1. PROJECT DEFINIËREN ESF PROJECT : EEN SERIOUS GAME ALS OPLEIDINGSTOOL VOOR VEILIGHEID EN PREVENTIE Joost Ingels, Projectmedewerker DAE-Research. 1.1 IN KAART BRENGEN VAN HUIDIGE OPLEIDINGSVORM & PROBLEEMSTELLING INTRODUCTIE Een opleiding rond veiligheid is noodzakelijk en verplicht in een ziekenhuis, en in een ruimere context in alle grote instellingen. De doelstelling van een dergelijke opleiding is dat alle personeelsleden weten hoe zij moeten reageren in verschillende situaties waar de veiligheid van personeel en klanten/patiënten in het gedrang komt. Het AZ Groeninge richt momenteel een opleiding noodplanning in voor al zijn personeelsleden. De doelstelling van dit project is om de bestaande opleiding te analyseren en te optimaliseren. OPLEIDINGSVORM Momenteel wordt er vanuit het AZ Groeninge gewerkt met 2 opleidingsvormen en een test. 1) De standaard opleiding De standaard opleiding is een klassikale opleiding waarbij er frontaal wordt lesgegeven. De instructeur staat vooraan en geeft de kennis door aan de deelnemers die de kennis tot zich nemen. Er wordt tijdens de les op sommige momenten wel een leergesprek gestart, waarbij de ervaringen van de deelnemers verwerkt worden in de les. We geven hieronder de presentatie van de opleiding. De powerpoint van deze opleiding vindt u in bijlage 1.1 1
2
2) De korte opleiding De korte opleiding is een interactieve opleiding, waarbij er een leergesprek plaatsvindt tussen de instructeur en de studenten. De instructeur stelt vragen en de deelnemers worden actief betrokken bij de les. Er ontstaat een dynamiek in de les waarbij de deelnemers worden betrokken. Deze cursus is een opfriscursus. De cursus wordt gegeven aan de hand van een interactieve werkvorm. De deelnemers antwoorden op de gestelde vragen en op deze manier wordt de kennis overgedragen. We geven hieronder een weergave van de gestelde vragen en antwoorden tijdens het leergesprek. De powerpoint van deze opleiding vindt u in bijlage 1.2 Vragen en antwoorden van het leergesprek vragen antwoorden 1 Je ziet rook komen van onder een deur. Wat doe je? Alarmeren 2 Hoe sla je alarm? 2 mogelijkheden Rode drukknop Telefonisch 3 Telefonisch alarm: wat is het noodnummer bij brand? 9977 4 Rode drukknop: waar vind je die? In alle gangen 5 Wat doe je na alarmering? 1 bluspoging 6 Waarmee kan je blussen? 2 mogelijkheden Blustoestel Brandhaspel Branddeken 7 Waar vind je de blusmiddelen? Overal in de gangen 8 Wat doe je voor je een kamer binnengaat waar het brandt? Voelen aan de deur 9 Wat doe je indien de klink of deur warm is? Deur niet openen 10 Wat doe je indien de klink of deur koud is? Deur voorzichtig openen en niet in de deuropening staan 11 Wat indien de brand niet beheersbaar is? Brandweer oproepen 12 Wat is het oproepnummer voor de brandweer? (0)112 13 Welke info geef je door via 112? (2 zaken) Locatie en adres Aard van de noodsituatie 14 Bluspoging lukt niet: wat doe je? Evacuatie starten 3
15 Waarmee mag je patiënten niet evacueren? Met bedden 16 Waar naartoe evacueer je? Tot na de eerste branddeur 17 Wat doe je als een kamer leeg gemaakt is? Stoel voor de deur plaatsen 18 Wat doe je nog om zuurstoftoevoer te verminderen? Ramen en deuren dicht doen 19 Mag je liften gebruiken? Reden? Nee: -mogelijkheid tot uitval. - zuurstofverplaatsing 20 Hoe gebruik je een brandblusser? Veiligheidspin verwijderen Toestel onder druk zetten dmv hendel of knop Richten op de basis van de vlammen 21 Hoe gebruik je een brandhaspel? Toevoerkraan opendraaien Haspel afrollen tot de plaats van de brand Kraan openen tot vernevelde straal 22 Hoe gebruik je een branddeken? U zelf beschermen Armen en handen in deken wikkelen Voorzichtig benaderen Deken op brand voorwerp leggen 23 Hoe evacueer je een niet mobiele patiënt? Lakens en dekens op de grond Hoofdkussen op laken en deken Patiënt op lakens en dekens Wegslepen aan de kant van het hoofd 3) De test De test bevraagt de deelnemers over 3 hoofdvragen en per hoofdvraag een aantal bijvragen. Het is belangrijk dat de hoofdvragen correct worden weergegeven. Het betreft hier welke specifieke acties er moeten ondernomen worden bij brand. De excel file met de test vindt u in bijlage 1.3 4
PROBLEEMSTELLING 1) Organisatie van de opleiding Het is niet eenvoudig om personeelsleden van zeer diverse diensten, die daarenboven in zeer verschillende tijdschema s werken, samen te brengen in groepen om de opleiding te volgen. Bovendien zijn er een aantal onvoorspelbare factoren, zoals bijvoorbeeld een tijdelijke verhoogd aantal patiënten, waardoor het praktisch onmogelijk is om de opleiding te volgen. 2) Differentiatie volgens medewerker De doelgroep is sterk verschillend op vlak van leeftijd, opleidingsniveau, functie, dienst, De standaard opleiding wordt voor alle personeelsleden ingericht: verzorgenden, verpleegkundigen, artsen, administratief personeel, onderhoudspersoneel,. Het is niet evident om te differentiëren binnen de opleiding volgens type personeelslid. 