Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen INSTALLATEUR CV EN KLIMAAT De installateur cv en klimaat installeert of repareert aan de hand van montagetekeningen verwarmingsinstallaties en klimaatsbeheersingsinstallaties. Deze werkzaamheden vinden zowel in nieuwbouw als in renovatieprojecten plaats. In grote gebouwen is de omvang van de installaties en de bijbehorende elektronica dusdanig dat daar gespecialiseerde installateurs / bedrijven voor worden ingeschakeld. Om installatiewerkzaamheden te verrichten aan zowel elektrische als gasinstallaties, dien met voor beide over de vereiste bevoegdheden en diploma s te beschikken. Bij onderhouds- en renovatiewerkzaamheden bestaan de werkzaamheden ook uit het verwijderen van oude installaties. Ook aan- en afvoer van materialen behoort tot zijn werkzaamheden. Voor het bevestigen van de leidingen en het maken van doorvoeren moet de installateur boren en hakken en soms sleuven frezen. Zagen van leidingen, solderen of monteren met knelkoppelingen zijn werkzaamheden die hij moet verrichten. Ook wordt gewerkt met pvc-buis en pvc-lijmen. Voor het aanbrengen van rookgasafvoer of ventilatiekanalen moet soms op het dak gewerkt worden. Laswerkzaamheden maken soms deel uit van zijn taak. In de gietbouw is het de taak van de installateur om leidingen en contacten in te bouwen in de bekisting van vloeren of wanden. De werkomstandigheden van de installateur cv en klimaat verschillen afhankelijk van het project waar men werkzaam is. Vaak moeten werkzaamheden samen / tegelijkertijd met collega s van andere bedrijven en andere werkzaamheden worden uitgevoerd. Bij werkzaamheden in een bedrijf heeft men te maken met de huisregels van dat bedrijf. Overleg en samenwerking en het maken van afspraken is dan nodig. Soms moet er gewerkt worden volgens regels, procedures en met vergunningen. Installatiewerk in een nieuwbouwwijk vergt relatief veel loopwerk en dragen van materialen, onderdelen en gereedschappen over vaak rommelig bouwterrein. Tilhulpmiddelen zijn vaak niet aanwezig of niet inzetbaar. Het werk is matig zwaar, maar kan af en toe zware lichamelijke belasting leiden. Bij installatiewerk in kantoren en fabrieken werkt men vaak langdurig aan complexe installaties met zware onderdelen. Bij onderhoudswerk of reparaties moet vaak worden geïmproviseerd. In het algemeen moet de installateur veel traplopen. Regelmatig werkt hij in kruipruimten of andere plaatsen met weinig bewegingsruimte. Het werk moet dan gebukt, geknield of gehurkt worden uitgevoerd. Soms werkt hij op daken op hoogte met het risico van vallen. Bij het bevestigen of loskoppelen van leidingen / apparatuur wordt vaak in ongunstige houding gewerkt. Naast grof tilwerk moet ook zeer nauwkeurig werk met de hand verricht worden. De installateur wordt blootgesteld aan lawaai, hand-armtrillingen, stof, gevaarlijke stoffen, dampen bij solderen, lijmen en lassen. Verwarmingsinstallaties, cv-installaties, elektrische installaties, gasinstallaties, klimaatbeheersingsinstallaties, kopen, aluminium, staal, pvc-buizen, koppelstukken, knelkoppelingen, afvoer-, ventilatiepijp, elektrische kabel, verwarmingsketel, radiatoren, boilers, gietijzeren ledenketels, S-39, soldeersel, pvc-lijm, ontvettings- en oplosmiddelen, asbesthoudende materialen Soldeerapparaat, boormachine, klopboormachine, kango, sleuvenfrees, hamers, hakhamer, tangen, kniptangen, sleutels, beitel, buigijzer, zaag, ijzerzaag, vijl, rasp, mes, slijpmachine, bouwlampen, lasapparaat, gasbrander, verlengsnoeren, / haspel, ladder, trap, steiger, rolsteiger, hoogwerker, werkbank, personen- en transportbusjes Risicogebied Veiligheid 2 Vallen van hoogte Werkvoorbereiding Geen of onvoldoende leuningen op steigers en vloerranden Vallen van (bouw)ladder of steiger Zelf opbouwen / gebruik (rol)steiger Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn, gebruik