Secretariaat: Clusiuslaan 324, 1504 HB Zaandam KvK nr. 64677958. RSIN nr. 855775142 T. 075-616 74 94; M. 06 51 349 195 W.www.stichtingblusbootdeweer.nl E. p.hermanides@outlook.com Bankrekeningnr. NL66 SNSB 0927 3780 43 Chronologisch overzicht van de fasen, vóór en na de uitdienststelling van Blusboot De Weer en de verwerving van de boot door de Zaandam, 23 juni 2016 / 4 oktober 2016 Repressief Dekkingsplan Fase 2 Op 25 september 2014 presenteerde de Antea Group/Adviesgroep SAVE het, in opdracht van de directie van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, opgestelde rapport Repressief Dekkingsplan Fase 2. Het dekkingsplan, dat een vervolg is op het Dekkingsplan Fase 1 uit 2010, voorziet onder andere in een landelijke afstemming van de repressieve taak van de Veiligheidsregio en streeft een optimale inrichting van de nieuwe brandweerorganisatie op regionale schaal na, op basis van een meest operationele inzet. Op 16 januari 2015 ontvingen alle medewerkers van de operationele eenheden van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland van mevrouw H. Raasing (Directeur VrZ-W en Commandant Zaanstreek-Waterland), dat plan en een toelichting daarop. In het Repressieve Dekkingsplan zijn in een bijlage, ook het nut, de noodzaak van en de kosten voor het in de vaart houden van de blusboot geanalyseerd. In het kader van dit overzicht beperken wij ons tot een deel van de 25 pagina s van de bijlage. Functioneel Van 2003 t/m 2013 werd de blusboot 53 keer ingezet. In die periode kwamen voor de blusboot 122 meldingen binnen. Incidentele kosten* Opleiding personeel 26.000 Groot onderhoud en investeringen blusboot, motoren en radar 50.000 Totaal 76.000 * Begroot voor 2017 Structurele (jaarlijkse) kosten Vergoedingen personeel 17.000 Onderhoud blusboot 17.000 Totaal 34.000 De Weer chronol. fasen 23-06 / 4-10-16 Pagina 1 van 6
Conclusie op basis van een uitgebreide analyse Gegeven - Het gewijzigde risicoprofiel langs de Zaan (minder bedrijfsactiviteiten); - Het geringe aantal inzetten van de blusboot; - De alternatieven die beschikbaar zijn (o.a. dompelpompen); heeft de blusboot De Weer een geringe toegevoegde waarde, aldus de samenstellers van het rapport. Ook als alternatief wordt samenwerking met de buurregio s vermeld. Kosten (structureel en incidenteel) dienen meegewogen te worden bij de besluitvorming. Bron: Antea Group/Adviesgroep SAVE Besluit tot uitdienststelling Op 1 mei 2015 besloot het bestuur van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland tot het afstoten van de blusboot De Weer en deze over te dragen aan het PIT-Veiligheidsmuseum in Almere. Dat besluit was gebaseerd op de aanbevelingen in het Dekkingsplan fase 2 van de Antea Group/Adviesgroep Save, die door het bestuur werden overgenomen. Waarom naar Almere? Voorafgaand aan het besluit om de boot (met bruidsschat) te schenken aan het PIT-Veiligheidsmuseum, zouden de bemanningsleden van Kring 6 medio mei 2015 voor de volgende keuzen zijn gesteld: a. Schenken aan het PIT-Veiligheidsmuseum; b. Slopen van het 58 jaar oude dienstvaartuig. Het is te begrijpen, dat de bemanningsleden voor de optie a. kozen. Het is daarbij niet uitgesloten, dat dit keuzemethodiek was ingegeven door reeds gedane toezeggingen aan het PIT- Veiligheidsmuseum. Initiatiefgroep Behoud Blusboot De Weer en oprichting van Kort na het bekend worden van de feitelijke uitdienststelling (op 4 oktober 2015) van de boot, heeft een aantal actieve en oud-brandweerlieden, waaronder oud-commandanten van Krommenie en Zaandam, zich gebogen over het behoud van het brandweervaartuig voor de Zaanstreek. Op 21 oktober 2015 werd besloten tot de oprichting van een initiatiefgroep. De leden van de initiatiefgroep, met de naam Behoud Blusboot De Weer, konden zich grotendeels vinden in de rationele bevindingen van de Antea Group. Dat gold echter niet voor het overdragen van de blusboot aan het PIT-Veiligheidsmuseum. Met de wetenschap dat zij zich verzekerd wisten van voldoende draagvlak voor het plan om de boot voor de Zaanstreek te behouden (waaronder motie 88/2015 van de D66-fractie in de Gemeenraad van Zaanstad), werd op 9 november 2015 besloten tot de oprichting van de. Op 2 december 2015 werd de oprichtingsakte gepasseerd. De Weer chronol. fasen 23-06 / 4-10-16 Pagina 2 van 6
