AFVALVERWERKING 2015 HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Hanzehogeschool Groningen Januari 2016 Versie 0.1 1
Inhoud Inleiding... 3 Afvalverwerkers en afvalstromen... 4 Verzamelen van gegevens... 5 Hoeveelheden afval per locatie... 5 Hoeveelheden afval per gebruiker... 7 Kosten afvalverwerking per locatie... 9 Conclusies en aanbevelingen... 9 2
Inleiding De Hanzehogeschool beschikt over ca. twintig locaties, waarvan het merendeel is gevestigd in de stad Groningen. Daarnaast kent de HG nog vestigingen in Amsterdam, Assen en Leeuwarden. Op al deze locaties wordt afval geproduceerd en afgevoerd. Het streven van de HG is afval zoveel mogelijk aan de bron te scheiden en de afvalstromen gescheiden aan te leveren voor verwerking. Dit laatste is van belang om de milieubelasting te verminderen en om hoogwaardiger recycling van afvalstromen mogelijk te maken. Zo wordt papier hergebruikt en kan metaal in de verwerking vaak worden gescheiden en gerecycled. Het restafval wordt doorgaans verbrand, waarbij de vrijkomende warmte gebruikt wordt voor verwarming of stroomproductie. Het verkrijgen van inzicht in de hoeveelheid geproduceerd afval is van belang, niet alleen om daar waar mogelijk te sturen, maar ook omdat in het kader van milieubeleid inzicht in de afvalstromen en afvalhoeveelheden wordt gevraagd. Dit document geeft een beschrijving van de in 2015 geproduceerde afvalstromen van de HG. Het is een vervolg op de eerdere metingen van de in 2012, 2013 en 2014 geproduceerde afvalstromen. Daar waar van belang zullen de gegevens met eerdere worden vergeleken. Doelstellingen van de HG op het gebied van afval zijn terugdringen van de afvalstromen en verbetering van de afvalscheiding. Op beide punten wordt actieve medewerking van de leverancier gevraagd. Daar waar mogelijk wordt afval meer aan de bron gescheiden en daarnaast wordt het aangeleverde restafval in een afvalscheidingsfabriek nagescheiden. Ook worden leveranciers van de HG gewezen op hun contractuele verplichting verpakkingsmateriaal retour te nemen. Hierdoor hoopt de HG niet alleen haar afvalstromen te verminderen maar ook haar leveranciers bewust te maken van de door hen geproduceerde afvalstromen en hierop maatregelen te nemen. Achtereenvolgens worden in deze notitie de volgende onderwerpen behandeld: Afvalverwerkers en afvalstromen Verzamelen van gegevens Hoeveelheden afval per locatie Relatie tussen hoeveelheden gebruikers en hoeveelheden afval per locatie Kosten afvalverwerking per locatie Conclusies en aanbevelingen 3
Afvalverwerkers en afvalstromen De HG maakt gebruik van de diensten van meerdere afvalverwerkers. Na de aanbesteding van afvalverwerking in 2014 wordt bijna alle afval ingezameld en verwijderd door de Milieudienst van de gemeente Groningen. Uitzonderingen zijn: de afvalstromen van de vestigingen in Leeuwarden en Assen: afvalverwijdering van HIT in Assen geschiedt door Van Gansewinkel, afvalverwijdering van de Academie voor Popcultuur is in handen van Omrin. Enkele huurpanden waar afvalverwijdering in de servicekosten is inbegrepen. Het gaat hier om de panden Zernikepark 4, Laan Corpus den Hoorn 300 en Akkerstraat 97. Vertrouwelijk papier. De inzameling van vertrouwelijk papier is bij de aanbesteding gegund aan Van Gansewinkel. Op alle locaties worden de volgende afvalstromen apart ingezameld en verwerkt: Papier en karton KWD afval (kantoren-, winkels en dienstenafval) ook wel restafval TL buizen: worden op de meeste locaties afgevoerd door Wecycle. Van de afgevoerde hoeveelheden zijn geen gegevens bekend. Klein chemisch kantoorafval Vertrouwelijk papier Tonercartridges worden na de aanbesteding van decentrale printapparatuur niet of nauwelijks meer geproduceerd en worden afgevoerd door Canon. Daarnaast is er een aantal afvalstromen afhankelijk van de aard van het gebouw en/of de aard van de opleiding: Verfresten