interne checklist werkvoorbereiding. Maak afspraken met hoofdaannemer over afstemming van activiteiten en veiligheidsmaatregelen. Lever aanvulling op V&G-Plan, leg afspraken vast Leuningen laten aanbrengen op steiger- en vloerranden (zie AI-blad nr. 16) Gebruik alleen goedgekeurd steiger- en klimmaterieel volgens voorschrift Gebruik deugdelijke (bouw)ladders van voldoende lengte Gebruik alleen ladders die voldoen aan NEN-2484 en voorzien van CE-keurmerk, ladders periodiek inspecteren Zorg voor juiste, stabiele opstelling Zorg voor juiste, stabiele opstelling en maak (rol)steiger aan gevel vast Steigerplanken en kantplanken goed vastzetten, zonodig bij opbouwen/ afbreken steiger valbeveiliging gebruiken Rolsteiger opbouwen volgens AI-blad nr. 21 Rolsteigers Ontbreken dakrandbeveiliging Dakrandbeveiliging aanbrengen en in stand houden, verplicht bij een valhoogte van 2,5 meter of meer (zie AI-blad nr. 15) Hellende daken Op hellende daken wordt altijd gewerkt met steunmiddelen, zoals panlatten, dakstoel, daksteiger of dakladdder Vallen in / door Vallen door niet afgedekte openingen in vloeren en trapgaten Struikelen, uitglijden door niet opgeruimde looppaden/ werkvloer/ werkplekken 2 Vallende voorwerpen Vallende lasten uit kranen en van steigers etc. Vallend materiaal, gereedschappen, voorwerpen uit hijsgereedschap, stoten of bekneld raken Werken binnen draaicirkel kraan Vallende cv-ketel, radiator of installatieonderdelen of van gereedschap Snijden aan scherpe randen of knellen Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn Beveilig sparingen en randen van vloeren en trapgaten (zie AI-blad nr. 16) Looppaden / werkvloer / werkplek opgeruimd houden en vrij van obstakels Afval direct verwijderen en niet laten slingeren Gebruik juiste veiligheidsschoenen of laarzen Geen losse onderdelen op steiger, werkzaamheden afstemmen met anderen op de bouwplaats Bij verticaal transport de voorgeschreven hijssignalen gebruiken Gekeurd en goed onderhouden hijsgereedschap gebruiken / controleren Dragen veiligheidshelm verplicht Draag juiste veiligheidsschoenen of laarzen, juiste kleding en werkhandschoenen Pagina 1, datum: 27-04-2006
Aanrijdgevaar Laden en lossen Zorg dat verkeersregels rond laad- / losplaats duidelijk zijn Horizontaal en verticaal transport Werkvoorbereiding Opperen, tillen en sjouwen van materialen Transportafstand Werken in de buurt van hijs- en transportmaterieel Ondeugdelijke hijsmiddelen Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn, maak zonodig afspraken met de aannemer Maak zonodig afspraken met hoofdaannemer over afstemming van activiteiten, lever aanvulling op het V&G-Plan, leg afspraken vast Zorg voor een goede toegang van de werkplek voor mensen, materieel en materiaal, verken transportroute Zorg voor mechanisch horizontaal en verticaal transport Gebruik touwenblok, steigertakel (max. 25 kg), kruiwagen, opkar, elektrische palletwagen, kraan, verreiker, lift (grote projecten), pannenlift, etc. Zorg voor een opgeruimde steiger met transportmogelijkheden Zie maatregelen bij fysieke belasting Zet materiaal en gereedschappen zo dicht mogelijk bij de werkplek Draag PBM, veiligheidshelm verplicht Gecertificeerde middelen gebruiken / controleren 1 Bedwelming / vergiftiging (o.a. besloten ruimten) Zuurstof tekort bij lassen en werk met Zie AI-blad nr. 5: Veilig werken in besloten ruimten gasbranders in kleine slecht geventileerde ruimtes (kruipruimte) Leidingvriezen (met koolzuur en stikstof) bij vervangen hoofdkraan kan zuurstof tekort veroorzaken Lekkage van gasfles in kruipruimte Geen gasflessen in kruipruimte 3 Elektrocutie, verbranding of explosie (Elektra / elektrocutie en Brand / explosie) Werken met gasbrander en met Gebruik explosieveilige apparatuur en verlichting gas(leidingen) Leidingen die niet leeg zijn Controleer leidingen voorafgaan aan