ZUID-WEST 380 KV WEST QUICK SCAN BEOORDELING VAN NUT & NOODZAAK MOGELIJKE ALTERNATIEVEN In opdracht van de Provincie Zeeland in samenspraak met de gemeenten Borsele, Kapelle en Reimerswaal Dr.ir. R.A. Hakvoort Dr.ir. J.J. Meeuwsen 13 april 2016
Inleiding Achtergrond Er leven veel vragen over nut en noodzaak van de nieuwe Zuid-West 380 kv west verbinding bij inwoners, politici en bestuurders. Er is behoefte aan een second opinion en onafhankelijk deskundig advies. Provincie Zeeland heeft in samenspraak met de gemeenten Borsele, Kapelle en Reimerswaal opdracht verstrekt aan adviesbureau D-Cision voor een objectief en onafhankelijk oordeel en advies. Vraagstelling Zijn nut en noodzaak van de nieuwe Zuid-West 380 kv west verbinding klip en klaar aantoonbaar? Zijn er realistische alternatieven denkbaar, en zo ja welke? Kunnen bepaalde tracégedeelten echt niet ondergronds? Is het raadzaam om te reageren richting EZ en I&M nu het project sinds 4 maart 2016 in procedure is gebracht? 2
Inhoud Deel 1: Nut en noodzaak 3
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 1. Verzwaren bestaande verbinding Enkele basisbegrippen 380 kv 150 kv Circuit 1 Circuit 2 Circuit 1 Circuit 2 Circuit 1 Circuit 2 380 kv vakwerkmast Bundelgeleider 380/150 kv Wintrackmast 4
Nut en noodzaak Omgevingsontwikkelingen: opgesteld elektriciteitsproductievermogen 1971-2025 Opgesteld productievermogen 1) ontwikkelt de laatste decennia steeds sneller CCB 1968 KCB 1973 ELSTA 1998 Sloecentrale 2009 Wind op zee 2019/2020 1970 1980 1990 2000 2010 2020 380 kv lijn 1978/1979 1) Exclusief circa 120 MW kleinschalig decentraal WKK vermogen CCB uit 2015 5
Nut en noodzaak Omgevingsontwikkelingen: elektriciteitsvraag Zeeuwse elektriciteitsvraag is relatief laag (gemiddeld circa 375 MW) vanwege: Faillissementen ZALCO (circa 350 MW) en ThermPhos (circa 150 MW). Bescheiden aantal huishoudens en energie-intensieve bedrijven. Elektriciteitsverbruik blijft naar verwachting in de komende jaren min of meer constant vanwege: Elektriciteitsvraag varieert voortdurend: dag/nacht en werkdag/weekend ritme. 6
Nut en noodzaak Omgevingsontwikkelingen: vermogensbalans 2004-2025 Markante ontwikkelingen: Sloecentrale in bedrijf 2009 Faillissement ZALCO (december 2011) Faillissement ThermPhos (november 2012) Gestage groei van wind op land Ontwikkeling van zonne-energie (vanaf 2012) Sluiting kolencentrale Borssele (december 2015) Al deze ontwikkelingen hebben een verhogend effect gehad op de transportbehoefte (m.u.v. sluiting kolencentrale Borssele) Komst van grootschalige windparken op zee (2019-2020) 7
640 MW Nut en noodzaak Visualisatie van een transportsituatie in 2016 Borssele 380 kv A58 Geertruidenberg 380 kv 1.500 MW Capaciteit: 2 x 1.600 MW Sloecentrale 860 MW Zandvliet 380 kv 3x koppeltrafo 2x koppeltrafo 150 kv deelnet Zeeland 150 kv deelnet West-Brabant Borssele 150 kv Goes WAP Rilland N289 Capaciteit: 2 x 400 MW Woensdrecht Roosendaal Moerdijk KCB: 485 MW ELSTA: 405 MW 375 MW Breda Wind op land + PV: 500 MW Geertruidenberg 150 kv ZALCO ThermPhos 375 MW 1) 1) Gemiddelde elektriciteitsvraag Zeeland 8
640 MW Nut en noodzaak Visualisatie van een transportsituatie in 2016: storing/onderhoud in één circuit Borssele 380 kv A58 Geertruidenberg 380 kv 1.500 MW Capaciteit: 2 x 1.600 MW Sloecentrale 860 MW Zandvliet 380 kv 3x koppeltrafo 2x koppeltrafo 150 kv deelnet Zeeland 150 kv deelnet West-Brabant Borssele 150 kv Goes WAP Rilland N289 Capaciteit: 2 x 400 MW Woensdrecht Roosendaal Moerdijk KCB: 485 MW ELSTA: 405 MW 375 MW Breda Wind op land + PV: 500 MW Geertruidenberg 150 kv ZALCO ThermPhos 375 MW 1) 1) Gemiddelde elektriciteitsvraag Zeeland 9
