analyse wonen en zorg Het aanbod van 212 en een prognose voor 222 Een inventarisatie van geschikte woningen, de bevolkingsprognose en een berekening van de behoefte aan wonen en zorg voor 222. Dit geeft samen met het rapport (G)oud wonen (woonwensen 5+) en de woonmilieus voor ouderen een beeld wat de veranderingen in de zorg voor het wonen betekent. Groningen, september 213
Inhoudsopgave Analyse Wonen en Zorg Aanleiding 4 Inleiding 4 De analyse 4 Participatie 5 Onderbouwing van de analyse Wonen en Zorg Scheiden van wonen en zorg 5 Ouderen 6 Trends in grote lijnen 7 verstandelijke beperking (VG) 7 psychische aandoening beperking (GGZ) 7 Factsheets van de Stad en de wijken Gebiedsindeling 9 Gemeente Groningen 11 Centrum / Binnenstad 13 Binnenstad-Noord / Oranjebuurt 15 Centrumwijken-West (o.a. Schilderswijk en Kostverloren) 17 Nieuwe wijken-west (o.a. De Held en Gravenburg) 19 Vinkhuizen 21 Paddepoel 23 Selwerd / Concordiabuurt 25 Hoogkerk 27 De Hoogte / Indische buurt / Korrewegbuurt 29 Oosterpark 31 Centrumwijken-Zuid 33 Coendersborg /Helpman 35 Corpus-Noord / De Wijert-Noord 37 Nieuwbouwwijken-Zuid 39 Lewenborg / Oosterhoogebrug 41 Beijum / De Hunze 43 Meerstad 45 (G)oud wonen, een onderzoek naar woonwensen onder 55-plussers in Groningen hode van onderzoek 48 Samenvatting van de uitkomsten 48 Woonmilieus 5 Conclusies 54-2 -
Analyse Wonen en Zorg Aanleiding De stuurgroep Samen Sterk in Stad (voorheen Zorgen voor Morgen) gaf in 212 opdracht tot een nieuwe analyse Zorgen voor Morgen. Deze analyse wordt iedere vier jaar gemaakt om nieuwe ontwikkelingen tijdig te signaleren en daar adequaat op te reageren. De kabinetsplannen om het wonen en zorg voor de lagere zorgzwaartepakketten te extramuraliseren, maakt deze analyse extra noodzakelijk. Door deze kabinetsplannen én de vraag van de Ouderenraad over de woningvoorraad is aanvullend onderzoek gedaan naar de woonwensen van ouderen. Inleiding Het eerste analyserapport Zorgen voor Morgen verscheen negen jaar geleden. In 28 verscheen de update van deze analyse. Nu verschijnt de derde versie van de analyse. In de analyses werden onder andere de toekomstige vraag en het aanbod van woningen voor mensen met een lichte functiebeperking met elkaar geconfronteerd én werden potentiële servicezones beoordeeld. De eerste analyse werd in januari 26 gevolgd door Zorgen voor Morgen 2 met een inventarisatie van alle welzijnsdiensten, die voor ouderen in de stad georganiseerd worden. Deze rapporten markeerden het begin van het beleidsproces Zorgen voor Morgen, met als eerste resultaat een Samenwerkingsovereenkomst Zorgen voor Morgen. Deze overeenkomst werd op 22 oktober 27 getekend door 19 partijen, die werkzaam zijn op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Zo zetten woningcorporaties, zorginstellingen, welzijnsinstellingen, Zorgkantoor en gemeente hun handtekening. Er werd gestart met twee Stips en twee ketenondersteuners om de ouderen te informeren en te ondersteunen én de samenwerking van de organisaties op het gebied van wonen, welzijn en zorg vorm te geven. Het integrale WWZ-beleid van Zorgen voor Morgen is nu ingebed in uitvoeringsprogramma s zoals het Nieuw Lokaal Akkoord (NLA), de WMO (Samen Sterk in Stad) en het Lokaal Gezondheidsbeleid. De samenwerking is de afgelopen jaren uitgebreid naar het gehele sociale domein: op dit moment hebben 3 organisaties de samenwerkingsovereenkomst getekend. Inmiddels kent de stad 14 Stips en zijn vier ketenondernemers werkzaam in de aandacht wijken. De analyse die nu voorligt, staat in het eken van de extramuralisering van de zorg, die sinds de aprilbrief van staatssecretaris Van Rijn definitief wordt ingezet. De analyse gaat in op de demografische ontwikkelingen en de transformatie-opgave. Ook worden de stand van zaken en de ontwikkeling in de aandachtsgebieden binnen de gemeente beschreven. De analyse Voor de analyse is een inventarisatie gemaakt van geschikte woningen en de fysieke zorgplaatsen in de stad. De corporaties hebben hun woningvoorraad op geschiktheid geïnventariseerd. Voor de koop-en vrije huursector beschikt de gemeente over de gegevens van geschikte woningprojecten, gebouwd en verbeterd vanaf ongeveer 2. Vóór 2 zijn van woningen in die sectoren en van individuele woonhuizen geen gegevens bekend. De gemeente heeft voor de stad een bevolkingsprognose gemaakt voor 222 en 232. Deze prognose is ook vertaald naar aantallen voor de wijken. de gegevens van de huidige woningvoorraad, de huidige bevolkingssamenstelling en de prognose zijn de aantallen woningen en zorgplaatsen te berekenen voor 222 en 232. Bureau Companen heeft deze berekeningen uitgevoerd met behulp van de WoonZorgWeter, een instrument dat door Companen is ontwikkeld. Bureau Onderzoek & Statistiek heeft een onderzoek gedaan naar de woonwensen van ouderen. - 3 -
Bij dit woonwensenonderzoek zijn de woonmilieus van ouderen betrokken. Hiervoor werd gebruik gemaakt van het onderzoek Woonmilieus in de stad, match en mismatch op de Groninger woningmarkt. Participatie Bij de totstandkoming van de analyse zijn het Platform Wmo, de Ouderenraad, de Adviesraad voor Gehandicaptenbeleid en het SOOG actief betrokken. Alle raden zijn met twee leden in de werkgroep ouderenhuisvesting vertegenwoordigd. De gemeente (wonen en zorg) begeleidt de werkgroep. Alle stappen, keuzes en beslissingen zijn in overleg met de werkgroep genomen. Onderbouwing van de analyse Wonen en Zorg Scheiden van wonen en zorg Ouderen of mensen met een langdurige ziekte of beperking kunnen niet altijd zelfstandig wonen. Als huisvesting direct onderdeel uitmaakt van de zorg die zij nodig hebben, wordt dat beschreven in een zorgzwaartepakket (zzp). Bij zzp1 is sprake van een lichte vorm van zorg, bij hogere zzp s is sprake van toenemende zorg. Het zorgzwaartepakket bepaalt ook hoeveel uren zorg een cliënt krijgt en het geld dat een verblijfsinstelling krijgt voor de zorg aan een cliënt. Het Rijk zet in op het wonen en zorg. Dit betekent dat de cliënt de woning zelf huurt en zelf de kosten voor de woning betaalt. De AWBZ vergoedt alleen de geïndiceerde functies (de zorg). Deze maatregel wordt gefaseerd ingevoerd. Per 1 januari 213 is het principe van wonen en zorg een feit voor nieuwe cliënten met een lichte zzp (1 en 2). In de toepassing van de WoonZorgWeter is uitgegaan van het Regeerakkoord Rutte II. Intussen is op 24 april 213 een brief van minister Schippers en staatssecretaris Van Rijn naar de Tweede Kamer gestuurd, waarin een aantal aangekondigde maatregelen worden afgezwakt. Omdat de uitkomst van deze brief niet bekend zijn, wordt uitgegaan van het regeerakkoord. Wel worden tussen haakjes de wijzigingen aangegeven zoals deze geformuleerd staan in de aprilbrief. Per 1 januari 213 is de extramuralisering doorgevoerd voor de volgende cliëntgroepen: Zzp vv 1 en zzp vv 2, ouderenzorg Zzp vg 1 en zzp vg 2, verstandelijk gehandicapten Zzp ggz 1 en zzp ggz 2, geestelijke gezondheidszorg Per 214 volgt: Zzp vv 3, ouderenzorg Later volgt: Zzp vg 3, verstandelijk gehandicapten (aprilbrief zegt: 5%) Zzp ggz 3, geestelijke gezondheidszorg (aprilbrief zegt: niet scheiden) Volgens het Regeerakkoord Rutte II wordt rond 216 ook zzp 4 geëxtramuraliseerd. In de toepassing van de WoonZorgWeter is hiervan uitgegaan. (De aprilbrief zegt: zzp 4 ouderenzorg 5% scheiden, zzp vg 4 niet scheiden en zzp ggz 4 niet scheiden) In de praktijk kan dit betekenen dat zorginstellingen kamers of appartementen gaan verhuren en los daarvan aan de cliënt de (extramurale) zorg bieden. Daarnaast - zo is de verwachting blijven mensen die voorheen naar een instelling verhuisden, nu thuis wonen. Of zij gaan in complex wonen waar de zorg aan huis komt. - 4 -
De tabel op pagina s 11 en 12 wordt voor de stad onderscheid gemaakt tussen de verschillende doelgroepen en woonvormen. Ook laat deze tabel de hiervoor beschreven ontwikkelingen van wonen en zorg zien met de daaruit voortvloeiende effecten. Op de pagina s 13 t/m 46 staan de tabellen voor de diverse wijken weergegeven. Ouderen Onderscheiden vormen van wonen & zorg en bronnen & uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de verwachten ontwikkelingen: Intramuraal: zorgplaatsen in een verzorgings- of verpleeghuis; zorg en wonen niet gescheiden; Maatgevend zijn de afgegeven CIZ-indicaties intramurale zorg in de gemeente Groningen per medio 211 De praktijk leert dat niet alle intramurale beschikkingen ook daadwerkelijk gebruikt worden. Zo bedroeg het aantal beschikkingen per medio 211 iets meer dan 22. Het intramurale lokale aanbod ligt op iets meer dan 2. Huidige indicaties naar zzp worden geprojecteerd op de leeftijdsopbouw van 212 en 222. Het relatieve en absolute aandeel intramuraal binnen het totaal van wonen met zorg neemt de komende tien jaar af door de scheiding van wonen en zorg (daarover later meer) Verzorgd wonen: woningen in een complex waar verzorging wordt geboden, wonen en zorg zijn gescheiden; Maatgevend is het landelijk gebruik van de AWBZ-zorg minus het lokale gebruik van intramurale zorg volgens CIZ-beschikking; Aandeel complex gewijs wonen is bepaald aan de hand van het WoON29: in welke mate wordt een beroep gedaan op zorg in aanleuncomplexen en serviceflats? Dat deel wordt toegerekend aan verzorgd wonen. Het relatieve aandeel neemt in de loop der jaren toe door de scheiding wonen en zorg. Er wordt een correctiefactor toegepast in het bepalen van het aantal benodigde woningen omdat veel huishoudens met een zorgvrager uit meerdere personen bestaan. Immers: niet iedere zorgvrager heeft voor zichzelf een woning nodig. Zorg aan huis: individuele woningen waar zorg wordt aangeboden, wonen en zorg zijn gescheiden; Maatgevend is de landelijke consumptie van AWBZ-zorg minus de lokale consumptie van intramurale zorg; Aandeel zorg aan huis wordt bepaald vanuit totaal gebruik van AWBZ-zorg, minus intramurale capaciteit en verzorgd wonen; Ook hier is de correctie van meerpersoons huishoudens toegepast; Benodigde capaciteit neemt toe door de scheiding wonen en zorg. Levensloopgeschikt wonen zorg: woningen die geschikt zijn voor ouderen en minder mobielen, daar wordt geen zorg aangeboden. Hier wonen meestal mensen die geschikt willen wonen en kiezen voor gemak en comfort, dat er (al) sprake is van een hulp-of zorgvraag. Preventief geschikt wonen dus. - 5 -
Uitgangspunt is de mate waarin 65-plussers volgens het WoON29 levensloopgeschikt wonen. Dat aandeel is op is op de populatie van Groningen geprojecteerd en zal de komende tien jaar niet wijzigen. In vorige ramingen is gebruik gemaakt van de verhuiswens van veel ouders om levensloopgeschikt te gaan wonen. In de praktijk gebeurt dit weinig. Enerzijds door de laagconjunctuur (men krijgt het oude huis niet voor de gewenste prijs verkocht), anderzijds maken de geboden diensten en zorg aan huis verhuizen minder noodzakelijk. Er wordt dus vanuit gegaan dat straks relatief net zoveel oudere huishoudens levensloop geschikt wonen als nu het geval is. In vergelijking met eerdere ramingen kan het aantal benodigde levensloopgeschikte woningen dus lager uitvallen. Trends in grote lijnen. Door de vergrijzing neemt de vraag naar alle vormen van wonen met zorg toe. Door het scheiden van wonen en zorg neemt de vraag naar intramurale capaciteit voor verzorging af en naar verpleging toe. De lichte zzp s 1-2 blijven naar verwachting meer dan voorheen thuis wonen. Voor de zzp s 3-4 is naar verwachting sprake van een toenemende behoefte aan wonen met zorg in een complexgewijze setting, waarbij wonen en zorg juridisch (uiteraard) gescheiden zijn. Levensloopgeschikt wonen volgt de vergrijzing en neemt voorlopig dus toe. verstandelijke beperking (vg) De opbouw van de factsheet is vergelijkbaar met de factsheet van ouderen, met dien verstande dat de volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: Inwoners jonger dan 23 jaar komen in 222 nog steeds in aanmerking voor alle zzp s Inwoners van 65 jaar en ouder met een zzp vg 1-2-3-4 blijven intramuraal wonen. Er worden geen nieuwe indicaties afgegeven voor zorg met verblijf. Inwoners van 23 tot en met 64 jaar waarbij voorheen de indicatie zzp vg 1-2 werd afgegeven, wonen in 222 zelfstandig en krijgen ambulante begeleiding (zorg aan huis) De helft van de inwoners van 23 tot en met 64 jaar aan wie tot 215 de indicatie zzp vg 3 wordt afgegeven, woont in 222 in een woning voor verzorgd wonen. De overige geïndiceerden wonen in 222 nog intramuraal. Dit betreft cliënten in alle leeftijdsgroepen die in 212 al een indicatie voor intramurale zorg hadden en jongeren tot 23 jaar met een nieuwe indicatie. Een kwart van de inwoners van 23 tot en met 64 jaar aan wie tot 216 een indicatie zzp vg 4 wordt afgegeven, woont in 222 in een woning voor verzorgd wonen. De overige geïndiceerden wonen in 222 nog intramuraal. Dit betreft cliënten in alle leeftijdsgroepen die in 212 al een indicatie voor intramurale zorg hadden en jongeren tot 23 jaar met een nieuwe indicatie. psychische aandoening of beperking (ggz) De opbouw van de factsheet is vergelijkbaar met die van ouderen, met dien verstande dat de volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: Inwoners jonger dan 23 jaar komen in 222 in aanmerking voor alle zzp s Inwoners van 23 jaar en ouder die voorheen een indicatie zzp ggz 1 of 2 kregen, wonen in 222 zelfstandig en krijgen ambulante begeleiding (zorg aan huis) De helft van de inwoners van 23 jaar en ouder die tot 215 een indicatie voor zzp ggz 3 krijgen, woont in 222 in een woning voor verzorgd wonen. De overige geïndiceerden wonen in 222 nog intramuraal. Dit betreft cliënten in alle leeftijdsgroepen die in 212 al een indicatie voor intramurale zorg hadden en jongeren tot 23 jaar met een nieuwe indicatie. Een kwart van de inwoners van 23 jaar en ouder die tot 216 een indicatie voor zzp ggz 4 krijgen, woont in 222 in een woning voor verzorgd wonen. De overige geïndiceerden wonen in 222 nog - 6 -
intramuraal. Dit betreft cliënten in alle leeftijdsgroepen die in 212 al een indicatie voor intramurale zorg hadden en jongeren tot 23 jaar met een nieuwe indicatie. - 7 -
Factsheets van de analyse voor de Stad en de wijken Gebiedsindeling In de gemeente Groningen worden 17 gebieden onderscheiden. Per gebied is een factsheet opgemaakt. Het onderstaande kaartje geeft het geografische overzicht. Toelichting op de kolommen in de factsheets In de volgende factsheets van de stad en de wijken staan veel gegevens vermeld. Om De factsheets goed te begrijpen en te interpreteren is de onderstaande uitleg van belang: Onderscheid tussen de hiervoor beschreven vormen van wonen en zorg, met een nader onderscheid van intramuraal naar zzp Vraag 212: wat is normatief de actuele vraag naar wonen met zorg; Vraag 222: wat is, gegeven de bevolkingsprognose, de vraag in 222, als wordt uitgegaan van GEEN scheiding wonen en zorg; Vraag 222, scheiden zzp 1-2: wat is de vraag in 222 als wordt uitgegaan van zzp 1-2; 1% van de extramuralisering vloeit naar zorg aan huis; Vraag 222, scheiden zzp 1-2-3: wat is de vraag in 222 als wordt uitgegaan van zzp 1-2-3; van zzp 3 vloeit 5% naar zorg aan huis en 5% naar verzorgd wonen; Vraag 222, scheiden zzp 1-2-3-4: wat is de vraag in 222 als wordt uitgegaan van scheiden van zzp 1-2-3-4; van zzp 4 vloeit 1% naar verzorgd wonen. Aanbod per 1-1-213: wat is het actuele aanbod per woonvorm per 1 januari 213 Frictie: wat is het verschil tussen de vraag in 222 volgens het meest extreme scheidingsscenario (zzp 1-2-3-4) en het actuele aanbod van dit moment. - 8 -
- 9 -
Gemeente Groningen Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 25 Bevolking 2 15 1 5 212 222 232 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De stad groeit naar ruim 212. inwoners in 232. Het aantal ouderen van 65 tot 75 groeit van 11.5 in 212 naar 16.4 in 222 en 17.2 in 232. In 2 jaar een groei van 5.7 ouderen. De 75- plussers groeien van 1.5 in 212 naar 11.1 in 222 en 14.5 in 232. In 2 jaar een groei van 4.. De groei van de 75-plussers is dus lager dan de groep 65 tot 75. Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 1,6% 1,5% 1,6% 75 84 3,8% 4,% 5,2% 65 74 6,% 8,1% 8,1% 2 64 69,2% 67,5% 66,2% 19 19,4% 19,% 18,9% In 222 bestaat 13,5% van de bevolking uit 65-plussers, in 232 is dat 15%. Het aantal ouderen is lager dan het landelijk gemiddelde omdat Groningen veel studenten heeft. 212 222 222 222 222 Volgens CIZ211 uitgangspunten (tussen haakjes, volgens normatieve landelijke scheiden w- scheiden scheiden scheiden verdeling) z van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Ouderen Zorgplaatsen ZZP VV 1 en 2 28 (275) 295 (29) ZZP VV 3 25 (18) 215 (19) 215 (19) ZZP VV 4 245 (24) 255 (25) 255 (25) 255 (25) ZZP VV 5 en 7 56 (495) 59 (52) 59 (52) 59 (52) 59 (52) ZZP VV 6, 8 en 9 385 (32) 45 (335) 45 (335) 45 (335) 45 (335) zorgplaatsen Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) - 1 - Aanbod per 1/1/213 1.1 plaatsen verzorgingshuis 935 plaatsen Verpleeghuis 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 1.675 (1.51) 1.76 (1.585) 1.465 (1.295) 1.25 (1.15) 995 (855) 1.945 plaatsen - 95 885 (97) 97 (1.55) 97 (1.55) 1.75 (1.15) 1.32 (1.385) 1.85 (1.17) 1.2 (1.285) 1.48 (1.56) 1.585 (1.65) 1.585 (1.65) 1.615 huur 1.51 11.98 huur 9.79-295 -2.615