de werkzaamheden Sommige producten zoals kitten, lijmen, Gebruik brandwerende plaat tussen constructie en te solderen onderdeel etc. (gevaarlijke stoffen) zijn ontvlambaar Gebruik knelkoppelingen op plaatsen waar brandgevaar is Lees het etiket, Zie ook Productgroep Informatiesysteem Arbouw (PISA) Brandbare materialen en rommel verwijderen voor aanvang werkzaamheden Ventilatie Lekkage van gasfles in kruipruimte Geen gasflessen in kruipruimte Werk mag alleen uitgevoerd worden door juist opgeleid personeel Draag veiligheidskleding Storingen door geen of onvoldoende Goede afspraken met opdrachtgever/ aannemer (kracht-) stroom Ondeskundig gebruik elektrisch gereedschap, apparatuur of installaties in voch- Gebruik CE-gemarkeerd elektrisch gereedschap op de juiste wijze tige omgeving Defect, in slechte staat, of niet goed beveiligd handgereedschap, apparatuur of installaties Slepen met kabels en snoeren door waterplassen Controleer voor gebruik gereedschap op goede staat en de nodige beveiligingen Werk zo mogelijk direct vanuit verdeelkast Beveilig gereedschap en apparatuur met aardlekschakelaar Leidingen / kabels voorzien van stevige rubber mantel en voorkom beschadiging Maak tijdens pauzes en na afloop werk installatie spanningloos Zorg dat stekkers en contactdozen niet in het water komen te liggen Opslag Onvoldoende werkvoorbereiding Kies met zorg juist materiaal en gereedschappen Leg afgemeten hoeveelheden materiaal met behulp van hijsmiddelen bij/op de werkplek Onjuiste opslag overige materialen Zorg voor stabiele ondergrond, zorgvuldige stapeling van materialen Zorg voor borging / schoren Onjuiste opslag gevaarlijke stoffen Zorg (op grote werken) voor goede opslagvoorziening (volgens richtlijn CPR 15-1) Beperk hoeveelheid (dagvoorraad) gevaarlijke stoffen Opslag gasflessen en materialen voor Zie voorschriften; Aanwijzingen voor opslag, vervoer, opstelling en gebruik van acetyleenflessen laswerk Zie S 46 1 t/m 3 Luchtverontreiniging, straling en ventilatie bij lassen Zie Abomafoon 2.11 Acetyleen- en zuurstofflessen en Zie Abomafoon 7.26 Lasapparatuur 3 Machines en gereedschappen Uitschakelen veiligheidsvoorzieningen Zorg dat alle veiligheidsvoorzieningen in acht worden genomen Uitschakeling veiligheidsvoorzieningen onmogelijk maken Alleen goed opgeleide werknemers met de machines en gereedschap laten werken Pagina 2, datum: 27-04-2006
Onjuist gebruik van machines en gereedschappen Gebruik machines en gereedschappen Vast raken/ verstrikt raken, naar binnen getrokken worden Gebruik ergonomisch ontworpen machines en gereedschappen Alle gereedschappen en machines moeten CE gekeurd zijn en voldoen aan alle normen Aandacht voor slijtage Zorg voor regelmatig onderhoud, dagcontrole door werknemers, keuring volgens voorschrift Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen Arbouw Afscherming bewegende delen Gerichte voorlichting en instructie Algemene voorzieningen Fysische factoren 3 Schaft- / sanitaire voorzieningen Ontbreken van schaft- en sanitaire voorzieningen 3 Hygiëne Ontbreken van wasplaats Onvoldoende persoonlijke hygiëne bij werken met gevaarlijke stoffen / chemische producten en bij ontvetten, reinigen, solderen, lassen, lijmen etc. Vervuilde kleding 2 Orde en netheid Vallen en struikelen Afval materialen, bedrijfsafval Milieugevaarlijke stoffen Gevaarlijk bedrijfsafval 3 Begaanbaarheid bouwplaats Slechte begaanbaarheid bouwplaats, transportwegen, ondergrond 2 Bedrijfshulpverlening (BHV) Bedrijfshulpverleningsplan (BHV-plan) Geen of onvoldoende BHV ers De juiste brandblussers EHBO-trommel niet aanwezig of onvolledig Hulp bij ongevallen is moeilijk in korte tijd Niet bekend met BHV ers,maatregelen en/of alarmering waardoor kans op ongevallen, letsel en paniek 2 Geluid / Lawaai Gemiddelde lawaaiblootstelling / werkdag (80-90 db(a) Boren, hakken, frezen van gaten, doorvoeren of