Nut en noodzaak Ontwikkeling transportcapaciteit en enkelvoudige storingsreserve Volledig in bedrijf zijnd net (380 en 150 kv) Storing 380 kv circuit Onderhoud aan één 380 kv circuit Storing 380 kv circuit Reserve vanuit 150 kv Goes- Woensdrecht voldoende Reserve vanuit 150 kv onvoldoende, 3 stuks 380 kv circuits nodig (onderhoudsknelpunt) Reserve vanuit 150 kv onvoldoende, 4 stuks 380 kv circuits nodig (ontsluiting wind op zee) Verzwaring van bestaande 380 kv verbinding (van 2 x 1.600 MW naar 2 x 2.600 MW) is een mogelijke beheersmaatregel om licht weer op groen te zetten. Zuid-West 380 kv 10
1.215 MW Nut en noodzaak Visualisatie van een transportsituatie in 2020 Borssele 380 kv Rilland 380 kv Wind op zee 1.400 MW 3.475 MW Capaciteit: 2 x 2.600 MW A58 Tilburg 380 kv Geertruidenberg 380 kv Capaciteit: 2 x 1.600 MW Sloecentrale 860 MW 4x koppeltrafo Zandvliet 380 kv 3x koppeltrafo 150 kv deelnet Zeeland 150 kv deelnet West-Brabant Borssele 150 kv Goes WAP Rilland N289 Capaciteit: 2 x 400 MW Woensdrecht Roosendaal Moerdijk KCB: 485 MW ELSTA: 405 MW Breda Wind op land + PV: 700 MW Geertruidenberg 150 kv ZALCO ThermPhos 375 MW 1) 1) Gemiddelde elektriciteitsvraag Zeeland 11
Inhoud Deel 2: Mogelijke alternatieven 12
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Werkwijze Alternatieven 0. Zuid-West 380 kv west 1. Verzwaren bestaande verbinding 2. Wind op zee naar Rilland (W schelde) 3. Wind op zee naar Tilburg (W schelde) 4. Verkabelen korte stukken tracé 5. 4-circuit 380 kv Wintrack Beoordelingskader Best in class 13
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 0: Zuid-West 380 kv west volgens Ontwerp-Inpassingsplan (referentie) Praktisch/technisch Zie Ontwerp-Inpassingsplan Zuid-West 380 kv west. Nadelen Bestaande 380 kv verbinding moet binnen afzienbare tijd worden verzwaard op het traject Willem Anna Polder-Rilland. Tracé kent nog enkele knelpunten: Kapelle: Smokkelhoek, Kapelse en Yerseke moer. Krabbendijke. 14
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 1. Verzwaren bestaande verbinding Praktisch/technisch Zie schets. Nadelen Heft het bestaande onderhoudsknelpunt niet op. Levert onvoldoende capaciteit op. Is te karakteriseren als een nieuwe lap op een oud kleed. 15
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 2. Wind op zee aansluiten op Rilland + upgraden 150 kv tracé Borssele-Rilland naar combinatie tracé van 380 kv en 150 kv Praktisch/technisch Zie schets. Nadelen In Zeeland wordt teveel infrastructuur aangelegd, waardoor sprake is van suboptimale (ondoelmatige) investeringen. Alternatief is niet in overeenstemming met het Net op zee -beleid maar een maatwerk oplossing. Aanleg van een kabelverbindingen door de Westerschelde stuit mogelijk op bezwaren van natuurorganisaties en de Belgische/Vlaamse overheden (i.v.m. vrijhouden van de vaargeulen). Vertraging in de beoogde planning van wind op zee. 16
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 3. Wind op zee aansluiten op Tilburg + upgraden 150 kv tracé Borssele-Rilland naar combinatie tracé van 380 kv en 150 kv Praktisch/technisch Zie schets. Nadelen In Zeeland wordt teveel infrastructuur aangelegd, waardoor sprake is van suboptimale (ondoelmatige) investeringen. Alternatief is niet in overeenstemming met het Net op zee -beleid maar een maatwerk oplossing. Aanleg van een kabelverbindingen door de Westerschelde stuit mogelijk op bezwaren van natuurorganisaties en de Belgische/Vlaamse overheden (i.v.m. vrijhouden van de vaargeulen). Vertraging in de beoogde planning van wind op zee. 17
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 4. Verkabelen korte stukken 380 kv tracé bij Kapelle en Krabbendijke Praktisch/technisch Zie schetsen. Nadelen Te verkabelen tracégedeelten Kostentechnisch minder aantrekkelijk (maar extra kosten vallen in de marge van de totale projectkosten). 18
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Alternatief 5. Wintrack 380 kv 4-circuitmasten tussen Borssele en Rilland Praktisch/technisch Zie schets. Mast binnendijks Blijft ongewijzigd Borssele 150 kv WAP 150 kv 150 kv ondergrondse kabels Rilland150 kv Borssele 380 kv Rillland 380 kv 4-circuit Wintrack 380 kv (4 x 2.600 MW) 2-circuit vakwerk 380 kv 19
