bespaar tot 900 Systeemcamera's Systeemcamera's zijn er in alle maten en gewichten. Zowel de compacte toestellen als de SLR-camera's hebben hun voor- en nadelen. Aan u de keuze. hoe wij testen Deze test omvat de verschillende soorten systeemcamera's, d.w.z. fototoestellen met verwisselbare lenzen, en twee compactcamera's die vanwege hun grote sensor als alternatief worden beschouwd. lenzen ontleed We hebben ook meer dan 200 lenzen getest, zowel breedhoek-, tele-, travel- als primelenzen. Hierbij legden we ons volledig toe op het optische aspect: bij elke lens namen we een foto op drie verschillende brandpuntsafstanden, telkens met het diafragma volledig open. Elke foto kreeg vervolgens een score voor scherpte en contrast, de focussnelheid werd niet getest. Op basis van de totale score hebben we de beste lenzen voor vier body's van systeemcamera's geselecteerd. Het resultaat daarvan ziet u in de tabel op blz. 21. Een meer uitgebreide versie, met travel- en breedhoeklenzen, vindt u op onze website. ent u op zoek naar een systeemcamera, dan zult u ook merken dat de fabrikanten steeds meer investeren in de uitbouw van hun gamma compacte sys- B teemcamera's, en minder in dat van de (grotere) spiegelreflexcamera's (ook wel "single lens reflex" of SLR-camera's genoemd). Betekent dit dat de eerste categorie stilaan de plaats van de tweede inneemt? Niet meteen. Ondanks het feit dat de categorieën naar mekaar toe groeien, blijven er verschillen wat betreft draagbaarheid, gebruik en niet het minst de lenzen die u kunt gebruiken. 18 Test-Aankoop 573 maart 2013 www.testaankoop.be
Tom Crauwels, Paul Nies en Nathalie Stockman Spiegel versus "point and shoot" Dat de ene systeemcamera compacter is dan de andere heeft een aantal oorzaken. Eerst en vooral is er het verschil in zoeker ("viewfinder"). Bij de spiegelreflexcamera zit er een echte spiegel in het toestel, die u ogenblikkelijk het beeld toont door de lens zelf. Met live view verschijnt het beeld op het lcd-scherm, met behulp waarvan u dan verder kunt kadreren of zoomen. Een derde mogelijkheid is een elektronische zoeker, die als voordeel t.o.v. het lcd-scherm heeft dat hij ook leesbaar is bij fel licht, maar de snelheid van de optische zoeker evenaart hij niet. Bij de compacte toestellen hebt u de spiegel niet, en ziet u het beeld dat u gaat fotograferen enkel op de elektronische zoeker of op het lcd-scherm. Bij sommige van deze toestellen is het aantal manuele instellingen vaak ook beperkt, waardoor ze "point and shoot"-toestellen worden genoemd: u bepaalt uw beeld op het lcdscherm om vervolgens meteen af te drukken. Sensors variëren, met voor- en nadelen Wat het verschil in grootte nog verklaart, en wat meer gevolgen heeft voor de foto, is de sensor. Hoe groter die is, hoe meer mogelijkheden om bv. met diepte en een contrast tussen voor- en achtergrond te werken. Al zien we dat de sensor van bepaalde compacte toestellen evolueert in de richting van die van spiegelreflexcamera's (dichter bij cropfactor 1, waarbij de sensor groter is naarmate die cropfactor lager ligt). Er zijn