Bewegingsvisie Magazine

Jaargang 3 Editie 4 voorjaar 2014 Bewegingsvisie Magazine 04. Digitaal gereedschap voor de instrumentmaker 07. Wie profiteert het meest van een knieorthese? 08. Oedeemcliënten beter af met wrap 10. Motorrijden met orthese of prothese 1

Vestigingen en aanmeetlocaties van Bewegingsvisie Hoofdredactioneel Henk den Ouden Van Buchrnhornen-Dinter Orthopedie Tilburg 013-536 67 01 Van Dinter Den Haag Den Haag 070-345 35 84 Orthopedie Techniek Heiloo Heiloo 072-533 58 62 Orthopaedie 2000 Roermond 0475-32 72 10 Concentratie in de keten Hoofdvestiging Nevenlocatie Aanmeetlocatie Of je nu orthopedisch instrumentmaker, maatschoenmaker, orgelbouwer of zadelmaker bent... Je bent hoe dan ook kritisch in de keuze van je leer. Want daar waar de kwaliteit te wensen overlaat, loop je het risico dat je ambachtelijk vakmanschap volledig teniet wordt gedaan. Bij Van Oosterum Leder begrijpen we dat al sinds 1929. Gardeslen Orthopaedie Goes 0113-23 30 80 Heckert&Van Lierop Eindhoven 088-220 08 88 Kamer Orthopedie Amsterdam 020-613 13 98 LM Orthopedie Utrecht 0346-56 11 21 Meijer Orthopedie Bussum 035-693 62 38 Plexus Orthopedie Rotterdam 010-483 65 89 ProReva BV Apeldoorn 055-543 09 00 Guido Schoenen Orthopedie Vaals 043-306 49 48 Stel Orthopedie Tynaarlo 0592-54 25 55 Vermolen O.M.S Wijchen 024-645 31 65 Voor u ligt alweer de vierde uitgave van Bewegingsvisie Magazine. Met dit blad beogen wij onze expertise voor het voetlicht te brengen bij voorschrijvers in de eerste en tweede lijn. U leest over onze specialistische kennis en we voorzien u van informatie over de innovatieve diensten en behandelingen die wij na de diagnosestelling als oplossing aan uw cliënten bieden. In dit nummer is plaats voor een wel heel specifieke niche waarin één van onze leden is gespecialiseerd, namelijk mobiliteit van motorrijders en fietsers. En er is ook aandacht voor bekendere behandelingen waarin wij toelichten hoe wij actuele, innovatieve toepassingen aandragen voor het meest optimale product of comfort. Bijvoorbeeld de ontwikkeling met Cad-Cam voor prothesen, deze gaat momenteel heel snel. En in de compressiezorg zijn ontwikkelingen die zorgen voor pro-actieve kostenbesparingen in de keten. Tot slot leest u in deze editie over hoe een knieorthese uitkomst kan bieden bij de behandeling van gonartrose. Dit komt allemaal voort uit de visie die onze ondernemers hebben over bewegen. Het succes van Bewegingsvisie heeft geleid tot de aansluiting van een nieuw lid, ProReva. Een groot bedrijf in de enige regio waar wij geen landelijke dekking hadden, het oosten. Met vestigingen in Apeldoorn, Zwolle en Huizen vullen zij ons uitstekend aan. Wat echter nog belangrijker is, is dat zij onze visie delen over hoe je kwalitatieve zorg verleent en dat een persoonlijke aanpak daarin centraal staat. Intern leidt de samenwerking tot meer concentratie in een gezamenlijke aanpak naar zorgverzekeraars. En ook een gezamenlijke aanpak op het gebied van marketing, inkoop, innovatie met leveranciers en scholing van medewerkers. We delen de passie voor dit mooie vak van orthopedisch instrumentmaker. Dit vak bestaat al lang niet meer uit producten, maar uit een brede aanpak in dienstverlening met zorgplannen, protocollen en paskamerautomatisering. Met de krachtenbundeling op het gebied van prothese, orthese en therapeutisch elastische kousen hebben we veel mogelijkheden tot innovatie bij zorgverzekeraars en producenten. Zaken waar u de vruchten van plukt! Wij houden ons graag aanbevolen om met u van gedachten te wisselen over hoe een mogelijke samenwerking eruit kan zien. Veel leesplezier! Henk den Ouden Voorzitter Bewegingsvisie Bewegingsvisie breidt zich uit! Sinds februari van dit jaar is ProReva Orthopedisch