Raadsmededeling - Openbaar Nummer : 148/2012 Datum : 8 oktober 2012 B&W datum : Portefeuillehouder : H.J. Rijks Onderwerp : Voorstel invoering leges kinderopvang vanaf 1-1-2013 Aanleiding In het kader van de begroting 2013 stelt het college de raad voor om leges te gaan heffen voor het in exploitatie nemen van voorzieningen in het kader van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko). De inzet is om hier 7.000,-- aan inkomsten te realiseren. In deze raadsmededeling informeren wij u over de uitwerking van dit voorstel. Inhoud mededeling Inleiding In 2011 en 2012 heeft de VNG ledenbrieven verstuurd, waarin staat dat leges mag worden geheven voor het in exploitatie nemen van voorzieningen voor kinderopvang, buitenschoolse opvang, peuterspeelzalen, gastouderbureau s en voorzieningen voor gastouderopvang. Leges kunnen nadrukkelijk alleen geheven worden voor aanvragen tot exploitatie. Toezicht- of inspectiekosten na registratie zijn niet te verhalen via legesheffing; de wetgever beschouwt deze als algemene bestuurskosten. Dit betekent dat voor wijzigingen of beëindiging van bestaande registraties en herinspecties geen leges geheven kunnen worden. Bij het in behandeling nemen van een aanvraag tot exploitatie van kinderopvang e.d. maken gemeenten en GGD kosten. De GGD maakt kosten voor de inspecties, welke worden doorberekend aan de gemeenten. De gemeenten maken daarnaast verschillende kosten voor het verwerken van de aanvraag tot inschrijving in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) tot en met de vergunningverlening of afwijzing. De belangrijkste kosten zijn de inspectiekosten van de GGD. Deze kosten worden doorberekend aan de gemeente. De kosten van de GGD van onderzoek en inspecties, die voorafgaan aan de registratie, mogen worden verwerkt in het legestarief. Motivatie invoering leges De gemeente Aalten wil middels haar legesverordening 2013 de leges in rekening brengen bij de aanvragers. De gemeente heeft de volgende argumenten voor het invoeren van leges: - De gemeente en GGD maken kosten. - De aanvrager heeft individueel belang bij de aanvraag. Als het individuele belang op de voorgrond treedt dan is legesheffing mogelijk en redelijk. - Gemeenten mogen zelf de hoogte van het legestarief bepalen, mits de tarieven ten hoogste kostendekkend zijn (geen winst). - Toezicht- of inspectiekosten na registratie zijn niet te verhalen via legesheffing; de wetgever beschouwt deze als algemene bestuurskosten. Dit betekent dat voor wijzigingen of beëindiging van bestaande registraties geen leges geheven kunnen worden. - De gemeente betaalt de GGD per inspectie.
Bij het bepalen van de in dit kader in te voeren leges zijn de volgende zaken meegenomen. - In Nederland worden al in een aantal gemeenten leges geheven. In 2012 worden er in onze regio nog geen leges geheven. (zie bijlage voor de geheven leges in Nederland.) -In tegenstelling tot kinderopvang, die commercieel is en niet wordt gesubsidieerd, valt peuterspeelzaalwerk onder verantwoordelijkheid van de gemeente en is er sprake van een subsidierelatie. De kans is aanwezig dat een nieuwe peuterspeelzaal of een peuterspeelzaal die een nieuwe locatie betrekt de kosten van de leges opvoert op de begroting en hiervoor subsidie aanvraagt, waardoor deze kosten vervolgens gesubsidieerd worden door de gemeente. In dat geval is er sprake van vestzak-broekzak. De kans dat er nog extra peuterspeelzalen starten, achten wij te verwaarlozen. - Voor een individuele gastouder kan het bedrag van de leges een belemmering zijn om een officiële gastouderopvang te starten of nieuwe locaties aan te melden. Bij het opstarten hebben zij naast de legeskosten immers ook opleidingskosten en kosten voor het aanvragen van VOG s voor zichzelf en huisgenoten en zij passen op een beperkt aantal kinderen op, soms op meerdere locaties. Ook wijzigen locaties vaak. Een hoge drempel om als gastouder te gaan werken komt de flexibele kinderopvang in onze gemeente niet ten goede. Hierover hebben de gastouderbureaus met de wethouder gesproken en vervolgens een brief geschreven. Daarnaast is de inspectie voor registratie van de gastouder relatief duur omdat de aanvraag tot exploitatie voor een kindercentrum uit twee inspecties bestaat, waarvan er slechts 1 doorberekend mag worden. De leges mogen namelijk alleen geheven worden tot het moment van registratie en dit gebeurt al na de eerste inspectie. Gastouders hebben maar 1 moment van inspectie. De kosten van de inspectie staan, mede hierdoor, niet in verhouding tot elkaar. Dit zijn redenen om deze leges voor gastouders lager vast te stellen dan de kostprijs. - Op dit moment zijn er in onze gemeente iets meer dan 200 gastouders in het LRKP geregistreerd. Vanaf 2012 wordt iedere nieuwe combinatie oppasadres/gastouder gezien als nieuwe aanvraag. Omdat de gastouder al geregistreerd staat, maar er wel een gewone inspectie plaats moet vinden op locatie en we de drempel zo laag mogelijk willen houden, is gekozen voor een lager tarief voor volgende locaties van een in het LRK geregistreerde gastouder. Voorstel leges vanaf 2013: GOB KDV BSO PSZ GO Inspectiekosten 640 640 640 640 409 GGD Voorstel legestarief 900 900 900 900 115 euro voor registratie gastouder in LRKP met eerst locatie, 60 euro voor geregistreerde gastouder met extra locatie Hoewel op dit moment niet te voorzien is hoeveel nieuwe aanvragen er zullen komen, kan het beste worden uitgegaan van ongeveer 10 nieuwe gastouders per jaar en 5 gastouders met een nieuwe locatie, wat ook een nieuwe aanvraag is. In 2012 hadden we 4 aanvragen tot exploitatie. (2 kinderdagverblijven (1 verhuizing en 1 nieuw) en 2 nieuwe bso s.) Dit zou volgens de legesverordening van 2013 inkomsten betekenen van 5.050,-- (10x 115, 5 x 60, 4x 900) inkomsten uit leges Als intrekking van de aanvraag plaatsvindt, zullen de leges gedeeltelijk in rekening gebracht worden. (25% binnen 2 weken na aanvraag, 50% binnen 5 weken na aanvraag.) Deze uitsplitsing zal in de legesverordening 2013 eveneens worden opgenomen. De leges zijn een bijdrage in de kosten die gemaakt worden bij aanvraag tot registratie, maar vanwege de aangegeven redenen niet kostendekkend. Als er minder aanvragen komen dan ingeschat, dan worden de kosten ook niet gemaakt en is dit in principe in het voordeel van de gemeente.
De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: - Bericht VNG: Gemeenten kunnen leges heffen op aanvagen registratie kinderopvangvoorzieningen d.d. 19 maart 2012 - Kamerbrief moties en toezeggingen kinderopvang d.d. 4 juni 2012 - Bijlage 1 betreffende kamerbrief: Overzicht leges eerste kwartaal 2012 De volgende stukken zijn voor u ter inzage gelegd: