Het Gemeentehuis Beernem Evaluatie van de verlichting van het gemeentehuis en van de openbare verlichting in de omgeving van het gemeentehuis Het gemeentehuis, met gedoofde gevelverlichting op 15 augustus. De Grote Beer is goed zichtbaar boven het dak.
Het terreinbezoek Voorafgaande info De vrijwilligers van Preventie Lichthinder vzw bezoeken de omgeving van het monument wanneer de verlichting ontstoken is. Met behulp van een digitale camera (Canon EOS 350D) op statief en een Sky Quality Meter (SQM) wordt de situatie in kaart gebracht. Met de camera worden foto s genomen van de situatie ter plekke om de beschrijving te staven. De Sky Quality Meter zorgt voor metingen die een indicatie geven van de helderheid van de omgeving. Dit kan de hemel zijn, maar ook een oppervlak van de straat, een object, De SQM geeft metingen in magnitude per vierkante boogseconde. Deze waarde dient herrekend te worden (via een tool op de website van de producent van de SQM, Unihedron uit Canada: http://unihedron.com/projects/darksky/magconv.php ) naar millicandela per vierkante meter. Deze waarde kan geïnterpreteerd worden door de vrijwilligers van Preventie Lichthinder. De candela is de eenheid voor lichtsterkte. De lichtsterkte geeft aan hoeveel licht zich bevindt in ieder stukje van een lichtbundel. Andere eenheden die gebruikt worden voor het aangeven van lichtsterkte zijn lumen en lux. Lumen wordt gebruikt om de totale lichtsterkte van een lichtstroom aan te geven. Lux is dan het aantal lumen per vierkante meter. Dit terreinbezoek, op woensdag 28 augustus en op maandag 18 november, werd gedaan door Stijn Vanderheiden. Een algemene bundel vervolledigt dit dossier. Deze bundel bevat relevante info, een verklarende woordenlijst, nuttige linken, info over de wetgeving, Inhoud van dit dossier: - Beschrijving van de omgeving/situering - Analyse van de bestaande toestand - Conclusie van het terreinbezoek - Verbeterpunten/scenario s
DEEL 1: SITUERING De kern van Beernem is doorsneden door verschillende grote infrastructuren. Zowel de spoorweg Gent- Brugge als het kanaal Gent-Brugge snijden het dorp van oost naar west. De oorspronkelijke dorpskern lag ten noorden van het kanaal. Daar is ook de hoofdkerk en het gemeentehuis gelegen. Het gemeentehuis ligt aan een plein dat aantakt op de hoofdstraat van het oude dorp. Achter het gemeentehuis werden nieuwe gebouwen opgetrokken (zwembad, ontmoetingscentrum Kleine Beer, grote parking, ). Het gemeentehuis weerspiegelt het bovenstaande. Aan de voorzijde, aanpalend aan de hoofdstraat betreft het een statig oud gebouw. Aan de achterzijde, aansluitend bij het zwembad en de Kleine Beer werd een nieuwbouw opgetrokken om het oude gemeentehuis uit te breiden. Het gemeentehuis is vooraan bereikbaar via de hoofdstraat (Bloemendalestraat) of via de parking aan de achterzijde (via de Parkstraat). Het gemeentehuis, met gevelverlichting, op 18 november.
Aanduiding van de SQM-metingen en foto s. De SQM-metingen DEEL 2: ANALYSE 1 6 2 5 3 4
meetpunt waarde cd/m² opmerking 1 9,6 15,61074952 wandelpad richting Kleine Beer 1 9,9 11,84196452 wandelpad richting gemeentehuis 2 13,59 0,395752581 dicht onder het armatuur 3 19,63 0,001518531 hemel (zonder verlichting van het gemeentehuis) 3 18,73 0,003478754 plein richting gemeentehuis (zonder verlichting) 3 16,24 0,034468609 hemel (met verlichting van het gemeentehuis) 3 11,66 2,341120433 plein richting gemeentehuis (met verlichting) 4 12,12 1,532582123 Bloemendalestraat, richting kanaal 4 11,42 2,920275033 Bloemendalestraat, richting kerk 5 12,19 1,436890771 pad voor het gemeentehuis, met ontstoken grondspots 6 9,88 12,06212308 toegang tot het zwembad
De foto s 2 1 11 35 4 6 7 12 8 13 15 14 10 9
foto standplaats doel van de foto opmerking 4932 1 4934 1 4937 1 4941 2 4944 3 4945 4 4947 5 4951 6 4954 7 4956 8 4959 9 4962 9 4964 9 4965 10 armaturen op het pad tussen de Kleine Beer en het gemeentehuis verlichting van het wandelpad tussen het zwembad en het gemeentehuis armaturen op het pad tussen de Kleine Beer en het gemeentehuis parkingverlichting en wegverlichting in de Parkstraat armaturen aan de rand van de parking, in een boom armaturen aan de rand van de parking, in een boom de achtergevel van het gemeentehuis armaturen op het pad tussen de Kleine Beer en het gemeentehuis gedoofde verlichting aan de voorgevel de voorgevel van het gemeentehuis zonder eigen verlichting. Bloemendalestraat, richting kanaal Bloemendalestraat, richting kanaal Bloemendalestraat, richting kerk voorgevel van het gemeentehuis armaturen verlichten het pad goed, geen opwaartse verlichting. Wel nog verlichting naar achteren het licht wordt verspreid, niet alleen het pad wordt verlicht geen opwaartse verlichting, wel een beetje te veel licht naar achteren door het mistige weer is de stralenbundel van de verlichting langs de Parkstraat goed te zien. De stralenbundel gaat mooi omlaag. De verlichting op de parking is goed, maar er komt toch iets te veel licht naar achteren. De kleine armaturen (linksonder) zijn niet goed. het licht kan alle kanten uit. de boom of het armatuur zijn slecht geplaatst. Het doelgebied (wandelpad) wordt niet verlicht. hier is geen buitenverlichting voorzien. de schaduwen op de zijgevel van het gemeentehuis tonen mooi aan dat het licht niet omhoog gestraald wordt. de verlichting werkt niet na 23u De sterren zijn goed te zien op de achtergrond. De gevel krijgt nog wat licht door de straatverlichting in de buurt. de straatverlichting wordt overstraald door reclameverlichting (VLAREM-overtreding) de straatverlichting wordt overstraald door reclameverlichting (VLAREM-overtreding) de Grote Beer is mooi zichtbaar boven het gemeentehuis. Het licht van het pad naar de Kleine Beer is zichtbaar door de poort, maar het licht komt niet tot op het plein.
4967 11 5135 7 5139 8 5144 12 5145 13 5148 14 de toegang tot het zwembad voorgevel van het gemeentehuis, met verlichting voorgevel van het gemeentehuis, met verlichting voorgevel van het gemeentehuis, met verlichting detail van de voorgevel, aan de hoofdingang voorgevel van het gemeentehuis, met verlichting de verlichting onder de toegang tot het zwembad is storend. het overstraalt de straatverlichting in de omgeving en het werkt verblindend voor wie vanaf de zijkant de toegang nadert. de grondspots werken. er worden schaduwen gevormd bij iedere oneffenheid in de voorgevel (vensterbanken, raamwerk,...) de grondspots werken. er worden schaduwen gevormd bij iedere oneffenheid in de voorgevel (vensterbanken, raamwerk,...) de grondspots werken. er worden schaduwen gevormd bij iedere oneffenheid in de voorgevel (vensterbanken, raamwerk,...) de grondspots werken. er worden schaduwen gevormd bij iedere oneffenheid in de voorgevel (vensterbanken, raamwerk,...) de grondspots werken. er worden schaduwen gevormd bij iedere oneffenheid in de voorgevel (vensterbanken, raamwerk,...) 