sleuven (94-102 db(a) elektrisch (ca. 85 db(a) autogeen (85-100 db(a) 1 Hand- arm trillingen Werken met elektrische boormachine, - schroevendraaier, hakhamer, handapparatuur Zorg voor schaft- en sanitaire voorzieningen Schafkeet met mogelijkheid om handen te wassen Maak afspraken met hoofdaannemer over gebruik van door hem ter beschikking gestelde schaft- en sanitaire voorzieningen Zorg voor goede wasplaats Bij kleine werken, watercontainer en papier Goede persoonlijke hygiëne, hygiënisch gedrag Bij werken met chemische producten eten, drinken en roken tijdens werk verboden Maak gebruik van verzorgende crème Persoonlijke beschermingsmiddelen hygiënisch bewaren Verontreinigde werkkleding regelmatig verwisselen voor schone werkkleding. Apart houden van werkkleding en privé-kleding Looppaden en werkplek zoveel mogelijk opgeruimd, schoon en vrij van obstakels houden en achterlaten Afval volgens afspraak verzamelen, opslaan en afvoeren Ruim kwartsbevattend gruis en stof direct op Zorg voor voldoende middelen om gemorste vloeistof meteen op te ruimen (poetsdoeken of absorptiekorrels) Gescheiden inzamelen en apart afvoeren naar vergunninghouder Bouwplaats en werkplek begaanbaar houden Zorg voor vrije aan- en afvoerwegen Zorg voor goede ondergrond, leg zonodig rijplaten Zorg voor planmatige aanpak, specifiek voor deze werkzaamheden Zorgen voor voldoende BHV ers Niveau op peil houden, vervolgcursussen Zorg voor voldoende brandblussers, volgens voorschrift gekeurd Een persoon aanwijzen die verantwoordelijk is voor brandblussers en EHBO-trommels Zorgen voor (mobiele) telefoon en alarmkaart op werkplek Vluchtwegen vrijhouden Iedereen op de hoogte houden wie de BHV ers zijn Vooraf hulpverleningsinstructies doornemen, ook met hulpverleners Geluidsarme apparatuur, materieel en gereedschap gebruiken, aanschaffen Gehoorbescherming dragen Gehoorbescherming verplicht bij blootstelling boven 85 db(a) Gehoorbeschermingsprogramma uitvoeren Trillinggedempte apparatuur aanschaffen Handschoenen met dempende vulling gebruiken Pagina 3, datum: 27-04-2006
Gezondheidseffecten zoals dode vingers en gewrichtsaandoeningen Andere werkmethode kiezen Niet langer dan 1 tot 2 uur over de gehele dag met dit soort apparatuur werken Werknemers met gewrichtsproblemen deze werkzaamheden niet laten uitvoeren Werkzaamheden regelmatig afwisselen, taakroulatie Nvt Lichaamstrillingen 3 Verlichting Onvoldoende en/ of onveilige verlichting op de bouwplaats, schemer in wintertijd Onvoldoende verlichting in de werkplaats Onvoldoende binnenverlichting op het project Werkvoorbereiding; juiste/ veilige verlichting toepassen en goed plaatsen Zorg minimaal voor verlichtingsniveau van 150 200 lux, plaats zonodig bouwlampen bij (NEN 3840) Zorg minimaal voor verlichtingsniveau van 200-800 lux, zonodig aangevuld met werkpleklampen met goede lichtverdeling 2 Klimaat Relatief wat meer last van klimatologische factoren Hinder van koude, warmte, regen, wind Hinder van tocht Temperatuurswisselingen Juiste beschermende werkkleding gebruiken Kies juiste beschutting, afscherming, verwarming Maak afspraken, bepaal wanneer wel of niet wordt gewerkt Binnenruimtes, werkplekken tochtvrij maken volgens CAO-bepalingen Bij warmte voldoende pauzes inlassen en voldoende drinken Bij koude voldoende lange pauze om op te warmen Nvt Straling UV-straling van las apparatuur UV-straling van de zon Laskappen en veiligheidsbrilgebruiken Beschermende kleding, crème en PBM Gevaarlijke stoffen / biologische agentia 3 Kankerverwekkende stoffen (w.o.kwarts) of reprotoxisch Vrijkomen van kwartsstof bij boren, hakken, frezen van sleuven, slopen of andere bewerkingen Kans op kortademigheid, benauwdheid, longaandoeningen (silicose, longkanker) Asbest bij onderhouds- en renovatieprojecten in ventilatie- en ontluchtingskappen, doorvoeringen van verwarming, daktegels, asbestresten