EPIDURALE PIJNVERDOVING BIJ BEVALLING
|
|
|
- Bram Peeters
- 8 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 EPIDURALE PIJNVERDOVING BIJ BEVALLING Dienst anesthesie Uw welzijn verdient onze beste zorg
2 U bent zwanger en bereidt zich voor op de bevalling. De weeën die nodig zijn om te bevallen, zijn dikwijls erg pijnlijk. De duur en de ernst van de pijn zijn individueel verschillend. Meestal neemt de pijn toe naarmate de ontsluiting vordert. Als er medicatie wordt gegeven om de arbeid te starten of te versnellen, kunnen de weeën nog pijnlijker zijn. Langdurige arbeid kan echt vermoeiend zijn waardoor de pijngrens overschreden wordt. Ademhalings- en ontspanningsoefeningen kunnen helpen de weeën op te vangen. De vroedvrouw begeleidt u daarbij. Een warme douche of een warm bad, massage of een andere houding kunnen vaak helpen. Toch kan de pijn soms ondraaglijk zijn. Hier biedt de epidurale verdoving een oplossing. Wat is een epidurale verdoving? De epidurale verdoving of ruggenprik is een methode voor de toediening van pijnstillers in de epidurale ruimte vlak bij de zenuwen die uit het ruggenmerg treden. Dat zijn onder meer de zenuwen die de pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem geleiden. Door toediening van pijnstillers wordt de geleiding van pijn geblokkeerd en verzacht de pijn van de weeën. Ook de zenuwen voor de spieren van de onderste ledematen worden gedeeltelijk geblokkeerd. Na een ruggenprik kan dus de spierkracht in het onderlichaam tijdelijk afnemen. Wie komt in aanmerking voor een epidurale verdoving? Een epidurale verdoving wordt meestal gegeven op uw vraag, indien u teveel of te langdurig pijn ervaart. De arbeid moet goed bezig zijn. Er zijn ook een aantal medische indicaties waarvoor uw gynaecoloog een epidurale kan aanraden bv. wanneer de arbeid te lang gaat duren, vermoeiend wordt en niet vooruit gaat. Ook als de kans bestaat dat er toch een keizersnede zal moeten gebeuren, is het wenselijk al een epidurale te plaatsen. Dan kan men daar in de operatiezaal mee verder werken. Bij te ver gevorderde ontsluiting heeft het toedienen van een epidurale meestal geen zin meer en kan het zijn dat er door de anesthesist beslist wordt geen epidurale meer toe te dienen. Dit gebeurt in samenspraak met de gynaecoloog.
3 Er zijn ook medische tegenindicaties: afwijkende bloedstolling, infectie van de huid ter hoogte van de insteekplaats of gekende allergie aan een van de gebruikte lokaal verdovende middelen. Het is steeds de anesthesist die hier de eindbeslissing en de eindverantwoordelijkheid heeft. Afwijkingen van de rug, zoals scoliose of discus hernia, kunnen het plaatsen van een epidurale bemoeilijken, maar sluiten die niet uit. Na bepaalde rugoperaties kan het onmogelijk zijn een epidurale te prikken. Heeft u een afwijking van de rug of reeds een rugoperatie ondergaan : bespreek dit op voorhand met uw gynaecoloog zodat bijkomend advies hierover aan de anesthesist kan worden gevraagd. Voor- en nadelen van een epidurale verdoving : Het grote voordeel is het wegvallen van de hevige pijn. Dat gaat gepaard met afname van stress en spanning en daardoor een betere relaxatie. Een bijkomend voordeel is dat bij zeer pijnlijke arbeid en bij traag vorderende ontsluiting men gebruik kan maken van stimulerende medicatie om de arbeid te versnellen. De bijwerkingen en eventuele complicaties door de prik kunnen meestal vlot opgevangen worden en door een goede monitoring tot een minimum beperkt blijven. Mogelijke nadelen zijn: bloeddrukdaling: dit wordt opgevangen door een infuus en eventueel door medicatie. soms geen optimale verdoving door tussenschotten in de epidurale ruimte of een éénzijdige verdoving (dit kan heel vaak opgelost worden door de catheter een beetje terug te trekken) voosheid en zwaarte van de benen, waardoor u niet meer uit het bed mag komen na het plaatsen van de epidurale rugpijn : u kan enkele dagen een beetje drukpijn voelen ter hoogte van de insteekplaats soms veroorzaakt de epidurale wat jeuk of wordt spontaan urineren bemoeilijkt. Het kan nodig zijn de blaas tijdelijk te sonderen.
