Verbetering kwaliteitsborging in de bouw Hajé van Egmond Kwartiermaker private kwaliteitsborging Van Bouwen! naar normconformiteit? Een kantoorgebouw uit 1906 1
Van Bouwen! naar normconformiteit? Een kantoorgebouw uit 2003 11 pagina s formulieren 325 pagina s berekeningen 130 pagina s rapportages 95 tekeningen op A1-formaat 3 Commissie Dekker: Laat gemeenten niet meer toetsen aan technische voorschriften Aanvrager moet aantonen dat: bouwplan integraal is bezien zodat wordt voldaan aan de technische voorschriften voldoende waarborgen zijn georganiseerd om het bouwproces integraal en continu te beheersen. Kaderstellende voorschriften mogen niet leiden tot vrijblijvendheid. Wanneer vertrouwen wordt beschaamd, moet overheid sancties kunnen opleggen 2
Brief Minister Blok 27 november 2013 Dit is mijn doel met private kwaliteitsborging. aan te sluiten bij dat deel van de huidige bouwpraktijk waarbij private partijen met oog voor een goede bouwkwaliteit werken aan bouwprojecten de bouwsector zelf expliciet verantwoordelijk is voor de bouwkwaliteit meer prikkels aan partijen in de bouwsector moeten geven om kwalitatief goede bouwwerken op te leveren Brief Minister Blok 27 november 2013 Van oudsher kent het stelsel van kwaliteitsborging in de bouw een sterke eigen verantwoordelijkheid voor private partijen. In dit kader organiseerden private partijen aanvankelijk ook zelf vormen van kwaliteitscontrole. Dit kwam bijvoorbeeld tot uiting in de rol van de architect als bouwheer, de aanwijzing van een hoofdconstructeur en het namens de opdrachtgever op de bouw aanwezige toezicht 3
Verbetering kwaliteitsborging bouw Schrappen preventieve toets aan het Bouwbesluit 2012 Minimumeisen Laten zien wat je gebouwd hebt Private kwaliteitsborging Aansprakelijkheid beter regelen Het is goed geregeld (als je bijbetaald!) Lever de consument wat ie verwacht! Positie van de consument Vraaggerichte bouw Goed en deugdelijk werk Samengevat Vergunninghouder is nu al aansprakelijk Alle bouwers moeten nu al voldoen aan het Bouwbesluit Haal de preventieve toets door de gemeente uit het stelsel: Niet langer verstoppen achter de vergunning Zelf laten zien hoe je kwaliteit borgt Focus op het eindresultaat en niet de papieren werkelijkheid 4
Algemeen Overleg 27 maart 2014 Geleidelijke overgang, geen duaal stelsel Kwaliteit gaat voor snelheid Invoeren daar waar de markt er klaar voor is Streven in 2015 niet helig Verklaring gebouw voldoet bij oplevering Gemeente toets of verklaring aanwezig is Eventueel verplicht opleverdossier Geen verplichte verzekering Geleidelijke overgang Te beginnen bij eenvoudige bouwwerken CC1 Eurocodes; beperkt in omvang, weinig personen Verbouwingen, woningen en kleine woongebouwen, bedrijfshalen Instrumenten beschikbaar en in ontwikkeling Waarborgregelingen Stichting Garantiewoning Verbouwgarantie (Woningborg, Bouwgarant) Opleveringskeuring NTA 8060? Erkenningsregeling BNA / aannemers? 5
Maatschappelijke proportionaliteit Strenger bij hoger maatschappelijk risico Vooroverleg noodzakelijk Risicocategorieën Gebruiksfunctie, Omvang, aantal personen, Openbare gebouwen Complexe bouw? Nadrukkelijke betrokkenheid bevoegd gezag Pas privaat na bewezen bekwaamheid markt Het stelsel Toelatingsorganisatie, draagvlak en informatievoorziening In samenwerking met overheid en bedrijfsleven 6