5152 15 detail van de voorgevel 5153 10 5155 15 5156 15 5157 15 voorgevel van het gemeentehuis, met verlichting detail van de voorgevel, aan de hoofdingang detail van de voorgevel, aan de hoofdingang detail van de voorgevel, aan de hoofdingang de voorgevel baadt in het licht. Van de achtergrond (wolken, sterren,...) is niets te zien oefening om te bekijken hoever het licht uitgestraald wordt van de grondspots (weg van de gevel) oefening om te bekijken hoever het licht uitgestraald wordt van de grondspots (weg van de gevel) oefening om te bekijken hoever het licht uitgestraald wordt van de grondspots (weg van de gevel)
Conclusies uit terreinbezoek De medewerker van Preventie Lichthinder heeft op woensdag 28 augustus tussen 23u15 en 23u55 en op maandag 18 november tussen 21u30 en 22u00 de omgeving van het gemeentehuis bezocht. Tijdens deze plaatsbezoeken werd gelet op de verlichting van het gemeentehuis, de straatverlichting in de omgeving, de soort verlichting, de plaatsing van de verlichting en er werd gekeken naar eventuele andere verlichtingsmogelijkheden. PreventieLichthinder vzw richt haar werking vooral op het beheersen en verminderen van de lichthinder, door middel van analyses, plaatsbezoeken, verbetertrajecten, Dit terreinbezoek spitste zich toe op zowel de verlichting van het gemeentehuis (zie hieronder) als van de verlichting in de onmiddellijke omgeving. De verlichting op en rond het gemeentehuis wordt besproken in de dit en het volgende hoofdstuk. In het 4 e en laatste hoofdstuk wordt ook de verlichting nabij het gemeentehuis onder de loep genomen. Inventarisatie van de verlichting in het studiegebied: Een opvallend kenmerk tijdens het eerste terreinbezoek was het ontbreken van verlichting op het gemeentehuis. Navraag leerde ons dat de verlichting na 23u gedoofd wordt. Een 2 e terreinbezoek drong zich op. Het gemeentehuis wordt verlicht met grondspots. De pleinen voor en achter het gemeentehuis kennen een heel ander verlichtingsbeeld. Aan de voorzijde, aansluitend bij de Bloemendalestraat, wordt het plein niet specifiek verlicht. Het plein wordt mee verlicht met de armaturen langs de straat. Het is oranje verlichting, van armaturen op een lichtpaal (zie fotos 4959 en 4964).
A lichthinder Preventie Lichthinder vzw bekijkt 4 soorten van lichthinder: verblinding, doorbraak, hemelgloed en verspilling. Doorbraak (of tresspass): functioneel licht dat niet het doelgebied bereikt, maar andere constructies, zones, in de omgeving verlicht. De grondspots stralen de voorgevel van het gemeentehuis aan, maar geen van de grondspots zijn zo afgesteld dat ze enkel de gevel aanstralen. De stralengang van de spots reikt veel breder dan de gevel. Hierdoor wordt vooral de hemel aangestraald. Er treedt dus heel wat doorbraak op. De foto s 5155, 5156 en 5157 tonen aan dat dit heel storend kan zijn. Er werden geen voorbeelden gevonden waar de gevelverlichting van het gemeentehuis storend kon zijn voor omliggende woningen. De verlichting langsheen het pad dat de voorkant van het gemeentehuis verbindt met de parking van de Kleine Beer, zorgt niet of amper voor doorbraak of tresspass. Het armatuur zorgt ervoor dat het licht vooral naar voor gestraald wordt en minder naar achter. Hierdoor komt er minder licht in de achterliggende tuinen terecht. Foto s 4932 en 4941 tonen aan dat er nog licht naar achter gestraald wordt, maar dat de intensiteit snel