BIM Protocol (3d beeld) 17 oktober 2011 1
Inhoud 1. Proect 1.1 Basis proectgegevens 1.2 Ambities en proectdoelen 1.3 Betrokken organisaties en rollen 1.4 Contractvorm (aanbestedingsvorm) 2. BIM toepassingen 2.1 Wize van samenwerken 2.2 Structuur van aspectmodellen of werkpakketten 2.3 Uit te voeren simulaties en analyses 3. Procesprotocol 3.1 Fasering 3.2 BIM management structuur: personen, taken, bevoegdheden en verantwoordelikheden 3.3 Roadmap (welke participant levert welke informatie in welke fase) 3.4 Uitwisselingsprocedures 4. Opzet BIM model 4.1 Basisafspraken modelleren 4.2 Demarcatie en Detailniveau per fase 4.3 aanvullende eisen BIM model 5. Communicatiestructuur en Document Management 6. ICT infrastructuur 7. Termen en definities 2
1. Proect 1.1 Basis Proectgegevens Naam Nummer Adres Beschriving 1.2 Betrokken organisaties en rollen Naam Rol Bedrif Adres E-Mail Telefoon. Architect..... Constructeur...... Installateur.... 1.3 Ambities en proectdoelen Doelstelling Hoe Criterium Datum Een aanbestedingsgereed product maken voor anuari 2012 Samenwerken met constructeur en installatie adviseur aan zelfde een model Presentatie 3d Efficiënt werken in de samenwerking Modellen linken Aanbesteding gereed 12-12-2011 Een model, gelike kwaliteit als bi traditioneel werken Render in revit Virtual reality presentatie Unity 3D Volwaardig, volgens aparte opdracht 10-11-2011 1.4 Contractvorm Traditioneel aanbestededingsmodel 3
2.1 Wize van samenwerken Protocol specificatie keuze A.Werken met aspectmodellen periodiek afstemmen via een centraal coördinatiemodel 1.via het open uitwisselingsformaat IFC 2.via een applicatie als NavisWorks of Solibri 3.door het importeren van (delen van) elkaars modellen binnen één softwarefamilie. B. Werken in één bestand 1. één centraal bestand lokaal 2. één centraal bestand op internet 3. Global scape WAFS 4. één model, dat op een LAN draait bi één van de deelnemers 5. één centraal bestand op een internet-server Voor dit proect is het uitgangspunt A.1 waar Proectpartners samenwerken door aspektmodellen Hierbi maken de proectpartners eigen modellen voor de eigen vakgebieden, die ze periodiek afstemmen via een centraal coördinatiemodel door gebruik te maken en door het importeren van (delen van) elkaars modellen binnen één softwarefamilie. 2.2 Aspektmodellen en werkpaketten Model Naam Model Inhoud Proect Fase Partner BIM software Versie Architectonisch Bouwkundig Alle fasen Revit Architecture 2011 model excl. constructie Constructief constructie CO DO Revit structure 2011?? Installaties DO Revit MEP 2011?? Uitvoering n.t.b. Coördinatie Totaalmodel, DO Revit 2011 bouwkundig, constructie, installaties, Oplevering n.v.t. Beheer n.v.t. 2.3 Uit te voeren simulaties en analyses Simulaties OG Architect Constr Install toetsing van het model aan het Programma van Eisen visualisatie/visuele analyse van het ontwerp; bepalen van hoeveelheden; raming van bouwkosten; raming van levensduurkosten; clash controll; analyse van het energieverbruik; simulatie van het binnenklimaat; Brandveiligheids toets; dag- en kunstlichtanalyse; toets op onderhoudbaarheid; uitvoeringsplanning; toets aan (bepaalde aspecten van) de bouwregelgeving. 4
3. Proces 3.1 Fasering Fase Start Eind Partien (VS) Vraag Specificatie 02-02-2011 02-04-2011 Opdrachtgever (CO) concept ontwerp Opdrachtgever (DO)Definitief ontwerp Opdrachtgever (TS) Technische specificatie Opdrachtgever (PV) Productievoorbereiding n.t.b n.t.b. Uitvoering n.t.b n.t.b. Beheer 3.3 BIM management structuur Opdrachtgever Locale BIM manager Elke parti die bidraagt aan het proect zou een eigen model manager moeten benoemen. Deze heeft dan een aantal verantwoordelikheden: Overbrengen modelinhoud naar andere partien Controle detail niveau of dit overeen komt