Legionellabestrijding in koeltorens Marktonderzoek naar chemicaliënvrije desinfectie Pieter Mensink Projectleider/adviseur bij DWA Eigenaar InstAct installatiemanagement Inhoud Chemicaliënvrij? Legionellabeheer, waterbeheer en desinfectie Beoordelingscriteria Resultaten eerste fase Tweede fase Pitch Nijhuis Ozone Solutions Pitch Holland Water Resultaten tweede fase Specifieke kenmerken Discussie 1

Chemicaliënvrij legionellabeheer? Ozon: degradeert spontaan tot Wat kunnen we leren van drinkwaterinstallaties? Ladder van VROM Protozoa en eencelligen KWR publicatie Welke plaats heeft desinfectie in het totaal? Drinkwaterkwaliteit Koelwatersysteem Externe vervuiling Opwarming Desinfectie O 2 en CO 2 in de open lucht. Nauwelijks restproduct in het spuiwater Anodischeoxidatie: productie van chloor door elektrolyse. Restproduct in het spuiwater Hydro Dynamische cavitatie Beoordelingscriteria Wet- en regelgeving Veiligheid Effectiviteit legionelladoding Operationele en functionele betrouwbaarheid Technische conditie (scaling, corrosie, materiaaldegradatie) Milieuprestaties (energie, hulpstoffen en VROM-ladder) LifeCycleCosts 2

Resultaten eerste fase UV desinfectie Elektro-diafragmalyse Ultrasone desinfectie Legionella-doding Chemicaliënvrij Geschikt voor toepassing Geen koelwatertoepassingen bekend. Veel toegepast, aantoonbare resultaten. (deel)ontharding of anti scalant noodzakelijk Niet bewezen. Systeem wordt weinig toegepast. (deel)ontharding noodzakelijk Volledig, trede 2 Niet, moet gelijk gesteld worden aan trede 4 van de ladder van VROM. CTGB toelating vereist Volledig, trede 2. Niet geschikt Niet geschikt Niet geschikt Hydrodynamische cavitatie Diverse goed draaiende systemen met aantoonbare resultaten. Aandacht voor totaal beheer is extra kritisch (poortwachter-principe) Volledig, trede 2 Geschikt Ozonisatie Veel operationele systemen met aantoonbare resultaten. Grotendeels: geen restproduct. CTGB toelating vereist Geschikt Deelontharding noodzakelijk Koper/zilver ionisatie Diverse goed draaiende systemen met aantoonbare resultaten. Deelontharding noodzakelijk Grotendeels koper/zilver in zeer lage concentraties is onschadelijk voor het milieu. CTGB toelating vereist Geschikt Tweede fase Drie potentieel geschikte systemen: Ozonisatie Nijhuis Ozone Solutions Bifipro Cool Holland Water Hydrodynamische cavitatie HydroVRTX, VS. In overleg met de opdrachtgever van het onderzoek is VRTX niet nader onderzocht. Dit omdat adequate vertegenwoordiging in de NL markt een voorwaarde was. 3

Hydrodynamische cavitatie Werkingsprincipe op basis van cavitatie (plotselinge drukwisselingen), dus mechanische beschadiging van organismen. Poortwachtersysteem, maar in een goed totaalconcept bewezen toepasbaar. Volledig chemievrij, met daartegenover een hoog energieverbruik. In overleg met de opdrachtgever van het onderzoek is VRTX niet nader onderzocht. Dit omdat adequate vertegenwoordiging in de NL markt een voorwaarde was. Pitch Nijhuis Industries Chemievrije waterbehandeling 4

Wat is ozon O + O 2 (zuurstof) O 3 (ozon). Ozon is een natuurproduct. Ozon wordt geproduceerd bij elektrische ontlading. Ozon is een instabiel gas. Geen rest product in het koelwater. Meest krachtige oxidator voor waterbehandeling. ph onafhankelijk. Toepassing op 1 MW tot 200 MW koeltorens en groter. Nijhuis Ozone Solutions (NOS) Chemievrije koelwaterbehandeling d.m.v. ozon Gegarandeerd legionella vrij systeem Zeer effectief tegen biofilm Waterbesparing Spuien op hemelwaterafvoer Geen chemiekosten en handling Vanaf 2017 CtgB toezicht Ozonleveranciers Letter of access 10 5

Preventie met on-line monitoring Pitch Koper Zilver Ionisatie Bifipro Cool II Koper Zilver Ionisatie (Copper Silver Ionisation oftewel CSI ) Cu en Ag toegevoegd als elektrisch geladen ionen Koper doorbreekt celmembraan Zilver voorkomt vermeerdering van bacteriën 6

Koper Zilver Ionisatie Bifipro Cool II Voordelen koper- en zilverionisatie -NL: toegelaten door het Ctgb -Europa: compliant met BPR (BiocidalProduct Regulation) -Bewezen effectief -Niet corrosief -Geen voorraad, dus geen opslag -Goed voor het milieu (geen gevaarlijke chemicaliën) -Geen lozingsheffing -Niet schadelijk voor de mens -Korte terugverdientijd -Laag energieverbruik -Lage onderhoudskosten -Wordt continu gemonitord 7

Resultaten tweede fase Aanpak Dieper inzicht in werking, voor-en nadelen en systeemkenmerken, o.a. door bezoek leveranciers Bezoek van referentieprojecten i.c.m. visuele inspectie Opvragen en vergelijken watermonsters Doorrekenen LCC op basis van water-grondstoffen en energiegebruik. Resultaten tweede fase De drie onderzochte alternatieven blijken alle drie: Bewezen effectief in legionella desinfectie Brengen het restproduct in afvalwater sterk of volledig terug In de praktijk voldoende bewezen Tegen een lagere LCC exploitabel dan de referentie (chemische desinfectie in combinatie met anti scalant en corrosie inhibitor) De drie onderzochte alternatieven blijken: Net als de referentie afhankelijk van goed en adequaat waterbeheer Zijn naar de letter beschouwd niet volledig chemie-vrij, uitgezonderd hydrodynamische cavitatie(!) Vereisen deelstroom ontharding Waterverbruik blijkt in alle varianten de grootste exploitatiepost 8

Specifieke kenmerken Nijhuis Ozone Systems O 3 doodt zeer effectief legionella, biofilmen protozoa Bij goede bedrijfsvoering (nagenoeg) geen restproduct in het afvalwater De halfwaardetijd is een aandachtpunt (2 kanten op) O 3 is een sterke oxidatoren in hoge concentraties gevaarlijk voor mens en dier. Een goede procesbeheersing is daarom belangrijk. Het ozonsysteem is technisch vrij complex en vergt daardoor meer aandacht bij onderhoud en beheer. Beschikt (nog) niet over CTGB toelating. Is in relatief compacte uitvoering ook geschikt voor grotere installaties. Holland Water Bifipro Cool Koper/Zilver is langdurig effectief en doodt legionella, biofilm en protozoa effectief Het restproduct geeft in de gebruikte concentratie nauwelijks belasting voor het milieu. Is technisch eenvoudig, en vooral geschikt voor kleine tot middelgrote installaties. Beschikt over CTGB toelating Koper/Zilver is niet corrosief Juiste dosering is belangrijk om de gewenste resultaten te behalen. Discussie 9