Gemeente Groningen: Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 35 3 25 2 15 1 5 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs Normatie f Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 52 (89) wonen 212 222 222 222 222 van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 46 (82) 385 (725) 33 (695) 8 (95) 135 (125) 8 (11) 8 (11) 8 (11) lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 35 (225) 3 (24) Extramuraal 32 (3) 315 (315) GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 46 (39) 395 (33) 265 (245) 245 (23) wonen 13 (8) 15 ) 1 (8) 1 (8) 1 (8) Bron Companen 213 Aanbod per 1/1/213 41-8 9 36-115 3 +12 De berekeningen van Companen geven aan dat kwantitatief er voldoende geschikte woningen zijn voor ouderen. De intramurale zorgplaatsen zijn er in ruime mate, voor cliënten met de lagere zorgzwaartepakketten zal extramuraal wonen daar voor in de plaats komen. Het extramuraal wonen voor cliënten in de GGZ geeft wel een tekort. Deze woningen behoeven geen aangepast programma van eisen te hebben, ze moeten wel zorgvuldig in de wijk ingepast worden. - 11 -
Centrum / Binnenstad Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 16 Bevolking 14 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De bevolking in de binnenstad groeit de komende jaren gering, het aantal ouderen neemt de komende jaren wel toe maar ligt dan nog ver onder het gemiddelde van de stad. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,7%,6%,7% 75 84 1,6% 2,% 3,3% 65 74 3,3% 5,1% 5,% 2 64 83,6% 81,2% 79,4% 19 1,7% 11,1% 11,6% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 scheiden w- z scheiden van ZZP 1-2 scheiden van ZZP 1-3 scheiden van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 9 9 ZZP VV 3 6 6 6 ZZP VV 4 8 8 8 8 7 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 16 17 17 17 17 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 1 11 11 11 11 verpleeghuis zorgplaatsen 49 51 42 36 28 7 plaatsen - 42 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 26 31 31 34 41 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 33 39 47 5 5 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 177 258 258 258 258-12 - 2 huur 2 + 21 557 huur 429-249
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs Normatie f Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 37 wonen 212 222 222 222 222 van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 32 26 22 7 11 7 7 7 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 2 21 Extramuraal 2 21 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 34 29 19 18 wonen 1 11 7 7 7 Bron Companen 213 Aanbod per 1/1/213 + 22 92-74 De binnenstad neemt een aparte plaats in ten opzichte van de rest van de wijken door de centrumfunctie. De binnenstad kent twee verzorgingshuizen: het Pelsterhof en Rikkers-Lubbers in de sector verpleging en verzorging. Stichting Huis heeft op diverse plekken opvang voor verslavingszorg. De woningvoorraad ziet er goed uit. Het kleine tekort van het verzorgd wonen, zal waarschijnlijk opgelost kunnen worden door de verzorgingshuizen voor een deel om te bouwen naar deze categorie. - 13 -
Binnenstad-Noord / Oranjebuurt Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 14 Bevolking 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 In deze wijk wonen nu weinig ouderen. De komende jaren groeit deze groep sterk ten opzichte van het huidige aantal. De groep ouderen van 65 tot 75 groeit van 425 naar 825 in 232, bijna een verdubbeling. Het aantal 75-plussers groeit iets minder snel. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 1,1%,8% 1,% 75 84 2,% 2,2% 3,8% 65 74 3,7% 6,5% 6,5% 2 64 77,9% 74,9% 73,3% 19 15,3% 15,6% 15,5% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 scheiden w- z scheiden van ZZP 1-2 scheiden van ZZP 1-3 scheiden van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 12 11 ZZP VV 3 8 7 7 ZZP VV 4 1 1 1 1 79 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 21 2 2 2 2 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 13 13 13 13 13 verpleeghuis zorgplaatsen 64 6 49 42 32 79 plaatsen - 47 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 32 35 35 39 47 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 4 44 54 58 58 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 21 325 325 325 325 13 huur 13-56 624 huur 374-2.41-14 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 33 29 24 2 wonen 6 9 11 +9 6 6 6 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 18 2 Extramuraal 18 2 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 29 25 17 16 +16 wonen 8 1 6 6 6 Bron Companen 213 De woningvoorraad is voor ouderen goed en voor de gehandicaptenzorg en de GGZ zijn er kleine tekorten. Het verzorgingshuis Ebbingepoort in deze wijk bevat vooral zorgplaatsen in de ZZP 1 t/m 4 die vrijwel geheel omgezet moet worden naar extramuraal wonen. - 15 -
Centrumwijken-West (o.a. Schilderswijk / Kostverloren) Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 12 Bevolking 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De wijk groeit flink de komende jaren. De groei van het aantal ouderen maakt daar deel van uit. Het aantal ouderen ligt nog ruim onder het stedelijk gemiddelde. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,1%,2%,4% 75 84 1,1% 1,7% 3,% 65 74 4,% 5,7% 7,1% 2 64 59,9% 6,8% 6,2% 19 34,9% 31,5% 29,3% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 scheiden w- z scheiden van ZZP 1-2 scheiden van ZZP 1-3 scheiden van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 11 13 ZZP VV 3 7 9 9 ZZP VV 4 9 11 11 11 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 19 24 24 24 24 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 12 15 15 15 15 verpleeghuis zorgplaatsen 58 72 59 5 39 plaatsen + 39 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 32 42 42 46 56 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 39 52 64 68 68 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 291 436 436 436 436 1 huur 1 + 46 582 huur 42-78 - 16 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 14 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 37 36 3 25 wonen 7 12 +25 7 7 7 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 21 25 Extramuraal 2 24 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 33 31 21 2 33-13 wonen 1 12 8 8 8 Bron Companen 213 Fysiek Het aantal geschikte woningen in de categorie verzorgd wonen is te laag. Het aantal nultredenwoningen is ruim voldoende. In de wijk zijn geen intramurale plaatsen. - 17 -
Nieuwe wijken-west (De Held en Gravenburg) Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 12 Bevolking 1 8 6 4 2 212 222 232 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De bevolking in de nieuwe wijken west groeit de komende jaren. In deze nieuwe wijk neemt het aantal ouderen van 65 tot 75 flink toe in 232. Het aantal gaat van 3 in 212 naar 56 in 222 en 79 in 232. Het aantal 75-plussers gaat van 1 in 212 naar 19 in 222 en 37 in 232. Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,1%,2%,4% 75 84 1,1% 1,7% 3,% 65 74 4,% 5,7% 7,1% 2 64 59,9% 6,8% 6,2% 19 34,9% 31,5% 29,3% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 scheiden w- z scheiden van ZZP 1-2 scheiden van ZZP 1-3 scheiden van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 2 5 ZZP VV 3 2 3 3 ZZP VV 4 2 4 4 4 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 4 9 9 9 9 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 3 5 5 5 5 verpleeghuis zorgplaatsen 13 26 21 18 14 plaatsen + 14 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 9 18 18 2 23 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 12 23 27 29 29 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 121 226 226 226 226 11 huur 88-87 4 huur 4 +251-18 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 6 5 4 3 2 1 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 2 22 19 17 wonen 4 6 +17 Extramuraal thuis wonen 4 4 4 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 12 16 Extramuraal 12 15 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 15 16 11 1 +1 wonen 5 6 Extramuraal thuis wonen 4 4 4 Bron Companen 213 In deze nieuwbouwwijk is de woningvoorraad niet geschikt voor ouderen. De woningen in de categorie verzorgd wonen staan dicht bij het woonzorgcomplex De Veldspaat in Vinkhuizen die eventueel zorg kan verlenen. Er zijn geen intramurale complexen in deze wijk. - 19 -