Maatwerk toegetreden tot Bewegingsvisie. Door deze toetreding biedt Bewegingsvisie nu landelijke dekking met locaties door heel Nederland! En dat merk je zodra je met onze leermeesters Ger van Wanrooij en Peter Wolfs rondloopt langs het grootste leerassortiment van Nederland. Zij vertellen je graag álles over de meest uiteenlopende leersoorten en hun specifieke eigenschappen. En laten je zien waar je op moet letten. Colofon Bewegingsvisie Magazine is een uitgave van Bewegingsvisie; een groep van veertien samenwerkende zorgondernemers, die orthopedische hulpmiddelen leveren waarbij een persoonlijke aanpak centraal staat. Het magazine wordt verspreid onder revalidatieartsen, orthopeden, dermatologen, huisartsen en fysiotherapeuten in het verzorgingsgebied van Bewegingsvisie. Bewegingsvisie Terschellingkade 80 3446 BK Woerden info@bewegingsvisie.nl www.bewegingvisie.nl Redactie en vormgeving: De Vormstrateeg www.vormstrateeg.nl Meer informatie? Kijk op: www.oosterumleder.nl info@oosterumleder.nl Telefoon +31(0)162 522 580 Bewegingsvisie Magazine 4 2014 3

CAD-CAM technologie Digitaal gereedschap voor de instrumentmaker De meeste orthopedisch instrumentmakers werken nog steeds in gips, maar CAD-CAM heeft de toekomst. Bob Wester, orthopedisch instrumentmaker bij Orthopedie-techniek Heiloo BV, is daarvan overtuigd. Met CAD-CAM houd ik de regie over het ontwerpproces. Kijk, dit model wil ik inkorten. Dat kan als ik hier iets weghaal, en deze maat een beetje aanpas. Dat is zo gebeurd, en je ziet meteen het resultaat. Bob Wester, orthopedisch instrumentmaker en directeur van Orthopedie-techniek Heiloo BV, laat op het beeldscherm zien hoe hij met CAD- CAM (computer-aided design/computer Van gips naar beeldscherm Bas Leermakers is clinical ondersteuner bij Ortho-Europe, leverancier van CAD-CAMsoftwaresystemen zoals het Omega Tracer Systeem. Leermakers geeft trainingen aan orthopedisch instrumentmakers die met CAD-CAM gaan werken. Dat doen steeds meer instrumentmakers, constateert hij. Dat komt doordat je er schoner en sneller mee kunt werken. Bovendien kun je de modellen die je hebt gemaakt, opslaan in de computer. De instrumentmakers leren veel van de trainingen, vindt hij. Het is voor hen veelal de eerste kennismaking met CAD-CAM. Daarna gaan ze er in de praktijk mee verder. Want alleen door veel ervaring aided manufacturing) een driedimensionaal ontwerp maakt van een pro these. Wester is enthousiast over de mogelijkheden van CAD-CAM (Omega Tracer Systeem van Ortho-Europe). Orthopedie-techniek Heiloo werkt er ook al langer mee. We zijn daarmee één van de voorlopers in de markt voor orthopedische producten. De voordelen van CAD-CAM vergeleken met werken in gips zijn groot, legt Wester uit. Al beseft hij dat de meeste orthopedisch instrumentmakers nog steeds het liefst werken met gipsmodellen. Veel collega s zijn bang hun expertise kwijt te raken, als ze overstappen op CAD-CAM. Die op te doen, raak je ermee vertrouwd. angst is ongegrond, stelt Wester. Instrument makers hebben een schat aan ervaringskennis over hoe het lichaam van een cliënt zich kan gedragen. Wat doet het been, de huid, welke hindernissen kunnen we tegenkomen? Die kennis vormt de kern van ons vak, en die raken we niet kwijt met CAD-CAM. We hoeven alleen niet eindeloos meer te schaven aan een gipsmodel, maar kunnen met een muisklik het 3-D ontwerp verder verfijnen. Toen ik ooit als instrumentmaker begon, maakten we kokers van hout en aluminium. Ook die tijd is voorbij. Fotografie Frank Groeliken Elektronisch dossier Het ontwerpen van orthesen en prothesen met CAD-CAM verloopt sneller dan met gips. Je kunt dus meer doen. Het kost veel tijd om iets in een gipsmodel te veranderen. Dat kan de drempel verhogen om nog iets