van platen of rookkanalen, etc Reinigen, voorbehandelen, repareren van asbesthoudende materialen Verplichte registraties Blootstelling aan kwartsstof vermijden Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (Zie PISA nr. 11-01, 02, 03, 05) Gebruik apparatuur met watertoevoer en/of met hulpstuk voor stofafzuiging Zorg voor een goede ventilatie Voorkom dat anderen onnodig aan stof worden blootgesteld Bevochtigen / nat werken, wegzuigen, beperk stofvorming Ruim kwartsbevattend gruis of stof direct op Reinig niet met een veger of perslucht maar met een stofzuiger of met water Voldoende goede stofzuigers op de werkplekken Gebruik stofzuiger met filter dat fijn kwartsstof tegenhoudt (absoluutfilter) Draag ademhalingsbescherming masker of helm voorzien van P3 aanblaasfilter (Zie PISA) Object vooraf (laten) controleren op asbest Asbest laten verwijderen en slopen door gespecialiseerd bedrijf met KOMO-procescertificaat verwijdering asbest (zie AI-blad nr. 3) Draag met ademhalingsbescherming / masker / helm met aangedreven luchttoevoer en stoffilters van P3-kwaliteit (zie PISA 09-01) Verboden werkzaamheden Laten uitvoeren door KOMO-gecertificeerd bedrijf Toxische stoffenregister bijhouden. Voor kankerverwekkende stoffen gelden extra registratie verplichtingen (zie AI-blad nr. 6) 2 Stofblootstelling Stofbelasting bij slopen en opruimen Hinder van stof bij het boren en hakken en andere bewerkingen Plaatsen met weinig ventilatie, zwevend fijn (niet zichtbaar) stof Stofvorming en aantal blootgestelde werknemers beperken Stoffige en stofarme werkzaamheden zoveel mogelijk scheiden Zorg voor een goede ventilatie Beperk verblijfsduur in een stoffige omgeving Gebruik apparatuur met stofafzuiging en/of watertoevoer Reinig niet met een veger of met perslucht maar met een stofzuiger of met water Gebruik een stofzuiger met (absoluut)filter dat het stof tegenhoudt Maak het oppervlak vochtig, gebruik natte werkmethoden Ruim stof op als het nog nat is Zorg voor een goede ventilatie, tijdens en na de werkzaamheden Zorg voor een schone werkomgeving; na stoffige werkzaamheden en aan het eind van de dag stof opruimen Besteed in werkoverleg aandacht aan risico s van stof en de maatregelen Pagina 4, datum: 27-04-2006
3 Overige toxische stoffen Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (PISA) Veel hinder van toxische stoffen, vooral van gas en rook, dampen bij solderen en uit PVC-lijm Werken met materialen/ gevaarlijke stoffen Informatie Huidcontact met vloeimiddel en reinigingsmiddelen en inademen van soldeerrook en dampen reinigingsmiddelen Lood en looddampen bij soldeerwerkzaamheden. Loodvergiftiging; verstoring bloedaanmaak, aantasting zenuwstelsel. (Lood kan bij zwangere vrouwen ook de foetus beschadigen) (Zie voorschriften; Aanwijzingen voor opslag, vervoer, opstelling en gebruik van acetyleenflessen Zie S 46 1 t/m 3 Luchtverontreiniging, straling en ventilatie bij lassen Zie Abomafoon 2.11 Acetyleen- en zuurstofflessen en Zie Abomafoon 7.26 Lasapparatuur) (PVC-) materialen/buizen, -lijmen Ontvettings- of oplosmiddelen (VOS of verdunde ammoniak) Soldeer Vloeimiddel; S-39 Soldeerrook; dampen van gebruikte gas, S-39 en van soldeer Neem veiligheidsvoorschriften en bedrijfsinstructies in acht Zorg voor een goede ventilatie en/of afzuiging Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (PISA) en/of vraag veiligheidsinformatiebladen op bij leverancier van materialen/ producten Direct huidcontact vermijden, draag werkhandschoenen Directe afzuiging, gelaatsscherm met minimaal P2-filter, Draag persoonlijke beschermingsmiddelen Goede persoonlijke hygiëne Lasbril of laskap Laskleding, lasschort of jack (brandvertragend) Lashandschoenen Brandblusser Ventilatie / afzuiging PVC mechanisch bewerken, niet (af)branden Gebruik bij voorkeur oplosmiddelvrije lijm of maak gebruik van manchet verbindingen Gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen (zie PISA nr. 07-09, 13-01, 14-09/10, 14-13/15/16) Lees productinformatie/ etiket Werken in kruipruimte Ruimteventilatie, bronafzuiging, afzuiging op soldeerbout (bij zachtsolderen) Aanbrengen/ bevestigen lood Werkhandschoenen dragen, goede persoonlijke hygiëne Niet eten, drinken roken op de werkplek Loodhoudende primer/verf Zie PISA nr. 13-09 Ademhalingsbescherming met P3- stoffilter (zie PISA 03-01/ 02) Huidklachten / -irritaties / -ontstekingen/ Afspraak maken met bedrijfsarts, arbeidshygiënist overgevoeligheid Verplichte registraties Toxische stoffenregister bijhouden Fysieke belasting 2 Lichamelijke inspanning Het werk is lichamelijk inspannend Vaker lage rug-, knie-, onderbeen-, enkelklachten Veel traplopen / op ladders klimmen Handmatige aan- en afvoer van materialen en gereedschappen Werken boven de macht en stelwerk Zorg voor een goede toegang tot de werkplek voor mensen, materiaal en gereedschap Goede planning en werkvoorbereiding Maak gebruik van transport- en hulpmiddelen voor horizontaal en verticaal transport (kraan, verreiker, ladderlift) Lever materialen effectief aan Gebruik multifunctioneel klimmaterieel / bordes, hefsteiger Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden 1 Tillen/ dragen, duwen, trekken van zware lasten Opperen / hanteren van zware lasten Zorg voor een goed hanteerbare last en een goede til en draagtechniek (toiletten, ligbaden, wastafels, leidingen, Materiaal, apparatuur boven 25 kg altijd met kraan of (mechanische) hulpmiddelen lood) transporteren Met meerder personen tillen Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden Zorg voor een opgeruimde steiger met transportmogelijkheden Transportafstand Zet materiaal, apparatuur en gereedschap zo dicht mogelijk bij de werkplek Andere werkmethoden 2 Langdurig staan 2 Langdurig in dezelfde houding werken Bij aanleg, vervanging leidingen gebukt, geknield, gehurkt, liggend of getordeerd werken Geknield/gebukt, met gedraaide rug Werken in kleine ruimtes (kelders, kruipruimten, vlieringen) Andere werkmethoden Werk boven schouderhoogte vermijden Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden Pagina 5, datum: 27-04-2006
Werken op ladders Op ladders zoveel mogelijk voor het werk staan en op de juiste hoogte Gebruik ladders met brede sporten Verplaats ladder regelmatig Maak gebruik van hulpmiddelen 1 Regelmatig bukken In gebogen of met gedraaide houding werken Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden / werkhouding Maak gebruik van hulpmiddelen Volg cursus Ergonomisch werken van Arbouw 2 Repeterende bewegingen / armbelasting 1 fysieke belasting Werkplek inrichting Nvt Werkhoogte Onnodige rugbelasting door onjuiste werkhoogte Ongunstige werkhouding Zorg voor een ergonomische inrichting werkplek Werkplek zo inrichten dat zoveel mogelijk tussen knie en schouderhoogte kan worden gewerkt Gebruik rolsteiger, gevelridder, hoogwerker of ander hulpmiddel Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden Nvt Bewegingsruimte Werken in kleine ruimten (kelders, kruipruimten, vlieringen), op moeilijk bereikbare plaatsen en op smalle steigers Juiste werkhouding, ongunstige werkhoudingen vermijden, afwisseling van werkhouding Maak gebruik van hulpmiddelen 3 Omgevingsfactoren Werken op hellende daken (aanbrengen van rookgasafvoer of ventilatiekanalen, zonnepanelen) Werken zoveel mogelijk afwisselen tussen werkzaamheden op de grond en op het dak Werk altijd met steunmiddelen zoals panlatten, dakstoel, daksteiger of dakladder Visuele informatie 2 Veiligheidssignalering Ge- / verbodsborden Pictogrammen op materieel, machines en apparaten ontbreken of zijn slecht leesbaar Arbeidsmiddelen 2 Aankoop / afname Slecht gereedschap of materieel 2 Controle Slecht gereedschap of materieel 2 Keuring Slecht gereedschap of materieel 2 Veiligheidssignalering