Bestuur bij oprichting: M. Tavenier Voorzitter P. Hermanides Secretaris R. Wasscher Penningmeester P. Dijkstra Lid D. Vels Lid Motivatie Stichting Vrijwel onmiddellijk na de start van het initiatief werd duidelijk, dat er voldoende draagvlak bestond om het bestuur van de Stichting te steunen en de Veiligheidsregio er van te overtuigen dat de voorgenomen overdracht van de blusboot aan het PIT-Veiligheidsmuseum niet kon rekenen op veel begrip in de Zaanstreek. In het bijzonder werd van de Vereniging Zaans Erfgoed adhesie voor het behoud van de boot voor de Zaanstreek ondervonden. Het bestuur van deze Vereniging achtte vertrek van deze belangrijke exponent van Zaans Industrieel Erfgoed ongewenst. Ook meerdere fracties in de Gemeenteraad van Zaanstad steunden het initiatief. Varend Industrieel Erfgoed Bestrijding van branden ontwikkelde zich in de Zaanstreek, in verband met het industriële complex van fabrieken en pakhuizen langs de Zaan veel sterker dan elders in het land. De opvolgers van de honderden molens en pakhuizen die vanaf het begin van de 17 e eeuw het eerste industriegebied van Europa vormden, maakten dat noodzakelijk. De aanwezige voedingsmiddelenindustrie (waaronder de cacaoverwerkende bedrijven), tot op de dag van vandaag nog goed in de Zaanstreek vertegenwoordigd, weerspiegelen het rijke en dynamische verleden langs de rivier. De Zaanstreek en branden horen bij elkaar In de Hollandse steden werden door keuren houten huizen en gebouwen verboden, maar de Zaanstreek stond vol grote houten machines (de molens), houten huizen, pakhuizen en fabrieken. Brandpreventie en brandbestrijding waren er uiterst belangrijke zaken. Brandbestrijding vanaf het water kwam pas op, aan het begin van de twintigste eeuw. Aanleiding voor de bouw van blusboot De Weer De brand in het Zaansch Veem, op 15 oktober 1954, was de directe aanleiding voor de bouw van de blusboot. Het pakhuizen-complex Zaansch Veem aan de Oostzijde in Zaandam brandde toen volledig af. Bij deze spectaculaire brand werden vanaf de Zaan de blusboot Jan van der Heyde II uit Amsterdam, de oude Motorspuit 1, Brandweer II, de drijvende Motorspuit Zaandijk en een mobiele motorspuit op een dekschuit ingezet. Deze grootste brand, die ooit in de Zaanstreek heeft plaatsgevonden, maakte de pakhuizen Nederland en Czaar Peter, volgepakt met cacaobonen, met de grond gelijk. Na de brand moest de Zaan worden ontdaan van de gestolde cacaoboter De Weer chronol. fasen 23-06 / 4-10-16 Pagina 3 van 6
Overleg met de directie en functionarissen van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Behoudens de gesprekken van de leden van de initiatiefgroep, waaronder de heren R. Wasscher en J. Eelman met de heren A. Zwart, F. Kuntz en N. Moes, vond formeel overleg plaats met de directie van de VrZ-W. Overleg op 26 oktober 2015 Plaats: Kazerne Prins Bernhardplein 112, Zaandam Aanwezig namens de VrZ-W: Mw. H. Raasing, directeur F. Kuntz, Afdelingshoofd Incidentenbestrijding A. Zwart N. Moes afwezig Aanwezig namens het voorlopige bestuur van de Initiatiefgroep: J. Eelman P. Hermanides R. Wasscher D. Vels Ook aanwezig de heer W. Holleman, bemanningslid van de boot (Kring 6) Mevrouw Raasing laat weten, dat de VrZ-W kennis heeft genomen van de inspanningen van de initiatiefgroep. In de wandelgangen van de Brandweer en via de lokale- en regionale pers. Zij vraagt om een formele motivatie voor die inspanningen en een haalbaarheidsprognose, indien de boot zou worden overgedragen aan de Initiatiefgroep en geeft daarvoor 4 weken de tijd. De heer Wasscher geeft aan, dat de boot deel uitmaakt van het Zaanse Industriële Erfgoed en het erfgoed van de vrijwillige brandweer van de Zaanstreek, ooit de grootste van ons land. De boot dient voor de Zaanstreek behouden te blijven en mag niet worden vervreemd door schenking aan het PIT-Veiligheidsmuseum. Dat is de mening van het merendeel van de bemanningsleden, oud-commandant (Krommenie) Jan de Vries en het bestuur van de Vereniging Zaans Erfgoed. Aan de orde komen de consequenties voor eerder gemaakte afspraken. Het terugdraaien van de schenking aan het PIT- Museum en het afscheid van enkele brandweerlieden, waaronder W. Holleman. Zodra de initiatiefnemers meer duidelijkheid over de plannen hebben verschaft, zal een volgende bijeenkomst met de directie van de VrZ-W worden belegd. Op 17 november 2015 stuurde de Stichting Blusboot de Weer i.o. de gevraagde onderbouwing van de plannen, waarna op 30 november 2015 de tweede bespreking werd gehouden (zie bijlage). Overleg op 30 november 2015 Plaats: Kazerne Prins Bernhardplein 112, Zaandam Aanwezig namens de VrZ-W: Mw. H. Raasing, directeur F. Kuntz, Afdelingshoofd Incidentenbestrijding A. Zwart De Weer chronol. fasen 23-06 / 4-10-16 Pagina 4 van 6
