Landelijk Congres Cliëntenraden Maandag 12 oktober 2015 Nieuwegein DE CLIËNTENRAAD, EEN STERKE GESPREKSPARTNER
De zorg verbeteren met hulp van de cliëntenraden. De cliëntenraad, een sterke gesprekspartner. Dat is één van de doelen van Waardigheid en trots, het plan van het ministerie van VWS om de kwaliteit in verpleeghuizen te verbeteren. LOC Zeggenschap in zorg en het Netwerk Cliëntenraden Zorg (NCZ) versterken de positie van cliëntenraden in zowel verpleeghuizen, verzorgingshuizen en thuiszorg (VVT) en werken mee aan Waardigheid en trots. Bij goede zorg wordt gestreefd naar zo hoog mogelijke kwaliteit van leven voor de cliënt. Kwaliteit van leven voor de cliënt betekent dat zorg en ondersteuning zich aanpast op wat voor de cliënt belangrijk is. De zorg wordt beter als de cliënt centraal staat. U als cliënten raden heeft Voor wie Alle leden van cliëntenraden van verpleeg-, verzorg-, en thuiszorgorganisaties en medewerkers in dienst van zorgaanbieders die cliëntenraden ondersteunen. Meer informatie Datum: maandag 12 oktober 2015 Tijd: 9.30 16.15 uur Locatie: NBC Nieuwegein, Blokhoeve 1 3438 LC Nieuwegein (www.nbccongrescentrum.nl) Aanmelden via: www.invoorzorg.nl/congres-de-clientenraad U ontvangt op het door u opgegeven e-mailadres alle praktische informatie over het congres. Er is ringleiding aanwezig Voor aanvang van het programma is staatssecretaris Martin van Rijn aanwezig om met u in gesprek te gaan tijdens een ontbijt. U kunt zich hiervoor apart aanmelden op het inschrijfformulier. Er is plaats voor maximaal 20 personen. Bij meer aanmeldingen worden plaatsen per loting toegekend. U ontvangt apart bericht als er een plaats beschikbaar is voor u. Voor meer informatie en vragen kunt u contact opnemen met In voor zorg! via info@invoorzorg.nl of via telefoonnummer 030-789 25 10. daarbij een belangrijke positie. Als cliëntenraad verwoordt u de wensen van cliënten. Tijdens dit congres krijgt u uitleg over de beleidsontwikkelingen en bieden we u instrumenten en informatie aan die u helpen bij uw werk als cliëntenraad.
Programma 09.30 10.00 uur Registratie en ontvangst 10.00 11.00 uur Plenair programma onder leiding van dagvoorzitter Lennart Booij 12.45 13.45 uur Lunch met speeddaten met het ministerie van VWS en IGZ. Graag horen zij uw ervaringen uit de praktijk. Hoe neemt u uw positie als cliëntenraad in? Hoe geeft u als raad de cliënt meer invloed? Wat wilt u namens de cliënten graag voor elkaar krijgen in uw organisatie? En waar loopt u tegenaan en wat heeft u nodig om uw rol goed te kunnen vervullen? 13.45 15.00 uur Workshops en presentaties ronde 2 U kiest via het digitale aanmeldformulier per ronde voor één workshop of presentatie. Vragen en dialoog met de zaal en panel bestaande uit: Staatssecretaris Martin van Rijn Ronnie van Diemen, Inspecteur Generaal bij IGZ Marthijn Laterveer, LOC Zeggenschap in zorg Marika Biacsics, NCZ José van den Boogaard, lid cliëntenraad ZZG Zorggroep 11.00 11.30 uur Pauze 15.00 15.10 uur Wissel 15.10 15.30 uur Plenaire afsluiting 15.30 16.15 uur High Tea 11.30 12.45 uur Workshops en presentaties ronde 1 U kiest via het digitale aanmeldformulier per ronde voor één workshop of presentatie.
Workshops en presentaties ronde 1 1.1 Bestuur in balans: de rol en positie van de cliëntenraad In de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen staat wat er van een cliëntenraad wordt verwacht en welke middelen de raad daarvoor in handen heeft. De minister en de staatssecretaris hebben aangekondigd de positie van de cliëntenraad te willen verbeteren. Het tijdig leggen van de verbinding tussen het cliëntenperspectief en het bestuur is een belangrijke randvoorwaarde voor kwalitatief goede besluitvorming en good governance. In deze workshop wil het ministerie met u van gedachten wisselen over uw ervaringen in de praktijk en de voorgenomen wijzigingen. Sprekers: Wendy van der Kraan en Nienke Zwennes, ministerie van VWS 1.2 Financiële diagnose van de instelling Voordat u als cliëntenraad een advies uitbrengt moeten de volgende vragen beantwoord worden: 1. Wat zijn de belangrijkste financiële kengetallen van de instelling? 2. Welk vergelijkingsmateriaal van de instelling hebben wij als cliëntenraad nodig om te beoordelen of de verdeling efficiënt en verantwoord is? Sprekers: Henk Smets en Han Schwartz, LOC Zeggenschap in zorg 1.3 Contact met de achterban Om het medezeggenschapswerk goed uit te kunnen voeren, is contact, met de cliënten, uw achterban noodzakelijk. Voor een cliëntenraad is het belangrijk om te weten wat cliënten willen. En om te weten wat zij nodig hebben om hun leven te kunnen leiden zoals zij dat willen met zorg die bij hen past. En van daaruit adviseert de cliëntenraad over ontwikkelingen in de instelling. In de workshop gaan we nader in op de middelen die de cliëntenraden kunnen inzetten om te communiceren met de achterban. Daarbij is er speciale aandacht voor gebruik van sociale media. Gespreksleiders: Liesbeth Honig en José Broers, LOC Zeggenschap in zorg 1.4 Proactief cliënttevredenheid meten versterkt en verandert uw rol De cliëntenraad wordt vaak in een laat stadium betrokken bij het uitvoeren van cliënttevredenheidsonderzoeken. U krijgt ter informatie het onderzoek te zien dat -vaak- in opdracht van een verzekeraar moet worden uitgevoerd. In deze workshop ziet u hoe u uw rol kunt versterken door zelf pro-actief de cliënttevredenheid te meten. Hierdoor kan de cliëntenraad meer een toetsende rol op het kwaliteitsbeleid op zich nemen. Dit kan ook met beperkte middelen en met een zeer korte vragenlijst. We laten u met twee voorbeelden zien hoe. Spreker: Steven van Dieten, Amicura 1.5 Is een interne adviseur een meerwaarde voor versterking en positionering van de cliëntenraad? Een workshop in dialoogvorm. Sprekers: Edith Zanen, ZuidOostZorg Drachten en Theo van Ooi, LOC Zeggenschap in zorg 1.6 Rol cliëntenraad bij het interne verbeterproces Hoe wordt kwaliteit van zorg gemeten en wat kan de cliëntenraad hiermee in relatie tot het interne verbeterproces? Spreker: Ria van Haren, NCZ 1.7 Toezicht op kwaliteit door IGZ: andere manieren en nieuwe inzichten De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt toezicht op de kwaliteit en de veiligheid van de zorg, zowel van zorg binnen een instelling als bij de cliënt thuis. Naast de bestaande manieren van toezicht, zoals het opvragen van gegevens en onaangekondigde bezoeken, is IGZ doende om op nieuwe manieren inzicht te krijgen in de kwaliteit van de zorg. Zo leidt de inzet van mystery guests tot nieuwe inzichten. Cliëntenraden kunnen zich op de hoogte stellen van de actuele ontwikkelingen bij het toezicht op de verpleegzorg. Omgekeerd wil de IGZ met cliëntenraden overleggen over de vraag hoe zij beter bij het toezicht op de zorg betrokken kunnen worden. Spreker: Anja Jonkers, IGZ
