Kennisinnovaties slappe bodems



Vergelijkbare documenten
Droogte in de stad Geohydrologie, civiele techniek en bouwkunde verbonden

CLIMATE ADAPTIVE HO CHI MINH CITY

Regionale Adaptatie Strategie vanwege klimaatverandering. MT 22 maart 2012 Arno Lammers

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Versie 28 februari Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

Op weg naar klimaatbewuste regio. Marcel Houtzager Hoogheemraadschap van Delfland

Deltaprogramma Nieuwbouw en herstructurering. Intentieverklaring

BODEMDALING DOOR DIEPE EN ONDIEPE OORZAKEN

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatbestendige stad

CHECKLIST ONDERGRONDKANSEN: AANTREKKELIJK WONEN EN WERKEN IN APELDOORN

Rotterdamse adaptatiestrategie. John Jacobs Programmabureau Duurzaam Rotterdam Climate Proof

Ruimtelijke Adaptatie in de praktijk

Verkenning Bodemdaling

Duurzame Stad Nijmegen klimaatbestendig in 2050

Klimaatbestendige stad

Bodemdaling van A tot Z

Kennisagenda NKWK- KBS. Groeidocument versie 0.1

Voorstellen. Waterschap Hollandse Delta. John Ebbelaar Hoofd afdeling Plannen en Regie

Rotterdamse adaptatiestrategie. John Jacobs Afdeling Water Rotterdam Climate Proof

De klimaatbestendige (oude) stad

Verdroging: tegen gaan van verdroging in het algemeen door beperken van verharding, ruimte voor infiltratie, hydrologisch neutraal ontwikkelen etc.

Oorzaken en voorspelbaarheid spoorzakking. Cor Zwanenburg

Welkom! Wateravond Noord. 27 juni 2017

Anna Schoemakers Klimaat voor Ruimte

Infrabeheren in een onzekere toekomst PBL 20 april 2015

Gevolgen van watertekorten voor stedelijk gebied. Marco Hoogvliet Projectmanager Stedelijk water en bodembeheer. Opdrachtgever: het Deltaprogramma

Bodemdaling. Tommy Bolleboom, Welmoed Visser, Jeroen Jansen, Bern vd Berg, Arend van Woerden, Sien Kok

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

Klimaatbestendige ontwikkeling van Nederland. Is het rijk aan zet? Willem Ligtvoet, 19 april 2011

KLIMAATADAPTATIE: GEMEENTEN AAN ZET. Bijeenkomst Stadwerkwerk, Boxmeer, Kim van Nieuwaal, 12 juni 2018

Gevolgen van klimaatverandering voor Nederland

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling!

Verzilting in Laag Nederland Themabijeenkomst Verzilting en Waterkwaliteit. Joost Delsman, Deltares

Klimaatbestendige stad Noodzaak én kans

Statenvoorstel. Weerkrachtig Zuid-Holland, Adaptatiestrategie voor een klimaatbestendig Zuid-Holland

Medegebruik van dijk(zones):

INTENTIEVERKLARING CLIMATE CAMPUS. Zwolle - IJssel-Vechtdelta

Bodemdaling door diepe en ondiepe oorzaken in Groningen

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer

Climate Proof Areas. 2 november 2011

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta

Samenwerking in de waterketen Het landelijk kernteam samenwaw. Ruud van Esch

Verkenning (stedelijk) grondwaterbeheer

Verzakkingen in De Lier. Zoeken naar aanpak René Vreugdenhil & Ilya Musters

Juist Klimaatverandering en kustlandschappen

Grondwater onder de Oude en de Nieuwe Delf. Jelle Buma

CoP Slappe Bodem. 3 april Team Realisatie en Beheer. door Welmoed Visser

Heet Hangijzer 2 Kun je veilig ontspannen in een natuur die verandert?

Klimaatadaptatie. Charles Aangenendt

Nationale Adaptatie Strategie: wie is aan zet? Publieke en private verantwoordelijkheden voor klimaatadaptatie

Klimaatadaptatie: Van reactief naar proactief

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta

Van Waterplan naar Watervisie

Klimaat kwetsbaarhedenkaart Haaglanden. Kans op hittestress. Kans op overstroming. Kans op wateroverlast. Kans op blauwalg

Steden. Toekomst. van de. BOUWLOKALEN Steden van de Toekomst WATERBASED URBAN DEVELOPMENT

tuinweek 2015 Water(overlast) in de tuin Lara de Graaf Landschapsarchitect Groei & Bloei Houten 16 juni 2015

Omgevingsvisie Maastricht. Tim van Wanroij projectleider Omgevingsvisie /

Internet of Things in perspectief geplaatst. Herman Tuininga. Oktober 10, 2017

Watertekort en wateroverschot op hetzelfde bedrijf

Bergpolder Zuid, Rotterdam

Thema 3: Klimaat en water

Pilots zoetwatervoorziening: van concept naar uitvoering

Bodemdalingskaart.nl. Challenge the future

WAAROM STEDELIJKE KLIMAATADAPTATIE?