Taken van de toelatingsorganisatie Brief minister Blok 27 november 2013 Voor de beoordeling, indeling naar risicoklasse en de toelating tot het stelsel van instrumenten voorprivate kwaliteitsborging zal een toelatingsorganisatie worden aangewezen. Deze toelatingsorganisatie zal strikt toetsen of nieuwe instrumenten voor kwaliteitsborging voldoen aan door de overheid gestelde criteria. Hoe gaat het werken? Ontwikkel een instrument voor private kwaliteitsborging TIS, BRL 5019/5006, Stichting Garantiewoning, erkenningsregelingen Aanbieden toelatingsorganisatie Toets aan wettelijke criteria Beoordeling toepasbaarheid risicoklassen Inschrijven register Toepassen in de praktijk Toezien op werking en controle in de praktijk 7
Wat is een instrument? Set afspraken hoe de kwaliteit wordt geborgd Beoordelingsrichtlijn Certificeringsregeling Erkenningsregeling Kwaliteit geborgd door Proces: juiste werkwijze / procedure Persoon: voldoende kennis en kunde Product: het eindresultaat moet goed zijn Toezichtstructuur Toezicht op het stelsel Toezichtorganisatie Toezichtorganisatie Toezichtorganisatie Toezichthouders Toezichthouder A Instrument A Toezichthouder B Technische controlebureaus TCB A1 TCB A2 TCB A3 TCB B1 TCB B2 Toelatingsorganisatie Beoordeelt instrumenten Toets aan wettelijk criteria Indelen naar risicoklasse Ziet toe op de werking van instrumenten Monitoren werking instrumenten Realty checks Instrument B TCB B3 TCB B4 Sanctioneert Schorsen / intrekken toelating Toezichthouder X TCB X1 TCB X2 8
Spin in het web Beoordelen instrument Indeling naar risicoklassen Toezicht op de werking van het stelsel Register van instrumenten Toelatingsorganisatie Gelijkwaardigheid Werking in het nieuwe stelsel Vergunning voor bouwen Ruimtelijke ordening, welstand, omgevingsveiligheid, kwaliteitsborging Bouwen moet voldoen aan het Bouwbesluit Vergunninghouder regels zelf kwaliteitsborging Contract met kwaliteitsborger Bewijslast en instrument afhankelijk van risicoprofiel bouwwerk 9
Voorbeelden van instrumenten: Gecertificeerde aannemer Bouwer / leverancier Controleert zijn eigen werk = kwaliteitsborger Laat zien wat gebouwd is (dossier) Certificerende instelling + college van deskundigen Heeft een goede regeling opgesteld Controleert of aannemer de regeling goed toepast Toelatingsorganisatie Heeft regeling getoetst en goed bevonden Controleert de werking van de regeling in de praktijk Toestemming bouw voor vergunninghouder + Relatie overheid - vergunninghouder Voldoen aan het Bouwbesluit: Vergunninghouder en bevoegd gezag Kwaliteitsborging: Opdrachtgever en private partijen Hallo, ik ben uw toezichthouder 10
Bestaande bouw & Omgevingsveiligheid Publieke taak - private verantwoordelijkheid! Structon Civiel Private taak: kwaliteit van het bouwwerk 11
Private taak: kwaliteit van het bouwwerk Kwaliteitsborging betreft gehele bouwwerk Op basis van eigen waarnemingen en toezicht Op basis van verklaringen van derden Productcertificaten, KOMO Toezicht door leverancier of onderaannemer Planning 27 maart 2014: politieke besluitvorming We gaan voorzichtig verder Kwartiermakers aan de slag Risicoklassen Criteria voor kwaliteitsborging Marktpartijen aan de slag Instrumenten ontwikkeling Koploperprojecten / pilots Vanaf 2015 daadwerkelijk aan de slag 12
In goede banen leiden blijft een taak van de overheid! Vragen of meer informatie? h.vanegmond@instituutbouwkwaliteit.nl www.instituutbouwkwaliteit.nl 13