afneemt wanneer men verder achter de lichtbron staat. Verblinding: verblinding wordt veroorzaakt door lichtbronnen die slecht zijn afgesteld en voetgangers, fietsers, autobestuurders, aanstralen onder een hoek van maximaal 20 onder het horizontaal vlak. Wanneer de weggebruiker zijn of haar ogen op de weg richt, zorgt het invallend licht voor een verblindend effect. De weggebruiker kan dan moeilijk een inschatting maken van de weg of andere weggebruikers en dit kan ongevallen veroorzaken. Verblinding kan voorkomen worden door de lichtstraat naar de grond te richten en zeker niet horizontaal te plaatsen. Een goed afgeschermd armatuur, dat verhindert dat een weggebruiker rechtstreeks de lamp kan zien is ook aan te raden. Dezelfde grondspots voor de gevel zorgen ook voor verblinding (zie opnieuw de foto s 5155, 5156 en 5157). Wanneer het gemeentehuis geopend is, moeten de bezoekers over de grondspots stappen om de toegang
tot het gemeentehuis te bereiken. Hierbij treedt verblinding op. De lampen in de armaturen zijn goed zichtbaar voor de passanten. Hemelgloed: hemelgloed is goed zichtbaar buiten de centra van dorpen en steden. Boven naburige dorpen, steden, sportvelden, is een oranje of witte gloed te zien. Dit is hemelgloed. Deze gloed wordt veroorzaakt door licht dat opwaarts gestraald wordt. Dit licht verlicht de wolken, de sterren, de hemel, maar dus alleszins geen straat, sportveld, monument, Opwaarts licht wordt veroorzaakt doordat armaturen rechtstreeks licht naar boven schijnen (grondspots, slecht geplaatste spots, ), maar ook door reflecterende oppervlakken te verlichten. Zo kan een wateroppervlak (vijver, rivier, kanaal, ) ook veel licht weerkaatsen. (Nat) Gras, een nat wegdek, weerkaatsen ook veel licht, maar die weersomstandigheden mogen we niet in rekening brengen. De vorming van een hemelgloed kan voorkomen worden door armaturen te kiezen en te plaatsen die enkel naar beneden schijnen of alleen op het doelgebied en die geen weerkaatsende oppervlakken aanstralen. De grondspots voor de gevel van het gemeentehuis zijn bij uitstek voorbeelden van armaturen die zorgen voor hemelgloed. Een groot deel van het uitgestraalde licht gaat verloren naar de hemel. Wanneer we de foto s van de gevel bekijken zien we dat de verlichting de gehele kroonlijst verlicht (ondermeer foto 5144 toont dit aan). Hoever het licht verder nog wordt uitgestraald, weg van de gevel, is op deze foto s niet te zien. Dit is wel te zien op de foto s 5155, 5156 en 5157. Op deze foto s is te zien hoe wel de blauwe map nog wordt aangestraald door de grondspots. Verspilling: Verspilling is een algemene verzameling van te veel aan licht, fout geplaatst licht, Soms worden te veel armaturen en lampen gebruikt om een straat, monument, klemtoon te verlichten. Dit is verspilling. Soms wordt maar één lamp gebruikt, maar wordt deze te zwaar gedimensioneerd waardoor er ook verspilling optreedt. Fout geplaatste verlichting die geen meerwaarde biedt, of waar een groot deel van de stralenbundel het doeloppervlak niet bereikt, ook dat is verspilling. Alle bovenstaande vormen van lichthinder: doorbraak, verblinding en hemelgloed zijn ook vormen van verspilling. Het licht had op die plekken niet moeten schijnen en is dus overbodig en dus ook verspilling. Verspilling kan vermeden worden door een nauwkeurige opmaak van een lichtplan, een inventarisatie van de noden en mogelijke oplossingen, het juiste gebruik van verlichtingssterkte, het juist plaatsen van de juiste armaturen, Met het tegengaan van verspilling gaat u niet alleen lichthinder beperken, maar ook de uitgaven van uw energiefactuur beperken en dat is handig meegenomen en meteen meetbaar voor de gemeente.
