Welkom bij de inloopavond over Bilwijk 01 Aanmeldformulier Adviesgroep Bilwijk Dit is de informatie die gegeven is tijdens de inloopavond over Bilwijk op 8 september 2016. Wilt u deelnemen aan de adviesgroep, dan kunt u dit ons nog laten weten tot 1 oktober 2016. Ja, ik wil meedenken over de inrichting van het gebied Bilwijk en meld mij aan voor de adviesgroep*: Naam: Straat en huisnummer: Vanavond krijgt u informatie over het project Bilwijk. Alle informatie staat op de posters. Als u vragen hebt kunt u die aan ons stellen. Daarnaast zijn wij benieuwd naar uw ideeën over de natuurinrichting van Bilwijk. Postcode en woonplaats: Telefoon: E-mail: Dit formulier kunt u ingevuld achterlaten of mailen naar t.sandberg@pzh.nl onder vermelding van Adviesgroep Bilwijk Voor dit project wordt een adviesgroep samengesteld. De adviesgroep denkt in bijeenkomsten mee over de natuurinrichting van Bilwijk. Hebt u belangstelling om hieraan deel te nemen? U kunt zich vanavond opgeven via het formulier. *Afhankelijk van het totaal aantal aanmeldingen wordt uit alle geïnteresseerden een selectie gemaakt. U wordt over deze selectie geïnformeerd.
Natuurvisie Krimpenerwaard 02 Veenweiden-strook De westelijke veenweidenatuur in Nederland is uniek in Europa, maar dreigt te verdwijnen. Daarom wil de overheid natuur stimuleren die hier in het verleden al voorkwam, maar al tientallen jaren afneemt of zelfs verdwenen is. De natuur in de Krimpenerwaard is onderdeel van een veenweidenstrook die loopt van het Naardermeer via de Krimpenerwaard naar de Alblasserwaard. Doel is deze gebieden met elkaar te verbinden. Dan kan gemakkelijker uitwisseling plaatsvinden tussen verschillende leefgebieden van planten- en dierensoorten. De veenweidenatuur brengen we terug met behulp van de mensen in de Krimpenerwaard. Samen met grondeigenaren en grondgebruikers stellen we plannen op waar de natuur en het landschap van profiteren. Wat zijn de kaders? De begrenzing van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is in 2013 door de provincie Zuid Holland vastgesteld, inclusief de grens van Bilwijk. Afspraken over de veenweidegebieden in de Krimpenerwaard zijn vastgelegd in de Gebiedsovereenkomst Veenweiden Krimpenerwaard. Het streven is om in Bilwijk de natuur van 100 jaar geleden terug te krijgen met behulp van natuurvriendelijke landbouw.
Natuuropgave Krimpenerwaard Bilwijk als schakel In de Krimpenerwaard wordt 2.250 hectare natuur gerealiseerd tussen nu en 2021. Onderdeel van deze natuuropgave is het project Bilwijk. Bilwijk is de schakel tussen de natuur van de Reeuwijkse Plassen naar de Krimpenerwaard en van de Krimpenerwaard naar de Lopikerwaard. De natuur in de Krimpenerwaard is onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). De Stuurgroep Veenweiden Krimpenerwaard is verantwoordelijk voor de realisatie, zoals overeengekomen is met de provincie Zuid-Holland. De Stuurgroep Veenweiden Krimpenerwaard Capelle bestaat uit: a/d IJssel - Gemeente Krimpenerwaard - Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard De Rotte Schenkel Kralingse Veer A16 A12 Zevenhuizen N 219 Nieuwerkerk a/d IJssel Slikkerveer N 219 Krimpen a/d IJssel N 474 03 N 453 A20 Krimpen a/d Lek N 456 IJssellaan Lage Weg Hollandsche IJssel Groot Hitland Ouderkerk a/d IJssel N 475 N 477 Kinderdijk N 454 Moordrecht N 452 N 456 Kattendijksblok De Nesse Oudeland Lekkerkerk N 476 Middelblok Achterbroek Gouda Berkenwoude Berkenwoudse Driehoek N 210 Opperduit Achterbroek Nieuw- Lekkerland N 480 Veerstalblok Den Hoek Plassen N207 / Goudseweg Benedenheul Benedenkerk Hoek Benedenberg Streefkerk N 480 Stein Bilwijk N 207 Stolwijk Haastrecht N 478 Kadijk Bergambacht-West (Nespolder) Hogebrug Bovenkerk N 228 Schoonouwen Kadijk-West Bergambacht Ammerstol N 479 De Donk Lek Hekendorp Vlist Hollandsche IJssel Vlist De Hem Brandwijk Bovenberg Oudewater Gelkenes Groot-Ammers Bonrepas Polsbroek Schoonhoven N 210 Graafland Ottoland Nieuwpoort N 216 Vuilendam 15.1106 Lang Go N 481 Bleskensgraaf Gijbeland Molenaarsgraaf
