Voorbereiding op je bevalling
Beste ouders, toekomstige ouders, Ons vroedvrouwenteam heet je welkom op de verlosafdeling. Wij staan op elk moment klaar je te begeleiden om de weeën zo goed mogelijk op te vangen. Inhoudstafel In deze brochure willen wij alvast enkele houdingen aanreiken om je arbeid zo comfortabel en aangenaam mogelijk te maken. BFHI 4 Moedervriendelijke initiatieven 5 De internationale gedragscode 7 Start van de weeën 8 Basishoudingen tijdens de arbeid 10 Na de bevalling 14 KRAAMAFDELING: 03/320.64.01 VERLOSKAMER: 03/320.64.02 2 3
BFHI: Baby Friendly Hospital Initiative Moedervriendelijke initiatieven 1. Het doel van dit initiatief is om een ideale start te geven aan alle baby s van onze afdeling. 2. De basis van het BFHI zijn de tien vuistregels ontworpen door de WHO en UNICEF. 3. Het doel van de WHO is om borstvoeding terug als norm te beschouwen en zowel de start, exclusiviteit en duur te verbeteren. 4. Sinds 2013 bezit AZ Monica het internationale kwaliteitslabel Babyvriendelijk ziekenhuis. 5. Om deze internationale erkenning te bekomen, voldoet het ziekenhuis aan bepaalde voorwaarden die moeten helpen om elke baby, vanaf de geboorte, de beste kansen te geven op een optimale gezondheid. 6. AZ Monica volgt de Tien vuistregels voor het welslagen van borstvoeding op. Daarnaast is er het Mother Friendly Hospital Initiative dat aandacht besteedt aan de zorg voor zwangere vrouwen. Geboorte is een normaal en natuurlijk proces dat zo min mogelijk verstoord mag worden door onnodige interventies. Elke vrouw in arbeid moet zich veilig en begrepen voelen om het geboorteproces optimaal te doorlopen. Die veiligheid en geborgenheid kan gecreëerd worden door alle zorgverleners. Indien gewenst, kan de zwangere vrouw kiezen wie haar vergezelt tijdens arbeid en bevalling, zodat zij zich voortdurend lichamelijk en psychologisch ondersteund voelt. Dit gebeurt in samenspraak met haar gynaecoloog en wordt genoteerd in het verloskundig dossier (maximaal 2 vaste personen). 4 5
Elke zwangere vrouw kan tijdens de arbeid naar behoefte drinken en een lichte maaltijd gebruiken, tenzij hiervoor een medische tegenindicatie bestaat. De zwangere vrouw wordt aangemoedigd om nietmedicamenteuze pijnbestrijding aan te wenden tijdens arbeid en bevalling, waarbij de persoonlijke voorkeur van de vrouw wordt gerespecteerd. Technieken zoals het induceren van de arbeid (voor niet medische redenen, het kunstmatig breken van de vliezen, het bijstimuleren van de arbeid en het plaatsen van een episiotomie worden niet routinematig aanbevolen omdat ze het natuurlijk geboorteproces kunnen verstoren. 6 De pijn van de weeën zorgt ervoor dat vrouwen in beweging blijven. Dit is belangrijk voor een goede progressie van de ontsluiting en de positie van de baby in het bekken. Daarom wordt elke zwangere vrouw aangemoedigd rond te wandelen en in beweging te blijven tijdens de arbeid. Ook worden er tijdens de arbeid hormonen geproduceerd die pijnstillend werken zowel voor de vrouw in arbeid als voor de baby. Deze hormonen, endorfines, worden het beste geproduceerd als de vrouw zich veilig en geborgen voelt. Ook het gebruik van een warm bad, evenals het zitten op een relaxatiebal kunnen helpen om de baringspijn te verminderen. Al deze zaken hebben wij op elke verloskamer. Als u graag in bad wil bevallen kan u dit best op voorhand met uw gynaecoloog bespreken. Elke vrouw wordt aangemoedigd om zelf aan te geven in welke houding zij wenst te bevallen, tenzij er een dringende beperking zou ontstaan omwille van een complicatie. Dit wordt aan de moeder verduidelijkt. De voorkeur van houding kan individueel sterk verschillen. Een vrouw die bevalt voelt meestal intuïtief aan wat de beste houding is voor haar en haar baby. 7