Echte vormen van pure verspilling (overdaad aan verlichting, meerdere armaturen die eenzelfde doelgebied hebben, ) zijn hier niet te vinden. De doorbraak en de bijdrage aan de hemelgloed van de grondspots aan de gevel van het gemeentehuis kunnen, en moeten, aanzien worden als verspilling. Zeker als je weet dat de helft of meer van het uitgestraalde licht niet het doelgebied (de gevel) raakt, maar vrij naar de hemel gestuurd wordt. De verlichting langsheen het gemeentehuis kan niet gecategoriseerd worden als verspilling. B verbruik Een overdaad aan verlichting, te veel aan armaturen, te grote lichtintensiteit, Dit is allemaal niet aanwezig. Bij het herzien van de armaturen en de opstelling ervan kan mogelijk een besparing in het verbruik bereikt worden. Dit kan bijvoorbeeld door een betere armaturen te voorzien voor het verlichten van de gevel van het gemeentehuis. Mogelijk kan er ook bespaard worden op het verbruik voor de verlichting langs het pad naar de parking op de achterzijde. Deze verlichting heeft een hoge lichtintensiteit en mogelijk het pad ook met minder fel licht verlicht worden. Dit kan een (kleine) vermindering van het verbruik inhouden. C functionaliteit De verlichting is functioneel. De grondspots verlichten de gevel, de armaturen aan de zijkant verlichten het pad. Over de manier waar kan natuurlijk wel een opmerking gemaakt worden. Na 23u dooft de gevelverlichting voor het gemeentehuis. Daarna wordt ook het plein voor het gemeentehuis duisterder. Er kan gesteld worden dat de verlichting van het plein voor het gemeentehuis minder functioneel is. Enkel de straatverlichting langs de Bloemendalestraat zorgt voor enige verlichting. D belevingswaarde De belevingswaarde van de gevelverlichting is vrij groot. De grondspots zorgen voor een accentuering van elke gevelopening. Hierdoor vallen de vensters goed op. Het meeste nadruk wordt echter gelegd op elke uitsprong uit de gevel en dat zijn niet noodzakelijk de meest interessante onderdelen van de gevel.
DEEL 3: VERBETERTRAJECTEN EN SCENARIO S Verschillende deelgebieden dienen onderscheiden te worden voor wat betreft de verbetertrajecten: 1) De verlichting van het gemeentehuis 2) De verbinding tussen het gemeentehuis en de parking aan de achterzijde 3) Het plein voor het gemeentehuis A toestellen 1) De verlichting van het gemeentehuis De enige klemtoonverlichting zijn de grondspots. Hierdoor is er geen onderscheid tussen de belangrijkste elementen van de gevel en andere onderdelen. Alles wordt gelijk aangestraald (afhankelijk van de plaats van de grondspots). Op de gevel zijn er een aantal delen die meer aandacht verdienen dan anderen. Zo is er de gedenksteen, het centrale gedeelte met de hoofdingang en het wapenschild. Mogelijk kan het interessant zijn om te bekijken welke delen van de gevel meer aandacht mogen/moeten krijgen om zo een gedifferentieerde verlichting te kunnen voorzien. We zien 2 andere manieren om de gevel te gaan verlichten. Enerzijds kunnen er armaturen geplaatst worden op het gebouw, of anderzijds kan er gekozen worden voor het aanstralen van het gebouw. Bij deze laatste optie zouden er projectoren voorzien moeten worden voor de gevel (op lichtmasten of op de gebouwen langs het plein en de Bloemendalestraat) die dan de gevel kunnen aanstralen. Dergelijke projectoren moeten echter zeer goed afgesteld worden om er voor te zorgen dat er geen licht langs de gevel passeert of over het dak