Methode Familiezorg Open communicatie leidt tot minder stress Traject: De kunst van het ontmoeten Afstemming tussen beroepskrachten, zorgvragers en familiezorgers
Achtergrondinformatie Het hart van de familiezorg is daar waar de zorg gegeven wordt, waar kwetsbare families vragen, problemen en wensen hebben. Die families zijn in toenemende mate zelf verantwoordelijk voor hun zorg. De moderne samenleving is immers aan het veranderen. De verzorgingsstaat groeit uit tot een managementstaat. Waarden als onderlinge solidariteit en sociale zekerheid maken plaats voor efficiëntie en effectiviteit. Wat betekent dit voor de praktijk? Wat gebeurt er in de ontmoeting tussen zorgvragers, familiezorgers en beroepskrachten? Wat speelt zich af in die zorgrelaties? Hoe kunnen organisaties inspelen op die zorgrelaties en de behoeften van familiezorgers en zorgvragers? Vraagstelling Hoe kunnen organisaties conflicten tussen familiezorgers, zorgvragers en beroepskrachten voorkomen en/of oplossen? Hoe kunnen organisaties de potentie van een zorgtriade volledig benutten en zo tot optimale zorgverlening komen zowel in de organisatie, als bij de familieleden thuis? Korte beschrijving Het traject om beroepskrachten, zorgvragers en familiezorgers zorgvuldig met elkaar te laten samenwerken komt voort uit het vijfjarig wetenschappelijk onderzoek naar familiezorg en zorgverantwoordelijkheid (zie Publicaties). Dit onderzoek heeft door een zorgvuldige afstemming met de zorgpraktijk geleid tot de Methode Familiezorg. Inmiddels wordt deze methode in diverse organisaties succesvol gebruikt (thuiszorg, zorgcentrum ouderenzorg, opleidingen post HBO verpleegkundigen geriatrie en neurologie, opleiding mantelzorgconsulenten, MEE, welzijnswerk). Het traject bestaat uit drie fasen waarin thema s en technieken uit de familiezorg en de beroepszorg leidraad zijn om in de organisatie de kunst van het ontmoeten tussen mantelzorgers, zorgvragers en beroepskrachten te verwezenlijken. Het traject wordt op maat gemaakt voor de organisatie. Een traject varieert van zes maanden tot twee jaar, afhankelijk van de vraag, de omvang en het vertrekpunt van de organisatie.
Traject: de kunst van het ontmoeten 1 ONTWIKKELFASE Kennismaking Vraagverheldering: wens van de organisatie Afstemming directie, management, uitvoerend personeel Afspraken en Aanpak: - elektronische leeromgeving met themabijeenkomsten (ELO) - In-company met trainer - of een combinatie van beiden 2 IMPLEMENTATIEFASE Training Methode Familiezorg Deel 1: Algemene Theorie en Basis Technieken in de familiezorg Begripsverheldering Grondslaganalyse Zorgtriade Vraagverheldering Familie en posities Familiegesprek Het kijken naar en begrijpen van relaties en zorgrelaties is belangrijk op het moment dat familiezorger en zorgvrager een beroep doen op hulpverlening. Training Methode Familiezorg Deel 2: Specialistische Theorie en Specialistische Technieken in de familiezorg Parentificatie Hechting Zondebokmechanisme Positief heretiketteren Structureren Verdriet en verwerking Omgaan met emoties Omgaan met dementie 3 BORGING Borging Toetsen van ervaringen aan de hand van evaluaties van de deelnemers Casuïstiekbespreking aan de hand van de ELO (elektronische leeromgeving) Wijzigingen aanbrengen in werkprocessen: denk aan intake-procedure Onderhouden van contacten met sleutelfiguren
