TECHNISCHE INSTALLATIES
INSTALLATIES 1) ELEKTRICITEIT 2) GAS / STOOKOLIE /. 3) VERWARMING & CO-risico
Elektriciteit Beoordelingsbasis = niet : AREI! WEL : art. 5, 5 VWC : voldoende en veilige elektrische installatie d.i.: (1) minimum comfort (2) veiligheid (brand elektrocutiegevaar)
Elektriciteit én omgekeerd!! conformiteit AREI (keuringsverslag) conformiteit VWC Vbn. Differentieel 30 ma: geen eis VWC, wel AREI 2 vrije geaarde stopcontacten in keukenfunctie: geen eis AREI, wel VWC
Elektriciteit 1. Minimum comfort 191. Stopcontact in de functie leefkamer 192. Stopcontact in de functie(s) slaapkamer 193. 2 vrije geaarde stopcontacten in de functie keuken 194. Lichtpunt in woonlokaal of sanitair lokaal (= leefkamer, keuken, slaapkamer)
Elektriciteit 2. Veilige installatie brandgevaar: te lichte leidingen (opwarmen bij overbelasting) (rubriek 51) verkeerde zekeringen en/of slecht beveiligde installatie kortsluiting Elektrocutiegevaar (rubriek. 195) door rechtstreeks contact aanraking van actieve delen onder spanning onrechtstreeks contact: aanraking van een onder spanning staande massa (toestellen onder spanning)
Elektriciteit beveiliging / bescherming installatie gebruikers - zekeringen - verliesstroomschakelaar(s) - bekabeling - aarding - toestellen - volumes rond bad/douche - bereikbaarheid van beveiligingsinstallatie - aanraakbare delen onder spanning
Elektriciteit beveiliging installatie zekeringen automaten smeltzekeringen diff, hoofdschakelaar
Elektriciteit beveiliging installatie Zekeringen : (1) Uitschakelstroom (In) wanneer deze waarde wordt overschreden zal de zekering uitschakelen / doorsmelten.
Elektriciteit Zekeringen : (2) karakteristiek B : voor toestellen met lage inschakelstroom en/of resistieve belasting (verlichting, verwarming,.) (de meest toegepaste automaat bij huisinstallaties). C : voor toestellen met grotere (in)schakelstromen, en/of inductieve belasting (motoren). D : voor toestellen met capacitieve belasting (transformatoren)
Elektriciteit zekeringen : (3) kortsluitvastheid : Een automaat moet een kortsluiting kunnen afschakelen zonder zelf te worden vernield; brand te veroorzaken gevaar voor mensen in de nabijheid van het automaat. De maximaal af te schakelen kortsluitstroom is op de automaat aangegeven. In huisinstallaties stromen van ten hoogste 6000 A (6 ka), maar meestal zal de 3000 A (3 ka) niet worden gehaald.
Elektriciteit beveiliging installatie bekabeling Doorsnede van de geleider (mm²) Nominale stroom van de smeltveiligheid Nominale stroom van de automatische schakelaar 1.5 10 A 16 A 2.5 16 A 20 A 4 20 A 25 A 6 32 A 40 A 10 50 A 63 A 16 63 A 80 A 25 80 A 100 A 35 100 A 125 A
Elektriciteit beveiliging installatie 2 x 1,5 mm² 2 x 0,75 mm² (licht van stopkt geen aarding afgetakt)
Elektriciteit bescherming gebruikers Differentieelschakelaar onderbreekt stroomtoevoer bij lekstroom (onderbreking van de actieve geleiders) bescherming tegen : elektrocutie brandgevaar energieverspilling alg. diff. 300 ma : ALTIJD vereist (òòk voor installates van vòòr 1981!!) bijkomende diff. 30 ma voor vochtige zones: badkamer, keuken (kringen wasmachine, droogkast, afwasmachine, ) -> geen essentiële eis voor VWC
Elektriciteit bescherming gebruikers Differentieel in verzegelde tellerkast niet zichtbaar of de differentieelschakelaar vòòr of na de teller aangesloten is (moet in principe nà teller en aan begin van de installatie)???