Vinkhuizen Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 14 Bevolking 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 Vinkhuizen is een wijk met veel ouderen, ruim meer dan het gemiddelde van de stad. Het aantal ouderen groeit bijna niet in deze wijk, blijft stabiel. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 2,5% 2,9% 2,8% 75 84 7,8% 6,% 7,% 65 74 9,4% 9,4% 9,4% 2 64 58,9% 62,6% 62,1% 19 21,4% 19,1% 18,7% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 scheiden w- z scheiden van ZZP 1-2 scheiden van ZZP 1-3 scheiden van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 3 33 ZZP VV 3 2 22 22 ZZP VV 4 26 29 29 29 1 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 54 6 6 6 6 56 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 35 38 38 38 38 verpleeghuis zorgplaatsen 165 183 149 127 98 156 plaatsen - 58 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 91 94 94 15 131 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 11 116 145 156 156 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 579 586 586 586 586-2 - 159 huur 159-28 1.626 huur 1.626-884
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 35 3 25 2 15 1 5 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 29 28 23 2 wonen 5 8 59-39 5 5 5 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 18 2 Extramuraal 17 19 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 26 24 16 15 +15 wonen 8 9 6 6 6 Bron Companen 213 De woningvoorraad voor ouderen is in orde. Er zijn drie intramurale voorzieningen in de wijk, De Veldspaat, Platina zorgcentrum en de Diamant. Een deel van de intramurale plaatsen zal worden geëxtramuraliseerd vanwege het opheffen van ZZP 1 t/m 4. Verder zijn er vestigingen van NOVO en Ilmarinen voor de zorg aan verstandelijk gehandicapten en ggz-cliënten. - 21 -
Paddepoel Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 14 Bevolking 12 1 8 6 4 2 212 222 232 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 In Paddepoel wonen nu al veel ouderen. In 222 is 25% van de totale bevolking ouder dan 65 jaar. Het aantal ouderen van 65 tot 75 groeit van 1. in 212 naar 1.55 in 222 tot 1.65 in 232. De 75-plussers groeien van 1.15 in 212 naar 1375 in 222 tot 1.6 in 232. Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 4,% 2,8% 3,1% 75 84 9,1% 9,% 9,7% 65 74 11,3% 13,2% 13,2% 2 64 57,7% 57,1% 55,% 19 17,9% 17,9% 19,% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 34 36 ZZP VV 3 22 24 24 ZZP VV 4 29 31 31 31 127 plaatsen verzorgingshui s ZZP VV 5 en 7 61 65 65 65 65 19 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 39 42 42 42 42 verpleeghuis zorgplaatsen 185 199 162 138 17 317 plaatsen - 21 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 95 111 111 123 151 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 116 136 168 179 179 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 568 794 794 794 794 171 huur 161-2 1.382 huur 1.218-49 - 22 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 35 3 25 2 15 1 5 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 22 25 22 19 wonen 4 7 87-68 4 4 4 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 14 19 Extramuraal 14 18 41 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 22 23 15 14 +14 wonen 8 9 6 6 6 Bron Companen 213 De woningvoorraad van Paddepoel is goed voor ouderen en mensen met een fysieke beperking. Voor extramurale cliënten uit de GGZ is er een klein tekort. Paddepoel heeft veel intramurale plaatsen in de verpleging en verzorging. Bernlef is een verzorgingshuis en Blauwborgje is een verpleeghuis. Een deel van de intramurale plaatsen zal worden geëxtramuraliseerd vanwege het opheffen van ZZP 1 t/m 4. Verder hebben NOVO, De Noorderbrug en Focus voorzieningen voor gehandicapten in de wijk. - 23 -
Selwerd / Concordiabuurt Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1 9 8 7 85 e.o. 6 75 84 5 65 74 4 2 64 3 19 2 1 212 222 232 Bevolking Selwerd heeft een geheel ander beeld dan de rest van de wijken. In Selwerd daalt het aantal 75-plussers van 74 in 212 naar 59 in 222 om weer te stijgen in 232 naar 68. De ouderen van 65 tot 75 nemen wel toe, van 49 in 212 naar 56 in 222 en in 232 is de schatting 68. Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 3,% 2,3% 2,% 75 84 6,3% 4,6% 5,8% 65 74 6,1% 6,6% 6,8% 2 64 66,5% 66,1% 64,5% 19 18,% 2,5% 21,% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 22 18 ZZP VV 3 14 12 12 ZZP VV 4 19 15 15 15 11 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 39 32 32 32 32 22 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 25 21 21 21 21 verpleeghuis zorgplaatsen 12 98 8 68 53 132 plaatsen - 79 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 6 5 5 56 69 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 73 61 77 83 83 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 353 331 331 331 331 252 huur 252-183 428 huur 391-14 - 24 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 16 14 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 21 19 16 14 wonen 3 6 +14 3 3 3 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 13 14 Extramuraal 12 13 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 2 16 11 1 +1 wonen 5 6 4 4 4 Bron Companen 213 De woningvoorraad in Selwerd is goed. Huize Patrimonium is een grote intramurale aanbieder in de verpleging en de verzorging. Het aanbod in de verzorgshuisplaatsen is groot. Woningstichting Patrimonium en zorgaanbieder ZINN maken op dit moment plannen voor een geheel nieuwe invulling op dezelfde locatie. De plannen gaan uit van de nieuwe situatie waarin de zorgzwaartepakketten 1 t/m 4 geëxtramuraliseerd worden. - 25 -
Hoogkerk Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 12 Bevolking 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 Hoogkerk vergrijst de komende jaren verder. Het aantal ouderen tussen de 65 en 75 blijft nog redelijk stabiel, in 2 jaar komen er 125 bij. De 75-plussers groeien van 54 in 212 naar 67 in 222 tot 8 in 232. Een groei van 26 in 2 jaar. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 1,2% 1,6% 2,1% 75 84 4,4% 6,1% 7,2% 65 74 9,8% 11,8% 12,3% 2 64 58,5% 56,5% 56,2% 19 26,1% 24,% 22,3% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 14 17 ZZP VV 3 9 11 11 ZZP VV 4 12 15 15 15 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 26 31 31 31 31 12 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 16 2 2 2 2 verpleeghuis zorgplaatsen 78 95 78 66 51 12 plaatsen + 39 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 47 56 56 62 75 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 58 69 84 9 9 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 463 526 526 526 526 78 huur 78-3 443 huur 419 +173-26 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 18 16 14 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 25 19 16 14 wonen 3 5 27-13 3 3 3 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 15 14 Extramuraal 15 13 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 21 16 1 1 +1 wonen 5 6 4 4 4 Bron Companen 213 De woningvoorraad voor de categorie verzorgd wonen is aan de krappe kant. Voor de nultredenwoningen is er een groot tekort in Hoogkerk. Het werkelijke aantal nultredenwoningen in de particuliere woningen zal waarschijnlijk hoger zijn maar ondanks die aanname is er een tekort. In de intramurale zorg is er in De Gabriel plaats voor 12 verpleeghuisplaatsen. NOVO heeft een woonvoorziening in de wijk voor cliënten met een verstandelijke beperking. - 27 -
De Hoogte / Indische buurt / Korrewegbuurt Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 25 Bevolking 2 15 1 5 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 Het percentage ouderen ligt ver onder het stedelijke gemiddelde in deze wijk. Het aantal ouderen groeit wel in de komende jaren maar blijft laag. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,9%,8%,8% 75 84 1,9% 2,2% 2,5% 65 74 3,% 4,3% 3,7% 2 64 77,6% 75,1% 75,% 19 16,6% 17,6% 18,1% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 14 16 ZZP VV 3 9 11 11 ZZP VV 4 12 14 14 14 72 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 26 29 29 29 29 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 16 19 19 19 19 verpleeghuis zorgplaatsen 78 89 73 62 48 72 plaatsen - 24 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 4 5 5 55 67 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 5 61 76 81 81 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 312 452 452 452 452 88 huur 88-21 1.38 huur 1.141-847 - 28 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 16 14 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 48 45 37 31 wonen 9 15 53-22 9 9 9 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 27 31 Extramuraal 27 3 19 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 43 38 25 24 +24 wonen 13 14 1 1 1 Bron Companen 213 De woningvoorraad is in orde. Het verzorgingshuis Hamrikheem is de enige intramurale voorziening in de wijk in de verpleging en verzorging. De zorgzwaartepakketten voor verzorgingshuizen vervallen de komende jaren grotendeels. De Noorderbrug heeft een woonvoorziening in de lichamelijke gehandicaptenzorg. - 29 -