ook toestellen met erg kleine sensors (vooral de toestellen van Pentax), en die daar toch wel de gevolgen van dragen. De toestellen met een Micro Four Thirds en een Nikon CX body tonen dan weer de voordelen van een iets kleinere sensor: door de, in afmetingen, kleinere lens zijn ze sneller in het scherpstellen. Opmerkelijk: toestellen met echt grote sensors, met cropfactor 1 ("full frame"), die voorheen enkel voor professionele fotografen waren weggelegd, komen nu Nieuwe technieken maken compacte toestellen steeds sneller ook in het vizier van de "gewone" consument. Al ligt de prijs van de Canon EOS 6D Kit en Nikon D 600 Kit nog wel een heel stuk boven die van een gemiddelde spiegelreflex. Als u toch meer dan 2 000 te besteden hebt en als u lenzen hebt die er op passen, kies dan voor het toestel van Canon. Dat scoort nog beduidend beter dan dat van Nikon. Hebt u een kleiner budget, maar is de beeldkwaliteit belangrijk voor u (en vindt u een tragere focus geen obstakel) dan is Canon G1 X een goede compactcamera (geen systeemcamera, dus met één vaste lens), met een grote sensor en daaruit volgend een goede beeldkwaliteit. Een verschil dat geen gevolgen heeft voor de afmeting, maar toch belangrijk is, is het focussysteem. In de laatste compacte toestellen vinden we een nieuw systeem, dat de snelheid van fasedetectie combineert met de precisie van contrastdetectie. Lenzen beperkt bij compacte toestellen Focus, sensor... deze elementen in de body van een toestel zijn belangrijk, maar wat vooral bepaalt welke mogelijkheden u hebt, zijn de lenzen. Standaard krijgt u meestal een lens met 3 optische zoom en een brandpuntsafstand van 18 tot 55 mm. Maar om foto's van landschappen of brede taferelen te maken, hebt u een breedhoeklens nodig, en om van erg ver te fotograferen of een close-up van details te nemen een telelens. Een primelens, met vaste brandpuntsafstand, staat dan weer vaak garant voor prachtig zuivere foto's. Elke fabrikant van fototoestellen heeft een gamma lenzen, maar daarnaast zijn er ook de lenzen van Sigma, Tamron en Tokina waarvan aangepaste versies bestaan voor meerdere merken en systemen. Dit is helaas het probleem bij compacte systeemcamera's. Hiervoor bestaan minder lenzen dan voor spiegelreflexcamera's, waarvan de systemen vaak al 10 jaar of ouder zijn. Zo heeft Sigma slechts twee lenzen voor compacte toestellen op de markt en is het besparen met eindereekstoestellen Toestellen die binnen afzienbare tijd van de markt worden gehaald, dalen vaak in prijs, waardoor u goede zaken kunt doen. Bij "hightech"-apparatuur zoals fototoestellen bent u misschien geneigd om te kiezen uit de nieuwste modellen bij een aankoop. Dit blijkt niet altijd aangewezen. Eerst en vooral zijn nieuwe modellen vaak duurder dan hun voorgangers. De fabrikanten verwijzen hiervoor dan naar de nieuwigheden die op het nieuwe toestel te vinden zijn, maar deze technologische snufjes bieden zeker niet altijd de meerwaarde die hen wordt toegedicht. Of toch zeker niet in die mate dat ze een (sterke)prijsstijging rechtvaardigen. Soms staan deze