Toolboxfiche 2005 02/2017 Toegang tot het dak Je verplaatsen naar een hoger gelegen vlak: niet zonder risico 1 Risico s Vallen is het belangrijkste risico bij de toegang tot een dak, zeker als je daarvoor een ladder gebruikt. Er zijn verschillende mogelijke oorzaken: De ladder werd verkeerd geplaatst. De ladder steekt onvoldoende hoog uit boven de plaats die je wilt bereiken. Er is boven geen houvast. De ladder schuift weg. De ladder is niet stabiel opgesteld. Door de weersinvloeden kan je uitglijden bij het overstappen naar een hoger gelegen vlak. Er zijn nog andere valrisico s die het overstappen naar een hoger gelegen vlak extra gevaarlijk maken: Gladde oppervlakken, zoals natte houten planken Sneeuw, ijzelplekken, enz. Obstakels, zoals afval of uitstekende wapeningen Overstappen van een ladder van een steiger op ladderklampen Overstappen vanuit een arbeidsmiddel dat daar niet geschikt voor is, zoals een hoogwerker of een verreiker (overstappen vanuit een dergelijk hijswerktuig is ook niet toegestaan) streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. De organisatie kan echter niet reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van en duidelijke bronvermelding. 1/6
1.1 Gebreken aan ladders Wees altijd aandachtig voor gebreken aan een ladder. Controleer een ladder voor gebruik altijd op mogelijke gebreken. Hieronder vind je enkele voorbeelden van mogelijke gebreken aan ladders. Onderdeel Gebreken Illustraties Algemene staat, onderhoud Slecht onderhouden (foto s 1 en 2) Sporen van roest (foto 3) Materiaalresten (foto 4) 2 4 1 3 Ladderschoen Beschadigd (foto 5) Ontbrekend (foto 6) Laddersport Ontbrekend (foto 7) Gebogen/ geplooid (foto s 7 en 8) Gebarsten/ gebroken (foto 9) Vervangen door een andere staaf (in hout, plastic, metaal, ) - ( foto s 10 en 11) 5 6 7 9 8 Ladderboom Gebogen/ geplooid (foto 12) Gebarsten (foto 13) Roestplekken/ volledig weggeroeste stukken (foto 14) 12 10 0 13 11 14 streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. De organisatie kan echter niet reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van en duidelijke bronvermelding. 2/6
2 Algemene preventiemaatregelen Als er een ladder gebruikt wordt om het dak te betreden, moet deze in elk geval correct opgesteld worden, voldoende lang zijn en vastgemaakt (verankerd) worden. Een houvast ter hoogte van de plaats die je wilt bereiken, is zeker aan te raden. Het is echter beter om via een trap naar boven te gaan. Bij een extra hoge dakverdieping kan je beter een externe trappentoren plaatsen. 2.1 Opstelling van de ladder De stabiliteit van een ladder hangt grotendeels af van de opstellingshoek: Een te verticaal opgestelde ladder kan omvallen of zijwaarts wegglijden. Een te horizontaal opgestelde ladder zal gemakkelijker onderuitglijden of breken. Als de afstand tussen de laddervoeten en de muur gelijk is aan een kwart van de totale gebruikslengte van de ladder, is de hoek correct (nl. tussen 68 en 75 ) en staat de ladder het stabielst. Er bestaat een eenvoudige methode om de juiste opstellingshoek van een ladder te controleren: ga met je gezicht naar de ladder staan en zet de tippen van je schoenen tegen de ladderbomen. Als de ladder correct opgesteld staat, kan je de sport op armhoogte met gestrekte arm vastnemen. Een juiste opstellingshoek is echter niet het enige waar je rekening mee moet houden. Ook andere factoren zijn van belang bij een correcte opstelling, zoals: de stevigheid van de bodem waarop de ladder staat de wrijving tussen de laddervoeten en de bodem de wrijving tussen het steunpunt van de ladder en het element waartegen ze steunt ankerpunten aan de boven- en onderkant van de ladder om te zorgen dat de ladder niet kan omvallen of wegglijden 2.2 Een ladder beklimmen - de driepuntsmethode Om een ladder op een veilige manier te beklimmen, moet je zorgen dat je altijd op drie verschillende punten contact houdt met de ladder. Je moet met andere woorden je beide handen aan de sporten en één voet op een sport houden als je een voet verplaatst en twee voeten op een sport en één hand aan een sport als je een hand verplaatst. Daarom spreken we van de driepuntsmethode. Deze methode houdt in dat je geen materiaal of gereedschap in je hand kan dragen bij het beklimmen van een ladder. Licht handgereedschap kan je wel opbergen in een gereedschapsgordel. streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. De organisatie kan echter niet reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van en duidelijke bronvermelding. 3/6
3 Hoe kan je een veilige toegang tot het dak voorzien? De ladder is juist opgesteld. Zie het gedeelte Opstelling van de ladder voor meer details. De ladder is te recht opgesteld en te ver van het hoger gelegen werkvlak De ladder steekt onvoldoende uit om veilig op hoger gelegen werkvlak te komen Zorg dat de ladder: correct geplaatst is voldoende hoog uitsteekt boven de plaats die je wilt bereiken vastgemaakt is Zorg ook dat er boven een houvast voorzien is. Materiaal meenemen naar hoger gelegen vlak Draag geen materiaal mee naar boven langs een ladder. Zorg dat je bij het klimmen altijd op drie punten contact houdt met de ladder (zie het gedeelte Een ladder beklimmen de driepuntsmethode hierboven). streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. De organisatie kan echter niet reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van en duidelijke bronvermelding. 4/6
Kies een item. Zie het gedeelte Opstelling van de ladder voor de juiste opstelling. Zorg dat de ladder niet wegglijdt, maak ze vast De ladder staat te schuin, steekt niet ver genoeg boven het oppervlak en is niet vastgemaakt. Daarom kan deze wegglijden Valgevaar Zorg dat er boven aan de ladder geen extra valgevaar ontstaat. Obstakels (bv. uitstekende wapeningen) hinderen de toegang tot het hoger gelegen vlak. De plaats die bereikt moet worden, is obstakelvrij. Obstakels (bv. afval) aan de voet van de ladder verhogen het risico op verstuikingen. streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. De organisatie kan echter niet reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van en duidelijke bronvermelding. 5/6
Gevaar voor uitglijden bij het overstappen van de ladder naar het hoger gelegen vlak Let op bij gladde oppervlak ken als gevolg van regen, sneeuw, ijzel, Voorzie eventueel een materiaal waardoor je niet kan uitglijden bij het overstappen. Zorg dat de overstapplaats opgeruimd is Gevaar dat de ladder wegzakt in de grond. Zorg voor een stabiele ondergrond. Verspreid de lasten. Gebruik van zeer lange ladders. Wanneer de werkplaats erg hoog gelegen is, kan je het best een trappentoren gebruiken. Hoogwerkers, reachtrucks, enz. zijn geen personenliften, maar materiaalliften. Stap dus niet over vanuit een dergelijk arbeidsmiddel. Dit is een voorbeeld van een personenlift. streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, rekening houdend met de huidige stand van de regelgeving en de techniek. De organisatie kan echter niet reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van en duidelijke bronvermelding. 6/6