aan te passen. Op een gegeven moment wil je klaar zijn. Omdat je met CAD-CAM sneller kunt ontwerpen, heb je meer tijd om het model verder bij te werken. En dat kun je ook heel precies doen. Gips bewerken met een grove vijl levert toch een minder nauwkeurig resultaat op dan een elektronische bewerking op een beeldscherm. En er is nog meer. Want met CAD-CAM kan de instrumentmaker ook sneller inspelen op lichamelijke veranderingen bij de cliënt. We kunnen die meteen verwerken in het model dat we van hem in de computer hebben. Bovendien kunnen we voortbouwen op eerder gemaakte ontwerpen. Oude gipsmodellen kun je niet bewaren, dan zou de werkplaats vol staan, maar ontwerpen in CAD- CAM van Ortho-Europe kun je onbeperkt vastleggen. Wester heeft honderden ontwerpen in zijn laptop opgeslagen. Als meneer Jansen, voor wie ik drie jaar geleden een prothese heb ontworpen, langskomt voor een nieuwe prothese, kan ik dat model er meteen bijhalen en aanpassen. Het lichaam van mensen verandert continu, met CAD-CAM kun je die veranderingen volgen. Er ontstaat zo een elektronisch dossier van al onze cliënten. Ontwerpen wordt daardoor teamwork, want die modellen zijn ook overdraagbaar. Het komt regelmatig voor dat ik met een collega samen achter het scherm zit en overleg over een ontwerp. Dat doe je met gips niet zo snel. Je gaat niet met z n tweeën frezen aan een gipsmodel. CAD-CAM heeft nog een ander voordeel. Alle stappen in het ontwerpproces blijven zichtbaar in de computer. Stel dat ik niet tevreden ben over een keuze die ik heb gemaakt. Dan kan ik dat opzoeken en corrigeren. De computer vormt als het ware mijn externe geheugen. Ik behoud daardoor overzicht over het gehele ontwerpproces, van begin tot eind. 3-D-printers Eén ding benadrukt Wester wel: de hogere ontwerpsnelheid betekent niet dat CAD-CAM goedkoper is dan werken in gips. Om met CAD-CAM te werken, moet je investeren. Bovendien heeft software een hogere omloop snelheid dan ambachtelijk gereedschap. Een werkplaats met alles wat daarbij hoort, gaat dertig jaar mee. Bij computerprogramma s ligt dat anders. Sinds dit jaar werken we met een nieuw softwaresysteem. Enkele mede werkers hebben daarvoor een training gevolgd bij Ortho-Europe. Dat kost geld. CAD-CAM levert veel op, maar je moet er ook veel voor doen. En de toekomst? Wester kan niet wachten tot de ontwikkelingen in de 3-D printers zover zijn, dat daarmee ook CAD-CAM-modellen kunnen worden geprint. Als ik de computer dan de opdracht geef, begint vervolgens in de hoek van de werkruimte de printer te draaien. We sturen onze modellen nu nog naar een ander bedrijf, dat voor ons de productie doet. Maar ik zou graag grip willen houden op het gehele proces, van ontwerp tot productie. Met CAD-CAM hebben we meer regie over het ontwerp, met de komst van 3-D printers kunnen we ook de productie in eigen hand houden. Zover is het nog niet, maar ik ben ervan overtuigd dat dat wel gaat komen. 4 Bewegingsvisie Magazine 4 2014 5

Trial knieorthese Wie profiteert het meest van een knieorthese? De knieorthese is bewezen effectief bij het verminderen van pijnklachten bij cliënten met gonartrose, een slijtage van het kniegewricht. Orthopedisch instrumentmakers willen echter weten welke cliëntengroepen er vooral van profiteren. Van Dinter Orthopedie in Den Haag is een trial gestart om daar meer informatie over te verzamelen. André de Jong Orthopedisch chirurgen, de medisch specialisten die meestal de indicatie stellen voor de behandeling van cliënten met gonartrose, hebben meerdere behandelopties. Ze kunnen kiezen voor een knieoperatie, bijvoorbeeld voor een standsverandering van de knie, een injectie met ontstekingsremmers, pijnmedicatie of een knieorthese. Voor elke keuze valt iets te