nieuwe functies ook nog niet helemaal op punt. Ten tweede wordt de prijs van toestellen die eindereeks zijn (die we niet in onze tabel hebben opgenomen, maar die u wel nog terugvindt in de koopwijzer op onze website) af en toe flink verlaagd. Zo kostte Nikon 1 J2 eerst minimaal 499 en nu nog maar 449 (en online zelfs 439). Ook Canon EOS 650 D zien we in heel wat winkels voor een lagere prijs dan voorheen. Beide toestellen scoorden prima in onze tests (respectievelijk 68 en 71). Op die manier doet u een goede zaak, met een toestel dat zich in het verleden al heeft bewezen, tegen een scherpe prijs. www.testaankoop.be maart 2013 573 Test-Aankoop 19
SYSTEEMCAMERA'S PRIJS BESCHRIJVING TESTRESULTATEN Compacte systeemcamera's zonder zoeker min. max. Bajonet Cropfactor Gewicht in gram Kantelbaar lcd-scherm Flitser Fotokwaliteit Kleurgetrouwheid Autofocus Prestaties bij weinig licht Videokwaliteit Leesbaarheid lcdscherm bij weinig licht Gebruiksgemak OLYMPUS Pen mini E-PM2 Kit + 14-42 mm II R MSC 565 599 Micro-Four-Thirds 2 438 M B B B B B C B 72 PANASONIC Lumix DMC-GX1X Kit + G X Vario PZ 14-42 mm 599 799 Micro-Four-Thirds 2 440 M B B A C B C B 71 PANASONIC Lumix DMC-GF5X Kit + G X Vario PZ 14-42 mm 485 699 Micro-Four-Thirds 2 386 M B B A C C C B 69 OLYMPUS Pen Lite E-PL5 Kit + 14-42 mm II R MSC 649 699 Micro-Four-Thirds 2 500 V M B C B C C C B 66 CANON EOS M Kit + EF-M 18-55 mm IS STM 795 969 Canon EF-M 1,6 612 FV B B C D C D C 59 SAMSUNG NX1000 Kit + 20-50 mm II ED 499 700 Samsung NX 1,5 442 M B B B C D C C 59 SONY NEX-F3K Kit + 18-55 mm SEL1855 477 600 Sony E-mount 1,5 535 V M C C A D B D B 59 SONY NEX-5RK Kit + 18-55 mm SEL1855 OSS 699 750 Sony E-mount 1,5 520 V M C B B D C D C 57 PENTAX Q + O2 Standard Zoom 5-15 mm 610 729 Pentax Q 5,5 321 V C B C C C C C 51 PENTAX K-01 Kit + smc DAL 18-55 mm AL 699 789 Pentax KAF2 1,5 800 A C C C D C D C 51 PENTAX Q10 Kit + O2 Standard Zoom 5-15 mm 499 539 Pentax Q 5,5 322 M C B C D C D C 50 Compacte systeemcamera's met elektronische zoeker PANASONIC Lumix DMC-GH3 Kit + G X Vario 12-35 mm 1 000 1 200 Micro-Four-Thirds 2 914 H/V M B B A A A D B 75 PANASONIC Lumix DMC-G5K Kit + G Vario 14-42 mm 649 749 Micro-Four-Thirds 2 591 H/V M B B A D B D B 70 OLYMPUS OM-D E-M5 Kit + 12-50 mm ED EZ 1 199 1 299 Micro-Four-Thirds 2 711 V M B B A C B C B 69 SAMSUNG NX20 Kit + 18-55 mm III OIS 949 1 099 Samsung NX 1,5 641 H/V A B B C C C C B 66 NIKON 1 V2 Kit + 1 NIKKOR VR 10-30 mm 799 849 Nikon CX 2,7 479 M B C A C C C B 64 SONY NEX-7K Kit + 18-55 mm SEL1855 1 199 1 350 Sony E-mount 1,5 571 V M B B A B B B B 63 RICOH GXR + S10 24-72 VC 599 Ricoh GXR-system n. 417 V B D B D B D C 63 FUJIFILM X-E1 + XF 18-55 mm R LM OIS 1 299 1 399 FujiFilm X 1,5 694 M B B B C C C C 60 SONY NEX-6L Kit + 16-50 mm SELP 1650 OSS 874 950 Sony E-mount 1,5 489 V M C C B C B C C 59 FUJIFILM X-Pro1 + XF 35 mm 1 999 2 169 FujiFilm X 1,5 670 n. C B A C D C C 52 Spiegelreflexcamera's CANON EOS 60D Kit + EF-S 18-55 mm IS 918 1 329 Canon EF-S 1,6 1 023 H/V A A A A D B D B 77 CANON EOS 6D Kit + EF 24-105 mm IS USM 2 599 2 899 Canon EF 1,0 