Rapportage Energiebus Amstelstraat, Assen Type woningen: 107 flats met interne galerij, 50 m2, bedrijfs- en algemene ruimten op de begane grond Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Huurdersorganisatie Amstelflat Verhuurder: Woningcorporatie Mooiland Datum bezoek: 2 december 2013 Kenmerk: 13427 Nederlandse Woonbond Nieuwe Achtergracht 17 1018 XV Amsterdam Telefoon 020 551 77 00 Telefax 020 551 77 99 E-mail bespaar@woonbond.nl www.bespaarenergiemetdewoonbond.nl Mede mogelijk gemaakt door het ministerie van BZK
Mogelijke verbeteringen Isolatie Door middel van de volgende maatregelen kan de isolatiegraad verhoogd worden. Vloer De kruipruimte is minimaal 40 cm hoog, de vloer kan aan de onderzijde geïsoleerd worden. Naast energiebesparing heeft dit verbetering van comfort tot gevolg. Verder wordt de luchtdichtheid van de bestaande vloer verbeterd, waardoor er geen vochtige kruipruimtelucht meer in de woning/algemene ruimten terecht komt. Gevels De spouw van de voor- en achtergevel kan nageïsoleerd worden. De spouw is 6 cm breed. Eventueel is nader onderzoek nodig naar het ontstaan van koudebruggen bij doorgestorte vloeren en bij de aansluiting van de overstekken. Borstweringen De borstweringen zijn vermoedelijk geïsoleerd met 30 mm. Dit is een matige isolatie en kan verbeterd worden. Ramen en deuren De ramen zijn goed. Er zijn geen deuren die grenzen aan buiten. Het dak Vermoedelijk is het dak matig geïsoleerd, de gegevens zijn echter onbekend. Bij geen of geringe isolatie is aanvullende isolatie sterk aan te bevelen. Het zou erg zonde zijn als tijdens de recent geplaatste dakbedekking geen aanvullende isolatie is aangebracht. Dit vergt nader onderzoek. Indien er toch extra isolatie blijkt te zijn dan kan dit leiden tot een aanpassing van het energielabel. 2
Verwarming en warm water Warmteopwekking vindt plaats door middel van 5 HR107-ketels. Dit is al een goed rendement. Door inregeling kan het rendement wellicht verbeterd worden. Zorgvuldig beheer en goede inregeling kan voorkomen dat er met (te) hoge temperaturen gestookt wordt. Eventuele individuele klachten over kou kunnen beter bij de betreffende woning worden aangepakt, dan de algehele temperatuur te verhogen. Verder is het afzetten of verlagen van de ketels een aandachtspunt. Bewoners hebben immers de indruk dat de temperatuur s avonds dusdanig laag is ( gewoon koud water ) dat de woningen zelfs worden afgekoeld. Wat dus zorgt voor extra energieverbruik in de ochtend. Het advies is om dit te onderzoeken en met de betreffende bewoners te bespreken. Individuele bemetering Door individuele bemetering kan 10 tot 20% energie bespaard worden. Door de warmtewet ligt het voor de hand dat dit hier wordt ingevoerd. Goede communicatie is hierbij wel essentieel. Sommige bewoners zullen namelijk (veel) bij moeten betalen, waar anderen geld terugkrijgen. Bij de verdeelsleutel kan rekening gehouden worden met de woningen langs de schil en met name op de bovenste woonlaag als blijkt dat hier geen aanvullende isolatie is aangebracht. Ventilatie De ventilatoren zijn inmiddels 5 jaar oud. Na 15 jaar zijn ventilatoren aan vervanging toe, omdat de kans groot is dat de afzuigcapaciteit gehalveerd is. Als de ventilatoren niet goed onderhouden zijn, is dit al na tien jaar zeker het geval. De huidige ventilatoren kunnen dus nog een tijd mee. Het is wel belangrijk dat de ventilatie om de paar jaar opnieuw wordt ingeregeld. In de badkamers zijn momenteel al ventielen met trekkoord. Dergelijke ventielen kunnen ook geplaatst worden in de keuken en de berging. Hierdoor hebben bewoners meer vrijheid om de mate van afzuiging te bepalen. Elektriciteitsrekening Het is lastig om te bepalen hoeveel er bespaard kan worden op de algemene voorzieningen. De ventilatoren en de hydrofoorpomp zijn redelijk nieuw. Hier kan dus niet op bespaard worden. Het aanpassen van de algemene verlichting is een optie, maar dat betekent dat een deel van de verlichting deels uitgezet moet worden. Dit is altijd een lastige discussie en vergt veel moeite voor een relatief lage besparing. De lampen zelf zijn al zuinig. De liften verbruiken vermoedelijk veel elektriciteit, maar het is voor ons onduidelijk of hier op bespaard kan worden. Dat is een specialisme die wij niet hebben. Het elektriciteitsverbruik van de zendmasten wordt gemeten via een aparte meter en wordt dus niet door bewoners betaald. 3
Zonnepanelen Vooralsnog is dit complex niet financieel geschikt voor de plaatsing van zonnepanelen. Doordat het complex een hoog gemeenschappelijk elektriciteitsverbruik heeft, zijn de prijzen relatief laag. Hierdoor levert de opgewekte elektriciteit relatief weinig op en is de investering in zonnepanelen minder aantrekkelijk dan op bijvoorbeeld eengezinswoningen. Tevens is er sprake van schaduw (zendmasten, ketelhuis en dakventilatoren). De ontwikkelingen gaan echter snel dus wellicht is het over een aantal jaren wel een optie. Energielabels De energielabels zijn onderzocht. Deze zijn volgens ons correct bepaald. De onderlinge verschillen zijn verklaarbaar op basis van de locatie van de woning. Indien het dak in werkelijkheid beter geïsoleerd is dan zou dit kunnen leiden tot een hoger energielabel. 4
Mogelijk resultaat De situatie is doorgerekend met EPA Vabi software voor een tussenwoning op een tussenverdieping. Door het beter isoleren van de panelen en het isoleren van de spouwmuur kan ongeveer 15% bespaard worden op het gasverbruik. Bij een gemiddeld verbruik van 780 m 3 gas per jaar komt dit overeen met een gemiddelde besparing van 75 per jaar. Daarnaast kan er door individuele bemetering ongeveer 10-20% bespaard worden. Dit betekent een besparing van 50 tot 100 per jaar. Deze besparing is echter wel sterk afhankelijk van het bewonersgedrag en het type woning. Vooral bij een overstap naar individuele bemetering zullen de onderlinge verschillen groot zijn. De aanbeveling is om woningen grenzend aan de schil (dak, kopgevel en vloer) bij een overstap naar individuele bemetering te compenseren voor hun locatie. Deze woningen zullen immers ongeacht van het gedrag van de bewoner aanzienlijk meer energie verbruiken. 5