Workshops en presentaties ronde 1 1.8 Cliëntenraad en cliëntveiligheid Hoe verhoudt zich veiligheid tot kwaliteit en speelt de cliëntenraad daar ook een rol in? Spreker: Richard Raaphorst, NCZ 1.9 Samenstelling zorgteam van invloed op ouderenzorg: wat is de invloed van de cliëntenraad? Hoe ziet het optimale zorgteam er in de ouderenzorg uit? Met deze vraag gingen 7 zorginstellingen aan de slag in de Proeftuinen Ouderenzorg, samen met onder meer ActiZ (werkgevers thuiszorg en verpleeghuiszorg), V&VN (beroepsvereniging verpleegkundigen en verzorgenden) en LOC Zeggenschap in zorg (cliëntenraden). De teams in de zorginstellingen kregen de ruimte om te experimenteren met een nieuwe teamsamenstelling, om zo nog beter zorg op maat aan cliënten te kunnen verlenen. Het NIVEL onderzocht de uitkomsten. In de workshop komen de aanpak en uitkomsten aan de orde. We bespreken hoe je als cliëntenraad invloed kunt hebben op teamsamenstelling. Spreker: Brigitte de Brouwer, V&VN 1.10 Hoe doen we het eigenlijk? Méér verbeelding met theater! Greet Vos en Johan Koeleman van bedrijfstheater Voor het Voetlicht begeleiden u in een workshop Interactief theater. Interactief, omdat het spel steeds tot stand komt met inbreng van het publiek. U kunt in alle veiligheid actief zijn, zonder dat u zelf mee hoeft te spelen. Twee acteurs vertalen uw inbreng namelijk in steeds wisselende improvisaties, het enthousiasmeert en het vergroot de betrokkenheid over de thematiek: de cliëntenraad-een sterke gesprekspartner. U kijkt er niet tegenaan, maar zit er middenin. Acteurs: Greet Vos en Johan Koeleman, Voor het Voetlicht 1.11 Nieuwe organisaties, andere besturing, meer zeggenschap Zorgorganisaties veranderen van vorm, inhoud en doelstelling: een wereldwijde trend in bedrijfsleven en semi-publieke sector. Op zoek dus naar andere vormen van besturing en governance. Vormen die de primaire belanghebbenden meer zeggenschap geven. Spreker: Pieter Vos, LOC Zeggenschap in zorg en NVTZ 1.12 Cliëntenraden en zorginkoop Wlz Welke rol hebben cliëntenraden bij de zorginkoop van de Wlz? Hoe betrekken zorgkantoren hen bij de zorginkoop en hoe kan de cliëntenraad de verbeterafspraken tussen zorgorganisatie en zorgkantoor volgen? Spreker: José Franken, CZ zorgkantoren 1.13 Waardigheid van bewoners en trotse medewerkers: beleidsdoel en werkelijkheid Het plan Waardigheid en trots wil de verpleeghuiszorg in Nederland verbeteren. Speerpunten zijn kwaliteit door de ogen van de bewoner, deur wagenwijd open voor mantelzorgers, trotse zorgverleners en ruim baan voor goede verpleeghuizen met ambitie. Wat zijn de voor cliëntenraden relevante ontwikkelingen? Sprekers: Anouk Segond von Banchet en Anno Pomp, ministerie van VWS 1.14 Naasten en zorgorganisatie: bondgenoten in waardevolle zorg Familieleden, vrienden en kennissen spelen een belangrijke rol in het leven van mensen. Ook als zij in een zorginstelling wonen. In Cliënten Vertegenwoordigen (pilotproject Publicarea en LOC) gaan cliëntenraden en locatiemanagement in gesprek over onder welke condities naasten op een natuurlijke manier betrokken kunnen zijn. In deze workshop delen we de ervaringen tot nu toe. En vooral: Hoe realiseer je een