Aarding Elektriciteit bescherming gebruikers afleiden van de foutstroom naar de aarde bescherming tegen onrechtstreekse aanraking!! Aarding niet expliciet geëist in TV /handboek, maar: 2 vrije geaarde stopcontacten in keukenfunctie stopcontacten met penaarding moeten geaard zijn stopcontacten met randaarding = verboden! toestellen klasse 1 niet-geaard stopcontact
toestellen Elektriciteit bescherming gebruikers Klasse I Klasse II Klasse III LS LS ZLVS!! toestellen klasse 1 niet-geaard stopcontact
Elektriciteit bescherming gebruikers Toestellen klasse I Toestellen klasse II
Elektriciteit bescherming gebruikers volumes
Elektriciteit bescherming gebruikers
Elektriciteit bescherming gebruikers 0 1 Niets toegelaten Materieel gevoed met ZLVS (12 V) Voeding (veiligheidstransfo) buiten volume 0. 1 en 2 Vast opgestelde toestellen voor sanitair WW --- IPX4 1 bis 2 Materieel voor hydromassagebaden idem volume 1 vast opgestelde verlichting min. 1,6 m boven vloer vast opgestelde verwarming en ventilatoren (klasse II) stopcontact via beschermingstransfo (max.100w) stopcontact achter differentieel max. 10mA IPX4 IPX4 3 Divers elektrisch materieel IPX1
Elektriciteit bescherming gebruikers Volume 2: min. 60 cm (als diff 30 ma) of min. 1 m (als geen diff 30 ma) 40 cm
Elektriciteit bescherming gebruikers Bereikbaarheid elektrische veiligheidsinstallatie De bewoner van een pand moet steeds de veiligheidsinstallatie van zijn woonentiteit kunnen bereiken. (degelijke verdeelkast met verliesstroominrichting en de nodige zekeringen) niet noodzakelijk de hoofdteller wanneer een verdeelbord voor meerdere entiteiten dient, moet er een degelijke aanduiding zijn welke zekeringen of welke kringen tot welke entiteit behoren.
Elektriciteit bescherming gebruikers Bereikbaarheid elektrische veiligheidsinstallatie Vb.: Een gebouw bestaat uit één zelfstandige woning op het gelijkvloers en verschillende studentenkamers op de verdiepingen. De kelder is enkel toegankelijk via de zelfstandige woning. In de kelder bevinden zich één gasmeter, één elektriciteitsmeter, één watermeter en de CV-installatie. De hoofdschakelaar elektriciteitsmeter is niet voor iedereen toegankelijk, maar in de gemeenschappelijke keuken is een verdeelkast met hoofdschakelaar.
Elektriciteit bescherming gebruikers Aanraakbare delen onder spanning
Elektriciteit Rubriek 51 (elektrocutie/brand) vs. rubriek 195 (elektrocutie) Brandgevaar : t.g.v. onveilige situatie in gebouw en/of in woning (te dunne bekabeling, ) ALTIJD in 51 Elektrocutiegevaar: in gebouw (vb. in gemene delen) : in 51 in woning, als woning gebouw : in 195 als woning = gebouw : in 51! Nooit dubbele quotatie (51 én 195) : als elektrocutiegevaar in gebouw én in woning : in rubriek 51 quoteren!
Elektriciteit!!!! Verliesstroomschakelaar : (bescherming tegen : elektrocutie, brandgevaar, energieverspilling) wanneer geen diff aanwezig in entiteit (als Gebouw), en = enig gebrek : -> in 195!!! Niet in 51 (ondanks brandgevaar) : immers geen direct risico voor de bewoners van de andere appartementen.
Elektriciteit VRAGEN
GAS / STOOKOLIE /. Beoordelingsbasis : niet : NBN 51-003 (gasinstallaties) WEL : art. 5, 6 VWC: gasinstallaties, met zowel toestellen als de plaatsing en aansluiting ervan met nodige veiligheidsgaranties. (opm. gasinstallaties, niet (vb.) stookinstallaties?)
GAS / STOOKOLIE /. (Gas)installaties en Toestellen Leidingen materiaal bevestiging Afsluitkranen Aansluitingen A, B en C CV-ketel, geiser, kachel,
GAS / STOOKOLIE /. Gasinstallatie : RHT-principe RHT (Résistant Haute Température) -> alle elementen van de binneninstallatie tot de kraan van het gastoestel moeten bestand zijn tegen hoge temperaturen: bij 650 C mag het gaslek niet groter zijn dan 150 l/h. Boven deze temperatuur zal aardgas uit zichzelf ontbranden en is er geen risico meer dat er bij gasontsnapping een ontploffing zal volgen.
GAS / STOOKOLIE /. Gasleidingen: stalen buis RVS (dunwandig) koper PLT pliable tubing = plooibare buis + geijkte koppelingswijze
GAS / STOOKOLIE /. PLT
GAS / STOOKOLIE /. Toestellen : typisch Belgische situatie: aardgasdistributie in BE : zowel 20 als 25 mbar via dezelfde leidingen! gastoestellen categorie I 2E+. : = toestellen zonder interne drukregelaar, dus werken zonder enige aanpassing zowel op rijk gas (20 mbar) als op arm gas (25 mbar). ALLE toestellen in BE moeten I 2E+ gekeurd zijn!