zeggen, en voor elke behandeling be staat weten schappelijk bewijs dat het effectief is. Dat geldt ook voor de knieorthese. De botten van het kniegewricht, waarvan door de artrose het kraakbeen is versleten, worden daardoor van elkaar gehouden, zodat ze niet tegen elkaar aanwrijven. Dat vermindert het risico op irritaties, pijn en ontstekingen. Dat zijn de positieve effecten van een orthese bij gonartrose, vertelt André de Jong, orthopedisch instrumentmaker bij Van Dinter Orthopedie in Den Haag. Er zijn er nog meer, want minder medicatiegebruik, meer bewegen en betere kwaliteit van leven worden eveneens gerapporteerd. Dat is logisch. Als je minder pijn hebt, heb je minder pijnmedicatie nodig. Bovendien durf je dan meer te bewegen, waardoor je ook makkelijker aan het sociale leven kunt deelnemen. Dat bevordert de kwaliteit van leven. Vragenlijst De voordelen zijn dus evident. Toch wil de orthopedisch instrumentmaker weten welke cliënten met gonartrose, een aandoening waar in Nederland meer dan driehonderdduizend mensen boven de 55 jaar aan lijden, vooral profiteren van een knieorthese. De Jong: Dat weten we niet goed. We weten niet of dat mannen dan wel vrouwen zijn, oude of jonge cliënten, of cliënten die meer of minder actief zijn. Dat zouden we graag willen weten, want dan kunnen we de verwijzend arts daarover beter adviseren. We kunnen hem dan zeggen: Een knieorthese is effectief bij de behandeling van alle cliënten met gonartrose, maar bij die specifieke cliëntenpopulatie is de kans extra groot dat het dragen ervan succesvol zal zijn. Om daar beter inzicht in te krijgen, is Van Dinter Orthopedie Den Haag begin 2014 gestart met een trial met de Unloader One knieorthese van Össur. We includeren dertig cliënten. We sturen hen een vragenlijst toe nadat ze drie weken een knieorthese gedragen hebben. Daarin vragen we hen of ze tevreden zijn over de orthese, hoe het draagcomfort is en of het hun pijnklachten vermindert. We evalueren hun ervaringen vervolgens met de voorschrijvend arts. Zo hopen we een beter profiel te krijgen van de cliënten die er vooral bij gebaat zijn. We vergroten daarmee de kans op een succesvolle indicatie. Kort nieuws Freedom Innovations gaat voor innovatie en techniek! Freedom Innovations richt zich op ontwikkeling en innovatie van beenprotheses. De meest recente innovatie is de Kinterra. Kinterra geeft gebruikers de kwalitatieve eigenschappen van een carbon voet, gecombineerd met een hydraulische enkelunit en is geschikt vanaf mobiliteitsklasse 2. De Kinterra biedt een buitengewoon natuurlijk looppatroon, onafhankelijk van de ondergrond: trappen, heuvels, oneffen en vlak terrein zijn voor de Kinterra geen enkel probleem. Met de Plié 2.0 microprocessor controlled (MPC) knie vormt Kinterra een perfecte combinatie. De Plié MPC knie reageert in 10 milliseconden op veranderingen en geeft de gebruiker het vertrouwen om zijn/haar eigen intuïtie te volgen, dit dankzij de snelle struikelherstel- en valbeschermingsmodus. De gebruiker kan bewegen in eigen tempo, in elke richting en zelfs manoeuvreren in beperkte ruimten. De Plié-Kinterra combinatie heeft als resultaat een ijzersterke stabiliteit, meer grondcontact en verhoogd comfort, wat de gebruiker meer zelf vertrouwen en tevredenheid geeft. Kamer Orthopedie werkt mee aan innovatief onderzoek VUmc Voor kinderen met een spastische cerebrale parese (SCP) die lopen met overmatige knieflexie in midstance, wordt vaak een Floor Reaction Orthese (FRO) voorgeschreven. Het gebruik van een FRO blijkt echter niet altijd effectief in termen van energieverbruik of loopsnelheid. Een stijve FRO is effectief in het tegengaan van knieflexie, maar blokkeert de afzet. Een FRO met verende eigenschappen zou de afzet kunnen