bondgenootschap met bewoners en naasten? Wat kunnen cliëntenraden doen? Daarnaast is er ruimte voor gesprek met elkaar. Sprekers: Hetti Willemse, Publicarea en Marthijn Laterveer, LOC Zeggenschap in zorg 1.15 De Opinionmeter Cliëntenraden staan in contact met de achterban om te weten wat speelt. Vaak is het lastig cliënten goed te bereiken. De software van Opinionmeter biedt een simpele oplossing om te peilen wat leeft bij de cliënten. U leert wat de mogelijkheden zijn van continu meten van de tevredenheid en kwaliteit van zorg. Spreker: Victor Pardaans, Opinionmeter Benelux
Workshops en presentaties ronde 2 2.1 De cliëntenraad als gesprekspartner: over tafelmanieren en achterhoedegevechten Gespecialiseerd advocaat Roeland de Mol geeft zijn visie op hoe de omgang tussen cliëntenraad en het bestuur van de zorginstelling zou moeten zijn. Welke (etiquette) regels gelden daarbij? En welke valkuilen moeten over en weer vermeden worden? Spreker: Roeland de Mol 2.2 Bestuur in balans: de rol en positie van de cliëntenraad In de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen staat wat er van een cliëntenraad wordt verwacht en welke middelen de raad daarvoor in handen heeft. De minister en de staatssecretaris hebben aangekondigd de positie van de cliëntenraad te willen verbeteren. Het tijdig leggen van de verbinding tussen het cliëntenperspectief en het bestuur is een belangrijke randvoorwaarde voor kwalitatief goede besluitvorming en good governance. In deze workshop wil het ministerie met u van gedachten wisselen over uw ervaringen in de praktijk en de voorgenomen wijzigingen. Sprekers: Wendy van der Kraan en Nienke Zwennes, ministerie van VWS 2.3 Financiële diagnose van de instelling Voordat u als cliëntenraad een advies uitbrengt moeten de volgende vragen beantwoord worden: 1. Wat zijn de belangrijkste financiële kengetallen van de instelling? 2. Welk vergelijkingsmateriaal van de instelling hebben wij als cliëntenraad nodig om te beoordelen of de verdeling efficiënt en verantwoord is? Sprekers: Henk Smets en Han Schwartz, LOC Zeggenschap in zorg 2.4 Contact met de achterban Om het medezeggenschapswerk goed uit te kunnen voeren is contact met uw achterban noodzakelijk. Voor een cliëntenraad is het belangrijk om te weten wat cliënten willen. En om te weten wat zij nodig hebben om hun leven te kunnen leiden zoals zij dat willen met zorg die bij hen past. En van daaruit adviseert de cliëntenraad over ontwikkelingen in de instelling. In de workshop gaan we nader in op de middelen die de cliëntenraden kunnen inzetten om te communiceren met de achterban. Daarbij is er speciale aandacht voor gebruik van sociale media. Gespreksleiders: Liesbeth Honig en José Broers, LOC Zeggenschap in zorg 2.5 ZorgkaartNederland Wat is het belang van een waardering van uw bewoners en hun familie, over uw verpleeg- of verzorgingshuis op ZorgkaartNederland? Hoe werkt het en wie heeft er baat bij? Een gratis interviewteam, hoe werkt dat? En vooral ook wat kunt u vanuit de cliëntenraad met deze informatie doen? Sprekers: Maaike Schnabel en Steven Haverkamp, NPCF 2.6 Cliëntenraad en cliëntveiligheid Hoe verhoudt zich veiligheid tot kwaliteit en speelt de cliëntenraad daar ook een rol in? Spreker: Richard Raaphorst, NCZ 2.7 Toezicht op kwaliteit door IGZ: andere manieren en nieuwe inzichten De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt toezicht op de kwaliteit en de