Doelen Bilwijk 04 Het gebied Bilwijk ligt op een strategische punt in de veenweide-strook. De strook gaat hier van het Reeuwijkse Plassengebied over in een natuurstrook in de Krimpenerwaard (naar het oosten) en naar de Lopikerwaard (naar het westen). In het gebied moeten bepaalde natuurdoelen worden gerealiseerd. We onderzoeken nu welke van de volgende natuurdoelen nodig zijn voor de veenweideverbinding, het beste passen bij het gebied en welke de beste kans van slagen hebben: Fauna- en kruidenrijk grasland Vochtig hooiland Nat schraalland Weidevogelgrasland Moeras Ecologische verbindingszone Beneden-Haastrecht 75,76 ha Begrenzing Natuur Netwerk Nederland in Bilwijk Indeling deelgebieden Achterpoort 19,80 ha Status: 41 ha gereed, 230 ha nog in ontwikkeling Planning: Uitvoering is gepland in 2019. Hollandse Polder 22,06 ha Laag-Bilwijk 94,52 ha Hoog-Bilwijk 50,83 ha Doelen: Realisatie van 270 ha natuur Realisatie van ecologische verbindingszone Recreatie: zo mogelijk onverharde wandelroute 0 250 500 m 15.1104
Aanpak Bilwijk 05 Start: verkenning Een verkenning: - van het gebied (en de natuur die daar moet komen), - van de omgeving (partijen en mensen in en om het gebied). Betrekken van overheden, eigenaren, organisaties, omwonenden e.d. Hieruit volgt: globaal beeld van de kansen en knelpunten voor de inrichting van het gebied. Resultaat: een eerste schets van een mogelijke inrichting. Ontwerpen: komen tot een inrichting Wat moet nog nader onderzocht worden? Resultaten leiden tot nieuwe inzichten en mogelijkheden of knelpunten. Met deze inzichten wordt een volgend gebiedsontwerp gemaakt.deze stap kan zich enkele keren herhalen, totdat er een goed ontwerp ligt voor het gebied. Bij het ontwerpen worden de adviesgroep en omgeving betrokken. Resultaat: uiteindelijk ontwerp voor het gebied. Uitvoeren: realisatie van het ontwerp Planning Nu 2017 ca. 2019 2021 Verkennen Ontwerpen Uitvoeren Het ontwerp wordt gerealiseerd. Ook bij de uitvoering wordt de omgeving betrokken.
Resultaten verkenning 06 Deskundigen hebben onderzoek gedaan naar de natuurlijke eigenschappen en ontwikkelingsmogelijkheden van het gebied. Op grond daarvan is bepaald welke nieuwe natuur het beste in Bilwijk kan komen: Kruiden- en faunarijk grasland Vochtig hooiland Nat schraalland Moeras/voedselgebied voor weidevogels Een ecologische verbindingszone Deskundigen hebben ook knelpunten geïnventariseerd die de ontwikkeling van deze natuur belemmeren: Door het agrarische gebruik van gronden is veel fosfaat in de bodem en in het water terechtgekomen. Hierdoor hebben veel planten en dieren, die vroeger gewoon waren in Bilwijk, geen geschikt leefgebied. Voor nieuwe natuur in Bilwijk is verminderen van de fosfaatlast nodig. Mogelijke oplossingen hiervoor zijn: afplaggen van grond en verhogen van het waterpeil. Grote delen van het gebied zijn geheel of gedeeltelijk ongeschikt voor weidevogels Dit komt door verstorende factoren als bebouwing, bosjes, wegen en wandelpaden (zeker als er honden lopen). Er kan in Bilwijk geen groot aaneengesloten weidevogelgebied komen waar vogels kunnen broeden. Daarnaast zijn veel percelen in eigendom van particulieren. Daarop kan alleen natuurontwikkeling plaatsvinden als grondeigenaren bereid zijn tot medewerking. Voor nieuwe natuur in Bilwijk is voldoende medewerking van de particuliere grondiegenaren nodig. Om hen te helpen bij het combineren van hun agrarische bedrijf met natuurontwikkeling zijn er allerlei subsidies en andere middelen voorhanden.