Stickers controleren, zonodig aanbrengen/ schoonmaken of vervangen Schaf nieuw gereedschap of materieel aan Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen (Arbouw) Voer regelmatig controle uit, tref zonodig maatregelen Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen (Arbouw) Voer regelmatig controle en keuring uit, tref zonodig maatregelen Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen (Arbouw) Functie inhoud 2 Tijdsdruk Werkdruk Eisen particuliere opdrachtgever Goede afspraken met opdrachtgever / aannemer Door vertraging van anderen of oponthoud Goede werkvoorbereiding, planning werk en inzet personeel door storingen Krappe tijdsplanning en onregelmatige werktijden Normale werktijd volmaken, niet voortijdig werk verlaten 3 Interessantheid van het werk Werk is interessanter Ga regelmatig na wie een cursus zou kunnen volgen en overleg daarover Stel een bedrijfseigen opleidingsplan op Gebruik laten maken van opleidings- en scholingsmogelijkheden voor kennisverbreding en specialisatie en ontplooiing Pagina 6, datum: 27-04-2006
2 Geestelijk inspannend / moeilijkheidsgraad Iets vaker geestelijk belastend, werk is wel interessanter Bij grotere projecten werkbespreking houden vóór begin project Bespreekbaar maken, werkoverleg Werk vereist veel vakmanschap, concentratie, nauwkeurigheid en improvisatievermogen Houden van functioneringsgesprek Maak gebruik van opleiding- en scholingsmogelijkheden voor kennisverbreding en specialisatie 2 Werkorganisatie en leiding Relatief meer klachten over werkorganisatie en leiding Werk niet goed georganiseerd Geen goede dagelijkse leiding Onvoldoende inspraak Leiding ontbreekt werkinzicht Zorg voor goede werkvoorbereiding, planning en ploegsamenstelling Bij grotere projecten werkbespreking houden vóór begin project Bespreekbaar maken, bedrijfsbeleid zonodig aanpassen Werkoverleg, betrek werknemers bij beslissingen Informeer regelmatig naar werkomstandigheden en/ of eventuele problemen Tref zonodig maatregelen 3 Samenwerking / werksfeer 3 Werkzekerheid 2 Waardering en beloning Onvoldoende beloond Bespreekbaar maken, bedrijfsbeleid zonodig aanpassen Voldoende salaris 2 Informatievoorziening / dagelijkse leiding 3 Emotionele belasting PBM 2 Algemeen Onbekendheid/ keuze juiste PBM Gebruik PBM Gebruik Koopwijzer persoonlijke beschermingsmiddelen (Arbouw) Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (PISA) Voorlichting, informatie en instructie over doel, gebruik en onderhoud PBM PBM zijn afgestemd op de vastgestelde risico s Werknemers zijn verplicht de verstrekte PBM te gebruiken Ademhalingsbescherming Bouwstof, stoffige werkzaamheden Gebruik ademhalingsbescherming met P2-filter bij stoffige werkzaamheden en opruim- of schoonmaakwerk. Vrijkomen van kwartshoudend stof Draag met ademhalingsbescherming / masker van P3-kwaliteit (zie PISA 02-07) Soldeerrook Masker met P2-filter of verbeterde laskap waarbij rook niet in de laskap komt Ruimteventilatie, gerichte mobiele afzuiging Gehoorbescherming Hoge geluidsniveaus van gereedschappen en materieel bij diverse werkzaamheden Oogbescherming Hakken, boren, slijpen Werken met slijptol Gelaatsbescherming Vallend gruis, vloeistofspatten, druppels soldeer Spatten op gezichtshuid en in ogen, werkzaamheden boven het hoofd bij producten zonder dampen of oplosmiddel Hoofdbescherming Werken binnen kraanbereik Vallende voorwerpen Gehoorbescherming, autoplastieken, goed dempende oorkappen Gehoorbescherming verplicht bij blootstelling boven 85 db(a) Ruimzichtbril, veiligheidsbril Dragen veiligheidsbril verplicht Lasbril of laskap Goed sluitende veiligheidsbril of gelaatscherm Laskap Veiligheidshelm (EN 397 en NEN 1746) Handbescherming Verwonding Slijtvast, goede grip, ademende rug Bij het reinigen en ontvetten, fluxverwijdering Contact met verontreinigd slib, water Werkhandschoenen (NEN-EN 388) Waterdichte handschoenen Pagina 7, datum: 27-04-2006