Masterclass Klimaatbestendige Stad Klimaatbestendige gebiedsontwikkeling Bauke de Vries,

INCAH Gebiedsstudie Noord Rotterdam 3e workshop

Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie

Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Bouw mee aan de stad van de toekomst

De waterbouwer van de toekomst

Sturen op Nutriënten. Sturen op Nutriënten. Doel. Sturen met Water. Sturen op Nutriënten. Waar kijken we naar. Bijeenkomst 19 februari 2015

Omgevingsbeïnvloeding bij museum Ons Lieve Heer op Solder. Ir. J.K. Haasnoot directeur. CRUX Engineering BV

STRATAEGOS CONSULTING

Transcriptie:

Kennisinnovaties slappe bodems

Agenda 10 min 15 min 15 min 5 min Introductie Enrico Moens (program manager Climate and Sustainability bij Grontmij) Leon van Paassen (assistant professor Geo- Engineering TU Delft) Afronding

Doel sessie Aanleiding De gevolgen van zakkings- en klimaatproblematiek in de stedelijke en rurale omgeving nemen steeds verder toe; Een eenvoudige oplossing is niet voorhanden voor deze complexe problematiek; Een structurele aanpak is nodig. Hoe kun jij vanuit jouw vakgebied de bodemdaling in de toekomst oplossen?

Aanpak sessie Wat hebben we internationaal geleerd? Welke oplossingen en kansen zijn er vanuit de wetenschap en wat kan biobased engineering betekenen? In groepjes: Benoem de kansen vanuit bodemdaling voor het proces en techniek Benoem de bedreigingen vanuit bodemdaling voor het proces en techniek Benoem jouw eerste stap richting de oplossing.

Waar krijg jij vreugde van?

Climate Adaptation Strategy Ho Chi Minh City moving towards the sea with climate adaptation Enrico Moens, Program Manager Climate Adaptation Themadag Slappe Bodem, De Bilt, 12-10-2015

Voorspelling Bodemdaling 2030 (in cm) 10

Bodemdaling veroorzaakt door Ontbreken van een integraal water management plan voor Ho Chi Minh City Voor grote delen van de stad ontbreekt een water aanvoer plan. Over exploitatie van grondwater voor industrieel gebruik Compactie van de diepe ondergrond (aquifer systeem) Constructie van infrastructuur / bebouwing in aanliggende gebieden

13

14

Bodemdaling, Gebrek aan waterberging Hoge dichtheid Kwetsbaar voor Climate Change

Atlas Strategie Actieplan

Integrale Strategie een integrale strategie bestaat uit 6 strategische richtingen met drie verschillende tijdschalen samen transformeren ze Ho Chi Minh City in een unieke klimaatbestendige delta stad Short term Mid term Long term 2012 2025 2050 2100

6 strategische richtingen Unieke klimaatbestendige stad Bodem en Water zijn leidend Stapsgewijze bescherming overstrominen Herontwerp Drainagesysteem Terugdringen van Zout invloed Verminder Bodemdaling Versterk Groen Blauw netwerk

20

21

Aanbevelingen Beperk de grondwateronttrekkingen en regel wateraanvoer voor droge perioden Bouw waterretentiegebieden en creëer groene ruimten voor het opnemen van water Beperk constructieve werkzaamheden in bodemdaling gevoelige gebieden Monitor bodemdaling en maak een data systeem voor het inzichtelijk maken van de bodemdalingsproblematiek.

Generieke Aanpak 23 Informatie Gedeelde visie Actieplan Klimaatadaptatie Veiligheid Overlast Hitte Droogte

Natuurlijke oplossingen voor bouwen op slappe bodem Leon van Paassen

Bodemdaling in een geologisch perspectief

Bodemdaling in een geologisch perspectief

Bodemdaling in een geologisch perspectief

De waarde van een voorspelling Hoe goed is de voorspelling. Wat is het mechanisme?

Oorzaken van bodemdaling in veengebieden Oxidatie of inklinking

Eigenschappen veen Absoluut watergehalte: (m water /m totaal ): 75 tot 97% Geotechnisch watergehalte: (m water /m droge stof ): 300 tot 3000% Hoeveel volume verandering is dat?

Oorzaken van bodemdaling Hoeveel kan veen inklinken? tension [kpa] 120 100 80 60 40 20 0-20 0 5 10 time [days]

Oorzaken van bodemdaling Oxidatie? Aeroob of anaeroob? Hoe snel? Tussenproduct/ restproduct? Oxidatie bij kwelwater rijk in ijzer of sulfaat? Hoeveel bodemdaling?

Oplossingen Grootschalig Ruimte voor de rivier Omhoog met het veen Ophogen met sediment Biologische oplossingen Schimmels tegen paalrot Hydraulische barrieres: SoSeal; BioFix

Oplossingen grote schaal Grootschalig Ruimte voor de rivier Omhoog met het veen Ophogen met sediment Biologische oplossingen Hydraulische barrieres voor beter water beheer: SoSeal; BioFix; IJzeroer

Oplossingen in de stad Biologische oplossingen Schimmels tegen paalrot Technische oplossingen Drains voor beter infiltratie Drainrock voor meer waterberging Lange termijn bij herstructurering

Wat is jouw eerste stap? Hoe kun jij vanuit jouw vakgebied de bodemdaling in de toekomst oplossen?

Resume Bodemdaling koppelen aan klimaat adaptatie: Adaptief denken Nieuwe technieken wetenschappelijk Eerste stappen voor het oplossen van bodemproblematiek Proces Technieken

Voor vragen en opmerkingen kunt u contact opnemen met: Willemijn Wesselink T +31 61091 7874 E willemijn.wesselink@grontmij.nl Enrico Moens T +31 6 55328163 E enrico.moens@grontmij.nl Leon van Paassen T +031 15 27 87473 E l.a.vanpaassen@tudelft.nl