gestraald wordt. Daarnaast is de kans op verblinding vrij groot, bijvoorbeeld als je van in het gebouw, naar buiten stapt in de richting van de Bloemendalestraat. Het is zeer moeilijk om met projectoren vanop afstand een gebouw goed aan te stralen zonder tresspass of verblinding te veroorzaken. Tijdens de winter, wanneer het reeds donker is tijdens de openingsuren van het gemeentehuis, zouden de projectoren ook zorgen voor overlast in het gemeentehuis. Het kan niet de bedoeling zijn dat er dan gordijnen of luiken voorzien moeten worden om het licht buiten te houden. Om ervoor te zorgen dat de omwonenden of gebruikers van het gebouw geen last ondervinden van
deze verlichting, is het aangewezen dat het gebouw verlicht wordt van boven naar onder en meer bepaald vanuit de kroonlijst. Hierdoor is de kans op verblinding, doorbraak en de vorming van hemelgloed nagenoeg nihil. Door gebruik te maken van LED-verlichting kan ook het verbruik tot een minimum beperkt worden. Voorbeeld: Foto: neerwaarts verlichten vanuit de kroonlijst (Grote Markt, Sint-Niklaas lichtontwerp van stad Sint-Niklaas met medewerking van Preventie Lichthinder vzw) Er worden meer lichtpunten gebruikt. Hierdoor is het gebouw egaler verlicht. Eventueel kan nog gekozen worden voor bijkomende lichtpunten om accenten te benadrukken. 2) De verbinding tussen het gemeentehuis en de parking aan de achterzijde Het soort armaturen dat gebruikt wordt voor het pad tussen de voorkant van het gemeentehuis en de parking aan de achterzijde, kan zeker behouden blijven. Van belang is dat bekeken wordt of de lichtintensiteit dermate hoog moet zijn en of de doorbraak naar achteren, naar de privétuinen, niet verbeterd kan worden door het licht in die richting af te schermen. Op foto 4951 is goed te zien dat er amper licht naar boven gestraald wordt. De grenslijn tussen het verlichte deel van de witte muur (de zijgevel van het gemeentehuis) en het donkere deel erboven, loopt vrij horizontaal. De armaturen zijn ook niet hoog opgesteld. Enkel het gelijkvloers wordt aangestraald. Hierdoor ontsnapt er amper licht, bijvoorbeeld naar het plein voor het gemeentehuis. Bekijk hiervoor foto 4965 en merk de heldere toegang tot het pad op, maar zonder dat het plein zelf verlicht wordt.
3) Het plein voor het gemeentehuis Het plein voor het gemeentehuis heeft nu geen verlichting. Het wordt aangestraald door de wegverlichting van de Bloemendalestraat, maar het blijft een vrij donker plein. Het wordt als parking gebruikt, bijvoorbeeld bij avondvergaderingen op het gemeentehuis. Er staat ook een monument op het plein. Mogelijk is het interessant om specifieke verlichting te voorzien op het plein zodat het s avonds een minder duistere plek wordt. De meest aangewezen toestellen hiervoor zijn armaturen van het FCO-principe (Full-cut-off). Hierdoor wordt het licht enkel neerwaarts gestraald en wordt erover gewaakt dat er geen lichthinder veroorzaakt wordt. Figuur: voorbeeld van een opstelling met schuin opgestelde armaturen vs. voorstel met FCO De figuur hiernaast toont het verschil tussen een wijd gebruikt armatuur met een schuine lichtbron (vele van onze wegverlichtingsarmaturen) en een FCO-armatuur. De proefopstelling is niet dezelfde, maar de figuren geven een beeld van de mogelijke lichthinder en de verschillen in verlichtingstechniek. Als voorbeeld van een plein waar dergelijke toestellen gebruikt worden voor pleinverlichting is het plein voor het gemeentehuis van Oostkamp. Daar werden deze toestellen geplaatst tegen de gevels van de verschillende gebouwen die op het plein uitkijken. Bij deze methodiek moet wel gekeken worden of de armaturen voldoende hoog hangen of voldoende voorwaarts verlichten dat ook het centrale deel van het plein voldoende licht krijgt. Voorbeeld van Oostkamp (Preventie Lichthinder vzw)
