EPIDURALE PIJNVERDOVING BIJ BEVALLING Dienst anesthesie Uw welzijn verdient onze beste zorg
U bent zwanger en bereidt zich voor op de bevalling. De weeën die nodig zijn om te bevallen, zijn dikwijls erg pijnlijk. De duur en de ernst van de pijn zijn individueel verschillend. Meestal neemt de pijn toe naarmate de ontsluiting vordert. Als er medicatie wordt gegeven om de arbeid te starten of te versnellen, kunnen de weeën nog pijnlijker zijn. Langdurige arbeid kan echt vermoeiend zijn waardoor de pijngrens overschreden wordt. Ademhalings- en ontspanningsoefeningen kunnen helpen de weeën op te vangen. De vroedvrouw begeleidt u daarbij. Een warme douche of een warm bad, massage of een andere houding kunnen vaak helpen. Toch kan de pijn soms ondraaglijk zijn. Hier biedt de epidurale verdoving een oplossing. Wat is een epidurale verdoving? De epidurale verdoving of ruggenprik is een methode voor de toediening van pijnstillers in de epidurale ruimte vlak bij de zenuwen die uit het ruggenmerg treden. Dat zijn onder meer de zenuwen die de pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem geleiden. Door toediening van pijnstillers wordt de geleiding van pijn geblokkeerd en verzacht de pijn van de weeën. Ook de zenuwen voor de spieren van de onderste ledematen worden gedeeltelijk geblokkeerd. Na een ruggenprik kan dus de spierkracht in het onderlichaam tijdelijk afnemen. Wie komt in aanmerking voor een epidurale verdoving? Een epidurale verdoving wordt meestal gegeven op uw vraag, indien u teveel of te langdurig pijn ervaart. De arbeid moet goed bezig zijn. Er zijn ook een aantal medische indicaties waarvoor uw gynaecoloog een epidurale kan aanraden bv. wanneer de arbeid te lang gaat duren, vermoeiend wordt en niet vooruit gaat. Ook als de kans bestaat dat er toch een keizersnede zal moeten gebeuren, is het wenselijk al een epidurale te plaatsen. Dan kan men daar in de operatiezaal mee verder werken. Bij te ver gevorderde ontsluiting heeft het toedienen van een epidurale meestal geen zin meer en kan het zijn dat er door de anesthesist beslist wordt geen epidurale meer toe te dienen. Dit gebeurt in samenspraak met de gynaecoloog.
Er zijn ook medische tegenindicaties: afwijkende bloedstolling, infectie van de huid ter hoogte van de insteekplaats of gekende allergie aan een van de gebruikte lokaal verdovende middelen. Het is steeds de anesthesist die hier de eindbeslissing en de eindverantwoordelijkheid heeft. Afwijkingen van de rug, zoals scoliose of discus hernia, kunnen het plaatsen van een epidurale bemoeilijken, maar sluiten die niet uit. Na bepaalde rugoperaties kan het onmogelijk zijn een epidurale te prikken. Heeft u een afwijking van de rug of reeds een rugoperatie ondergaan : bespreek dit op voorhand met uw gynaecoloog zodat bijkomend advies hierover aan de anesthesist kan worden gevraagd. Voor- en nadelen van een epidurale verdoving : Het grote voordeel is het wegvallen van de hevige pijn. Dat gaat gepaard met afname van stress en spanning en daardoor een betere relaxatie. Een bijkomend voordeel is dat bij zeer pijnlijke arbeid en bij traag vorderende ontsluiting men gebruik kan maken van stimulerende medicatie om de arbeid te versnellen. De bijwerkingen en eventuele complicaties door de prik kunnen meestal vlot opgevangen worden en door een goede monitoring tot een minimum beperkt blijven. Mogelijke nadelen zijn: bloeddrukdaling: dit wordt opgevangen door een infuus en eventueel door medicatie. soms geen optimale verdoving door tussenschotten in de epidurale ruimte of een éénzijdige verdoving (dit kan heel vaak opgelost worden door de catheter een beetje terug te trekken) voosheid en zwaarte van de benen, waardoor u niet meer uit het bed mag komen na het plaatsen van de epidurale rugpijn : u kan enkele dagen een beetje drukpijn voelen ter hoogte van de insteekplaats soms veroorzaakt de epidurale wat jeuk of wordt spontaan urineren bemoeilijkt. Het kan nodig zijn de blaas tijdelijk te sonderen.
Complicaties zijn zeer zelden: hoofdpijn : als het vlies rond het ruggenmerg per ongeluk toch werd aangeprikt. Door dat gaatje ontstaat lekkage van ruggenmergvocht en dat geeft hoofdpijn. Dat gebeurt zeer zelden en die hoofdpijn kunnen we goed behandelen Zeer zelden zijn er langer durende verwikkelingen zoals een blijvend verdoofde plek of een verminderde spierkracht in bepaalde spiergroepen. Dergelijke problemen kunnen bij elke plaatselijke verdovingstechniek voorkomen maar zijn zeer zeldzaam en herstellen meestal volledig. De oorzaak kan een klein kwetsuurtje zijn van een zenuw op de plek waar men geprikt heeft. De anesthesist doet zijn/haar uiterste best om zulke complicatie te voorkomen. Theoretisch mogelijke, maar uitermate zeldzame complicaties: epiduraal hematoom (bloeding, daarom is controle van de bloedstolling belangrijk) te hoog opstijgende verdoving, met lage bloeddruk en moeilijke ademhaling infectie met gevaar voor meningitis (vandaar dat we steriel werken) Voor het plaatsen van een epidurale zijn een aantal spelregels die moeten gerespecteerd worden door zowel de anesthesist als de patiënt. Er moet correct geprikt worden en de bloedstolling moet normaal zijn. Van de patiënte wordt gevraagd uitermate stil te zitten tijdens het prikken. Verder wensen we te benadrukken dat we met voorzichtige deskundigheid te werk gaan. Indien u nog vragen heeft, zal iemand van de anesthesisten die graag voor u beantwoorden. We wensen u namens de dienst anesthesie een voorspoedige bevalling.
VRAGENLIJST Kreeg u vroeger al een epidurale verdoving. Zo ja, met een goed resultaat? Heeft u een afwijking aan de werverkolom? Neemt u geneesmiddelen? Welke? Nam u de laatste week aspirinebevattende medicatie? Neemt u andere bloedverdunnende medicatie? Bent u allergisch voor bepaalde medicatie, ontsmettingsmiddel of pleisters? Wenst u nog iets bijzonders te vermelden?
Toestemmingsformulier Ondergetekende, mevrouw... Verklaart de informatiebrochure over epidurale pijnbestrijding bij bevalling te hebben gelezen en begrepen en voldoende gelegenheid gehad heeft om eventuele vragen te laten beantwoorden. Verklaart eveneens op de hoogte te zijn van mogelijke bijwerkingen en complicaties, zoals vermeld in de brochure. Verklaart akkoord te gaan met het plaatsen van een epidurale catheder. Datum : Handtekening :
Verantwoordelijke uitgever: dhr. Jan Ennekens - Algemeen Directeur AZ Sint-Maarten Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Algemeen Ziekenhuis Sint-Maarten Campus Rooienberg Rooienberg 25 2570 Duffel Tel 015/30 31 11 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2 2800 Mechelen Tel 015/40 95 11 Campus Zwartzustersvest Zwartzustersvest 47 2800 Mechelen Tel 015/29 66 66 B0335AV.INDD 21-02-2017