Wet meldcode van kracht: Gemeenten aan zet! Claire Hostmann ministerie van VWS Karin Jentzsch - gemeente Hengelo 17 september 2013
2 Kennismaken Basisadministratie met Rijksbreed Persoonsgegevens 18 april en 2008 Reisdocumenten
Ondersteuning gemeenten Factsheet voor gemeenten Webinar Wet meldcode van Kracht: gemeenten aan zet! 3
Programma Welkom en introductie Video-boodschap van Jantine Kriens - directeur VNG Poll-vraag 1 De wet meldcode en de rol van gemeenten Antwoord op uw vragen Poll-vraag 2 Rol centrumgemeenten Antwoord op uw vragen Poll-vraag 3 Afsluiting 4
Videoboodschap Jantine Kriens Directeur VNG In 2007 als wethouder in Rotterdam initiatiefneemster van de Rotterdamse Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 5
Poll-vraag 1 Heeft uw gemeente al een meldcode opgesteld voor uw eigen ambtenaren? 6
Kern van de Wet meldcode
Inhoud van de Wet verplichte meldcode Vanaf 1 juli 2013: Verplichting een meldcode te hanteren in een aantal sectoren* Meldrecht voor professionals bij vermoedens van huiselijk geweld Taken en bevoegdheden van SHG s vastgelegd in de wet * gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning (welzijn) en justitie. 8
Aanleiding en doel verplichting gebruik meldcode Aanleiding Veel organisaties werken al met een meldcode. Uit onderzoek blijkt dat het werkt: professionals grijpen 3x zoveel in bij gebruik van een meldcode. Doel Professionals ondersteunen in hun aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. 9
Wat is een meldcode? Een stappenplan dat de professional stapsgewijs door het proces leidt vanaf het moment dat de vermoedens ontstaan tot aan het besluit om al dan niet een melding te doen. 10
De vijf stappen van de meldcode Stap 1: het in kaart brengen van de signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Stap 2: collegiale consultatie en zo nodig raadplegen van het steunpunt huiselijk geweld, het advies- en meldpunt kindermishandeling of een deskundige op het gebied van letselduiding Stap 3: een gesprek met de cliënt Stap 4: het wegen van de aard en de ernst van het huiselijk geweld of de kindermishandeling en bij twijfel altijd (opnieuw) raadplegen van het SHG of het AMK Stap 5: beslissen: hulp organiseren of melden 11
Minimumeisen Expliciet benoemen wie de stappen moet doorlopen en wie er eindverantwoordelijk is voor de melding. Extra aandacht voor specifieke vormen van geweld en bepalen welke kennis en vaardigheden hiervoor nodig zijn. Specifieke aandacht voor de mogelijkheid van een melding aan de verwijsindex risicojongeren (voor zover van toepassing). Instructies voor het uitvoeren van een kindcheck bij volwassen cliënten. Specifieke aandacht voor de wijze waarop professionals moeten omgaan met gegevens waarvan zij het vertrouwelijk karakter kennen of redelijkerwijs moeten vermoeden. 12
Taak van de organisaties die onder de wet vallen Eigen instellingscode opstellen Gebruik en kennis van de meldcode binnen de organisatie bevorderen (bijvoorbeeld voorlichting, cursussen, trainingen, aandachtsfunctionarissen) Toolkit op www.meldcode.nl helpt hierbij! 13
Toolkit meldcode Basismodel meldcode Trainingen E-learning modules Checklist voor invoering Meldcode app (App store van Apple en Android) Kijk op www.meldcode.nl 14
Rol van de gemeente
Twee rollen voor de gemeente 1. Zelf een meldcode opstellen voor eigen ambtenaren 2. Toezicht uitoefenen op organisaties binnen de gemeente die actief zijn op het terrein van de maatschappelijke ondersteuning en van de kinderopvang 16
Eigen gemeentelijke code Wettelijk verplicht voor leerplicht. Wmo-loket, niet verplicht als ambtenaren deze taak uitvoeren, wel als deze door externen wordt uitgevoerd. Gemeente kan ook voor andere ambtenaren meldcode opstellen, zoals medewerkers WMO-loket, consulenten Werk en Inkomen. 17
Hengelo Medewerkers volgden al signaleringstraining HG en KM in 2011 Netwerklunch meldcode HG en KM in 2012 Gemeentelijke meldcode voor alle medewerkers binnen gemeente Hengelo met meer dan vluchtige contacten met burgers Jaarlijkse evaluatie en evt. training/scholing 18
Toezicht wet meldcode Inspectie voor de gezondheidszorg Inspectie voor de Jeugdzorg Onderwijsinspectie Inspectie Veiligheid & Justitie Gemeenten 19
Gemeentelijk toezicht Organisaties in de kinderopvang Organisaties in de maatschappelijke ondersteuning (huidige prestatievelden 2, 3, 5, 6 en 7) Voorbeelden: jongerenwerk, maatschappelijke opvang, welzijnswerk, peuterspeelzalen, maatschappelijk werk, huishoudelijke hulp, vrij toegankelijke opvoedondersteuning en jeugdhulp. 20
Let op: Ook toezicht als gemeente geen subsidierelatie met de organisatie heeft; Afspraak met andere gemeenten maken over het toezicht als een organisatie in meer gemeenten werkzaam is; Toezicht in de kinderopvang wordt meestal opgedragen aan de GGD. GGD Nederland heeft daarvoor al een toezichtkader ontwikkeld. 21
Toezicht op organisaties met vrijwilligers Meldcode niet verplicht voor vrijwilligersorganisaties In meldcode professionele organisaties rol van vrijwilligers opnemen Brochure Als vrijwilligers zich zorgen maken 22
Toezicht is gericht op drie vragen 1. Is er binnen de organisatie een meldcode beschikbaar? 2. Zo ja, voldoet deze meldcode aan de minimumeisen van de wet en de AMvB? 3. Wat doet de organisatie concreet om de kennis en het gebruik van de meldcode bij de medewerkers te bevorderen? 23
Bevoegdheden bij het uitoefenen van toezicht Op basis van de Algemene wet bestuursrecht: Informatie opvragen (en zo nodig opeisen) bij instellingen Last onder dwangsom opleggen Subsidie-intrekken, alleen als de subsidievoorwaarde om over een meldcode te beschikken een relatie heeft met de activiteiten waarvoor subsidie is verstrekt. 24
Antwoord op vragen 25
Poll-vraag 2 Voelt u goed toegerust om toezicht te houden? Wat heeft u nodig om u beter toegerust te voelen? Geef het door via infomeldcode@minvws.nl 26
Voorbeelden van toezicht Hengelo Jaarverslagen Rotterdam Subsidievoorwaarden Landelijke inspecties Online vragenlijsten 27
Rol centrumgemeenten 17 september 2013
Rol centrumgemeenten Iedere gemeente zelf verantwoordelijk voor eigen meldcode en voor het uitoefenen van toezicht Centrumgemeenten zijn daarnaast verantwoordelijk voor het inrichten van een Steunpunt Huiselijk Geweld Toename van aantal adviezen en meldingen? Maak afspraken over kwaliteit en capaciteit. 29
Antwoord op vragen 30
Poll-vraag 3 Een webinar is een handig middel om gemeenten te informeren of te ondersteunen. Feedback op dit webinar is welkom via infomeldcode@minvws.nl 31
Nabranders? Mail infomeldcode@minvws.nl Dank voor uw aandacht! 32