie van zonnepanelen in de gebouwde omgeving, waarbij consumenten steeds vaker kiezen voor installatie op hun daken. Dit heeft weer positieve invloed op de installatiesector voor PV panelen en alles wat daarbij hoort (invertors, dakvernieuwing, etc.). Overzicht van openbare publicaties over het project en waar deze te vinden of te verkrijgen zijn I.G. Romijn, A. Guthahr, D. Saynova, J. Anker, E. Kossen and K. Tool: Cost effective n Pasha solar cells with efficiency above 20%, Photovoltaics international 20 (2013) D.S. Saynova et al.: Dielectric passivation schemes for high efficiency n type c Si solar cells, EU PVSEC, Paris, 30 September 2 October 2013 (poster) G.J.M. Janssen, A. Gutjahr, A.R. Burgers, D.S. Saynova, I. Cesar, I.G. Romijn: Power loss analysis of n Pasha cells validated by 2D simulations, EU PVSEC, Paris, 30 September 2 October 2013 (poster) I.G. Romijn et al.: Industrial cost effective n Pasha solar cells with >20% efficiency, EU PVSEC, Paris, 30 September 2 October 2013 (oral) B.B. van Aken, M.J. Jansen, N.J.J. Dekker: Reliability and Energy Output of bifacial Modules, IEEE, Tampa, USA, 2013 (poster) I.G. Romijn et al.: Towards 21%: front side improvements for n Pasha solar cells, SNEC, Shanghai, 2014 (oral). I. Cesar at al.: Mercury: A Back Junction Back Contact Cell With Novel Design For High Efficiency And Simplified Processing, Energy Procedia, 4th Int. Conf. on Silicon Photovoltaics, Silicon PV 2014 (oral). Burgers et.al.: Mercury: a Back Junction Back Contact Cell with Novel Design for High Efficiency and Simplified Processing SNEC, Shanghai, 2014 (oral). Mewe et al.: Implied Voc determination on IBC cell structure with front floating emitter, NREL workshop, Denver, 2014 (poster). Cesar et al.: Mercury: a novel design for a back junction back contact cell with front floating emitter for high efficiency and simplified processing, EU PVSEC, Amsterdam, 22 26 September 2014 (oral granted). Burgers et al: Mercury: modelling of IBC cells with front floating emitter, WC PEC, Kyoto, 2014 (oral granted). Mewe et al.: Mercury: record efficiency of industrial 6 IBC with front floating emitter, WC PEC, Kyoto, 2014 (poster granted). B.W.H. van de Loo, G. Dingemans, E.H.A. Granneman, I.G. Romijn, G.J.M. Janssen, W.M.M. Kessels: Advanced front surface passivation schemes for industrial n type silicon solar cells, Photovoltaics international 24 (2014). B.W.H. van de Loo, H.C.M. Knoops, G.Dingemans, M.Lamers, I.G.Romijn, W.M.M. Kessels: Zero Charge SiO2/Al2O3 Stacks for the Simultaneous Passivation of n+ and p+ Surfaces in Solar Cells, Silicon PV conference s Hertogenbosch, 2014 (oral). B.W.H. van de Loo, H.C.M. Knoops, G. Dingemans, I.G. Romijn, M.W.P.E. Lamers, J.Liu, Y.Komatsu, W.M.M. Kessels: Simultaneous Passivation of n+ and p+ diffused Silicon Surfaces by Atomic Layer Deposition of Al2O3 and SiO2/Al2O3 Stacks, EU PVSEC, Amsterdam, 22 26 September 2014 (poster granted). Dutchness TKIZ01007 Openbaar eindrapport 29.09.2014 4

B.W.H. van de Loo, H.C.M. Knoops, G. Dingemans, I.G. Romijn, W.M.M. Kessels: Excellent Chemical Passivation of p+ and n+ Surfaces of Silicon Solar Cells by Atomic Layer Deposition of Al2O3 and SiO2/Al2O3 Stacks, American Vacuum Society Conference in Baltimore, November 2014 (oral granted). Meer exemplaren van dit rapport Meer exemplaren van dit rapport kunnen digitaal worden verkregen via het hieronder genoemde contact. Contact voor meer informatie Meer informatie over dit project kan verkregen worden via: de heer Jan Marc Luchies, Tempress Systems B.V., jmluchies@tempress.nl mevrouw Ingrid Romijn, ECN Solar Energy, romijn@ecn.nl Subsidie Het project is uitgevoerd met subsidie van het Ministerie van Economische Zaken, voor het TKI Solar Energy uitgevoerd door RVO. Dutchness TKIZ01007 Openbaar eindrapport 29.09.2014 5