Oosterpark Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 14 Bevolking 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De Oosterpark heeft een percentage ouderen wat onder het gemiddelde van het stedelijke ligt. Het aantal ouderen groeit voor de groep 65 tot 75 in 222 flink. Het aantal 75- plussers daalt heel licht in 222 en groeit weer naar 232. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 1,4% 1,1% 1,2% 75 84 3,3% 2,9% 4,5% 65 74 4,4% 6,6% 6,9% 2 64 75,6% 72,% 7,2% 19 15,4% 17,4% 17,2% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 15 15 ZZP VV 3 1 1 1 ZZP VV 4 13 13 13 13 56 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 27 26 26 26 26 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 17 17 17 17 17 verpleeghuis zorgplaatsen 83 8 65 56 43 56 plaatsen - 13 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 43 44 44 49 6 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 53 55 68 73 73 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 299 42 42 42 42 83 huur 62-23 1.181 huur 979-76 - 3 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 14 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 31 28 24 2 wonen 5 9 2 5 5 5 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 18 2 Extramuraal 18 19 22 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 29 24 16 15 32-17 wonen 8 9 6 6 6 Bron Companen 213 De woningvoorraad is goed in orde in de wijk. Naast het Oosterparkheem worden nog woningen geschikt voor ouderen toegevoegd. Het verzorgingshuis Oosterparkheem is de enige intramurale voorziening in de wijk in de verpleging en verzorging. De zorgzwaartepakketten voor verzorgingshuizen vervallen de komende jaren grotendeels. Verder zijn er geen intramurale voorzieningen in de andere categorieën in de wijk. - 31 -
Centrumwijken-Zuid Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 18 Bevolking 16 14 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De bevolking bestaat onder het stedelijk gemiddelde uit ouderen. Opvallend is de sterke groei van de groep 65 tot 75 naar 222 waarna hij naar 232 weer gelijk blijft. Bij de 75-plussers is dat omgekeerd, een lichte groei naar 222 en een sterke groei naar 232. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,8% 1,% 1,2% 75 84 2,8% 3,3% 4,5% 65 74 4,7% 6,9% 6,3% 2 64 77,6% 74,9% 73,3% 19 14,% 13,9% 14,8% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 13 17 ZZP VV 3 9 11 11 ZZP VV 4 11 15 15 15 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 24 31 31 31 31 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 15 2 2 2 2 verpleeghuis zorgplaatsen 72 95 77 66 51 plaatsen +-51 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 41 55 55 61 74 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 5 68 83 89 89 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 379 542 542 542 542 195 huur 157-121 692 huur 345-61 - 32 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 18 16 14 12 1 8 6 4 2 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 39 34 28 24 wonen 7 11 +24 7 7 7 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 22 23 Extramuraal 22 23 17 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 36 31 2 19 48-29 wonen 1 11 8 8 8 Bron Companen 213 De woningvoorraad is in orde in deze wijk. In de gehandicaptenzorg is er een klein tekort aan woningen. Het verzorgingshuis Talma is gesloten. Daardoor ontstaat er een tekort van 5 intramurale plaatsen. Verder zijn er diverse kleine woonvoorzieningen in de gehandicaptenzorg en de GGZ in de wijk. - 33 -
Coendersborg / Helpman Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 14 Bevolking 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De bevolking is bovengemiddeld oud ten opzichte van het stedelijk gemiddelde. Het aantal ouderen groeit de komende jaren door met 1,5 tot 2% per 1 jaar. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 2,4% 2,2% 2,2% 75 84 5,6% 5,3% 6,8% 65 74 7,6% 1,% 1,2% 2 64 66,1% 64,6% 63,2% 19 18,4% 18,% 17,6% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 26 24 ZZP VV 3 17 16 16 ZZP VV 4 22 21 21 21 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 46 44 44 44 44 113 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 3 28 28 28 28 verpleeghuis zorgplaatsen 141 133 19 93 72 113 plaatsen - 41 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 74 72 72 8 99 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 9 89 11 118 118 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 52 586 586 586 586 huur +99 347 huur 158 +357-34 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 25 2 15 1 5 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 3 25 21 18 wonen 4 7 54-36 4 4 4 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 18 17 Extramuraal 18 17 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 27 22 15 14 46-32 wonen 7 8 5 5 5 Bron Companen 213 De woningvoorraad in deze wijk is niet op peil. In alle categorieën is er een tekort. In deze wijk met hoofdzakelijk particuliere woningen niet verwonderlijk. Waarschijnlijk zal het aantal geschikte woningen van particulieren hoger zijn dan in de tabellen vermeld staat. Zorgaanbieder ZINN die haar huidige verpleeghuis aan het vernieuwen is voegt daar de categorie verzorgd wonen binnenkort aan toe. Het bouwen van sociale huurwoningen in de categorie verzorgd wonen door corporaties heeft dan geen zin meer omdat de meeste inkomens in deze wijk te hoog zijn voor de sociale huur. ZINN vernieuwt het verpleeghuis voor de intramurale verpleeghuisplaatsen. Verder zijn er in de wijk diverse woonlocaties van Lentis en NOVO voor ggz-cliënten en verstandelijk gehandicapten. - 35 -
Corpus-Noord / De Wijert-Noord Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 14 Bevolking 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De wijk wonen veel ouderen. Opvallend is de grote afname van 75-plussers, van 143 in 212 naar 1.15 in 222, in 232 groeit het aantal weer naar 1.28. De ouderen van 65 tot 75 groeit nog naar 222 maar blijft daarna stabiel. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 4,5% 3,5% 3,1% 75 84 6,9% 5,8% 6,9% 65 74 6,8% 8,1% 8,1% 2 64 66,2% 65,1% 64,8% 19 15,6% 17,5% 17,3% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 47 37 ZZP VV 3 31 24 24 ZZP VV 4 4 32 32 32 221 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 84 67 67 67 67 132 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 54 43 43 43 43 verpleeghuis zorgplaatsen 256 23 166 141 19 353 plaatsen - 244 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 12 99 99 111 14 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 147 122 155 167 167 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 529 521 521 521 521 76 huur 62 +64 92 huur 77-214 - 36 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 35 3 25 2 15 1 5 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 33 28 23 2 wonen 5 8 4-2 5 5 5 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 2 19 Extramuraal 2 19 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 32 25 16 15 +15 wonen 8 9 6 6 6 Bron Companen 213 De woningvoorraad is voor wat de nultredenwoningen goed, voor de categorie verzorgd wonen is echter een tekort van 6 woningen. In de wijk staan twee intramurale verzorgingshuizen. Het Menno Lutterhuis en het Heymanscentrum. Het Menno Lutterhuis wordt gesloten zodra Coendershof in de wijk Helpman gereed (214) is. De cliënten verhuizen dan daarheen. In het Heymanscentrum zijn zowel verzorgings- als verpleeghuisplaatsen. Verder heeft NOVO nog woonvoorzieningen voor verstandelijk gehandicapten. - 37 -
Nieuwbouwwijken-Zuid Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1 9 8 7 85 e.o. 6 75 84 5 65 74 4 2 64 3 19 2 1 212 222 232 Bevolking In deze wijk wonen de meeste ouderen van de stad. In 212 was 23,2% al ouder dan 65 jaar. Dat groeit in 222 naar 26,6% en in 232 naar 3%(29,7%). Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o. 4,3% 4,5% 4,7% 75 84 8,4% 8,8% 1,9% 65 74 1,6% 13,3% 14,1% 2 64 54,6% 52,1% 5,5% 19 22,2% 21,3% 19,8% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 35 35 ZZP VV 3 23 23 23 ZZP VV 4 3 31 31 31 86 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 62 64 64 64 64 22 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 4 41 41 41 41 verpleeghuis zorgplaatsen 189 194 158 135 14 288 plaatsen - 184 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 95 98 98 11 137 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 116 121 152 163 163 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 51 568 568 568 568-38 - huur + 137 593 huur 444 +138