met de afspraken per fase Controle op de inhoud Linken van de modellen Bidragen aan de controle rondes Communicatie met andere partners Beheer file naam Versie controle Juiste manier opslaan in het gezamenlike file systeem Bedrifsnaam Naam manager E-mail Telefoon.. Centrale BIM manager De centrale BIM manager voor dit proect is ------------- architecten en Aviseurs. Bedrifsnaam Naam manager E-mail Telefoon De taken en verantwoordelikheden zin: Verzamelen modelinhoud van diverse partien Linken van de modellen Clash controll Juiste manier opslaan in het gezamenlike file systeem Onderhouden mappenstructuur Machtigen en toegang verlenen 5
3.4 Samenwerkingsprotocol Machtiging en toegang door Centrale BIM manager Onderhoud mappenstructuur door Centrale BIM manager Mededeling van nieuwe content door alle partien Bevoegdheden Alle partien kunnen elementen aanpassen maar houden elkaar daarvan op de hoogte. Daarnaast zal door Architect na aanpassingen een clash controle worden uitgevoerd (visueel en met programmatuur) Verantwoordelikheden Alle partien bliven verantwoordelik voor hun eigen aspektmodellen Definitieve stukken Alle partien leveren uiteindelike definitieve stukken aan op papier ter goedkeuring. bestand vorm bevoegdheden og Arch constr install 3D Model Overige documenten Gelinkte modellen Tekeningen E-mail verslagen printen Openen Aanpassen printen Openen Aanpassen n n n J eigen model J n eigen model n 6
4. Opzet BIM model 4.1 Basisafspraken modelleren Waar ligt nulpunt en noorden zie 5.1.1 Gebouw wordt per verdieping opgedeeld Gris gebied; Sparingen: Vloer sparing dmv Shafts op constructieve workset Architect denk aan sparing aan afwerklaag Raam sparingen in bouwkundige buitenblad door architect. Elementen koppelen aan uiste views. b.v. wanden gaan van level vo bk vloer tot v1 ok ruwe vloer Fasering: Alle nieuwbouw in fase nieuw / bestaande in fase bestaand / te slopen Arcering doorsneden en aanzichten afstemmen op SHB werkmethodiek Dragende wanden en constructieve vloeren als structural en bearing kenmerken. Gebruik geen edit profile Alle gewizigde obecten, schedules, filters en arceringen etc. voorzien van bedrifstag. Stramienen zo snel mogelik opzetten, 3D definitie punten daarna niet meer wizigen of op scope box grens zetten. De positie van stramien bollen worden per view bepaald dmv 2D punten. Wizigingen in de 3D punten heeft invloed op alle views. Dit is met name van belang bi gedraaide en ongelike stramienen. Stappenplan 1 Start Arch. werkt eerst model uit met constructieve gegevens uit schets van constructeur. 2 Coördinaten Let op dat de coördinaten overeenkomen! 3 Splitsen Belangrik is dat de bouwkundige, constructieve en evt installatie-onderdelen fysiek gesplitst worden in verschillende modellen. Splitsen van gecombineerde wanden en groepen. Elementen per verdieping. Constructieve en dragende elementen gemodelleerd door constructeur, dus in bouwkundig model dienen deze verwidert te worden. 4 linken Na splitsing dienen de modellen gelinkt te worden in elkaars bronbestand middels relatieve paden! (Manage Links). Afspraken over arceringen dienen te worden overeengekomen. View filters dienen te worden ingeregeld. 5 Allen werken hun aspectmodel verder uit. Bouwkundig staal in principe door Architect. Hieronder valt: Gevelstaal, steunen van borstweringen en balusters, buitenblad dragers, lateien,staal tbv inrichting etc. 6 Eventuele clashes dienen gesignaleerd en gerapporteerd te worden. 7