ten grondslag liggen aan methode familiezorg Publicatiesdie Beneken genaamd Kolmer D.M. & Bongers, I.M.B. (2002). Ondersteuning, erkenning en welzijn van mantelzorgers: verslag van een verkennende studie naar de positie van mantelzorgers in Nederland. Tilburg: Universiteit van Tilburg. Beneken genaamd Kolmer, D.M. De zorgtriade in theorie en praktijk (2003). Tijdschrift voor Management en Organisatie, 57, 5, 68-69. Deventer: Kluwer. Beneken genaamd Kolmer, D.M. (2004). Mantelzorg conceptueel verhelderd: Een uitdaging voor beleid, praktijk en gezondheidszorgonderwijs in de toekomst. Onderwijs en Gezondheidszorg, 28, 2, 15-19. Beneken genaamd Kolmer, D.M. (2004). Mantelzorg conceptueel verhelderd: Een uitdaging voor beleid, praktijk en gezondheidszorgonderwijs in de toekomst (Deel II). Onderwijs en Gezondheidszorg, 28, 3, 15-17. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Buijs, C. op den, Bongers, I.M.B. & Garretsen, H.F.L. (2004). Het hart van de zorg laten kloppen: Mantelzorgers, beroepskrachten en zorgvragers in ontmoeting (Toolkit). Onderwijs en Gezondheidszorg, 28, 5, 1-4. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Tellings, A., Garretsen, H.F.L. & Bongers, I.M.B. (2004) Gezondheidszorg: wiens zorg? Een uitdaging voor liberale staten en hun burgers om verantwoordelijkheid te delen. Tijdschrift Sociale Wetenschappen, 47, 4, 11-26. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Tellings, A., Garretsen, H.F.L. & Bongers, I.M.B. (2004). Family care: a conceptual clarification. Challenges for future health policy and practice. EuroHealth, 10, 3-4, 44-47. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Tellings, A., Garretsen H.F.L. & Bongers, I.M.B. (2005). A just policy for family care. Eurohealth, 11, 3, 25-28. Beneken genaamd Kolmer, D.M. (2006). Mantelzorg: Wat bezielt me? Metaforum, Wetenschappelijk Tijdschrift van de GGzMB & GGzE. Themanummer Kunst & Psychiatrie, 6, 77-90. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Beneken genaamd Kolmer-Vrensen, A.M.E.T (2006). Mantelzorg: Wat bezielt me? Tilburg: Stichting Mantelzorg Midden-Brabant & Stichting de Vonk. Beneken genaamd Kolmer, D.M., & Goor, L.A.M., van de (2006). Zorg op maat voor allochtonen. Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen (TSG), 84, 1, 57. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Tellings, A., Garretsen, H.F.L. & Bongers, I.M.B. (2007). Communalization of Health care: how to do it properly? Criteria for a just communalization of health care applied to the Dutch case. Medicine and Law, 26, 1, 53-68. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Tellings, A., Gelissen, J., Garretsen, H.F.L. & Bongers, I.M.B. (2007). Mantelzorgers en hun rangschikking van zorgmotieven: Wat motiveert mantelzorgers om langdurig voor hun naasten te zorgen? Tijdschrift Systeemtherapie, 19, 1, 36-58. Beneken genaamd Kolmer, D.M., Tellings, A., Gelissen, J., Garretsen, H.F.L. & Bongers, I.M.B. (2007). Ranked motives of long-term care providing family caregivers. Scandinavian Journal of Caring Sciences. Accepted Beneken genaamd Kolmer, D. M. (2007). Van mantelzorg naar familiezorg: een noodzakelijke gedaanteverwisseling. Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen (TSG), 85, 4, 194-195.
Informatie over dit traject: Expertisecentrum Familiezorg Contactpersoon: Klaartje van Montfort Dr. Deelenlaan 11 5042 AD Tilburg 013-5443343 kvanmontfort@exfam.nl www.expertisecentrumfamiliezorg.nl Methode familiezorg is ontstaan uit de behoefte aan relationele ondersteuning van familieleden die voor hun naaste zorgen. Die behoefte aan relationele ondersteuning is een van de resultaten uit het promotieonderzoek naar familiezorg en zorgverantwoordelijkheid aan de Universiteit van Tilburg. Methode familiezorg voorziet beroepskrachten, beleidsmedewerkers, managers en vrijwilligers van een werkwijze en instrumenten voor iedere fase in het zorgproces van de zorgvrager en zijn of haar familieleden. Samen met organisaties, die hun medewerkers hebben laten scholen, blijven we er op toezien dat de effecten van het werken met de methode familiezorg gemeten worden. Middels tussentijdse evaluaties kijken we kritisch naar vorm en inhoud van de training. Relationeel werken verrijkt de zorg. We ontmoeten u graag!