en aanverwant afval (Academie Minerva) Ziekenhuisafval (Wiebengacomplex) Laboratoriumafval (Zernikeplein 11) Keukenafval/swill (Zernikeplein 11) Electronica (WBC en Zernikeplein 11) Glas (meerdere locaties) Bouw- en sloopafval (Zernikeplein 7 en 11) Piepschuim en plastic, metaal en hout (Zernikeplein 11) Legen vetafscheider (bij locaties met een kantine) In het voorliggende onderzoek zijn uitsluitend die locaties verwerkt waarvan de HG in redelijke mate inzicht heeft in de hoeveelheden afgevoerd afval. Niet meegenomen zijn de panden Zernikepark 4, Akkerstraat 97, Laan Corpus den Hoorn 300 (huurpanden waarvan afvalverwerking wordt verzorgd door de verhuurder) en Dansacademie Lucia Marthas Amsterdam (geen gegevens bekend). 4
Verzamelen van gegevens In het kader van deze nulmeting zijn gegevens ontvangen van de Milieudienst Groningen en van Van Gansewinkel. Alle afvalcontainers, zowel perscontainers, rolcontainers als ondergrondse containers worden bij afvoer gewogen, waardoor de verstrekte gegevens een nauwkeurig beeld geven van de geproduceerde afvalstromen. Van Omrin en Van Gansewinkel (papier en afval HIT) is geen informatie ontvangen. Voor de locaties in Leeuwarden en Assen is dan ook een (redelijk nauwkeurige) inschatting gemaakt op basis van de kengetallen van de Milieudienst. Een wijziging ten opzichte van vorige metingen is dat in 2015 ook de afgevoerde inhoud van vetafscheiders is gemeten. Deze hoeft niet uitsluitend uit vet te bestaan en is niet in de totale hoeveelheden afval meegenomen. Hoeveelheden afval per locatie Hieronder volgt een overzicht van de hoeveelheden afgevoerd afval in de belangrijkste afvalstromen van de verschillende locaties in 2015. Gewichten in ton Locatie KWD afval Papier/karton Bouw/sloopafval Elektronica Kunststof ZP7 47,94 46,75 13,10 ZP11 41,24 27,88 25,99 0,36 ZP17 13,92 3,97 ZP23 22,12 14,58 WBC 27,18 8,35 3,52 0.37 Ged. Zuiderdiep 32,71 3,53 Praedinius 5,41 2,91 Radesingel 3,63 0,35 Ulgersmaweg 1,61 1,60 0,68 Veemarktstraat 7,90 4,21 Industrieweg 2,85 1,00 Achter de Hoven 2,25 2,08 Zernikelaan 17 3,03 2,44 2,52 Zernikepark 2 0,56 3,13 Zuiderkuipen Via Minerva 0,62 Totaal 144,36 123,40 45,81 0.37 0,36 5
Overige afvalstromen in kg Locatie Keukenafval Lampen Klein chemisch Verf Glas afval ZP7 13.920 72 63 575 510 ZP11 184 650 ZP17 31 ZP23 23 WBC 71 200 Ged. Zuiderdiep 111 47 418 Praedinius Radesingel Ulgersmaweg Veemarktstraat 45 Industrieweg 9 51 Achter de Hoven Zernikelaan 17 8 17 Zernikepark 2 Zuiderkuipen Via Minerva Totaal 13.920 362 169 1.177 1.377 Gehele HG KWD afval Papier/karton Bouw/sloopafval Electronica Kunststof 2012 245,92 92,27 41,32 2,03 4,88 2013 203,71 124,55 39,16 3,64 0,24 2014 144,36 94,88 43,29 1,21 0,25 2015 212,08 123,40 45,81 0,37 0,36 De belangrijkste ontwikkelingen ten opzichte van 2014 zijn: Na een forse dip in 2014 zit de hoeveelheid KWD afval weer in de lijn van eerdere jaren. Waarschijnlijk is als gevolg van de aanbesteding van afval in 2014 de aangeleverde managementinformatie niet volledig geweest. In de hoeveelheid papier/karton is nog geen vast patroon te ontdekken De hoeveelheid ingezameld kunststof is vrijwel tot nul gereduceerd De hoeveelheid ingezamelde elektronica neemt af. Waarschijnlijk omdat de leverancier zorg draagt voor afvoer van afgeschreven apparatuur. De hoeveelheid keukenafval (niet in het overzicht opgenomen), is ten opzichte van 2014 verdrievoudigd. 6