4 Complicaties zijn zeer zelden: hoofdpijn : als het vlies rond het ruggenmerg per ongeluk toch werd aangeprikt. Door dat gaatje ontstaat lekkage van ruggenmergvocht en dat geeft hoofdpijn. Dat gebeurt zeer zelden en die hoofdpijn kunnen we goed behandelen Zeer zelden zijn er langer durende verwikkelingen zoals een blijvend verdoofde plek of een verminderde spierkracht in bepaalde spiergroepen. Dergelijke problemen kunnen bij elke plaatselijke verdovingstechniek voorkomen maar zijn zeer zeldzaam en herstellen meestal volledig. De oorzaak kan een klein kwetsuurtje zijn van een zenuw op de plek waar men geprikt heeft. De anesthesist doet zijn/haar uiterste best om zulke complicatie te voorkomen. Theoretisch mogelijke, maar uitermate zeldzame complicaties: epiduraal hematoom (bloeding, daarom is controle van de bloedstolling belangrijk) te hoog opstijgende verdoving, met lage bloeddruk en moeilijke ademhaling infectie met gevaar voor meningitis (vandaar dat we steriel werken) Voor het plaatsen van een epidurale zijn een aantal spelregels die moeten gerespecteerd worden door zowel de anesthesist als de patiënt. Er moet correct geprikt worden en de bloedstolling moet normaal zijn. Van de patiënte wordt gevraagd uitermate stil te zitten tijdens het prikken. Verder wensen we te benadrukken dat we met voorzichtige deskundigheid te werk gaan. Indien u nog vragen heeft, zal iemand van de anesthesisten die graag voor u beantwoorden. We wensen u namens de dienst anesthesie een voorspoedige bevalling.
5 VRAGENLIJST Kreeg u vroeger al een epidurale verdoving. Zo ja, met een goed resultaat? Heeft u een afwijking aan de werverkolom? Neemt u geneesmiddelen? Welke? Nam u de laatste week aspirinebevattende medicatie? Neemt u andere bloedverdunnende medicatie? Bent u allergisch voor bepaalde medicatie, ontsmettingsmiddel of pleisters? Wenst u nog iets bijzonders te vermelden?
6 Toestemmingsformulier Ondergetekende, mevrouw... Verklaart de informatiebrochure over epidurale pijnbestrijding bij bevalling te hebben gelezen en begrepen en voldoende gelegenheid gehad heeft om eventuele vragen te laten beantwoorden. Verklaart eveneens op de hoogte te zijn van mogelijke bijwerkingen en complicaties, zoals vermeld in de brochure. Verklaart akkoord te gaan met het plaatsen van een epidurale catheder. Datum : Handtekening :
7
8 Verantwoordelijke uitgever: dhr. Jan Ennekens - Algemeen Directeur AZ Sint-Maarten Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Algemeen Ziekenhuis Sint-Maarten Campus Rooienberg Rooienberg Duffel Tel 015/ Campus Leopoldstraat Leopoldstraat Mechelen Tel 015/ Campus Zwartzustersvest Zwartzustersvest Mechelen Tel 015/ B0335AV.INDD
Informatiebrochure Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede
I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede IIInhoudsopgave Wat je moet weten over de epidurale pijnbestrijding bij de bevalling
> Epidurale verdoving bij bevalling Spinale verdoving bij keizersnede
www.azstlucas.be > bij bevalling Spinale bij keizersnede Dienst Anesthesie en Gynaecologie-Verloskunde AZ Sint-Lucas, GENT Inhoud 2 Wat je moet weten over de epidurale pijnbestrijding bij de bevalling