Lashandschoenen Kniebescherming Steunen met knieën op harde ondergrond (slijmbeursontsteking) Kniebescherming (niet knellend in knieholte), bij voorkeur kniestukken in werkbroek of overall Voetbescherming Onvoldoende grip, uitglijden, scherpe voorwerpen, vallende voorwerpen Werken met chemicaliën Halfhoge of hoge veiligheidsschoenen, voldoende steun en duurzaam (NEN- EN 345) voorzien van S3-codering Kunststof veiligheidslaarzen gemaakt van nitrilrubber, neopreen of combinatie van kunststoffen (chemicaliën bestendig) Lichaamsbescherming Weersinvloeden, Brandgevaar Katoenen overall, bodywarmer, polipropyleen onderkleding Werkkleding aanpassen aan seizoen Ademende en waterdichte werkkleding bij slecht en koud weer Laskleding (brandvertragend) Vlamvertragende katoenen overall Zonnebrandcrème bij werken in de zon Valbeveiliging Werken op hoogte Gebruik valbeveiliging in de vorm van harnasgordel als collectieve beveiliging niet mogelijk is Aandachtspunten waarvoor specifieke voorschriften, procedures en/of afspraken gelden: Lawaai AI-blad nr. 4 Lawaai op de arbeidsplaats, SDU, Den Haag Werken in besloten ruimten AI- blad nr. 5 Besloten ruimten, SDU, Den Haag Werken met kankerverwekkende stoffen AI-blad nr. 6 Werken met kankerverwekkende stoffen en processen, SDU, Den Haag Kwartshoudend stof in de Bouwnijverheid; zie Beleidsregel: 4.18-4 met bijlage Werken op daken AI- blad nr. 15 Veilig werken op daken, SDU, Den Haag Beveiligen van wand- en vloeropeningen AI- blad nr. 16 Beveiligen van wand- en vloeropeningen, SDU, Den Haag Rolsteigers AI-blad nr. 21 Rolsteigers, SDU, Den Haag Etikettering AI-blad nr. 26 Veiligheidsinformatiebladen en werkpleketikettering, SDU, Den Haag Fysieke belasting bij het werk AI-blad nr. 29 Fysieke belasting bij het werk, SDU, Den Haag Werken met gevaarlijke stoffen AI-blad nr. 31 Gezondheidsrisico s van gevaarlijke stoffen, SDU, Den Haag Werken met kankerverwekkende stoffen / reprotoxische stoffen Asbestcement buizen; Veilig werken met asbestcement buizen, (VEWIN, EnergieNed, Stichting RIONED, GWWO / Bolegbo-vok, Arbouw, Bouw- en Houtbond FNV, Hout- en Bouwbond CNV en ABVAKABO,1998) Kwartshoudend stof; Dieselmotoremissies; Aanpak dieselmotoremissies in de bouwnijverheid, Arbouw, 1999 Lood en solderen Lood- of loodhoudend stof; neurotoxische stoffen Bloedonderzoek zonodig; Enzymbepaling in bloed: ZPP, Loodbepaling in bloed Werkplekonderzoek, loodbepaling in lucht, hygiënisch gedrag Oplosmiddelen (OPS) A-bladen: CAO-afspraken Het individu-gerichte pakket preventiezorg Het is werkgevers en werknemers niet toegestaan om asbest en asbesthoudende producten te bewerken of te verwerken. Voor sloop van asbesthoudende producten is een asbestsloopplan verplicht. Het vorenstaande is niet van toepassing voor werkzaamheden die uitgezonderd c.q. vrijgesteld zijn in het Arbobesluit hoofdstuk 4, afd. 5 Asbest, de betreffende Arboregeling en Beleidsregels. Het verwerken van nieuwe asbestcement buizen is verboden. Intredekeuring Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek Gericht periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (werknemers op terreinen chemische industrie, werknemers die werken met vervuilde grond, blootstelling aan asbest, uitvoerders) Arbospreekuur Oriënterend werkplekonderzoek Risico s gebruik medicijnen, alcohol en/of drugs bij uitoefening van de functie De gele sticker medicijnen, alcohol en drugs kunnen een gevaar betekenen bij deelname aan verkeer en werkzaamheden op hoogten, steigers, ladders en bij gebruik van elektrisch en pneumatisch handgereedschap e.d. Zonodig dient betrokkene gebruik van het arbeidsomstandighedenspreekuur om eventuele beperkingen voor het uitoefenen van de functie door gebruik van deze middelen te laten beoordelen door de bedrijfsarts. Pagina 8, datum: 27-04-2006