i patiënteninformatie Fitesse Multidisciplinaire aanpak van overgewicht en obesitas G e z o n d h e i d s Z o rg m e t e e n Z i e l
Mevrouw, mijnheer Overgewicht swingt bij velen alsmaar meer de pan uit Een multidisciplinair team in het AZ Maria Middelares Gent wil dan ook ondersteuning bieden aan mensen met gewichtsproblemen. Daarom bieden wij het Fitesse -programma aan voor volwassenen die willen kiezen voor een gezondere levensstijl. Over het programma komt u in deze brochure meer te weten. Wenst u meer informatie? Onze medewerkers helpen u graag verder. Achteraan in de brochure vindt u contactgegevens. 3
4
Inhoud 1 Wanneer is er sprake van overgewicht of obesitas?...6 2 Het Fitesse -programma...8 3 Meer informatie?...14 5
1 Wanneer is er sprake van overgewicht of obesitas? Aan de hand van de Body Mass Index (BMI) kunt u evalueren of er sprake is van overgewicht of obesitas. Hiervoor deelt u uw lichaamsgewicht (in kilo) door het kwadraat van uw lichaamslengte (uitgedrukt in meter). BMI = (gewicht in kilogram) (lengte in meter)² Weegt u bijvoorbeeld 65 kilo en bent u 1,70 m groot, dan heeft u volgende BMI: BMI = 65 = 65 = 22.49 1.70 x 1.70 2.89 In onderstaande tabel kunt u zien of u aan overgewicht of obesitas lijdt: BMI (KG/M 2 ) < 18.5 Ondergewicht 18.5-24.9 Normaal gewicht 25.0-29.9 Overgewicht 30.0-39.9 Obesitas > 40 Morbide obesitas 6
Naast het berekenen van de BMI kunnen we ook de middelomtrek meten. Dit geeft een indicatie over de abdominale vetmassa, de hoeveelheid vet die opgestapeld is ter hoogte van de buik. Vetopstapeling rond de buik hangt immers samen met allerhande medische aandoeningen. Bij personen met een BMI onder 35 kg/m², verschaft de middelomtrekmeting bijkomende informatie omtrent het risico dat met het overgewicht gepaard gaat. Mannen met een middelomtrek groter of gelijk aan 94 cm en vrouwen met een middelomtrek groter of gelijk aan 80 cm lopen een groter risico op medische aandoeningen die gepaard gaan met obesitas zoals diabetes, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, gewrichtsklachten, 7
2 Het Fitesse -programma Multidisciplinair behandelprogramma Een multidisciplinair team in het ziekenhuis biedt ondersteuning aan mensen met gewichtsproblemen. Hiervoor werken een arts, een diëtist, een psycholoog en een bewegingsdeskundige nauw samen om u, gedurende 6 maanden, op weg te helpen naar een gezondere levensstijl en een lager lichaamsgewicht. De coördinerende arts De revalidatiearts die het programma coördineert, ziet de gegevens in van de verwijzende arts. De revalidatiearts vraagt eventuele verdere onderzoeken aan die nodig zijn om een veilige start van het programma te garanderen. Meestal wordt een inspanningstest aangevraagd met cardiologisch verslag. Wanneer er geen medische tegenindicatie bestaat om het programma aan te vatten, wordt een afspraak gemaakt met de psycholoog en de diëtist. Wanneer het team oordeelt dat het u de gepaste begeleiding kan aanbieden bij uw gewichtsproblemen, brengt de revalidatiearts u op de hoogte dat u met het programma kunt starten. De revalidatiearts blijft gedurende het programma de medische begeleiding coördineren. Hij zorgt bij medische problemen voor feedback naar de verwijzende arts. De psycholoog In de gesprekken bij de psycholoog, ligt de focus voornamelijk op gedragsverandering en gedragsbehoud. Tijdens een intakegesprek maakt u kennis met de psycholoog en probeert de psycholoog, samen met u, inzicht te krijgen in uw specifieke noden. Tijdens een opvolgingsgesprek 8
peilt hij naar uw behoeften. U krijgt tips om het veranderingsproces te optimaliseren. Dit gesprek heeft ook een motiverend en ondersteunend doel. De diëtist Aan de hand van de actieve voedingsdriehoek leert u, samen met de diëtist, hoe u verantwoorde keuzes kan maken bij het samenstellen van uw maaltijden. Na een intakegesprek wordt een persoonlijk eetschema opgesteld die u als leidraad kunt gebruiken tijdens die 6 maanden. Daarna is het uiteraard de bedoeling om dit aangeleerde gezonde eetpatroon verder te volgen. De diëtist staat ook in voor het bijhouden van uw lichaamsgewicht en streeft, samen met u, naar een gewichtsverlies van ongeveer ½ kilo per week. Naast het gewicht, wordt ook uw lichaamssamenstelling geregeld gemeten. Tijdens de eerste maand van het programma worden er 2 afspraken vastgelegd: een intakegesprek en een eerste evaluatie. Nadien is er om de 3 weken een consult voorzien. 9