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 35 3 25 2 15 1 5 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 22 18 16 14 wonen 3 4 9 +5 3 3 3 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 14 14 Extramuraal 14 13 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 21 16 11 1 8 +2 wonen 5 6 4 4 4 Bron Copanen 213 Ondanks de vele ouderen is de woningvoorraad daar niet op afgestemd. Waarschijnlijk zal het aantal geschikte woningen van particuliere eigenaren die hier veel wonen hoger zijn dan in de tabellen vermeld staat. Het toevoegen van sociale huurwoningen in de categorie verzorgd wonen door corporaties heeft beperkt zin omdat de inkomens in deze wijk te hoog zijn voor de sociale huur. In de wijk staat een grote intramurale instelling Maartenshof met verzorgings- en verpleeghuisplaatsen. Verder staat in de wijk de Zuiderflat met verpleeghuisplaatsen. Verder zijn er diverse andere woonvoorzieningen in de wijk in verschillende categorieën. - 39 -
Lewenborg / Oosterhoogebrug Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 18 Bevolking 16 14 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 Een wijk met steeds meer ouderen. De groep ouderen van 65 tot 75 nemen snel toe, met 5 van 212 tot 222. De groep 75-plussers groeit wel maar is veel geringer dan de groep 65 tot 75. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,7% 1,% 1,4% 75 84 2,6% 4,% 5,8% 65 74 8,% 11,9% 11,8% 2 64 64,% 6,% 58,7% 19 24,7% 23,1% 22,4% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 15 2 ZZP VV 3 1 13 13 ZZP VV 4 13 17 17 17 58 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 27 36 36 36 36 23 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 17 23 23 23 23 verpleeghuis zorgplaatsen 82 19 89 76 59 81 plaatsen -22 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 51 69 69 76 91 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 64 87 14 111 111 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 558 779 779 779 779 189 huur 189-98 57 huur 477 +383-4 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 25 2 15 1 5 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 42 33 28 25 wonen 5 9 37-12 5 5 5 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 25 24 Extramuraal 25 23 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 36 28 18 17 +17 wonen 9 1 7 7 7 Bron Companen 213 De woningvoorraad is in Lewenborg voor de categorie verzorgd wonen goed. Het aantal nultredenwoningen is echter te gering. In Oosterhoogebrug zijn vrijwel geen woningen voor ouderen. Steelande heeft vergevorderde plannen voor een woonzorgcentrum in die wijk die door de crises vertraagd zijn in de uitvoering. Verzorgingshuis Mercator is de intramurale voorziening in de wijk voor verpleging en verzorging. De zorgzwaartepakketten in dit verzorgingshuis worden geëxtramuraliseerd. - 41 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 25 2 15 1 5 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 42 33 28 25 wonen 5 9 37-12 5 5 5 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 25 24 Extramuraal 25 23 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 36 28 18 17 +17 wonen 9 1 7 7 7 Bron Companen 213-42 -
Beijum / De Hunze / Koningslaagte Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 18 Bevolking 16 14 12 1 8 6 4 2 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De bevolking in de wijk wordt ouder, vooral de groep van 65 tot 75 jaar die van 63 in 212 naar 1.32 in 222 groeit. Meer dan een verdubbeling. De 75-plussers zijn er veel minder aantal, maar groeien ook flink. Daar ligt de piek in de jaren van 222 naar 232, van 39 naar 78. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,3%,3%,6% 75 84 1,1% 2,1% 4,4% 65 74 3,8% 8,5% 9,% 2 64 67,5% 63,6% 62,% 19 27,4% 25,4% 24,1% 212 222 222 222 222 scheiden van ZZP 1-2 scheiden van ZZP 1-3 scheiden van ZZP 1-4 Ouderen Zorgplaatsen ZZP VV 1 en 2 6 1 ZZP VV 3 4 7 7 ZZP VV 4 5 9 9 9 Aanbod per 1/1/213 8 plaatsen verzorgingshuis 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 5 en 7 11 18 18 18 18 21 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 7 12 12 12 12 verpleeghuis zorgplaatsen 34 55 45 38 3 218 plaatsen - 188 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 22 39 39 42 5 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 28 5 59 62 62 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 282 563 563 563 563 82 huur 82-32 675 huur 645-5 - 43 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 12 1 8 6 4 2 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 212 222 222 222 222 van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 46 35 3 26 26 wonen 6 1 6 6 6 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 27 25 17 +8 Extramuraal 26 24 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 37 28 19 17 1-83 wonen 9 1 29 +19 7 7 7 Bron Companen 213 De woningvoorraad is in orde. Het verzorgings- en verpleeghuis Innersdijk wordt geheel vernieuwd. Alle cliënten zijn tijdelijk in de gemeente Ten Boer ondergebracht. Innersdijk heeft een stedelijke en regionale functie. - 44 -
Meerstad Bevolkingsontwikkeling absoluut 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 4 Bevolking 35 3 25 2 15 1 5 85 e.o. 75 84 65 74 2 64 19 De wijk Meerstad komt door de crises nog niet van de grond en bevat de dorpen Engelbert en Middelbert naast de woningen die al in Meerstad gebouwd zijn. 212 222 232 Bevolkingsontwikkeling procentueel 212-232 (Bron: Gemeente Groningen) 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % 212 222 232 85 e.o.,8% 1,2%,6% 75 84 3,6% 3,3% 3,2% 65 74 8,1% 1,5% 7,5% 2 64 62,2% 61,9% 64,1% 19 25,3% 23,1% 24,7% Ouderen Zorgplaatsen 212 222 222 222 222 ZZP 1-2 ZZP 1-3 ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 222 scheiden ZZP 1 t/m 4 ZZP VV 1 en 2 1 2 ZZP VV 3 1 1 1 ZZP VV 4 1 2 2 2 plaatsen verzorgingshuis ZZP VV 5 en 7 3 4 4 4 4 plaatsen ZZP VV 6, 8 en 9 2 2 2 2 2 verpleeghuis zorgplaatsen 8 11 9 8 6 plaatsen - 6 Woningen Verzorgd wonen (complexgewijs met zorg) 5 7 7 7 9 Zorg aan huis (thuis wonen met zorg) 6 8 1 11 11 Levensloopgeschikt wonen ( zorg) 45 63 63 63 63 huur +9 87 huur 14-13 - 45 -
Behoefte aan wonen met zorg onder ouderen in 222 (volgens vier scenario s) 25 2 15 1 5 ZZP 1 en 2 ZZP 3 ZZP 4 ZZP 5 en 7 (PG) ZZP 6, 8, 9 1 (SOM) zorg aan huis individueel verzorgd wonen complexgewijs 212 222 scheiden 222 scheiden ZZP 1 2 222 scheiden ZZP 1 3 222 scheiden ZZP 1 4 212 222 222 222 222 Normatie f van ZZP 1-2 van ZZP 1-3 van ZZP 1-4 Aanbod per 1/1/213 Gehandicaptenzorg verstandelijke beperking zorgplaatsen 3 3 3 3 wonen 1 1 +3 1 1 1 lichamelijke beperking Intramuraal ZZP LG 2 2 Extramuraal 2 2 GGZ psychische aandoening zorgplaatsen 3 3 2 2 +2 wonen 1 1 1 1 1 Bron Companen 213 Fysiek Door de kleine omvang nu is er vrijwel geen tekort in woningen en zorg. In de plannen voor Meerstad is rekening gehouden met wonen en zorg voor de toekomst. - 46 -