1 491 n. A A A A C C B 75 CANON EOS 7D + EF-S 18-135 mm IS 1 548 2 099 Canon EF-S 1,6 1 425 A B A A D B D B 75 CANON EOS 600D Kit + EF-S 18-55 mm IS II 595 750 Canon EF-S 1,6 830 H/V A A A A D B D B 74 NIKON D7000 Kit + AF-S G 18-105 VR 929 1 199 Nikon DX 1,5 1 258 A A A A C B C B 73 CANON EOS 1100D Kit + EF-S 18-55 mm IS II 429 535 Canon EF-S 1,6 740 A A A A D B D B 71 NIKON D3100 Kit + AF-S G 18-55 mm VR 419 549 Nikon DX 1,5 817 A B B A C B C B 70 NIKON D3200 Kit + AF-S G 18-55 VR 549 650 Nikon DX 1,5 811 A B A A C C C B 68 NIKON D600 Kit + AF-S G 24-85 mm ED VR 2 099 2 699 Nikon F 1,0 1 365 A B B A C C C B 68 NIKON D5100 Kit + AF-S G 18-55 VR 479 629 Nikon DX 1,5 868 H/V A B B A C B C B 68 PENTAX K-r Kit + smc DAL 18-55 mm AL 569 649 Pentax KAF2 1,5 851 A B A A D C D B 66 PENTAX K-5 Kit + smc DA 18-55 mm AL WR 899 1 029 Pentax KAF2 1,5 1021 M B B A D C D B 66 PENTAX K-30 Kit + smc DA 18-55 mm AL WR 779 889 Pentax KAF2 1,5 925 M B B A C C C B 65 SONY alpha 65V Kit + 18-55 mm DT SAM SAL1855 869 999 Sony A-mount 1,5 881 H/V A C B A C B C B 64 SONY alpha 77V Kit + 18-55 mm DT SAM SAL1855 1 199 1 399 Sony A-mount 1,5 1 007 H/V A C B A C B C B 64 SONY alpha 57K Kit + 18-55 mm DT SAM SAL1855 698 849 Sony A-mount 1,5 875 H/V A C C A C C C B 62 PENTAX K-5II Kit + smc DA 18-55 mm AL WR 999 1 099 Pentax KAF2 1,5 1 039 M B C A C D C B 62 SONY alpha 37K Kit + 18-55 mm DT SAM SAL1855 474 649 Sony A-mount 1,5 760 V A C B B D B D B 60 Compactcamera's met grote sensor CANON G1 X 629 749 n. n. 565 H/V M B B C B B B C 64 FUJIFILM FinePix X100 899 999 n. n. 471 V C B C D B D C 58 EINDSCORE OP 100 20 Test-Aankoop 573 maart 2013 www.testaankoop.be
welke lens voor welke body? Het beste uit uw systeemcamera halen? Begin dan met een primelens (creativiteit) en een telelens (portretten en zoom). Voor vier body's zochten we de beste uit de test (eerst vermeld) en de Beste Koop voor beide types van lenzen. TYPE BODY TYPE LENS Primelens (50 mm equivalent) Telelens Naam Prijs Naam Prijs Canon EF-S Canon EF 35 f1,4 L USM 1 363 CANON EF 4/70-200 L IS USM 1 099 canon EF 35 f2,0 259 TAMRON AF 4-5,6/70-300 Di VC USD SP 349 Nikon DX nikkor AF-S 1,4/35 G 1 519 TAMRON AF 4-5,6/70-300 Di VC USD SP 349 nikkor AF 2/35 D (*) 309 TAMRON AF 4-5,6/70-300 Di VC USD SP 349 Sony Alpha SIGMA EX 1.4/30 DC 349 SONY SAL 4-5.6/70-400 SSM G 1 599 SIGMA EX 1.4/30 DC 349 TAMRON AF 2.8/70-200 Di SP LD IF Macro 739 Pentax K PENTAX SMC-DA 2,4/35 AL 175 PENTAX SMC-DA 2,8/50-135 SDM ED 979 PENTAX SMC-DA 2,4/35 AL 175 SIGMA 4-5,6/70-300 DG OS 339 (*) Enkel geschikt voor Nikon-toestellen met een ingebouwde focusmotor. gamma per merk ook vrij beperkt (al dient gezegd dat er beterschap in zicht is). Hebt u een compacte systeemcamera van Panasonic of Olympus, met Micro- Four-Thirds-bajonet, dan is het zelfs aan te raden om enkel lenzen van dit merk te kopen. Lenzen van andere merken, die voorheen prima hun werk deden, kunnen op deze body's immers beduidend trager zijn. SLR staat of valt met lenzen Veel meer keuze hebt u dan bij spiegelreflexcamera's, in die mate zelfs dat u het best eerst kiest welke lenzen u graag zou gebruiken, om vervolgens de body te kiezen die daar het best bij aansluit. Zo biedt Canon een gamma van 8 zoomlenzen, evenveel als Sony. Nikon Prijs In december 2012. Bajonet De aansluiting tussen de body en de lenzen. Fabrikanten gebruiken vaak dezelfde bajonet voor verschillende toestellen. Cropfactor Dit criterium geeft aan met welke factor de daadwerkelijke brandpuntsafstand moet worden vermenigvuldigd om het lensbereik te verkrijgen. Een Beste van de test Beste Koop Voordelige keuze n. niet van toepassing Goede kwaliteit hoe leest u de tabel? Zeer goed Goed Redelijk Zwak Slecht bereik van 55 mm en een cropfactor van 1,5, betekent een lens van 36,7 mm. Echt professionele camera's hebben vaak cropfactor 1. Hoe kleiner de cropfactor, hoe groter de sensor. Flitser Klapt automatisch (A) of manueel (M) open, of het toestel heeft een vaste flitser (V). Heeft een toestel geen flitser (n.), dan kunt u die apart bijkopen. Bepaalde toestellen hebben een "flitsvoet" (FV) waarop u een externe flitser kunt aansluiten. Kantelbaar lcd-scherm H: horizontaal kantelbaar. V: verticaal kantelbaar. H/V: in beide richtingen. Als u een SLR wilt kopen, kiest u het best eerst de lenzen, dan de body Alle resultaten online Op onze webpagina over fototoestellen vindt u niet alleen onze koopwijzer voor de toestellen, maar ook de resultaten van onze test van lenzen. www.testaankoop.be/ fototoestel biedt maar liefst 14 alternatieven, en dan moet u nog beginnen aan de 56 (!) Sigma-lenzen, die passen op body's van Canon, Nikon en Sony, en aan de lenzen van Tamron en Tokina. Al is het opletten geblazen, want de prijzen van de lenzen kunnen sterk variëren, en meestal heeft dat zo zijn redenen. Zo is bij Canon en Nikon de beeldstabilisator (nodig om de trillingen van uw handen te compenseren) niet, zoals bij de andere merken, ingebouwd in de body, maar in de lenzen, waardoor die erg prijzig worden. Volgens de fabrikant zou dit een beter resultaat geven, maar voor ons is het vooral een manier om u overbodig op kosten te jagen, temeer omdat onze testresultaten aantonen dat de stelling van Canon en Nikon niet klopt. Ook bij Sony en Olympus lijkt de body in eerste instantie scherp van prijs, maar kijkt u op tegen een hoge rekening als u lenzen begint te kopen. Helaas bieden de polyvalente lenzen van Sigma, Tamron en Tokina niet altijd een uitweg, omdat die zich anders kunnen gedragen al naargelang de body en soms aan snelheid inboeten. Hoe dan ook koopt u het best een goedkope body, die u dan kunt uitbreiden op basis van de vorderingen die u maakt. Één toestel niet steeds beste optie Minpunt van de talrijke lenzen blijft hun prijs. Voor een degelijke zoomlens bent u altijd 200 à 300 kwijt, en u kunt nog heel wat hoger gaan. Daarom is het niet altijd een goed idee om volop te investeren in één fototoestel, maar kunt u bijvoorbeeld een systeemcamera combineren met een compactcamera. Voor dat eerste toestel koopt u dan bijvoorbeeld een breedhoeklens en/of een primelens met een bereik gelijk aan 50 mm, waarmee u dan creatieve foto's kunt maken. Om foto's op (grote) afstand te trekken gebruikt u de compactcamera, die tegenwoordig al tot 50 optische zoom kan hebben. In beide categorieën vindt u tegenwoordig betaalbare exemplaren, dus uiteindelijk zult u vaak goedkoper uitkomen dan wanneer u in tal van lenzen moet investeren. www.testaankoop.be maart 2013 573 Test-Aankoop 21