B regime Over het regime van de gevelverlichting van het gemeentehuis kunnen we kort zijn. Toen er bij het eerste terreinbezoek (na 23u) geen verlichting ontstoken was, was al duidelijk dat hier met een timer gewerkt wordt en dat de verlichting na een bepaald uur s avonds afgelegd wordt. Dit is natuurlijk ideaal. Welke oplossing ook gezocht en gevonden wordt voor de aanpassing van de gevelverlichting, de timer moet blijven! Gevel- of monumentverlichting heeft geen nut na een bepaald uur s avonds. Het is dus beter (ook voor het budget) om deze verlichting te doven. Vanuit Preventie Lichthinder stellen wij voor om het moment van doven te bekijken vanuit de passage in de buurt. We raden aan om het regime zo in te stellen dat op toeristisch-recreatief belangrijke momenten (weekends, verlof, ) de verlichting blijft branden tot rond middernacht (max 01u00) en op andere dagen zou dat beperkt kunnen worden tot 22u00 of 23u00. Gezien er nu reeds gewerkt wordt met een algemeen doven van de gevelverlichting is een regime dat gebruik maakt van dimming hier niet op z n plaats. Wanneer het aanstralen van de gevel minder sterk wordt dan de verlichting van het plein, vervalt de noodzaak van verlichten. Dan is het nuttiger om de spots enkel te gebruiken s avonds (en s morgens) en deze tijdens de nacht zelf te doven. C investeringen verbruik Bij de aanpassingen van de pleinverlichting en de verlichting op het pad naar de parking kan moeilijk een verbetering van het gebruik nagestreefd worden. Ofwel is het voorstel om de bestaande armaturen te behouden ofwel stellen we extra pleinverlichting voor. Dit zal dus niet resulteren in een minder verbruik. Het minverbruik kan echter wel gerealiseerd worden bij de gevelverlichting van het gemeentehuis. Zowel bij de optie van het aanstralen van op afstand, als het aanstralen vanuit de kroonlijst, is een vermindering van het verbruik een logisch gevolg. Bij het aanstralen van de gevel vanop afstand zou het voldoende kunnen zijn om dit met 2 a 3 spots te doen. Hierdoor is de reductie vooral voelbaar door het verschil in het aantal lichtpunten. Zelfs al dienen de spots of projectoren een iets hoger verbruik te hebben, dan nog zal dit minder zijn dan het verbruik van alle grondspots samen. Wanneer gekozen wordt voor verlichting van boven naar onder door lichtpunten te voorzien in de kroonlijst, is de reductie in verbruik nog groter. Voor dergelijke verlichting is het mogelijk om LED-technologie te gaan
toepassen. Hierdoor kan het verbruik sterk gereduceerd worden en zal de kwaliteit van de verlichting verbeteren en de hoeveelheid lichthinder sterk verminderen. Voor de duidelijkheid. Vanuit onze invalshoek raden wij vooral de optie aan om te gaan verlichten vanuit de kroonlijst. Dit vraagt een investering en een onderzoek naar de haalbaarheid, ook in functie van de erfgoedwaarde van het gebouw en de mogelijkheden hierbinnen om aanpassingen door te voeren aan de buitengevel, maar het zal de belevingswaarde, het gebruiksgenot en de reductie van lichthinder sterk doen toenemen.