(G)oud wonen, een onderzoek naar woonwensen onder 55-plussers hode van onderzoek We hebben de mensen van het Stadspanel gevraagd een digitale vragenlijst in te vullen over hun huidige woonsituatie, woonwensen voor de toekomst en in hoeverre zij hulp van familie en vrienden nodig hebben en kunnen geven. Het Stadspanel is een groep inwoners van de gemeente Groningen die haar mening geeft over allerlei actuele onderwerpen in de gemeente. Iedere inwoner van de gemeente Groningen kan meedoen met het Stadspanel. Van de leden van het Stadspanel hebben 3.664 mensen de vragenlijst ingevuld. Hiervan waren 1.378 personen ouder dan 54 jaar. Dit betekent dat 38% van de respondenten ouder is dan 54 jaar, logischerwijs is dan 62% jonger dan 55 jaar. We gebruiken in dit onderzoeksrapport hoofdzakelijk de antwoorden van de mensen ouder dan 54 jaar. We hebben de leeftijdsverdeling van onze respondenten van ouder dan 54 jaar vergeleken met de gegevens uit de Gemeentelijke Basisadministratie (het bevolkingsregister). De percentuele verdeling van de respondenten en de 55-plussers in de stad is als volgt: Verdeling respondentenen GBA naar leeftijdsgroepen respondenten GBA 55-64 59% 47% 65-74 33% 29% >74 8% 25% Dit betekent dat onder onze respondenten de groep jongere ouderen van 55 tot 65 jaar is oververtegenwoordigd ten opzichte van de totale bevolking van de stad Groningen. De groep van 65 tot 75 jaar is procentueel gezien bijna net zo groot als in de totale bevolking. De respondenten ouder 75 jaar zijn duidelijk ondervertegenwoordigd. Hiervoor zijn meerdere oorzaken aan te wijzen. Zo zullen, voor hen die al in een verzorgingstehuis wonen, woonwensen minder vaak actueel zijn. Ook zijn er in deze groep meer mensen die iets minder vertrouwd zijn met het gebruik van de computer. Wij achten de respons wel voldoende om uitspraken te kunnen doen over hun woonsituatie en woonwensen. Samenvatting van de uitkomsten Groningen is een studentenstad, waar in vergelijking met de rest van Nederland relatief weinig mensen van 55 jaar en ouder wonen: 21,5%. In heel Nederland is dit 29,2%. de vergrijzing wordt het steeds belangrijker dat we weten wat de woonwensen van 55-plussers zijn. In de stad Groningen wonen in twee stadsgebieden relatief veel 55-plussers: in het zuiden van de stad (in de buurten Piccardthof, Hoornse Park, Hoornse Meer, De Wijert-Zuid, Coendersborg en de Villabuurt samen stadsgebied Nieuw-Zuid) en in het Noordwesten (Selwerd/Paddepoel/Vinkhuizen samen stadsgebied Noordwest). In het Centrum en de oudere schilwijken rond het centrum wonen relatief weinig inwoners van 55 jaar en ouder. Hoe veilig 55-plussers zich voelen, hangt samen met de buurt waar zij wonen. Stadsgebied Nieuwzuid scoort het hoogst op veiligheid onder ouderen en in stadsgebied Noordwest voelen 55-plussers zich het minst veilig. Een aantal aspecten van veiligheid zijn verkeersveiligheid, en het schoonhouden en de toegankelijkheid van de buurt. In de oudere schilwijken ten noordoosten van het centrum waarderen 55-plussers deze onderdelen het minst. - 47 -
De helft van de ouderen woont in Groningen in een eengezinswoning (48%); bijna een derde woont in een flat (29%). We zien dat, hoe jonger de 55-plusser is, hoe vaker hij in een eengezinswoning woont. Meestal is dit het huis waar hij met zijn gezin is komen wonen en ook na het vertrek van de kinderen blijft. Twee derde van de 55-plussers in Groningen is woningeigenaar, de rest huurt en dan vooral bij een van de woningbouwcorporaties. Van de jongere ouderen (55 tot en met 64 jaar) heeft een ruime meerderheid een koopwoning (7%). de jaren neemt het aantal huurders toe: van de 75-plussers huurt 5% een huis van een woningbouwcorporatie. De woonlasten zijn gemiddeld 45,-. Woningbezitters hebben lagere woonlasten dan huurders. Ook zien we dat de woonlasten van de woningbezitters dalen, naarmate de leeftijd stijgt. Dit zien we niet bij de huurders. Verder zijn er verschillen in woonlasten aan te wijzen tussen de verschillende stadsgebieden. In Nieuw-Zuid zijn de woonlasten het hoogst, en in de schilwijken en in Lewenborg en Beijum het laagst. Zelfstandig kunnen blijven en dus ook zelfstandig blijven wonen vinden 55-plussers erg belangrijk. Eén op de zes van de ouderen hebben verhuisplannen, 55% wil in de nabije toekomst niet verhuizen en 28% weet niet of men dat wil. Een reden om toch te verhuizen is vaak de trap, die bij het ouder worden een lastig obstakel wordt. We zien dit terug bij de gegevens over 55-plussers die niet van plan zijn te verhuizen: trap in huis wil twee-derde niet verhuizen, met trap in huis wil de helft niet verhuizen. Ouderen blijven in Groningen lang in hun huis wonen: Twee-derde woont 1 jaar of langer in de huidige woning. Pas rond het 78e levensjaar zien we het gemiddelde aantal jaren dat iemand in zijn huis woont, dalen. Vanaf 75 jaar krijgen veel mensen lichamelijke klachten, waardoor een verhuizing soms toch noodzakelijk wordt. De meeste ouderen met een verhuiswens wil in Groningen blijven wonen, één op de zes van hen wil naar buiten de stad, maar grotendeels wel in de regio. Diegene die in Groningen wil blijven wonen verhuizen het liefst in de eigen buurt of in of dichtbij het centrum, als er maar openbaar vervoer en winkels voor de dagelijkse boodschappen op loopafstand aanwezig zijn. Eén op de twee wil graag groenvoorzieningen op loopafstand hebben. Een kwart van de ouderen met een verhuiswens heeft geen voorkeur voor een wijk of weet niet waarheen ze willen verhuizen. In de meerderheid van de woningen van 55-plussers zijn geen aanpassingen aanwezig (64%). Wanneer er wel sprake is van aanpassing van de woning, dan gaat het meestal om een verhoogd toilet (26%) of het drempelvrij maken van het huis (23%). Er is weinig noodzaak tot (meer) aanpassingen in huis: 83% van de 55-plussers vindt dit niet nodig. Als er wel (meer) aanpassingen nodig zijn, dan staan een drempelvrij huis en een traplift hoog op de wensenlijst. Veel 55-plussers hebben een sterke voorkeur voor een zelfstandige woonruimte aanpassingen of voor een zelfstandige seniorenwoning. Wonen in een seniorencomplex met huismeester en een seniorenwoning met voorzieningen zijn minder in trek. Jongere ouderen tot 65 jaar willen het liefst een zelfstandige woonruimte, maar ook bij de groep van 65 tot en met 74 jaar zien we deze wens. De voorkeur voor een woonruimte in een seniorencomplex ontstaat meestal bij mensen boven de 65 jaar. Omdat de mobiliteit vaak afneemt, is het voor 55-plussers belangrijk dat veel gebruikte voorzieningen op loopafstand (5 minuten van de woning) aanwezig zijn. Vooral het openbaar vervoer moet dichtbij zijn, net als een winkel voor de dagelijkse boodschappen. Ook belangrijk is een park op loopafstand, gevolgd door de apotheek en de huisarts. De bibliotheek, het buurthuis, het café en de kerk hoeven niet zo dicht bij huis te zijn. - 48 -
Als het nodig is, vinden 55-plussers het fijn dat er iemand een oogje in het zeil houdt, maar het is minder prettig dat iedereen weet wanneer je thuis komt en met wie. Ouderen willen zo min mogelijk verplichtingen en zo veel mogelijk eigen ruimte. Een hofje wordt vaak genoemd, maar met voor iedereen een eigen ingang uit het zicht van de anderen, een gezamenlijke tuin en een conciërge voor kleine klussen. Zo n hofje willen 55-plussers dan liever wat dichter bij het centrum dan in een verre buitenwijk. Het gezamenlijk van bereiden van eten willen 55-plussers liever niet. Ze hebben wel interesse in het gezamenlijk verzorgen van de tuin. Dit zou in een gedeelde woonvorm kunnen: bijna 3% van de 55- plussers zou daar wel willen wonen. Hoe ouder, hoe minder animo voor een gedeelde woonvorm. Die woonvorm willen 55-plussers het liefst delen met vrienden en kennissen van ongeveer dezelfde leeftijd. Bij voorkeur wonen zij met ongeveer vijf huishoudens samen en in ieder geval niet met veel meer mensen. Meer dan de helft van de 55-plussers verleent regelmatig hulp aan anderen of doet klussen voor anderen. Ruim een derde is actief als vrijwilliger. Van alle 55-plussers zijn de mensen van 65 tot en met 74 jaar vaker aan de slag als vrijwilliger dan de jongere ouderen en de 75-plussers. Dit geldt ook voor het verlenen van hulp aan en het verrichten van klussen voor anderen. het pensioen komt meer vrije tijd beschikbaar; 75-plussers kunnen door lichamelijke klachten minder vrijwilligerswerk doen en hebben wellicht zelf hulp nodig. Jongere ouderen zijn vaker mantelzorgers dan 65-plussers. Het gaat dan dikwijls om mantelzorg voor de eigen ouders. De meest gegeven hulp is hulp in de huishouding, meestal door professioneel personeel. Boodschappenhulp blijft voornamelijk binnen de familie en partners helpen elkaar zo lang dat nog kan. Het aantal alleenstaanden in de leeftijdsgroep van 55 tot en met 64 jaar neemt toe. Deze toename leidt waarschijnlijk in de toekomst tot een grotere vraag naar zorg. Deze alleenstaanden kunnen niet rekenen op de hulp van hun partner en zullen eerder aangewezen zijn op hulp van anderen. Dit is een belangrijke verandering bij toenemende vergrijzing. Woonmilieus Onderzoek naar woonbelevingsgroepen en hun woonmilieus in Groningen Het onderzoek Woonmilieus in Stad, match en mismatch op de groninger woningmarkt, gaat in op emotionele waarden van het wonen. Dit als aanvulling op regulier woningmarktonderzoek, dat uitgaat van vooral demografische gegevens. Woningcategorieën lopen van vrijstaand tot appartement met of lift) en woonmilieus worden meestal gecategoriseerd op basis van stedelijkheid (van centrum-stedelijk tot dorps). In Groningen is al geruime tijd sprake van een vragersmarkt (vanaf ca. 1995). Waar meer te kiezen is, worden bij verhuizingen ook subtielere keuzes gemaakt en worden aantrekkings (pull) factoren belangrijker. Men zoekt ook het product dat past bij de eigen persoonlijkheid of het eigen huishouden. Vooral wanneer men doorstromer is, zoals veel ouderen. Het onderzoek is gebaseerd op een model van Smart Agent waarbij via twee assen gekeken wordt naar waarden die burgers hebben. De horizontale as geeft aan of de burger op zich zelf of de groep is georiënteerd. De verticale as of men extravert of introvert is. Voor de stad zijn in de onderstaande tabel de volgende woonmilieus te onderscheiden: - 49 -