ondersteunen, door middel van opslag en teruggave van energie. Eerder onderzoek bij volwassenen met een neurologische aandoening heeft aangetoond dat dit het energieverbruik tijdens het lopen kan reduceren. Yvette Kerkum, promovenda aan de afdeling Revalidatie geneeskunde van het VUmc, doet onderzoek naar de optimale enkel-stijfheid van een FRO voor kinderen met SCP. Deze moet voldoende stijf zijn om overmatige knieflexie tegen te gaan, maar ook energie teruggeven om de afzet te ondersteunen. Kamer Orthopedie werkt nauw samen met het VUmc in het vervaardigen en afstellen van deze FRO s. Vernieuwde kniebrace voor mediale of laterale ontlasting van Thuasne Thuasne komt met een vernieuwde rigide kniebrace voor mediale of laterale ontlasting bij osteoarthrose op de markt. De cliënt ervaart direct pijnverlichting en kan de dagelijkse activiteiten voortzetten. De Rebel Reliever is door en voor de Nederlandse markt doorontwikkeld. De noviteit aan dit systeem is de een voudige instel baarheid van de varus en valgus stand, het zogenoemde SnapLock systeem. Hiervoor is geen gereedschap nodig. Daarnaast zijn de bevestigingstraps geoptimaliseerd aan de wensen van de gebruiker en de instrumentmaker. Deze vernieuwingen zorgen voor een eenvoudige en snelle passing. De Rebel Reliever is uitgerust met de unieke en gepatenteerde TM5+ Dual Hinge s met rolland-glide techniek. Deze scharnieren kopiëren de kniebeweging, dit resulteert in de beste geleiding van het kniegewricht. De CS-Package en voorgevormde tibiaschaal zorgen voor meer controle, stabiliteit en comfort. Bewegingsvisie Magazine introductie actie: 5 Rebel Relievers voor de prijs van 4 (investering 957,60) Bij interesse neemt u contact op met Rovin Frankhuisen via 06-23231687. LM Orthopedie opent nieuwe winkel in St. Antonius Ziekenhuis Leidsche Rijn Sinds november 2013 heeft LM Orthopedie naast de eigen vestiging aan de Sonny Rollinstraat in Utrecht een nieuwe winkel geopend in het St. Antonius Ziekenhuis. Hiermee komt LM Orthopedie tegemoet aan de wens van de cliënt om dichtbij de artsen en het ziekenhuis haar werkzaamheden te verrichten. Het is nu dan ook mogelijk om direct met de verwijzing van de arts door te lopen naar de winkel die is gevestigd tegenover de bloedafname. Naast het vertrouwde assortiment is LM nu ook het adres voor thuiszorgartikelen. Diverse mobiliteitsoplossingen zijn in de nieuwe winkel te bezichtigen. Zoals rollatoren, rolstoelen, elleboogkrukken en wandelstokken. De rolstoelen zijn geheel naar eigen inzicht op te bouwen. Ook is er een ruim assortiment aan alledaagse hulpmiddelen voor huis en bad. 6 Bewegingsvisie Magazine 4 2014 7

Goedkoper, breder inzetbaar en betere zelfredzaamheid Oedeemcliënten beter af met wrap Eerst zwachtelen, dan een therapeutisch elastische kous, dat is het ideale scenario in het compressiebeleid bij mensen met oedeem. Maar dat lukt niet bij alle cliënten. Cliënten met instabiel vocht (oedeem), zijn veelal beter af met een wrap. Bovendien kunnen ze deze zelf aantrekken en bijstellen. Ze hebben daarvoor geen hulp van zorgprofessionals nodig. Lymfoedeem vanwege ziekte of amputatie, een ongeval, veneuze klachten als gevolg van veroudering, er zijn talloze oorzaken voor oedeemvorming of vochtophoping in armen, benen of andere lichaamsdelen. En met een vergrijzende bevolking komt dat steeds vaker voor. Oedeem moet echter behandeld en liever nog voorkomen worden, omdat het de bloed- en vochtcirculatie in het lichaam verslechtert. En een goede bloed- en vochtcirculatie is nodig om gezond te blijven. Voeding en zuurstof kunnen anders niet goed worden getransporteerd. En een wond zal bij Fotografie: Frank Groeliken een slechte bloedcirculatie niet goed genezen. Artsen schrijven daarom