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Beoordelingskader Technisch Financieel Effecten Realisatie Toepassing van bewezen techniek Verhoging betrouwbaarheid Zeeuwse stroomvoorziening Investeringskosten Kosten van tijdelijke operationele maatregelen Creatie van additionele transportcapaciteit (robuustheid) Oplossing bestaand onderhoudsknelpunt Realiseerbaarheid vanuit praktisch oogpunt Realisatietermijn Maatschappelijke acceptatie Acceptatie Aantal doorsnijdingen in het landschap In lijn met beleid wind op zee 20
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Resultaat afweging alternatieven 4. Verkabelen korte stukken tracé 2 5. 4-circuit 380 kv Wintrack 1 0. Zuid-West 380 kv west 3 Zuid-West 380 kv west volgens het huidige Ontwerp Inpassingsplan scoort goed, maar er zijn ook nog andere alternatieven Verkabeling van korte stukken tracé wordt zeker mogelijk geacht, en indien dit niet mogelijk of wenselijk is. is er nog een alternatief, namelijk: 4-circuit 380 kv Wintrack Borssele-Rilland met verkabeling van 150 kv tracé tussen Willem Anna Polder en Rilland. 21
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west Verkabelen 380 kv tracé Bewijsvoering inzake onmogelijkheid van verkabeling is niet overtuigend. 1. Verwoording is eenzijdig richting onmogelijkheid (nuance ontbreekt). 2. Uitgangspunten zijn worst case (erg conservatief) gekozen én gebaseerd op de (zeer) lange termijn. 3. Juist door de knip (een westelijk en oostelijk tracédeel) kunnen eventuele overspanningen ontstaan. 4. Eventuele overspanningen manifesteren zich dus hooguit in de eerste jaren. 5. Overspanningen treden slechte enkele malen per jaar op (inschakelen van grote transformatoren). 6. Ongerief kan worden ondervangen door preventieve technische beheersmaatregelen. CONCLUSIE 1: Zuid-West 380 kv west met verkabeling van korte stukken tracé wordt mogelijk geacht. 22
Afweging alternatieven Zuid-West 380 kv west 4-circuit 380 kv Wintrack Nadelen huidig Ontwerp Inpassingsplan: 1. Er doemt nu al een nieuw onderhoudsknelpunt op waardoor na realisatie van Zuid-West 380 kv west het gedeelte tussen Willem Anna Polder en Rilland alsnog moet worden verzwaard, waardoor het gebied twee keer achter elkaar op de schop moet. 2. Er zijn nog enkele tracé knelpunten (Kapelle en Krabbendijke) te overwinnen. 3. Vanwege hoge mate van bundelen en combineren is het tracé kwetsbaar voor externe verstoringen 4. Er is sprake van asymmetrische benutting van circuits vanwege een asymmetrisch ontwerp. Voordelen van een complete 4-circuit 380 kv Wintrack verbinding 1. Lost de voornoemde knelpunten volledig (dan wel in belangrijke mate) op. 2. Vermindert het aantal doorsnijdingen in het landschap, dankzij verkabeling van het 150 kv tracé tussen Willem Anna Polder en Rilland. CONCLUSIE 2: Zuid-West 380 kv west met enkele kleine, gerichte aanpassingen levert veel extra voordeel op. 23
Samenvattend Vraagstelling Zijn nut en noodzaak van de nieuwe Zuid-West 380 kv west verbinding klip en klaar aantoonbaar? Ja, vanwege een combinatie van: Toegenomen (en verder groeiende) elektriciteitsproductiecapaciteit Bescheiden elektriciteitsvraag in Zeeland Vigerende wet- en regelgeving (normenkader). Zijn er realistische alternatieven denkbaar, en zo ja welke? Ja, diverse. 2 van de 5 onderzochte alternatieven scoren beter dan het huidige plan: 1. Verkabeling van korte stukken 380 kv tracé op bestaande knelpunten 2. 4-circuit 380 kv Wintrack verbinding Borssele Rilland & verkabeling van de 150 kv verbinding Willem Anna Polder Rilland. Kunnen bepaalde tracégedeelten echt niet ondergronds? Ja, weliswaar op beperkte schaal (knelpunten in het tracé). Is het raadzaam om te reageren richting EZ en I&M nu het project sinds 4 maart 2016 in procedure is gebracht? Ja, dit wordt aanbevolen. 24
Ter afsluiting Dat ook bij storm en tegentij de kracht uit wind gebrand de eeuwen door een zegen zij voor t schone Zeeuwse land. 25