4.2 Demarcatie en Detailniveau per fase Demarcatielist te modelleren elementen in welke fase en welk detailniveau Wie modelleert wat? NlSfB Proectfasen Code Element(cluster) Vs Co Do Ts/Pv Uitv Beheer 11 BODEMVOORZIENING DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 13 VLOEREN OP GRONDSLAG DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 16 FUNDERINGSCONSTRUCTIES DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 17 PAALFUNDERINGEN DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 21 BUITENWANDEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 22 BINNENWANDEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 23 VLOEREN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 24 TRAPPEN EN HELLINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 27 DAKEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 28 HOOFDDRAAGCONSTRUCTIES DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 31 BUITENWANDOPENINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 32 BINNENWANDOPENINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 33 VLOEROPENINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 34 BALUSTRADES EN LEUNINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 37 DAKOPENINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 38 INBOUWPAKKETEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 41 BUITENWANDAFWERKINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 42 BINNENWANDAFWERKINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 43 VLOERAFWERKINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 44 TRAP- EN HELLINGAFWERKINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 45 PLAFONDAFWERKINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 47 DAKAFWERKINGEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 48 AFWERKINGSPAKKETTEN DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 51 WARMTE OPWEKKING DN000 DN200 DN300 DN400 DN500 DN500 52 AFVOEREN DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 53 WATER DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 54 GASSEN DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 55 KOUDE-OPWEKKING EN DISTRIBUTIE DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 56 WARMTEDISTRIBUTIE DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 57 LUCHTBEHANDELING DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 58 REGELING KLIMAAT EN SANITAIR DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 61 CENTRALE ELEKTROTECHNISCHE VOORZIENINGEN DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 62 KRACHTSTROOM DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 63 VERLICHTING DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 64 COMMUNICATIE DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 65 BEVEILIGING DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 66 TRANSPORT DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 67 GEBOUWBEHEERSVOORZ. DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 71 VASTE VERKEERSVOORZIENINGEN DN000 DN100 DN300 DN400 DN500 DN500 Opdrachtgever Architect Constructeur Installatie adviseur Aannemer Leverancier Vs Vraagspecificatie DN 000 Co Conceptueel Ontwerp DN 100 + DN 200 Do Definitief Ontwerp DN 300 Ts/Pv Technische Specificatie / productievoorbereiding DN 400 Uitv Uitvoering / Oplevering DN 500 Beheer Beheer DN 500 8
4.3 Aanvullende informatie BIM model 4. 3.1 Nulpunt van proect Zie handleiding Best Practice van de RevitGG gebruikersgroep Gezamenlik (0,0,0) referentiepunt voor het model, onderhoek van het gebouw kruising as???? c.q. deelmodellen Hoek tov werkelike noorden???? Peil t.o.v. NAP???? 4.3.2 Benaming modellen Modelnaam opbouwen zie voorbeeld. 4.3.3 Codering en benaming van obecten Uitgangspunt zin de afspraken van de Revit gebruikersgroep 4.3.4 Benaming onderdelen (families) Zelf aangemaakte families moeten duidelik herkenbaar zin, gebruikmakend van de sfb codering: Veld Posities Toelichting Nl-SfB naam omschiving Bivoorbeeeld: 28_architekt_binnenwand 4.3.5 Benaming Taggs Zelfde als bi families 4.3.6 Gebruik (gezamenlike) obectenbibliotheek en Te gebruiken obectenbibliotheek Te gebruiken Proectpartner: Vakgebied Herkomst obectenbibliotheek Architectuur Constructie. Installatie 4.3.7 Precisie in dimensionering Modellen moeten alle benodigde nauwkeurigheid in zich hebben nodig voor b.v. ontwerp, constructie of analyse. Uitgesloten elementen: Niet accurate onderdelen in maatvoering of positie Inrichting binnen Auto s Bomen terreininrichting 9