Bestaande natuur Bilwijk: wat is er al? 07 Bilwijk is een hoofdzakelijk agrarisch gebruikt gebied. Het agrarische deel bestaat uit grasland dat grotendeels slechts één grassoort bevat: Engels raaigras dat zeer eiwitrijk is en zorgt voor een goede melkopbrengst bij de koe. Naast de agrarisch gebruikte delen, zijn er delen waar meer soorten dieren en planten voorkomen: De Schenkelkade vormt een waardevolle strook met verschillende soorten bomen en struiken en een soortenrijke graslandstrook. In het gebied ten zuiden van het restant van de Molen van Hol wordt elk jaar het regenwater vastgehouden in het vroege voorjaar waardoor weidevogels en moerasvogels daar hun voedsel kunnen vinden. In het zuidwesten van het gebied op percelen van het Zuid- Hollands Landschap is in een eerder stadium al natuur gerealiseerd. In dat deel komen veel vogels voor en zijn er in de loop der tijd ook diverse botanische waarden ontwikkeld. Verder herbergt het gebied nog een eendenkooi.
Nieuwe natuur Bilwijk: wat komt er nog? 08 De nieuwe natuur die in Bilwijk gerealiseerd wordt, bestaat uit: Kruiden- en faunarijk grasland Vochtig hooiland Nat schraalland Moeras/voedselgebied voor weidevogels Ecologische verbindingszone Op de volgende panelen ziet u voorbeelden van deze natuurtypen en de plekken in Bilwijk waar deze natuur gerealiseerd kan worden.
Provincie Zuid-Holland Kartografie 15.1104/3 Natuur in Bilwijk: Kruiden- en faunarijk grasland 09 Meer algemeen natuurtype met verschillende aangezichten. Lagere diversiteit maar wel met unieke soorten. Bloeiende soorten in grasland. Geschikt voor: o.a. noordse woelmuis, purperreigers, zangvogels. Realisatie door beheer. Niet te droog, anders ontwikkelen zich plaagkruiden. Legenda Eendenkooi Mozaiëk met plassen Kruiden- en faunarijk grasland Deelgebied NNN Zoekgebied kruiden- en faunarijk grasland Beneden-Haastrecht Achterpoort Hoog-Bilwijk Hollandse Polder Laag-Bilwijk 0 0,15 0,3 km
Provincie Zuid-Holland Kartografie 15.1104/2 Natuur in Bilwijk: Vochtig hooiland 10 Natuurtype dat sterk onder druk staan door bemesting en ontwatering. Schrale bodem nodig. Dit kan door de bovenlaag van de percelen af te plaggen zodat hier weer vochtig hooiland kan herstellen. Geschikt voor: o.a. echte koekoeksbloem en grote ratelaar. Noordse woelmuis, moerassprinkhaan en grutto. Bij goed natuurbeheer duurt het enkele jaren voordat het nieuwe schraalland goed ontwikkeld is. De eerste soorten en kleuren kunnen al snel te zien zijn na de inrichting. Legenda Eendenkooi Mozaiëk met plassen Vochtig hooiland Deelgebied NNN Beneden-Haastrecht Achterpoort Zoekgebied vochtig hooiland Hoog-Bilwijk Hollandse Polder Laag-Bilwijk 0 0,15 0,3 km
Provincie Zuid-Holland Kartografie 15 Natuur in Bilwijk: Nat schraalland 11 Erg zeldzaam natuurtype, dat door milieuvervuiling sterk onder druk staat. Schrale bodem nodig. Dit kan door de bovenlaag van de percelen af te plaggen zodat hier weer nat schraalland kan terugkomen. Bodem van dit natuurtype bevat weinig voedingsstoffen bevat, planten groeien langzaam. Bij goed natuurbeheer duurt het uiteindelijk nog tientallen jaren voordat het nieuwe schraalland helemaal goed ontwikkeld is. Geschikt voor: o.a. blauwe zegge, blauwe knoop, spaanse ruiter, verschillende soorten orchideeën, wulp en veldleeuwerik, vlinders (zoals de zilveren maan), sprinkhanen (moeras en gouden sprinkhaan), bijen en andere soorten insecten De eerste bijzondere soorten zijn al snel na aanleg te verwachten. Legenda Eendenkooi Mozaiëk met plassen Nat schraalland Deelgebied NNN Hollandse Polder Laag-Bilwijk Beneden-Haastrecht Achterpoort Hoog-Bilwijk Zoekgebied nat schraalland 0 0,15 0,3