Start van de weeën Weeën zijn het ritmisch samentrekken van de baarmoeder waardoor ontsluiting ontstaat en je kindje bijgevolg geboren kan worden. De meeste vrouwen ervaren dit als hevige pijnscheuten die te voelen zijn ter hoogte van de onderbuik of laag in de rug. Een wee kent een verloop vergelijkbaar met dat van een golf, het bouwt zich op naar een maximum en deint stilaan opnieuw uit. Dit alles duurt gemiddeld een minuut. Tussen de weeën door krijg je even rust. PROBEER JE ZO GOED MOGELIJK TE ONTSPANNEN Overbodige spierspanning en angst kan het proces van de ontsluiting belemmeren. Let vooral op een goed ontspannen bekkenbodem. Daarbij maakt je lichaam zelf pijnstillende stoffen aan die optimaal aangemaakt worden als je zelf goed ontspannen blijft. Spanning en angst remmen deze productie. OM VLOT EN ZO SNEL MOGELIJK TOT 10CM ONTSLUITING TE KOMEN, IS HET BELANGRIJK DAT JE JE LICHAAM DIT PROCES RUSTIG LAAT ONDERGAAN. RUSTIGE DIEPE BUIKADEMHALING Hierdoor neem je veel zuurstof op wat nodig is voor alle processen in je lichaam te ondersteunen. Het vraagt wat concentratie waarmee je meteen iets hebt om je af te leiden van de intensiteit van de baringspijn. BLIJF BEWEGEN Neem een comfortabele houding aan. Het is aan te raden veel van houding te wisselen tijdens je arbeid. Dit met het oog op de bevordering van de ontsluiting maar het zal je zelf ook een aangenamer gevoel geven dan wanneer je stil gaat liggen. VERTICALE HOUDING Probeer zo lang mogelijk rechtop te blijven. Hierdoor rust het hoofdje van de baby op de baarmoederuitgang wat wederom de ontsluiting bevordert. WAT KAN JE PARTNER DOEN De partner is al van onschatbare waarde voor de bevallende vrouw door er gewoon voor haar te zijn en in te spelen op haar noden en wensen. De partner kan het ritme van een rustige ademhaling aangeven wanneer je dit als vrouw dreigt te verliezen. Hij kan helpen bij het aannemen van aangename arbeidshoudingen. De partner kan ook helpen de pijn te onderdrukken aan de hand van massage ter hoogte van de onderrug, de dijen en schoudernekregio. 8 DENK POSITIEF De baringspijn heb je nodig. Het is nodig om je kindje geboren te laten worden. Elke wegtrekkende wee is er eentje minder en een moment dichter bij je kindje in je armen. 9
Basishoudingen tijdens de arbeid STAAND BLIJF BEWEGEN EN NEEM ZO VAAK ALS MOGELIJK EEN VERTICALE HOUDING AAN. JE KAN RONDLOPEN OF LEUNEN OP HET BAD OF DE KAST. WIEG JE HEUPEN HEEN EN WEER TERWIJL JE VOOROVER HANGT. OM JE TE ONTSPANNEN ADEM DIEP IN EN UIT MET JE BUIK. 10 11
ZIJLIG WARMTE = ONTSPANNEN IN BAD MET BAL BEWEGEN VOOR EEN GOEDE ONTSPANNING VAN HET BEKKENGEBIED. HANDENKNIEËNSTAND BIJ PERSDRANG 12 13
Na de bevalling Eerste uur na de geboorte blijft de baby onafgebroken bij mama huid-op-huid (indien geen complicaties). Eerste borstvoeding binnen het uur want dan is de zuigreflex van de baby optimaal. Indien het huidcontact niet mogelijk is, kan je dit best op een later tijdstip inhalen. Verzorging baby: meten, wegen, Verzorging mama (ondertussen geniet de partner ook van huid-op-huid contact). Naar de kraamafdeling. OOK NADIEN IS HUIDCONTACT VAN GROOT BELANG: (zo veel mogelijk herhalen) Baby zal minder huilen (minder stress). Temperatuur, hartslag, ademhaling is normaal en stabiel. Voorkomt daling van de bloedsuikerspiegel. Bevordert hechting: moeder-kind en vaderkind relatie. Kolonisatie van bacteriën (preventie allergieën). Baby geeft zelf aan wanneer hij de borst wil. Verhoogd vrijkomen van het prolactinehormoon, die de borstvoeding ten goede komt. Verlengen van de totale borstvoedingsduur. 14 15
Versie 0.1 In voege maart 2017 Documentnummer 1120 Afdeling materniteit NUTTIGE CONTACTEN Materniteit AZ Monica campus Deurne Route 72 Tel. 03 320 64 05 Verloskamer Route 72 Tel. 03 320 64 02 prenatale consultatie polikliniek Stevenslei Stevenslei 20 Route 1 Tel. 03 320 53 15 AZ Monica Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica Deurne Fl. Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 info@azmonica.be www.azmonica.be