4.3.8 Benaming en codering van parameters, c.q. obecteigenschappen Obecteigenschappen die moeten worden benoemd ten behoeve van proectpartners, die de betreffende obecten niet in eerste instantie modelleren: Obecttype Initieel te modelleren door: Toe te voegen eigenschappen Ten behoeve van discipline: Constructie bestaand Arch Nieuwe constructie Constructeur kolommen Arch Afmeting Constructeur 4.3.9 Demarcatie 3D 2D in de vorm van kenmerken te specificeren obecten Wie modelleert welke obecten (zie hoofdstuk 3.2) Demarcatie 3D en 2D onderdeel Arch Constr Install Principe details Bouwkundige constructieve berekeningen constructie installatie brandcompartimenten 4.3.10 Uitsluiting Uitsluiting Hang en sluitwerk Loodslabbes Muisroosters Dilataties 4.3.11 Afmeting Alle obecten kleiner dan (b.v. 10x10 cm) worden niet gemodelleerd. 4.3.12 levels opbouw Leg vast wat bovenkant vloer is per dicipline en hoe e het model is opgedeeld. Vloerpeil Dicipline Architect Constructeur Installatieadviseur Bovenkant vloer Bovenkant afgewerkte vloer (bg vloer =peil proect) Bovenkant ruwe vloer Bovenkant ruwe vloer 10
5. Communicatiestructuur en Document Management 5.1 BIMmodel Communicatie Opmerkingen op het model worden gecommuniceerd d.m.v. signaleringsboxen in het revit model en bibehorende opmerkingen listen die via de mail worden verdeeld en nader overeen te komen sessies worden doorgenomen. Bevoegdheden conform hoofdstuk 4.4 Model bekiken met Autodesk Design Review 2011 Goedkeuring uiteindelik op uitdraai papier Locatie Centrale model Het model zal worden beheerd bi architecten. De modellen van installateur en constructeur zullen hier worden ingelinkt. 5.2 Overige informatie Naast een BIM model moet nog meer informatie worden gedeeld. Hiervoor zin enkele uitgangspunten: Locatie webgebaseerde of web enabled zin, zodat alle relevante, geautoriseerde proectteamleden op afstand bestanden kunnen openen; verschillende machtigingsprofielen voor verschillende leden en groepen van het proectteam ondersteunen; Communicatie alle onderlinge communicatie lopen via e-mail laten verlopen (dit betreft zowel de berichten die proectteamleden elkaar sturen als e-mailberichten die het systeem zelf genereert); proectteamleden in staat stellen om zelf een mappenstructuur op te zetten en die te voorzien van machtigingen voor uploaden, downloaden viewen en wizigen. een viewer bevatten waarmee het proectteam de volgende bestandsformaten kan zien:.dwg,.dgn,.plt,.dwf,.pdf,,jpg,.doc,.xls; een forum bieden voor het stellen van vragen, het voeren van discussies enzovoort; de mogelikheid bieden om in tekeningbestanden (en andere digitale documenten) opmerkingen te plaatsen deze automatisch te melden aan de auteur; een faciliteit bieden voor het maken van een workflow, onder andere voor de routing van tekeningen voor controle. 11
6. ICT infrastructuur Centrale organisatie Waar staat het model Waar staat overige informatie Soort verbinding Toegankelikheid Eigen interne structuur Architect Architect Architect internet Toestemming verlenen aan proectteam leden. 7. Termen en definities BIM. COINS. IFC. MVC. PAIS. PIM. Om onduidelikheid weg te nemen, heeft TNO het BIM woordenboek samengesteld. U kunt het kosteloos bestellen. (www.tno.nl) Ook te vinden in digitale vorm: http://www.slideshare.net/berlotti/20100719-bi-woordenboek2edrukdefinitief 12