Aanwezig namens het bestuur i.o.: P. Hermanides, secretaris R. Wasscher, penningmeester D. Vels, Lid P. Dijkstra, Lid en bemanningslid W. Holleman Mevrouw Raasing bevestigt de ontvangst van de gevraagde informatie (zie bijlage d.d. 17-11-2015). Bruidsschat Verwijzend naar de exploitatiebegroting laat zij weten, dat de VrZ-W het verzoek om een bijdrage als bruidsschat, ad 15.000,-- afwijst. De aan het PIT-Veiligheidsmuseum voorgestelde bruidsschat van 30.000,-- (informatie van mevrouw Raasing aan raadslid J. de Vries en van de heer N. Moes aan de heer R. Wasscher), was gebaseerd op de onderhoudsprognoses van de Antea Group (zie hiervoor). De reden om het verzoek af te wijzen is gelegen in het feit, dat het PIT-Museum grotere Nationale uitstraling heeft dan de Zaan en de boot daardoor op die plek meer tot haar recht zou komen. Bovendien zou support voor een bruidsschat aan de nieuwe Stichting bij de Waterland-participanten in de Veiligheidsregio niet goed zijn ontvangen. Daarop anticiperend, nam het bestuur van de Stichting 50% van het aan het PIT-Museum toegezegde bedrag op in haar begroting. Mevrouw Raasing adviseert daarom, voor financiële steun bij de Gemeente Zaanstad aan te kloppen, daarbij verwijzend naar de motie van D66 vóór behoud van de boot voor de Zaanstreek (motie d.d. 15 november 2015). De VrZ-W wenst geen gebruik te maken van het aanbod van de Stichting, de boot tegen een relatief geringe jaarvergoeding, een stand by-functie te laten vervullen. Tot slot komt de VrZ-W tot het verrassende besluit om de boot over te dragen aan de Stichting aan de Stichting Blusboot De Weer. Per 1 januari 2016 werd dit besluit op papier uitgevoerd. Op 19 maart 2016 volgde de feitelijke overdracht, waarbij mevrouw Raasing in haar toespraak aangaf dat het ontvangen van een cadeau feestelijk is, maar dat het in stand houden van het cadeau van een andere orde is. Bruidsschatten Het is gebruikelijk om bij de overdracht van goederen of objecten door overheden aan b.v. vrijwilligersorganisaties een bruidsschat te verstrekken. De reden daarvoor is gelegen in de, in het algemeen binnen enkele jaren, te verwachten (ongewenste) kosten van onderhoud. Het is dan ook geen verrassing dat de VrZ-W aan haar geschenk aan het PIT-Museum een bruidsschat verbond. Des te spijtiger is het, dat de VrZ-W daarin niet consequent is. De nationale waarde van het Zaanse Erfgoed wordt daarmee tekort gedaan. De Weer vertegenwoordigt het Zaanse brandweererfgoed en het Zaanse Industriële Complex waarvan zij deel uitmaakte. De Weer chronol. fasen 23-06 / 4-10-16 Pagina 5 van 6
Het lijkt op preken voor eigen parochie, maar liggend naast de Jan van der Heyde II, de andere blusboot die het PIT- Veiligheidsmuseum reeds in bezit heeft, zou De Weer niet de uitstraling krijgen die zij verdient. Nu reeds wordt de blusboot regelmatig op de Zaan gezien en neemt zij deel aan manifestaties en evenementen die in 2016 worden georganiseerd. Binnenkort zal worden overlegd over de plannen om bij de Zaanse Schans een ligplaats en wellicht een museumhaven te creëren. Mocht dat lukken, dan zal het aspect uitstraling nergens in ons land beter kunnen worden ingevuld. Met 1,6 miljoen bezoekers in 2015 wordt de Zaanse Schans gerekend tot de toeristische toplocaties van ons land. Overleg met wethouder A. Verschuren Op 7 april 2016 vond, mede naar aanleiding van de suggestie van mevrouw Raasing, overleg plaats met wethouder Verschuren. Op 25 augustus 2016 werd het overleg met de heer Verschuren vervolgd. De uitkomst van beide gesprekken heeft niet geleid tot enige financiële toezegging van de wethouder. De wethouder adviseerde het Stichtingsbestuur daarvoor te verstaan met de Gemeenteraad van Zaanstad. De Weer chronol. fasen 23-06 / 4-10-16 Pagina 6 van 6