3) De realiteitswaarde De standaard opleiding behandelt de verschillende stappen die ondernomen moeten worden bij een noodplanning. De opleiding wordt echter klassikaal gegeven en niet op de werkvloer. De realiteitswaarde, namelijk de gelijkenis tussen de leeromgeving en de effectieve omgeving waarin het wordt toegepast, is laag. 4) Overdracht van theoretische kennis naar gedrag in reële situaties De test die op het einde van de opleiding wordt aangeboden gaat na of de deelnemers de verschillende stappen en handelingen kennen die moeten ondernomen worden in geval van een noodsituatie. Dit is goed, maar geen garantie dat die kennis in een reële situatie eveneens wordt toegepast. Het doel van de serious game als opleidingstool is om deze theoretische kennis aan te bieden in een gesimuleerde situatie. 5) Consistentie van de inhoud Het feit dat de opleiding gegeven worden door verschillende lesgevers, leidt tot een inconsistentie bias naar de inhoud toe. Wanneer verschillende lesgevers eenzelfde inhoud dienen aan te bieden aan een doelgroep, zullen omwille van de persoonlijkheid en interesses kleine verschillen ontstaan in de aangeboden inhoud. Afhankelijk van de lesgever kan de nadruk binnen de opleiding gelegd worden op verschillende aspecten en kan men andere tips voorzien rond brandveiligheid en preventie aan de deelnemers. Daarnaast is er ook een verhoogde kans op inconsistentie tussen de lessen die voorzien worden door één lesgever. Bij een klassieke face-to-face methodiek zijn er verschillende variabelen die een invloed kunnen hebben op de aangeboden inhoud tijdens de opleidingen. Zo kan een lesgever omwille van deze variabelen bepaalde inhoudelijke tips uit het oog verliezen, waardoor binnen de ene opleiding meer informatie en tips meegedeeld wordt dan tijdens een andere opleiding. Hieruit kan men concluderen dat aan de hand van de huidige methodiek niet gegarandeerd kan worden dat aan ieder personeelslid binnen het AZ-Groeninge inhoudelijk consistent dezelfde kennis overgedragen wordt. 5
1.2 EISENPAKKET OPSTELLEN & AFBAKENING WERKTERREIN De doelstelling van de serious game als opleidingstool is om de aspecten die in de probleemstelling zijn opgenoemd aan te pakken. De opleiding zal elk personeelslid van het AZ groeninge de mogelijkheid bieden om in een online leeromgeving de opleiding te volgen. De online leeromgeving beperkt zich niet tot het aanbieden van een online cursus en testmateriaal. De opleiding zal worden ingericht door het realiseren van een serious game waarbij elk personeelslid in een interactieve 3D omgeving de opleiding en de testing kan afleggen. De resultaten van de opleiding en de testen worden daarna in het online leersysteem bijgehouden en geanalyseerd. Het stappenplan (bijlage 1.3) dat momenteel gehanteerd wordt is de rode draad die doorheen het serious game zal gehanteerd worden. De gebruikers moeten de 3 hoofdstappen en de verschillende substappen correct kunnen toepassen bij een noodsituatie. De volgende kenmerken zijn belangrijk bij het realiseren van de online interactieve 3D opleiding: 1) Organisatie van de opleiding Het is belangrijk dat ieder personeelslid op een tijdstip en plaats die hem het best past de opleiding kan volgen. De opleiding wordt daarom aangeboden in een online leeromgeving, waarop ieder personeelslid gelijk wanneer en waar kan inloggen. 2) Differentiatie volgens medewerker De opleiding moet zo goed mogelijk aansluiten bij de professionele situatie van het personeelslid. De doelgroep is sterk verschillend naar leeftijd, beroepsactiviteit, Het is belangrijk dat er in het project wordt gekeken op welke manier we deze differentiatie zullen invoeren. 3) De realiteitswaarde De interactieve 3D omgeving in het serious game verhoogt de beleving van het personeelslid. Bedoeling is dat het geleerde direct in een situationele context wordt aangeboden. De omgeving in het serious game zal een gegeneraliseerde kopie zijn van een ziekenhuisafdeling. De realiteitswaarde van de opleiding zal op deze manier hoog zijn. Helga zal hier nog een stukje toevoegen over medium-fidelity (stimulusaanbieding heeft hoge realiteitswaarde, gedragscomponent lage realiteitswaarde) Comment [IJ1]: Go Helga 4) Overdracht van theoretische kennis naar gedrag in reële situaties Het personeelslid zal via het serious game de verschillende stappen aanleren in een gesimuleerde omgeving. De theoretische kennis wordt op deze manier direct in de praktijk getoetst. 5) Consistentie van de inhoud De serious game als opleidingstool zal op een consistente manier de inhoud van de opleiding aan elk personeelslid geven. Op deze manier is het zeker dat ieder personeelslid dezelfde opleiding krijgt aangeboden. 6
1.3 VASTLEGGEN PERFORMANTIE INDICATOREN Aan het einde van het project worden de resultaten van de klassieke opleiding en de serious game als opleidingstool met elkaar vergeleken. De test die daarbij afgenomen wordt bevat de verschillende indicatoren. 7