Provincie Zuid-Holland Kartografie 15. Natuur in Bilwijk: Moeras en voedselgebied voor weidevogels 12 Goede waterkwaliteit (weinig voedingsstoffen in het water). Planten op en onder het water en in de oever. Voedselgebied voor zilverreiger, purperreiger, libellen en vissen. Doortrek- en leefgebied voor (o.a.) noordse woelmuis en otter. Waterpeil volgt zoveel mogelijk de seizoenen. Het gebied Bilwijk zelf kent geen of nauwelijks geschikt broedgebied voor weidevogels maar wordt wel omringd door goed broedgebied voor weidevogels. Door een weidevogelfoerageergebied (voedselgebied) in Bilwijk neer te leggen, zijn de vogels dicht in de buurt van hun broedgebied, zodat ze na hun reis uit Afrika niet ver hoeven te vliegen om te kunnen broeden. Legenda Eendenkooi Mozaiëk met plassen Jong moeras / foerageergebied weidevogels Belangrijk weidevogelbroedgebied Deelgebied NNN Hollandse Polder Beneden-Haastrecht Achterpoort Jong moeras, foerageergebied weidevogels Hoog-Bilwijk Laag-Bilwijk Weidevogels overwinteren elk jaar in Afrika. Eind februari / begin maart keren de vogels weer terug in Nederland. Na de lange tocht uit Afrika moeten de vogels flink bij-eten en -slapen voor ze aan het vermoeiende broedseizoen kunnen beginnen. Dat gebeurt in zogenaamde opvetgebieden.dit zijn vaak gebieden die in de winter en het vroege voorjaar nog zo nat zijn dat er water op het maaiveld staat. De weidevogels slapen midden in deze plassen met hun voeten in het water (veilig tegen vijanden) en aan de rand van het water kunnen ze foerageren omdat de wormen lekker dicht aan het oppervlakte van het maaiveld te vinden zijn. 0 0,15 0,3
Provincie Zuid-Holland Kartografie 15 Natuur in Bilwijk: Ecologische verbindingszone 13 Door de Krimpenerwaard wordt een verbinding aangelegd voor soorten die kenmerkend zijn voor de veenweidenatuur in de Krimpenerwaard. Dit zijn dieren als: waterspitsmuis ringslang roerdomp dwergmuis groene glazenmaker kleine modderkruiper bever bittervoorn Legenda Eendenkooi Mozaiëk met plassen Ecologische verbindingszone Ecologische verbindingszone riet-gras-plas De soorten hebben een verbinding van natte natuur nodig, die zo veel mogelijk aaneengesloten is. Zo kunnen zij zich door het landschap verplaatsen. Landbouwgrond en/of tuinen bieden meestal niet de goede basis voor deze dieren en planten. De ecologische verbinding in Bilwijk bestaat uit: riet bloemrijk (vochtig) grasland sloten en plasjes met waterplanten struiken Stapsteen Deelgebied NNN Hollandse Polder Laag-Bilwijk Beneden-Haastrecht Achterpoort Hoog-Bilwijk Een verbinding bestaat uit smalle en brede delen. De smalle delen bestaan vaak uit een sloot met een brede natuurvriendelijke oever met aangrenzend daaraan een bloemrijk (vochtig) grasland. De bredere delen bestaan vaak uit plasjes met brede rietoevers, plukjes met struiken en bosjes en natte graslanden. 0 0,15 0,3
Impressie Bilwijk toekomst 14 Voorbeeld van hoe Bilwijk er in de toekomst uit kan zien: Huidige situatie Nieuwe situatie
De boeren helpen 15 Kennis benutten Boeren in het gebied kunnen helpen bij het realiseren en beheren van de natuur. Dit is waardevol, omdat agrarisch ondernemers kennis hebben van de percelen, van het gebied en van (natuur)beheer. Zij krijgen een langere periode achter elkaar de zorg voor een stuk natuur. Zodat de nieuwe natuur echt tot bloei komt. De provincie biedt hiervoor instrumenten om praktisch en financieel te helpen: Er is een agrarisch consulent die kan helpen met het maken van het bedrijfsplan. Ook zijn er mogelijkheden voor subsidies, garantstelling van de overheid en (erf)pachten of aankopen van grond.
Vragen en suggesties 16 Reactieformulier inloopavond Bilwijk Hartelijk dank voor uw bezoek! Ruimte voor vragen, tips en ideeën: Hebt u vragen over of suggesties en ideeën voor Bilwijk? Laat het ons dan weten door het formulier in te vullen. Dan geven wij u zo snel mogelijk antwoord. Als u mee wilt denken in de adviesgroep, vergeet u dan niet het formulier hiervoor in te leveren? Meer informatie over Bilwijk en andere veenweidenprojecten vindt u op www.veenweidenkrimpenerwaard.nl Naam: Straat en huisnummer: Postcode en woonplaats: Telefoon: E-mail: Dit formulier kunt u ingevuld achterlaten of mailen naar t.sandberg@pzh.nl onder vermelding van Reactieformulier Bilwijk