DEEL 4: ANDERE AANDACHTSPUNTEN De omgeving van het gemeentehuis De belangrijkste opmerking is de vaststelling van een inbreuk op de Vlarem-wetgeving omtrent lichthinder. Lichtreclame in de Bloemendalestraat Zowel ingedeelde inrichtingen (bedrijven), als niet ingedeelde inrichtingen (particulieren, overheden, ) moeten zich aan deze reglementering houden. Het vierde onderdeel binnen de wetgeving over lichthinder stelt dat lichtreclame de intensiteit van de wegverlichting niet mag overstijgen. Op foto s 4959 en 4962 is te zien dat de verlichting van het reclamepaneel aan de rechterkant van de straat een stuk helderder is dan de openbare verlichting. Parkingverlichting Kleine Beer en verlichting langs de Parkstraat Tijdens het terreinbezoek werd ook de verlichting op de parking aan de Kleine Beer bekeken. Hier wordt gebruik gemaakt van dezelfde armaturen als deze van het wandelpad tussen het gemeentehuis. Zoals eerder ook al gesteld is dit een goed armatuur. Er wordt geen licht omhoog gestraald en ook de stralengang naar achteren is vrij beperkt. Op de parking is dit laatste geen probleem, maar waar het armatuur gebruikt wordt op een perceelsgrens is deze beperkte achterwaartse straling wel goed (ten opzichte van armaturen die heel wat licht naar achteren stralen). Op de foto s 4932 en 4941 is goed te zien dat het snel donkerder wordt achter het armatuur. De foto s 4944 en 4945 tonen dan weer dat een opstelling in struiken niet optimaal is. Heel wat licht komt op de struiken terecht en niet op het naastliggend pad. Door het mistige weer op 28 augustus was ook de stralengang van de wegverlichting van de Parkstraat zichtbaar (zie foto 4914). Hier is goed te zien dat de armaturen langs de weg de primaire lichtbundel mooi naar beneden sturen en dat er geen verblinding kan optreden (dit gebeurt wanneer het licht wordt uitgestraald tussen het horizontaal vlak van de armatuur en 20 naar onder). Deze armaturen kunnen onze goedkeuring wegdragen.
Padverlichting langs het zwembad Verlichting dat op minder positieve reacties kan rekeningen is dan weer te vinden op de kleinere paden in het domein. Op foto 4934 en 4941 (links onderaan) is te zien dat naast de hogere lichtpunten ook gebruik gemaakt wordt van lichtpunten op lage palen om voetpaden te verlichten. Deze armaturen zorgen er echter voor dat niet alleen de voetpaden verlicht worden, maar dat ook heel wat licht verstrooid wordt naar onnuttige doelgebieden. De paaltjes op foto 4934 strooien het ligt naar alle kanten (ook naar het grasplein langs het wandelpad. Daarnaast zorgt het armatuur er ook niet voor dat het licht enkel naar onder wordt gestraald, maar het armatuur laat het licht naar onder, horizontaal en naar boven schijnen. Heel wat uitgestraald licht is dus onnuttig. Bij deze armaturen kan gesproken worden over tresspass (doorbraak), veroorzaken van hemelgloed en pure verspilling. De lage armaturen op foto 4941 hebben dezelfde mankementen. Deze leiden het licht ook niet enkel naar het wandelpad, maar laten het licht stralen naar alle kanten en houden het ook niet naar beneden gericht. Ook hier zogen deze armaturen voor tresspass (doorbraak), hemelgloed en verspilling. Verlichting aan de ingang van het zwembad langs de C. Marichalstraat Als laatste opmerking bekijken we de verlichting aan de ingang van het zwembad langs de C. Marichalstraat. Daar is verlichting voorzien onder de luifel boven de toegangsdeur (zie foto 4967). Deze verlichting is echter bijzonder fel ten opzichte van de openbare verlichting in de omgeving en overstraalt deze dan ook in een wijde omgeving. Daarenboven werkt deze verlichting verblindend voor wie op de toegang van het zwembad afstapt (toch zeker vanaf de fietsparking tussen het gemeentehuis en het zwembad). Hier dient er voor gezorgd te worden dat het licht enkel recht naar beneden straalt en niet ver vanuit de luifel gestraald kan worden. Zo is de ingang van het zwembad goed zichtbaar vanop straat, maar zorgt de verlichting niet voor overlast voor de passanten.