Epidurale verdoving bij bevalling en spinale verdoving bij keizersnede. met toestemmingsformulier
Epidurale verdoving bij bevalling en spinale verdoving bij keizersnede met toestemmingsformulier imelda omringt u met zorg Inhoud 2 Voorwoord 3 Epidurale pijnbestrijding bij bevalling Wat is een epidurale
DRBR1038 EPIDURALE ANESTHESIE BIJ EEN BEVALLING
DRBR1038 EPIDURALE ANESTHESIE BIJ EEN BEVALLING 1 Inhoudstabel 1. Inleiding 3 2. Wat is een epidurale verdoving? 4 3. Techniek van de epidurale verdoving 5 4. De vrouw controleert zelf 7 5. Wat is het
Wat u moet weten. over een epidurale verdoving bij de bevalling
Wat u moet weten over een epidurale verdoving bij de bevalling Mevrouw In deze brochure vindt u algemene informatie over de epidurale verdoving. Wanneer u deze vorm van pijstilling wenst toe te passen,
Wat u moet weten bij Epidurale. patiënteninformatie
Wat u moet weten bij Epidurale patiënteninformatie Pijnloos bevallen De doeltreffendste methode van pijnstilling tijdens de arbeid en de bevalling is de epidurale of peridurale analgesie of pijnstilling
epidurale verdoving Materniteit
epidurale verdoving Materniteit Inhoud Elke bevalling is uniek 3 Epidurale verdoving 4 Wie komt in aanmerking 5 Mogelijke bijwerkingen, complicaties 6 Preoperatieve Consultaties 7 In te vullen 7 Tot slot
Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat Ieper Epidurale anesthesie voor bevalling
Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman.net 057 35 35 35 [email protected] Epidurale anesthesie voor bevalling INLEIDING Bij een vorderende arbeid kunnen contracties vrij hevig en
Pijnstilling tijdens de bevalling
Pijnstilling tijdens de bevalling Pijnstilling tijdens de bevalling Aan het einde van de zwangerschap kunt u af en toe een contractie (samentrekking) van de baarmoeder voelen. Wanneer deze contracties
ANESTHESIEBROCHURE MATERNITEIT EPIDURALE VERDOVING BIJ ARBEID EN BEVALLING / KEIZERSNEDE GECOMBINEERDE EPIDURALE SPINALE VERDOVING BIJ KEIZERSNEDE
ANESTHESIEBROCHURE MATERNITEIT EPIDURALE VERDOVING BIJ ARBEID EN BEVALLING / KEIZERSNEDE GECOMBINEERDE EPIDURALE SPINALE VERDOVING BIJ KEIZERSNEDE 1 1. Inleiding Na overleg met uw gynaecoloog / vroedvrouw
Ruggenprik tijdens de bevalling
H.291380.0215 Ruggenprik tijdens de bevalling (Epidurale pijnbestrijding) Wat is epidurale pijnbestrijding Bij deze ruggenprik spuit de anesthesioloog via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof
VERDOVING (OF PIJNBEHANDELING) DOOR EPIDURALE RUGGENPRIK VERDOVING DOOR SPINALE RUGGENPRIK VERDOVING DOOR EEN COMBINATIE VAN VOORGAANDE TECHNIEKEN
versie nr. 1.0 In voege vanaf April 2017 Documentnummer DC1121 Afdeling anesthesie VERDOVING (OF PIJNBEHANDELING) DOOR EPIDURALE RUGGENPRIK VERDOVING DOOR SPINALE RUGGENPRIK VERDOVING DOOR EEN COMBINATIE
Patiënteninformatie. Pijnstilling tijdens arbeid en bevalling
Patiënteninformatie Pijnstilling tijdens arbeid en bevalling Inhoud Voorstelling van het team... 2 Pijnstilling tijdens arbeid en bevalling... 3 De techniek... 4 Komt iedereen in aanmerking voor een peridurale?...
Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling
Patiënteninformatie Pijnbehandeling bij de bevalling Pijnbehandeling bij de bevalling Polikliniek Verloskunde/ Gynaecologie, route 2.2 Telefoon (050) 524 5840 Inleiding Dit is de informatiefolder van de
Anesthesiologie. Pijnbestrijding bij de bevalling
Anesthesiologie Pijnbestrijding bij de bevalling Anesthesiologie In deze brochure kunt u meer lezen over de mogelijkheden van pijnbestrijding bij de bevalling in het Universitair Medisch Centrum Groningen
Epidurale verdoving en het gebruik van een epidurale pijnpomp. Informatie voor patiënten
Epidurale verdoving en het gebruik van een epidurale pijnpomp Informatie voor patiënten 2 Epidurale verdoving en het gebruik van een epidurale pijnpomp Welkom In deze brochure wordt informatie gegeven
SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Anesthesie Epidurale verdoving bij een bevalling
SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Anesthesie Epidurale verdoving bij een bevalling De epidurale verdoving Pijnstilling voor de zwangere vrouw tijdens de arbeid en de bevalling Inleiding: Het natuurlijk proces
Coverfoto: Rika van de Kaa. Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen. Afdeling POS Polikliniek, locatie WKZ
Coverfoto: Rika van de Kaa Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen Afdeling POS Polikliniek, locatie WKZ Pijnbestrijding tijdens de bevalling met medicijnen Pijnbestrijding tijdens de bevalling
EPIDURALE INSPUITING MET CORTICOSTEROÏDEN BIJ RUGPIJN
EPIDURALE INSPUITING MET CORTICOSTEROÏDEN BIJ RUGPIJN Epidurale inspuiting Introductie. Omdat u reeds geruime tijd pijn heeft ter hoogte van de hals, die eventueel uitstraalt naar een arm, heeft uw arts
Postoperatieve pijnstilling: PCEA pomp
Postoperatieve pijnstilling: PCEA pomp Welkom Binnenkort ondergaat u een heelkundige ingreep in ons ziekenhuis. Pijn is een natuurlijke reactie van uw lichaam op de ingreep die u zal ondergaan en maakt
Pijnbestrijding bij de bevalling
Anesthesiologie Verloskunde Pijnbestrijding bij de bevalling Ruggenprik Wij beschrijven hier de mogelijkheden van pijnbestrijding bij de bevalling in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).
Pijnbestrijding bij bevalling
Pijnbestrijding bij bevalling Inleiding Een bevalling gaat meestal gepaard met pijn. Veel vrouwen ervaren de ontsluitingsweeën het samentrekken van de baarmoeder zodat de baarmoedermond zich gaandeweg
De anesthesie. Auteur(s) Betekenis van logo s. Deze dia werd goedgekeurd door de Werkgroep Verloskunde VVOG
De anesthesie Laatste update Auteur(s) 18/10/2002 Piet Cant Luc De Baene Betekenis van logo s Deze dia werd goedgekeurd door de Werkgroep Verloskunde VVOG Deze dia werd goedgekeurd door de RedactieRaad
PIJNKLINIEK. Pa ënteninforma e: Epidurale infiltra e
PIJNKLINIEK Pa ënteninforma e: Epidurale infiltra e Beste mevrouw, meneer, U zal binnenkort een epidurale infiltratie ondergaan als behandeling voor een geïrriteerde of ontstoken zenuw van het ruggenmerg
SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Epidurale inspuiting met corticosteroïden bij rugpijnen
SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Epidurale inspuiting met corticosteroïden bij rugpijnen Epidurale inspuiting Introductie. Omdat u reeds geruime tijd pijn heeft ter hoogte van de hals, die eventueel uitstraalt
Ruggenprik bij een bevalling Epiduraal analgesie
Ruggenprik bij een bevalling Epiduraal analgesie Afdeling gynaecologie en verloskunde Ruggenprik bij een bevalling Dat een bevalling gepaard gaat met pijn is een bekend gegeven. Sinds mensenheugenis zoekt
Toestemmingsinformatie epidurale corticosteroïden injectie lage rug of hals
Toestemmingsinformatie epidurale corticosteroïden injectie lage rug of hals Vlaamse Anesthesiologische Vereniging voor Pijnbestrijding 1 Mevrouw, mijnheer, U werd naar het pijncentrum verwezen omdat u