compressiemiddelen voor, zoals zwachtelen, ReadyWraps en therapeutisch elastische kousen (TEK s). Deze gaan het oedeem of zwelling tegen, en verbeteren de bloed- en vochtcirculatie. Het ideale behandelscenario bij oedeem is: zwachtelen zolang de vochtophoping blijft fluctueren, waardoor armen en benen beurtelings dikker of dunner worden. Pas als de zwelling tot rust is gekomen of, liever nog, is verdwenen, wordt overgegaan op een TEK. Die voorkomt vervolgens dat het oedeem terugkeert. We beginnen altijd met zwachtelen, legt Elma Koumans uit, compressiespecialist bij ProReva, leverancier van orthopedische hulpmiddelen in Midden- en Oost Nederland. Dat is gemaakt van stug, niet-elastisch materiaal, waardoor het meer druk kan geven en het vocht beter omhoog kan duwen dan een TEK. Met de ReadyWraps of compressiebandage is er sinds enige tijd een alternatief op de markt. Koumans legt uit: Dat is een bandage met losse flappen die met klittenband om het oedematische lichaamsdeel wordt gewikkeld en druk geeft. De wraps hebben een kortere rek dan TEK s. Ze zijn dus iets minder elastisch en kunnen zo nodig extra druk geven. Wraps vormen daarom een uitstekend alternatief voor zwachtelen bij instabiele zwellingen. Des te meer omdat wraps goedkoper zijn dan zwachtelen. Dat komt doordat de cliënt ze zelf kan aantrekken. Al naar gelang de omvang van de zwelling kan hij de ReadyWrap meer of minder druk geven. Hij is daarvoor niet afhankelijk van een zorgverlener, maar kan dat zelf doen. In een tijd dat we steeds meer zelfredzaamheid vragen van cliënten, is dat wel zo prettig. Dat vinden cliënten zelf ook. Laatst kreeg ik een telefoontje van een cliënt die me vertelde dat hij voor het eerst een normale maat spijkerbroek voor zichzelf had gekocht. Dat kwam doordat hij met de ReadyWrap het oedeem in zijn benen goed kon reguleren. s Nachts dragen Dat is meteen een voordeel van de wrap vergeleken met de TEK. Koumans: Cliënten kunnen die niet altijd zelf aantrekken. Bovendien kun je met wraps beter inspelen op onverwachte veranderingen. Stel je hebt net een TEK aangemeten bij een cliënt, en dan blijkt later dat hij toch meer oedeem heeft dan we dachten. Dan past die TEK niet meer. En een nieuw paar TEK s wordt niet zomaar vergoed door de zorgverzekeraar. Ik zie ook veel leed bij cliënten die TEK s dragen die hen niet langer passen. Met wraps kan dat niet gebeuren. Ze zijn breder inzetbaar, doordat de cliënt ze kan bijstellen al naar gelang zijn behoefte. Bovendien kun je ze ook s nachts dragen, wat met TEK s niet mogelijk is. Dat is prettig, want ook s nachts kan zich vocht ophopen in het lichaam. De firma JuZo is leverancier van de ReadyWraps aan ProReva. ProReva is voor ons een belangrijke partner en tevreden afnemer van de wraps, vertelt Peter Gruben, accountmanager van JuZo. We volgen van nabij wat de ervaringen zijn van hun professionals en cliënten. Dat is voor ons belangrijke informatie. We schrijven het bij veel cliënten voor, reageert Koumans. We krijgen ook veel vragen van behandelaren, zoals fysiotherapeuten en dermatologen, over wat het beste behandelbeleid is bij cliënten met instabiel oedeem. Dan is het fijn dat we een product in huis hebben waarmee we cliënten kunnen helpen. Nieuw lid van Bewegingsvisie ProReva is sinds 2014 lid van Bewegingsvisie. Elma Koumans is er blij mee. We zijn lid geworden om sterker te kunnen staan richting de zorgverzekeraars. Je kunt samen nu eenmaal meer bereiken. Daarnaast kunnen we collectief betere afspraken bedingen bij leveranciers. En we kunnen kennis en expertise delen met onze partners. Zo hebben we een gezamenlijk kwaliteitskeurmerk en maken we gebruik van centrale bedrijfssoftware. We kunnen de kwaliteit van zorg daarmee verbeteren. Spijkerbroek