Hoeveelheden afval per gebruiker Voor de belangrijkste afvalstromen per locatie, papier/karton en restafval, is een vergelijking gemaakt tussen de hoeveelheden afval en het aantal gebruikers van de gebouwen. Dit is gedaan omdat er een relatie te verwachten is tussen deze twee parameters. Locatie Hoeveelheid restafval per gebruiker in kg Hoeveelheid papier per gebruiker in kg ZP7 5,13 5,00 ZP11 7,45 5,04 ZP17 8,00 2,28 ZP23 4,24 2,80 Zernikelaan 17 60,60 48,80 WBC 6,22 1,91 Gedempte Zuiderdiep 49,56 5,35 Praedinius 23,36 12,23 Radesingel 38,21 3,68 Ulgersmaweg 26,83 26,67 Veemarktstraat 15,80 8,42 Industrieweg, Assen 6,20 2,17 Achter de Hoven, L warden 13,64 12,61 Zuiderkuipen Via Minerva 31,00 Evenals vorige jaren wordt bij de kleinere panden, vooral bij de panden van de Kunstvakopleidingen, veel meer restafval en veel meer papier/karton afgevoerd dan bij de grote locaties. De productie van restafval van de kleine locaties is ten opzichte van 2014 verdubbeld! Hoewel het papierverbruik over de gehele hogeschool gemeten slechts licht toenam zijn de fluctuaties t.o.v. 2014 per pand enorm. Een verklaring hiervoor is niet te vinden. Gemiddelde hoeveelheid restafval per gebruiker Gemiddelde hoeveelheid papier/karton per gebruiker Grote locaties 5,82 3,87 Kleine locaties 30,14 9,59 7
Hieronder zijn voor restafval en voor papier/karton de ontwikkelingen van de laatste 3 jaar weergegeven. Locatie Gemiddelde hoeveelheid restafval per gebruiker 2012 2013 2014 2015 ZP7 5,83 4,16 3,74 5,13 ZP11 8,73 9,54 9,13 7,45 ZP17 11,69 7,43 6,17 8,00 ZP23 5,59 4,65 3,55 4,24 WBC 5,40 5,11 4,73 6,22 Zernikelaan 17 60,60 Gedempte Zuiderdiep 57,34 64,27 26,34 49,56 Praedinius 54,69 73,75 26,17 23,36 Radesingel 55,45 38,30 11,8 38,21 Ulgersmaweg - - 25,33 26,83 Veemarktstraat 20,83 21,40 9,65 15,80 Industrieweg, Assen 54,63 30,96 6,06 6,20 Achter de Hoven, L warden 11,90 9,71 7,58 13,64 Over de gehele linie is, met uitzondering van ZP11, een duidelijke toename zichtbaar in de hoeveelheid afgevoerd restafval. Vorig jaar was het beeld precies omgekeerd: over de gehele linie een relatief grote afname met uitzondering van ZP11. Zernikelaan 17 (Entrance) is voor het eerst in het overzicht opgenomen omdat het gebouw niet meer in bouwfase verkeert. Locatie Gemiddelde hoeveelheid papier/karton per gebruiker 2012 2013 2014 2015 ZP7 2,19 4,16 3,97 5,00 ZP11 6,20 6,95 3,94 5,04 ZP17 2,47 3,13 3,31 2,28 ZP23 1,31 2,14 2,68 2,80 WBC 4,82 5,03 1,49 1,91 Zernikelaan 17 48,80 Gedempte Zuiderdiep 2,15 12,66 4,47 5,35 Praedinius 13,66 20,05 63,48 12,23 Radesingel 3,27 1,70 18,00 3,68 Ulgersmaweg - - 43,78 26,67 Veemarktstraat 5,14 5,52 7,49 8,42 Industrieweg, Assen 14,63 8,08 1,94 2,17 Achter de Hoven, L warden 7,32 6,06 6,57 12,61 Zuiderkuipen - 6,18 12,70 31,00 Met name bij Zernikelaan 17 en Zuiderkuipen 19 wordt het beeld vertekend door het relatief geringe aantal gebruikers. Bij de grote locaties begint over de loop der jaren een licht opwaardse trend 8
zichtbaar te worden, bij de kleinere locaties zijn de fluctuaties van jaar tot jaar nog erg groot en zonder zichtbare lijn. Kosten afvalverwerking Sinds 2015 is het niet meer mogelijk de kosten van afvalverwerking per locatie uit te splitsen. Het is dus ook niet meer mogelijk de kosten van afvalverwerking per gebruiker naar locatie zichtbaar te maken. Wel duidelijk is dat de kosten van afvalverwerking de laatste weer jaren fors toenemen. Jaar Kosten 2012 203.000 2013 104.000 2014 124.000 2015 170.000 Conclusies en aanbevelingen Nadat voor het vierde jaar op rij een overzicht van de hoeveelheden afgevoerd afval binnen de HG is opgesteld, is er nog geen trend zichtbaar in de ontwikkeling van hoeveelheden afval en in de kosten van afvalverwerking. De gewichten en kosten verschillen van jaar tot jaar te veel. Wel zichtbaar is dat het beleid om de leverancier van pc s verantwoordelijk te stellen voor de afvoer afgeschreven materiaal zijn vruchten afwerpt: de hoeveelheid door de afvalverwerker afgevoerde elektronica is tot bijna nul gereduceerd. De kans bestaat dat op locaties met rolcontainers omwonenden hierin afval deponeren. De oplossing kan bestaan in het aanbrengen van sloten hierop. Voor grote locaties zijn perscontainers de meest economische oplossing: de huurkosten wegen niet op tegen de transportkosten van ondergrondse containers. 9