Het bewegingsprogramma Onder begeleiding van een ervaren kinesitherapeut traint u bij een veilige polsfrequentie. Hartslagmeters staan ter beschikking tijdens de oefeningen. Zowel kracht- als uithoudingsoefeningen, progressief opgebouwd, zorgen voor een verhoogde calorieverbranding. Educatie rond beweging is geïntegreerd in deze lessen. De bewegingsmomenten gebeuren in groep, in een aangename sfeer, waar het ook mogelijk is tips uit te wisselen. Tweemaal per week wordt u verwacht om het beste van uzelf te geven, (groep 1: maandag en donderdag van 17u tot 18u30, groep 2: dinsdag van 15u30 tot 17u en vrijdag van 15u tot 16u30). Om uw veiligheid te garanderen en om het groepsgebeuren vlot te laten verlopen, vragen we u begin- en einduren te respecteren. Gelieve vooraf een seintje te geven (de dag voordien) indien u niet aanwezig kunt zijn. Het programma voorziet 48 oefenbeurten die u kunt opnemen gedurende 6 maanden. Afwezigheid omwille van medische redenen (gestaafd met een doktersattest) kan deze periode van 6 maanden verlengen, zodat u de kans krijgt om deze beurten in te halen. Aangezien het resultaat afhangt van de discipline om dieet te volgen en van de discipline om trouw de oefeningen te 10
volgen, behouden wij ons het recht toe om bij gebrek aan discipline het programma voortijdig te stoppen, na voorafgaand gesprek tussen u en de therapeuten. Voorzieningen in het revalidatiecentrum - Kleedkamer met individuele douches - Drinkwater - Hartslagmeter Meebrengen - Sportieve kledij - Sportschoenen - Handdoek - Eventueel een hartslagmeter - 15 voor aankoop sleutel (uw persoonlijk oefenprogramma wordt daarop gezet) nodig voor het gebruik van de cardio- en krachttoestellen. - 7 voor eventueel aankoop van een polarbandje 11
Infosessie Driemaandelijks wordt er een infosessie georganiseerd: - De infosessie winkeloefening Deze sessie wordt verzorgd door de diëtist. In deze les krijgt u een beter beeld over welke voedingsmiddelen er passen binnen een evenwichtige voeding. Er wordt aangeleerd hoe u bewuster en gezonder inkopen kunt doen. De sessie wordt onderverdeeld in 2 delen: 1. Wat moet u weten om bewust inkopen te doen? Tijdens de inleiding worden enkele aandachtspunten rond voeding besproken. 2. Wat moet u kunnen om bewust inkopen te doen? Via praktische opdrachten leert u etiketten van verpakkingen lezen en interpreteren. Zo leert u producten met elkaar vergelijken waardoor u bijgevolg een gezonde en evenwichtige keuze kunt maken. - De infosessie Medische aspecten van bewegingen gegeven door de revalidatiearts Dr. Mark D Haese - De infosessie Psychologische aspecten gegeven door de psycholoog Katrien D Haese 12
Praktisch Kostprijs en inhoudsschema: Maand 1 Maand 2 Maand 3 Maand 4 Maand 5 Maand 6 Totaal concept Totaal concept - maagring* 200 75 75 75 75 75 100 75 75 75 75 75 De betaling gebeurt aan het begin van elke aangevangen maand, via het secretariaat van de dienst Revalidatie (eventueel via overschrijving op rekeningnummer: 645-1272288-71). Extra sessies bij de diëtiste of psycholoog worden apart verrekend. Verscheidene ziekenfondsen voorzien reeds een gedeeltelijke terugbetaling. Vraag dit na bij uw ziekenfonds. Maand 1: 2 sessies diëtist, 1 sessie psycholoog, 2 x per week begeleide oefeningen* Maand 2 en 3: 1 sessie diëtist, 2 x per week begeleide oefeningen Maand 4: 1 sessie diëtist, 1 opvolgsessie psycholoog, 2 x per week begeleide oefeningen Maand 5 en 6: 1 sessie diëtist, 2 x per week begeleide oefeningen De infosessie is in het programma inbegrepen. Die wordt om de drie maanden georganiseerd. De data worden u meegedeeld. *Patiënten met een maagring of gastric bypass hebben in het raam van hun operatie reeds de sessies met de diëtist en psycholoog gehad. 13
Meer informatie? Revalidatie centrum, inkomhal, gate F AZ Maria Middelares Dr. Mark D Haese (revalidatiearts) 09 246 99 00 Lies Dejagere (diëtist) 09 246 93 36 Katrien D Haese (psychologe) 09 246 35 77 Heide Van den Broecke (bewegingsdeskundige) 09 246 99 00 Kathleen Van de Voorde (bewegingsdeskundige) 09 246 99 00 Fien De Baeker (bewegingsdeskundige) 09 246 99 00 Vanessa Melkebeek (bewegingsdeskundige) 09 246 99 00 Joyce Sinnaeve (bewegingsdeskundige) 09 246 99 00 Inschrijvingen gebeuren via het secretariaat Fysische Geneeskunde: 09 246 99 00. 14
September 2015-1059 AZ Maria Middelares heeft deze informatiefolder met de grootste zorg opgemaakt. De inhoud ervan is echter algemeen en indicatief. De folder omvat niet alle medische aspecten. Hij vervangt geenszins het artsenconsult. Mocht deze folder vergissingen, tekortkomingen of onvolledigheden bevatten dan zijn AZ Maria Middelares, personeel en artsen hiervoor niet aansprakelijk. Tel. 09 246 46 46 www.mariamiddelares.be info@azmmsj.be Buitenring Sint-Denijs 30 9000 Gent