Dat klinkt logisch, maar die aanpak werkt niet bij iedere cliënt. Het komt regelmatig voor dat we het oedeem niet goed onder controle krijgen, en de zwelling van dag tot dag in omvang varieert. Langer doorgaan met zwachtelen lijkt dan de beste oplossing, maar dat heeft nadelen. Zwachtelen is duur. De zwachtels zijn prijzig, en het is voor cliënten moeilijk om zichzelf te zwachtelen. Dat is het werk van gecertificeerde hulpverleners. Dat betekent dat ze afhankelijk zijn van de hulp van zorgprofessionals, en dat kost geld. Soms komt een thuiszorgmedewerker wel drie, vier keer per week langs om te zwachtelen. Daardoor is het een dure en arbeidsintensieve behandeling. Peter Gruben Elma Koumans 8 Bewegingsvisie Magazine 4 2014 9

Motor Mobiliteit voor Gehandicapten Motorrijden met een orthese of prothese Het freelocksysteem vormt een essentieel onderdeel van de voorzieningen van Mijnheer. Dat is een techniek die ikzelf heb ontwikkeld en die ik koppel aan een prothese of orthese. Je kunt het vergelijken met een skibinding. Het neemt de grijpfunctie over van de hand, het verdeelt de kracht van de motorrijder over beide stuurhelften en het schiet los op het moment dat de motorrijder mocht vallen. Net zoals een zekering. Olympische Spelen Motorrijders met een beperking hebben er veel voor over om te kunnen blijven rijden, net zoals ze deden vóór hun ziekte of ongeval. Ze beleven er zoveel aan. Je koopt geen motor om van A naar B te komen, zoals bij een auto. Er zit veel meer passie bij. Motorrijden geeft vrijheid. Het doet deze mensen pijn als ze hun motor kwijtraken. Ondertussen breidt het werk van Mijnheer zich uit naar andere vervoersmiddelen, zoals mountainbikes en racefietsen. Veel motorrijders zijn ook serieuze fietsers, er zitten zelfs topsporters tussen. Het is dan logisch dat ik ook orthesen of prothesen maak voor op de fiets. Ik heb bijvoorbeeld voorzieningen gemaakt voor het paralympisch wielerteam dat meedeed aan de Olympische Spelen in Londen. Die hebben zelfs medailles gewonnen. Het verschil met de motoren is dat ik ook zelf de fietsaanpassingen doe. Soms zaag ik een carbonstuur doormidden, als dat nodig is. Het combineren van orthese of prothese met Motorrijden is een passie, ook voor veel mensen met een lichamelijke beperking, zoals een handamputatie of een verlamde linker- of rechterarm. Zij kunnen hun passie blijven beleven, dankzij het werk van de projectgroep Motor Mobiliteit voor Gehandicapten. Orthopedisch technicus Wilfred Mijnheer zorgt voor de orthesen en prothesen. Dit voorjaar is het alweer de zeventiende keer dat de jaarlijkse toertocht wordt georganiseerd voor motorrijders met een lichamelijke beperking. De tocht gaat dit keer door de Duitse Eiffel. Initiatiefnemer is een oud-motorordonnans bij de marechaussee en gepassioneerd motorrijder, die ooit door een ongeval een verlamde arm kreeg. Via de projectgroep Motor Mobiliteit voor Gehandicapten (MMVG) kreeg hij een orthese, waardoor hij zijn motorrijbewijs voor mensen met een lichamelijke beperking kon halen. Hij was daar zo blij mee dat hij besloot om voortaan elk jaar een toertocht te organiseren voor motorrijders met een orthese of prothese. Dat werd een enorm succes. Vorig jaar ben ik mee geweest. Ik vond het indrukwekkend om al die motorrijders te zien genieten, ieder rijdend op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo, veilig en verantwoord. Wilfred Mijnheer, orthopedisch technicus bij Stel orthopedie in Tynaarlo, bij Assen, is trots als hij het vertelt. Logisch, want hij maakt de orthesen en prothesen voor de motorrijders met een lichamelijke beperking, zoals een handamputatie of een verlamde linker- of rechterarm. Mijnheer heeft sinds enige tijd weliswaar een assistent die met