extravert Stedelijk & Authentiek clu3 26% Samen in de Stad 11% clu4 Gezellig in de Buitenwijk clu2 13% ego Stads met clu5 Allure 1% Stedelijk & Functioneel clu6 11% Ruim & Buiten 9% Ruim clu1 in de Buitenwijk clu8 6% Comfortabel clu7 & Vertrouwd 14% groep introvert Figuur: Groningse woonbelevingsgroepen binnen assenstelsel van BSR-model van Smart Agent Woonmilieus en ouderen in Groningen: een gedifferentieerd beeld Wanneer je vragers op de woningmarkt niet alleen in woonbelevingsgroepen maar vervolgens ook in leeftijdscategorieën verdeelt, krijg je wellicht een beeld hoe de vraag zich in de toekomst kan gaan ontwikkelen. Zoals we eerder zagen, zijn er in Groningen acht woonbelevingsgroepen met ieder een eigen kleur te onderscheiden. Kijken we naar onderstaande tabel, naar de leeftijdscategorieën boven de 45 jaar, dan is te zien dat 65-plussers zich niet alleen bevinden in de woonbelevingsgroep Comfortabel & Vertrouwd, maar ook in de groepen Stedelijk& Authentiek en Stedelijk& Functioneel hoog is. ` Hieronder volgt een beschrijving per groep: 1. Woonmilieu VERTROUWD: Zuid Corporatief, NoordWest VERTROUWD Thema Ouderenenquête Stadsgebied Zuid Corporatief, NoordWest, (corporatieve gebieden op enige afstand centrum) Aandeel 55+ en verdeling Hoog, in het bij NoordWest 65-75, 75+ Respons Respons bij oudere groepen naar verhouding hoog. Samenstelling huishoudens In Zuid Corporatief weinig gezinnen (relatief veel gestapelde woningen). Koop /huur NoordWest laagste % (oudere) eigenaren in de stad (47%) Woningtype waar men woont In Zuid Corporatief woont men relatief vaak in appartement (zijn daar relatief veel) Woonduur Corporatieve gebieden iets korter dan gemiddeld, maar in NoordWest (kortste woonduur) nog altijd 58% langer dan 1 jaar Verhuisplannen NoordWest veel weet niet Contacten Vrij gemiddeld, NoordWest laag familie, vrienden, Wens contacten NoordWest wil eventueel vaker met vrienden, kennissen Hulp leveren Zuid Corporatief hoger dan andere 2 gebieden Vrijwilligerswerk Gemiddeld - 5 -
2. Woonmilieu STEDELIJK: Centrum, Schil Zuid West en Schil NoordOost. Thema Ouderenenquête STEDELIJK Stadsgebied Centrum/ Schil ZuidWest /Schil NoordOost (stedelijke gebieden) Aandeel 55+ Laag, leeftijd vooral 55-64 Respons Respons vooral in 55-64, in centrum >74 wel gemiddeld (projecten Patrimonium+hofjes?) Samenstelling huishoudens Veel alleenstaanden, weinig oudere gezinnen In Schil Zuidwest meer doorsnee-stad Koop /huur Half-half eigenaar/ huur Woningtype waar men woont In Centrum lijkt % eengezinswoningen aan de hoge kant gezien de voorraad daar (28%) Woonduur In Centrum korter dan gemiddeld (55%> 1 jaar), in Schil Zuidwest juist langer dan gemiddeld (7%> 1jaar) Verhuisplannen Centrum scoort hoog OudNoordoost springt eruit: meeste geneigd te verhuizen (huur, ouderdom woningen, jongerengebied, voorzieningen?) Contacten Familie laag, vaker vrienden, Schil NoordOost hoog kennissen Wens contacten Wil eventueel vaker met vrienden, kennissen en buren Hulp leveren Vrijwilligerswerk Aan de lage kant Wat meer dan gemiddeld (leeftijd), Schil Zuidwest lager dan Centrum 3. Woonmilieu RUIM NieuwOost, NieuwWest, NieuwZuid, Lewenborg & Beijum Thema Ouderenenquête RUIM Stadsgebieden NieuwZuid, NieuwOost en Lewenborg & Beijum, Nieuw West Aandeel 55+ Hoog, NieuwZuid over de hele linie 55-65-75 e.o., NieuwOost en Lewenborg & Beijum veel 55-65 Nieuw West gemiddeld aandeel ouderen, Respons Respons NieuwZuid veel 65+ naar verhouding NieuwWest respons hoog in de leeftijd 65-74 Samenstelling huishoudens Veel stellen kinderen, Vooral in NieuwOost, maar ook in Lewenborg & Beijum nog weinig oudere alleenstaanden en veel oudere gezinnen Koop /huur Ca 75% eigenaar, Nieuw Oost zelfs 87% Woningtype waar men woont Eengezinswoning Woonduur NieuwOost en Lewenborg & Beijum langer dan gemiddeld (NieuwWest bestaat korter, net boven gemiddeld) Verhuisplannen NieuwWest en Lewenborg & Beijum lagere verhuisgeneigdheid dan gem. Contacten Hoog familie aangevuld met andere groepen, NieuwWest meer kennissen, NieuwOost meer vrienden, NieuwZuid vrienden, kennissen én buren Wens contacten NieuwWest wil eventueel meer met familie Hulp leveren NieuwZuid hoger dan NieuwOost en NieuwWest Vrijwilligerswrk NieuwZuid en NieuwOost opvallend laag t.o.v. Lewenborg & Beijum en NieuwWest - 51 -
In de onderstaande tabel staan de woonmilieus aangegeven met de onderverdeling naar leeftijd. In de onderste rij staan de totalen voor 55-plussers. Leeftijdscategorie Stedelijk& Authentiek Stedelijk & Functioneel Samen in de stad Stads met Allure Comfortabel & Vertrouwd Ruim in de Buitenwijk Tabel Verdeling van leeftijdscategorieën over de woonbelevingsgroepen, o.a. ouderen Ruim & Buiten Gezellig in de Buitenwijk 16 t/m 24 jaar 34% 5% 19% 13% 1% 4% 1% 5% 25 t/m 34 jaar 29% 9% 12% 13% 2% 6% 7% 23% 35 t/m 44 jaar 19% 16% 8% 7% 5% 12% 21% 12% 45 t/m 54 jaar 17% 18% 13% 7% 15% 4% 12% 14% 55 t/m 64 jaar 26% 14% 3% 6% 33% 7% 5% 6% 65 jaar of ouder 2% 17% 3% 3% 5% 1% 1% 4% % van totaal 55+ 24% 15% 3% 5% 38% 5% 4% 5% - 52 -
Conclusies Gemiddeld voor de stad zijn er voldoende woningen in alle categorieën in 222 bij de extramuralisering van de voorgestelde zorgzwaartepakketten. In enkele wijken is er een tekort aan levensloopgeschikte woningen en woningen in de categorie verzorgd wonen. De kwaliteit van alle geschikte woningen is divers. Door de extramuralisering van de lichte zorgzwaartepakketten ontstaat er een overschot aan verzorgingshuizen, In de sectoren verzorging gehandicapten (VG) is er geen tekort aan extramuraal wonen. Per gebied zijn de verschillen groot, dit geeft geen problemen omdat voor specifieke groepen een stedelijke of een regionale rol is. Voor extramurale cliënten in de GGZ is er wel een tekort aan woningen. Woningen voor deze cliënten behoeven geen specifieke eisen, ze moeten wel zorgvuldig worden ingepast in de wijk. Kwalitatief zal er onderzoek naar de categorie verzorgd wonen uitgevoerd moeten worden. De zwaardere zorgvraag moet in een deel van deze woningen geleverd kunnen worden. Zelfstandig blijven is voor 55-plussers erg belangrijk. Drie kwart van hen wil zelfstandig blijven wonen, het liefst in de woning waar zij al vóór hun 55 e kwamen te wonen. Als dit een huis is drempels en trappen, maken 55-plussers minder plannen om te verhuizen. De meerderheid wil blijven wonen in de stad Groningen. Openbaar vervoer, een winkel voor de dagelijkse boodschappen en groenvoorzieningen moeten op loopafstand aanwezig zijn en dat het liefst in een buurt met alle leeftijdscategorieën vertegenwoordigd. Eén op de zes wil verhuizen naar buiten de stad, maar vooral naar de regio dichtbij Groningen. Ruim een kwart van de 55-plussers in Groningen zou wel in een gedeelde woonvorm willen wonen. Daar mogen dan maximaal vijf huishoudens wonen en er moet voldoende privacy zijn. Samen de tuin verzorgen willen 55-plussers graag, maar voor een gezamenlijke maaltijd loopt men niet warm. Het wonen in een hofje wordt vaak genoemd, niet te ver van het stadscentrum, met een huismeester, een gezamenlijke tuin en een eigen voordeur uit het zicht van de anderen. In Groningen wonen relatief veel 55-plussers in de stadsgebieden Nieuw-Zuid en Noordwest. De meer welgestelde ouderen wonen vooral in Nieuw-Zuid, 55-plussers met lagere inkomens wonen vaker in Noordwest. Het centrum neemt een bije positie in: hier wonen relatief weinig 55-plussers en zij zijn vaker alleenstaand. Het aantal alleenstaande mensen van 55 tot 65 jaar is de afgelopen tien jaar toegenomen. Naar verwachting zal deze trend zich voortzetten. Omdat alleenstaanden niet kunnen rekenen op hulp of mantelzorg van hun partner, heeft deze toename de komende decennia gevolgen voor de vraag naar zorg. Vanaf de leeftijd van 75 jaar hebben mensen veel vaker hulp nodig en krijgen zij vaker mantelzorg. Het type ouderen wat nu het meeste voorkomt, zeker bij de 75-plussers is te kenschetsen als 'Comfortabel & Vertrouwd' en zal in aantal afnemen Er komt een nieuwe generatie ouderen aan. Deze generatie heeft de kleur van de babyboomers en vallen onder de woonmilieus Stedelijk & Functioneel. - 53 -