Meten in de Waddenzee Bestand tegen superstorm De waterkeringen langs de Waddenzee moeten bestand zijn tegen een superstorm die gemiddeld eens in de 4000 jaar kan optreden. Om de sterkte van de waterkering en de belastingen in deze extreme omstandigheden beter te kunnen bepalen, heeft SBW een meetcampagne in de Waddenzee opgezet. Metingen van golven tijdens stormen worden met behulp van reken- en computermodellen zo goed mogelijk nagebootst. Hierdoor begrijpen we steeds beter hoe golven zich gedragen in de Waddenzee. Met deze kennis wil SBW de omstandigheden tijdens een mogelijke superstorm steeds preciezer nabootsen, zodat de waterkeringen daarop getoetst en voorbereid kunnen worden. Een betrouwbaar model Om het model goed te laten werken, voert SBW de juiste omstandigheden in de Waddenzee tijdens stormen in het model in. Rijkswaterstaat meet deze omstandigheden. Het model berekent de golven die bij deze storm horen. Deze berekende golven worden vergeleken met golven die tijdens diezelfde storm daadwerkelijk gemeten zijn. Wanneer de simulatie afwijkt van de werkelijkheid, wordt het model aangepast. Het SBW-programma meet daarom doorlopend golfgegevens en andere zaken zoals waterstand, wind, bodemligging en stroming. Door steeds nieuwe stormen in het model in te voeren, wordt het model betrouwbaarder. Zo krijgt SBW steeds beter inzicht in de invloed die golven tijdens een storm hebben op de waterkeringen. Complex gebied In de Waddenzee liggen eilanden en zandplaten die de golven en de waterstroming beïnvloeden. Dit zorgt ervoor dat het Waddenzeemodel heel complex is. Hierdoor is het bijvoorbeeld onduidelijk hoe ver lange golven in de Waddenzee doordringen en hoe golven van verschillende lengte op elkaar reageren. Bovendien wil SBW meer weten over de invloed die de Waddeneilanden hebben op het gedrag en de patronen van de golven. Ook over de wisselwerking tussen stromingen en golven is meer kennis nodig, net als over de invloed die de steeds veranderende bodemligging heeft op de golven. Met al deze kennis krijgen we meer inzicht in hoe golven zich bij stormen gedragen.
Hoe meten we? Voor het meetprogramma Waddenzee heeft SBW meetboeien en meetpalen geplaatst. Meetboeien Er liggen in totaal twintig meetboeien in de Waddenzee. Deze meten de golven tijdens het stormseizoen. Meetboeien zijn flexibel en kunnen op vele locaties ingezet worden, in het bijzonder op plaatsen waar het water diep is. Meetpalen De golven vanuit de Waddenzee veranderen zodra ze de waterkeringen bereiken. En juist die golven zijn maatgevend wanneer de sterkte van de waterkeringen wordt getoetst. Omdat meetboeien vooral geschikt zijn voor diep water, gebruiken we dicht bij de dijk het liefst meetpalen. Van golven op ondiep water leveren zij de beste meetresultaten in termen van kwaliteit en bruikbaarheid. De palen hebben een diameter van ongeveer 1 meter en ze steken ongeveer 10 meter boven de zeespiegel uit. Bovenop de palen is verwerkings- en inwinapparatuur bevestigd. Met behulp van sensoren worden ook de waterstand, stroming en wind gemeten. De palen blijven jarenlang continu operationeel en ze worden zo geplaatst dat de scheepvaart en de visserij er weinig last van hebben. Amelander Zeegat In het Amelander Zeegat zijn de metingen het meest intensief, omdat deze plek qua ligging en omvang representatief is voor zowel de oostelijke als westelijke zeegaten in de Waddenzee. Haaks op de kustlijn liggen twee rijen van zes boeien over een lengte van 20 kilometer. Deze boeien meten hoe de golven veranderen bij de overgang van de diepe Noordzee naar de ondiepere Waddenzee. Na golven nu ook stroming meten De planning is dat in het stormseizoen 2007-2008 op een aantal locaties ook de stroming wordt gemeten in de Waddenzee. De interactie tussen golven en getijdenstromingen lijkt namelijk van invloed op de golfdoordringing door de zeegaten. Tijdens stormen hebben de verhoogde waterstanden invloed op de stroomsnelheden en stroomrichtingen van het water.
Rijkswaterstaat is de uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Verkeer en Waterstaat die zorgt dat verkeer en water op de nationale netwerken kunnen stromen en die werkt aan droge voeten en voldoende en schoon water. www.rijkswaterstaat.nl WD0907VV006