GAS / STOOKOLIE /. Indeling volgens de verbrandingsluchttoevoer en de afvoer van de verbrandingsgassen toevoer lucht afvoer rookgassen TYPE A binnen binnen TYPE B ( open ) binnen buiten TYPE C ( gesloten ) buiten buiten
GAS / STOOKOLIE /. Elk risico (in gebouw en/of entiteit) in Rubriek 61 (ontploffing / brand) -> gebrek in individuele entiteit heeft gevolgen voor volledige gebouw!
GAS / STOOKOLIE /. Aandachtspunten (niet limitatief!!) : De hoofdafsluitkraan van het gas moet voor alle bewoners bereikbaar zijn Gaslekken Niet-gekeurde, niet-conforme, defecte of (zwaar) beschadigde toestellen Verkeerd gebruikt van materialen voor gasleidingen en aansluitstukken / leidingen onvoldoende bevestigd Ernstig verweerde elastomeren slang (enkel nog voor komforen ) Wachtleidingen niet afgesloten met metalen dop / stop
GAS / STOOKOLIE /. Aandachtspunten (niet limitatief!!) : Niet-gekeurde, niet-conforme, defecte of zwaar beschadigde toestellen
GAS / STOOKOLIE /.
GAS / STOOKOLIE /. Bereikbaarheid gasmeter Een gebouw bestaat uit één zelfstandige woning op het gelijkvloers en verschillende studentenkamers op de verdiepingen. De kelder is enkel toegankelijk via de zelfstandige woning. In de kelder bevinden zich één gasmeter, één elektriciteitsmeter, één watermeter en de CV-installatie. De gasinstallatie bestaat enkel uit de CV-installatie; in de studentenkamers en de gemeenschappelijke lokalen is geen gasleiding of gastoestel aanwezig. Quoteren?????
GAS / STOOKOLIE /. De Raad van State kan het in dit verband niet onredelijk bevinden dat het feit dat bij voorkomende gelegenheid niet alle bewoners toegang hebben tot de gashoofdkraan, geacht wordt een ernstig risico op ontploffing of brand te indiceren, ook al staat de gasinstallatie ten dienste van slechts één verdieping van het gebouw. (RVS, nr. 233.269, 17 december 2015, www.raadvst-consetat.be)
GAS / STOOKOLIE /. VRAGEN
Veilige verwarming en CO-risico Beoordelingsbasis : niet : vele normen (NBN 51-003 gasinstallatie, NBN 61-002 (gas)verwarming, ) WEL : art. 5, 3 VWC: voldoende veilige verwarmingsmiddelen
Veilige verwarming en CO-risico art. 5, 3 VWC: voldoende veilige verwarmingsmiddelen 1.?? voldoende veilig?? = veilig genoeg of voldoende EN veilig?? (vgl.: art. 5,5 VWC voldoende EN veilige elektrische installatie Uit verdere tekst de woongedeelten met een woonfunctie tot een normale temperatuur te kunnen verwarmen -> voldoende EN veilig MAAR: in TV enkel rubrieken 61, (evtl. 51), 226 en 201: geen mogelijkheid om onvoldoende verwarming te quoteren. => (voorlopig?) enkel veiligheid!
Veilige verwarming en CO-risico 2.?? Verwarmingsmiddelen?? = ook toestellen voor bereiding van sanitair warm water!!
Veilige verwarming en CO-risico voornaamste oorzaken co-vergiftiging onvoldoende toevoer van verbrandingslucht slechte afvoer van verbrandingsgassen (schoorsteen) beschadigde toestellen verkeerd gebruik toestellen 5-liter boiler (type A) enkel voor gootsteen of wastafel 10-liter boiler (minimum) voor douche (voorzien van afvoer) 13-liter boiler (minimum) voor bad (voorzien van afvoer)
Veilige verwarming en CO-risico OPEN en GESLOTEN toestellen open = open verbrandingskamer, toestel neemt verbrandingslucht uit opstellingsruimte gesloten = hermetisch gesloten (tov. opstellingsruimte) verbrandingskamer, toestel neemt verbrandingslucht van buiten Indeling A, B en C = specifiek voor gastoestellen Ook open en gesloten toestellen op andere brandstoffen: pelletkachels, stookolieketels/-kachels,
Veilige verwarming en CO-risico toevoer verbrandingslucht vereist voor alle open toestellen (onttrekken verbrandingslucht aan omgeving): ook (kolen)kachels, (niet vereist voor gesloten toestellen) permanent (= niet afsluitbaar) rechtstreeks (= in verbinding met buitenatmosfeer) voldoende groot : 6 cm² / kw, min. 150 cm² voor toestellen type A, of B in slaapkamer, badkamer, doucheruimte + 2 bijzondere gevallen : (1) installaties na 27/01/2000 in bestaande gebouwen, en (2) A- toestellen
Veilige verwarming en CO-risico toevoer verbrandingslucht Permanente toevoer verbrandingslucht via rooster in rolluikkast wordt niet aanvaard.