Al zou het ook al een hele sprong voorwaarts zijn als fabrikanten de standaardlens met 3 optische zoom, die we haalden het eerder al aan niet veel toegevoegde waarde heeft, zouden vervangen door een lens met 5 optische zoom. In afwachting daarvan (we zijn hoopvol, maar realistisch) is de primelens die eerder al ter sprake kwam dan nog een betere "instaplens": de zoom is hier helemaal weggevallen, maar u hebt tenminste creatieve mogelijkheden en haalt het beste uit uw fototoestel. Tot 900 te besparen Ondanks het feit dat de kwaliteit van de foto's er bij sommige toestellen is op achteruitgegaan (een tendens die zich hopelijk niet doorzet), biedt een systeemcamera nog steeds heel wat fotoplezier. Bent u echter van plan al uw foto's met één en dezelfde lens te nemen, dan houdt u de piste van een goede compactcamera het best open. Bent u toch overtuigd van uw systeemcamera, dan kunt u heel wat besparen door niet zomaar het eerste toestel te nemen. Tussen onze Beste Koop en onze beste van de test bij de SLR's (twee toestellen van Canon) gaapt er immers een kloof van maar liefst 900, als u de goedkoopste winkel vindt. Een mooie beloning voor wat extra zoekwerk, lijkt ons. Systeemcamera's Onze keuze Compact zonder zoeker Compact met elektronische zoeker 75 panasonic Lumix DMC- GH3 Kit + G X Vario 12-35 mm Even groot als een SLR, doordat hij nog vooral bedieningsknoppen heeft en minder via het lcd-scherm werkt. Ideaal voor video, maar ook de foto's zijn prima. 1 000-1 200 Spiegelreflexcamera's 70 panasonic Lumix DMC- G5K Kit + G Vario 14-42 mm Fototoestel met erg veel mogelijkheden. Neemt u de G5X Kit, dan krijgt u bovendien een erg draagbaar toestel, ondanks tal van bedieningsknoppen. 649-749 72 olympus Pen mini E-pm2 Kit + 14-42 mm ii R msc Nog maar enkele maanden op de markt, maar al meteen overtuigend. Heeft dezelfde processor en dezelfde fotokwaliteit als de krachtige (en duurdere) OM-D. Erg natuurlijke kleurweergave, snel touchscreen om uw beeld te bepalen. Enkel het lcdschermpje is geen topkwaliteit. 565-599 77 canon EOS 60D Kit + EF-S 18-55 mm IS Klassieke EOS-camera, wat betekent dat u de keuze hebt uit een uitgebreid gamma aan lenzen. Het kantelbaar lcd-scherm (horizontaal en verticaal) is een meerwaarde. De autofocus in live view mocht wel wat sneller. De prijs varieert sterk tussen winkels. 918-1 329 71 canon eos 1100D Kit + EF-S 18-55 mm IS U zet uw eerste stapjes in de echte fotografie? Dan is dit toestel, al voor het tweede jaar op rij, een aanrader, met veel waar voor uw geld. Het best neemt u wel een kit met een beeldstabilisator (IS) ingebouwd in de lens, aangezien die bij Canon niet in de body zit. 429-535 22 Test-Aankoop 573 maart 2013 www.testaankoop.be