veiligheid van de zorg, zowel van zorg binnen een instelling als bij de cliënt thuis. Naast de bestaande manieren van toezicht, zoals het opvragen van gegevens en onaan gekondigde bezoeken, is IGZ doende om op nieuwe manieren inzicht te krijgen in de kwaliteit van de zorg. Zo leidt de inzet van mystery guests tot nieuwe inzichten. Cliëntenraden kunnen zich op de hoogte stellen van de actuele ontwikkelingen bij het toezicht op de verpleegzorg. Omgekeerd wil de IGZ met cliëntenraden overleggen over de vraag hoe zij beter bij het toezicht op de zorg betrokken kunnen worden. Spreker: Anja Jonkers, IGZ
Workshops en presentaties ronde 2 2.8 Rol cliëntenraad bij het interne verbeterproces Hoe wordt kwaliteit van zorg gemeten en wat kan de cliëntenraad hiermee in relatie tot het interne verbeterproces? Spreker: Ria van Haren, NCZ 2.9 Is een interne adviseur een meerwaarde voor versterking en positionering van de cliëntenraad? Een workshop in dialoogvorm. Sprekers: Edith Zanen, ZuidOostZorg Drachten en Theo van Ooi, LOC Zeggenschap in zorg 2.10 Relatie professional en informele zorg Het contact tussen professionals en informele zorg wordt steeds belangrijker. Maar hoe doe je dat? En wat kan de cliëntenraad doen om dit te bevorderen. Het programma In voor Mantelzorg ondersteunt zorgaanbieders daarbij. Spreker: Wendy van Lier, In voor Mantelzorg 2.11 Nieuwe organisaties, andere besturing, meer zeggenschap Zorgorganisaties veranderen van vorm, inhoud en doelstelling: een wereldwijde trend in bedrijfsleven en semi-publieke sector. Op zoek dus naar andere vormen van besturing en governance. Vormen die de primaire belanghebbenden meer zeggenschap geven. Spreker: Pieter Vos, LOC Zeggenschap in zorg en NVTZ 2.12 Cliëntenraden en zorginkoop Wlz Welke rol hebben cliëntenraden bij de zorginkoop van de Wlz? Hoe betrekken zorgkantoren hen bij de zorginkoop en hoe kan de cliëntenraad de verbeterafspraken tussen zorgorganisatie en zorgkantoor volgen? Spreker: José Franken, CZ zorgkantoren 2.13 Mijn kwaliteit van leven Mijnkwaliteitvanleven.nl is een landelijk initiatief dat laat zien waar goede zorg om draait. Juist nu er veel in de zorg verandert. Met een online vragenlijst brengen mensen met een chronisch ziekte of beperking, ouderen en mantelzorgers in beeld wat voor hen belangrijk is. Mijnkwaliteitvanleven.nl is ook voor u interessant. Door inzicht te krijgen in de signalen van de mensen van wie u de belangen behartigt, kunt u als cliëntenraad uw rol versterken. Mijnkwaliteitvanleven.nl is een initiatief van Patiëntenfederatie NPCF in samenwerking met Mezzo, Per Saldo, Zorgbelang Nederland en Ouderenkoepel CSO. Spreker: Petra Schout, Mijnkwaliteitvanleven.nl 2.14 Waardigheid van bewoners en trotse medewerkers: beleidsdoel en werkelijkheid Het plan Waardigheid en trots wil de verpleeghuiszorg in Nederland verbeteren. Speerpunten zijn kwaliteit door de ogen van de bewoner, deur wagenwijd open voor mantelzorgers, trotse zorgverleners en ruim baan voor goede verpleeghuizen met ambitie. Wat zijn de voor cliëntenraden relevante ontwikkelingen? Sprekers: Anouk Segond von Banchet en Anno Pomp, ministerie van VWS
Aanmelden via: www.invoorzorg.nl/congres-de-clientenraad U ontvangt op het door u opgegeven e-mailadres alle praktische informatie over het congres. Meer informatie U kunt contact opnemen met In voor zorg! via info@invoorzorg.nl of via telefoonnummer 030-789 25 10.