Veilige verwarming en CO-risico Uitzondering: installaties geplaatst nà 27/01/2000 in bestaande gebouwen én -opstellingsruimte slaapkamer, badkamer, douchekamer -geïnstalleerd vermogen < 30 KW -toestel CV-ketel -niet in nieuwe of vernieuwde gebouwen (enkel bestaande ) dan: Toevoer verbrandingslucht via 1 toevoeropening en 1 (butaan/propaan) of 2 doorstroomopening(en) (aardgas) toegelaten NOCHTANS: bij een WKW-controle is de datum van de installatie slechts een secundair gegeven en PRIMEERT STEEDS DE VEILIGHEID!
Veilige verwarming en CO-risico niet aangesloten op een afvoerkanaal!!!! A-toestellen!!! verbrandingslucht uit het lokaal bestemd voor onderbroken gebruik (max. 10 per half uur) enkel voor gootsteen of lavabo, niet voor douche, bad of gelijkwaardig enkel toestellen uitgerust met atmosfeerbeveiliging, type A AS,zijn toegelaten. toevoer verbrandingslucht min. 150 cm² + afvoeropening min. 150 cm² bovenin het lokaal
Veilige verwarming en CO-risico TOESTEL TYPE A1as Addendum (september 2014 ) bij gasnorm : Keukengeisers type A1as mogen niet (meer) geplaatst of vervangen worden. Met overgangsbepaling: tot 1/9/2015 was de vervanging door hetzelfde type nog toegestaan, onder voorwaarden : - de keukengeiser van het type A1as is bestemd voor onderbroken gebruik; - de keukengeiser van het type A1as wordt niet gebruikt voor het voeden van een stortbad, een bad, een zitbad of een gelijkwaardig tappunt; - het vervangen door een toestel type B of C blijkt niet op een normale wijze te verwezenlijken -> A-toestellen zullen voorlopig niet verdwijnen
Veilige verwarming en CO-risico Afvoer verbrandingsgassen (B-toestellen) aansluitkanaal en schouwkanaal of afvoerkanaal aansluitkanaal : zo kort mogelijk (max. 2 m, flexibel max. 1 m), nooit in dalende lijn, zo weinig mogelijk richtingsveranderingen, in degelijk materiaal schouwkanaal : in goede staat, niet uitmonden in zone met statische overdruk (min. 1 m boven dak uitsteken)
Veilige verwarming en CO-risico Verbindingen tussen aansluitkanaal, afvoerstomp en/of afvoerkanaal moeten (ver)dicht zijn
Veilige verwarming en CO-risico Afvoerkanaal moet in goede staat zijn en niet uitmonden in zone van statische overdruk
Veilige verwarming en CO-risico!!! Niet-zelfstandige woning ( kamer ) : alle gasverwarmingstoestellen (incl. bereiding sanitair warm water) in - de kamer - de lokalen met gemeenschappelijke functie moeten van het gesloten type zijn Quid : open toestel in lokaal dat niet een kamer en niet een gemeenschappelijk lokaal is (vb. kelder)?
Veilige verwarming en CO-risico Quid: toevoer verbrandingslucht voor niet-permanent gebruikt open verwarmingstoestel? Vb. : open / inbouwhaard, sfeerverwarming, petroleumkachels, in woning met centrale verwarming en gesloten ketel => ALTIJD vermelding in rubriek opmerkingen
Veilige verwarming en CO-risico Quid: oneigenlijk gebruik van verwarmingstoestellen bedoeld voor nietpermanente verwarming? Vb. : mobiele toestellen (niet op schoorsteen aangesloten) (petroleumkachels) permanent in gebruik -ALTIJD vermelding in rubriek opmerkingen -Er moet voldoende luchttoevoer aanwezig zijn, zo niet quotatie!
Veilige verwarming en CO-risico VRAGEN