ANESTHESIE: EPIDURALE VERDOVING BIJ EEN BEVALLING
ANESTHESIE: EPIDURALE VERDOVING BIJ EEN BEVALLING De epidurale verdoving Pijnstilling voor de zwangere vrouw tijdens de arbeid en de bevalling. Inleiding: Het natuurlijk proces van arbeid en bevalling
Anesthesie voor heelkundige ingrepen REGIONALE VERDOVING, BIJKOMENDE INFORMATIE
Anesthesie voor heelkundige ingrepen REGIONALE VERDOVING, BIJKOMENDE INFORMATIE Het is belangrijk eerst een misverstand uit de wereld te helpen. Er is een belangrijk verschil tussen zgn. PLAATSELIJKE VERDOVING
Patiënteninformatie. Lumbale epidurale infiltratie
Patiënteninformatie Lumbale epidurale infiltratie Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Voorbereiding op de behandeling... 3 Verloop van de behandeling... 4 Vooraf... 4 De
PIJNKLINIEK. Pa ënteninforma e: Transforaminale infiltra e
PIJNKLINIEK Pa ënteninforma e: Transforaminale infiltra e Beste mevrouw, meneer, U zal binnenkort een zenuwwortelinfiltratie of kortweg wortelinfiltratie ondergaan als behandeling voor een geïrriteerde
Pijnbestrijding tijdens de bevalling
1/6 Verloskunde Pijnbestrijding tijdens de bevalling 1. Inleiding 2 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 2 3. Invloed op de pijn 2 4. Hoe kan de pijn worden bestreden? 2 5. Pijnbehandelingen met
Epidurale infiltratie
Epidurale infiltratie s Herenbaan 172 2840 Rumst tel: 03 880 90 11 (algemeen) tel: 03 880 91 90 (afspraken) informatiebrochure e-mail: [email protected] www.azheiligefamilie.be 2 Beste patiënt, Je werd doorverwezen
PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING
Gynaecologie/ Verloskunde PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING INLEIDING Bevallen doet pijn. Weinig vrouwen zullen opkijken van deze uitspraak. Zij weten dat pijn bij een bevalling hoort en een normaal
PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING FRANCISCUS VLIETLAND
PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Bevallen doet pijn. Weinig vrouwen zullen opkijken van deze uitspraak. Zij weten dat pijn bij een bevalling hoort en een normaal verschijnsel
Transforaminale epidurale infiltratie met corticosteroïden injectie lage rug of hals toestemmingsinformatie voor de patiënt
Transforaminale epidurale infiltratie met corticosteroïden injectie lage rug of hals toestemmingsinformatie voor de patiënt Mevrouw/mijnheer U werd naar het pijncentrum verwezen omdat u een hevige uitstralende
Medicamenteuze pijnstilling tijdens de bevalling... 2 Injecties met pethidine (morfine-achtige stof) Toepassing... 4
Contents Medicamenteuze pijnstilling tijdens de bevalling.... 2 Injecties met pethidine (morfine-achtige stof)... 2 Toepassing:... 2 Voordelen pethidine:... 2 Nadelen pethidine:... 3 Infuuspompje met remifentanil
Plaatselijke of locoregionale verdoving PATIËNTENBROCHURE
PATIËNTENBROCHURE Plaatselijke of locoregionale verdoving Plaatselijke of Locoregionale verdoving Afhankelijk van het type ingreep kiest de anesthesist voor een regionale verdoving waarbij enkel het te
Pijnstilling tijdens de bevalling
Patiënteninformatie Pijnstilling tijdens de bevalling rkz.nl De geboorte van een kind is lichamelijk en emotioneel een intensieve en vaak heftige ervaring. Vlak voor en tijdens de bevalling gebeurt er
H Pijnbestrijding tijdens de bevalling (copyright NVOG)
H.291397.0316 Pijnbestrijding tijdens de bevalling (copyright NVOG) Inleiding De geboorte van een kind is een intensieve en vaak heftige ervaring, zowel lichamelijk als emotioneel. Vlak voor en tijdens
Pijnbestrijding tijdens bevalling
Pijnbestrijding tijdens bevalling Verloskunde alle aandacht Pijnbestrijding tijdens bevalling Inleiding 3 Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3 Invloed op de pijn 4 Hoe kan de pijn worden bestreden?
Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING. Pijnbestrijding tijdens de bevalling
NVOG Nederlandse Vereniging voor PATIËNTENVOORLICHTING Pijnbestrijding tijdens de bevalling 2002 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor
Introductie 2 Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 2 Remifentanil, sterke pijnstiller via het infuus tijdens
In deze brochure kun je meer lezen over de mogelijkheden van pijnbestrijding tijdens de bevalling in Nij Smellinghe. Een bevalling kan prima verlopen zonder pijnbestrijding. Er kunnen echter verschillende
MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie
VSV ACHTERHOEK OOST MEDICAMENTEUZE PIJNBESTRIJDING TIJDENS DE BEVALLING cliënteninformatie 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Invloed op de pijn 4. Hoe kan de pijn worden bestreden?
PIJNKLINIEK Transforaminale infiltratie
PIJNKLINIEK Transforaminale infiltratie INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN INHOUD 1. INLEIDING...4 2. DE BEHANDELDAG...5 3. VOORAF...5 4. WAT IS EEN TRANSFORAMINALE INFILTRATIE...7 5. DE BEHANDELING...8
Keizersnede INFORMATIEBROCHURE VOOR DE PATIËNT
Keizersnede INFORMATIEBROCHURE VOOR DE PATIËNT INHOUD 1. INLEIDING...4 1.1 Voorbereiding 1.2 De dag van de keizersnede 1.3 Op de dienst materniteit-verloskamer 2. DE VERDOVING...5 2.1 Plaatselijke verdoving
SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie
SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS LUMBALE en CERVICALE epidurale infiltratie Inhoud Voorwoord 2 Wat is een epidurale infiltratie 3 Praktisch richtlijnen 4 Dag van de epidurale infiltratie 5 De behandeling
Epidurale verdoving INFORMATIE VOOR PATIËNTEN
Epidurale verdoving INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL 1. Wat is een epidurale verdoving? 4 2. Wanneer een epidurale verdoving? 4 3. In de verloskamer 6 4. De techniek 6 5. Na het plaatsen 8 6. Verdere
patiënteninformatie Lumbale epidurale infiltratie DAGZIEKENHUIS GezondheidsZorg met een Ziel
i patiënteninformatie DAGZIEKENHUIS Lumbale epidurale infiltratie GezondheidsZorg met een Ziel INHOUD 1 Wat is een lumbale epidurale infiltratie?... 6 2 Voorzorgsmaatregelen vóór de infiltratie... 7 3
Lumbaalpunctie. Patiënteninformatie
Lumbaalpunctie Patiënteninformatie Inhoudstafel 1. Inleiding... 3 2. Informatie over het onderzoek... 4 2.1. Voorbereiding van het onderzoek... 4 2.2. Het onderzoek... 4 2.3. Duur van het onderzoek...
Pijnbestrijding tijdens de bevalling
Pijnbestrijding tijdens de bevalling Inhoud 1. Inleiding 2. Hoe ontstaat pijn tijdens de bevalling? 3. Hoe kan de pijn worden bestreden? 4. Pijnbehandelingen met medicijnen 5. Wat is een goede medicamenteuze