hem meeloopt, maar eigenlijk is hij de enige instrumentmaker die dat doet, niet alleen in Nederland, maar vermoedelijk wereldwijd. Ik doe dat al twintig jaar. Rob Janssen, meervoudig sprintkampioen voor motoren, vroeg me ooit om een man met een verlamde arm te helpen die wilde motorrijden. Rob zou zorgen voor een aanpassing aan de motor, en ik zou de voorziening maken. Zo is het begonnen. Willy Wortel Dat heeft intussen, twintig jaar later, geleid tot een bloeiend bestaan van de MMVG. Deze bestaat uit Stel Orthopedie voor de orthesen en prothesen, en Rob Janssen en zijn opvolger Albert Lukens voor de aanpassingen aan de motoren. Stel je mist een rechterarm. Dan kun je niet het rechterstuurdeel bedienen, waar de voorrem en het gashendel zitten. Die functies moeten dan elders op de motor worden gemonteerd, bijvoorbeeld op het linkerstuurdeel. Dat doen zij. Derde partij is rijschool Koops. Die verzorgt de rijlessen voor mensen met een lichamelijke beperking, op een viertal aangepaste lesmotoren. Het Centraal Bureau voor de Rijvaardigheid (CBR) vormt de overkoepelende instantie die de rijbewijzen afgeeft. Het CBR is blij met ons werk. Zij krijgen regelmatig aanvragen van mensen met een beperking die motor willen rijden. Het CBR wist zich daar eerst geen raad mee, maar nu sturen ze mensen naar ons door. We zijn hun hofleverancier geworden. De orthesen en prothesen van Mijnheer zijn op maat gemaakt voor de beperking van de aspirant-motorrijder. Dat kan een subtiele aanpassing zijn, bijvoorbeeld voor iemand die door een bedrijfsongeval zijn duim en wijsvinger is kwijtgeraakt. Die kan met zijn drie andere vingers nog wel het stuur vastpakken. Een man bij wie de vingers door een cirkelzaag zijn afgezaagd, heeft echter meer nodig. Hij heeft geen grip meer op het stuur. Ik maak dan een voorziening waarmee hij de trekkracht van de motor toch kan opvangen. Ik kijk altijd wat iemand nog zelf kan, daar pas ik mijn voorziening op aan. Eén ding is zeker: het zijn nooit standaardproducten. Binnen Stel Orthopedie word ik Willy Wortel genoemd. Dat klopt wel. Ik maak vaak bijzondere, creatieve producten. Met een standaardvoorziening red je het niet. de fietscorrecties luistert zo nauw, dat doe ik liever zelf. Nee, er bestond geen regelgeving over het motorrijden met een lichamelijke beperking. Door het werk van de MMVG is die er inmiddels gekomen. Dat is zelfs Europese regelgeving geworden. Als een klant van mij in Denemarken wordt aangehouden, dan weet de politie: dit mag. Dat is in Europa algemeen bekend. Hij kan daarna dus rustig zijn toertocht vervolgen. www.mmvg.nl 10 Bewegingsvisie Magazine 4 2014 11

ToeOFF-Family Dynamische enkel-/voetorthesen Functionele beperking volgens ICF Gewrichtsbeweeglijkheid Gewrichtstabiliteit Spierkracht Spiertonus Bewegingspatroon tijdens lopen Productfuncties Voetheffing tijdens de zwaaifase Dynamische teenafzet Knie controle tijdens de standfase Zijdelingse stabilisatie van de enkel Vrije beweeglijkheid van het hielbeen Voordelen bij realisatie van therapiedoelstellingen Verbeteren van de staplengte Verbeteren van de stapfrequentie Verhogen van de stapsnelheid Verbeteren van de afrolbeweging Ondersteuning van de proprioceptie We bieden meer dan alleen een goed product Gebruik onze competentie en ervaring opgedaan in samenwerking met revalidatiecentra en therapeutische instellingen. Testverzorgingen met patienten, productdocumentatie, behandelplannen, seminars en scholingen behoren vanzelfsprekend tot ons aanbod van dienstverlening in het Neuro-Orthotics programma. Basko Healthcare Pieter Lieftinckweg 16 Tel.: +31 (0) 75-613 15 13 E-mail: verkoop@basko.com 12 Bewegingsvisie Magazine 4 2014 1505 HX Zaandam Fax: +31 (0) 75-612 63 73 Internet: www.basko.com