Omschrijving werkzaamheden
|
|
|
- Melissa van Dam
- 9 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen BETONSTORTER De betonstorter bedient de kubel of slang waarmee het beton vanuit de mixer wordt aangevoerd, om het op de juiste plaats te storten. Zonodig verspreidt hij met een schop de betonspecie. Daarnaast verricht hij een aantal nevenactiviteiten zoals het ontkisten en het schoonmaken en verplaatsen van bekistingen. Er is bij het EIB geen precieze registratie van betonstorters. Er zijn ook weinig gespecialiseerde betonstortbedrijven. Bij grote bouwbedrijven zijn er wel gespecialiseerde betonstortploegen of werknemers, die niets anders doen dan het storten van beton. Betonstortwerk wordt voornamelijk in de praktijk geleerd. Timmerlieden, metselaars, uitvoerders, opperlieden, giet- en tunnelploegen verrichten ook stortwerk. In een (grote) betonstortploeg kunnen de volgende functies onderscheiden worden: de (meewerkend) voorman / betonstorter, betonwerkers waaronder de bediener van de trilnaald en/of trilbalk, de betonafwerkers (van het oppervlak) bouwvakhelpers die de werkzaamheden er omheen uitvoeren (voorbereiding, opruimen, enz). Er is sprake van zware, vooral dynamische lichamelijke belasting. Het werk wordt lopend en staand uitgevoerd, waarbij zware gereedschappen of hulpmiddelen met de hand verplaatst of getild moeten worden. Er wordt vaak in een gebogen houding gewerkt bij het storten. Dit gaat gepaard met en zware rugbelasting. Er wordt buiten gewerkt onder (bijna) alle weersomstandigheden.. Er is blootstelling aan lawaai en gevaarlijke stoffen Er wordt veel gewerkt op hoogten, waarbij frequent geklommen moet worden. Veiligheidsrisico s zijn een rommelige bouwplaats of steigers en het werken op hoogte. Soms moet er ook s avonds en s nachts doorgewerkt worden onder grote tijdsdruk. Werken met ontkistingsmiddelen kan gevolgen hebben voor de gezondheid. Er kunnen huid- en ademhalingsklachten optreden. Maatregelen om dit te voorkomen en om de arbeidsomstandigheden te verbeteren worden toegelicht in het A-blad Ontkistingsmiddelen in de bouw. Betonmixer, betonkubel, betonpomp, slang, stortkoker, schop, spade, bat, hark. Motorjapanner (gemotoriseerde grote kruiwagen met een kiepinstallatie). Betonspecie (kant en klaar aangeleverd). Risicogebied Veiligheid 1 Vallen van hoogte Werkvoorbereiding Geen of onvoldoende leuningen op (stort- ) steigers en vloerranden, ontbreken van stortbordessen, niet dichtgelegde of afgezette vloersparingen Vallen van (bouw)ladder of steiger Instabiele (bekisting) constructies Vallen in / door Vallen door niet afgedekte openingen in vloeren en trapgaten Struikelen, uitglijden door ongelijke ondergrond, niet opgeruimde looppaden/ werkvloer/ werkplekken Lopen, struikelen, misstappen over wapening. Vallen in uitstekende stukken wapening (stekeinden) Zwaaiende kubel. Losschieten van slangkoppeling. Wegslaan van uiteinde van slang 1 Vallende voorwerpen Vallende lasten uit kranen en van steigers etc. Vallend materiaal, gereedschappen Werken binnen draaicirkel kraan Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn, gebruik interne checklist werkvoorbereiding. Maak afspraken met hoofdaannemer over afstemming van activiteiten en veiligheidsmaatregelen. Lever aanvulling op V&G-Plan, leg afspraken vast Leuningen laten aanbrengen op steiger- en vloerranden (zie AI-blad nr. 16) Gebruik alleen goedgekeurd steiger- en klimmaterieel volgens voorschrift Bij werk buiten de vloerrand (bijv. bij het omlopen om een wand), dienen er beveiligde uitsteeksteigers te worden ingezet die op elkaar moeten aansluiten (normaal steigerwerk is ook toegestaan) Bij het ontkisten van vloeren, wanden en kolommen dienen vloerranden en sparingen te zijn beveiligd Als er op een vloerveld op hulpsteigers, trapjes of rolsteigers wordt gewerkt, dient de vloerrandbeveiliging hieraan te zijn aangepast (hoger) Gebruik deugdelijke (bouw)ladders van voldoende lengte Gebruik alleen ladders die voldoen aan NEN-2484 en voorzien van CE-keurmerk Zorg voor juiste, stabiele opstelling van de bekisting. Tijdelijke verankering / schoren ten behoeve van stabiliteit Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn Beveilig sparingen en randen van vloeren en trapgaten (zie AI-blad nr. 16) Looppaden / werkvloer / werkplek opgeruimd houden en vrij van obstakels Afval direct verwijderen en niet laten slingeren Gebruik juiste veiligheidsschoenen of -laarzen Geen losse onderdelen op steiger, werkzaamheden afstemmen met anderen op de bouwplaats Draag juiste veiligheidsschoenen of laarzen Dragen veiligheidshelm verplicht Dragen veiligheidshelm verplicht Pagina 1, datum:
2 Aanrijdgevaar Laden en lossen Zorg dat verkeersregels rond laad-/losplaats duidelijk zijn 3 Bedwelming / vergiftiging (o.a. besloten ruimten) Horizontaal en verticaal transport Werkvoorbereiding Transportafstand Werken in de buurt van hijs- en transportmaterieel Ondeugdelijke hijspunten, -middelen Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn, maak zonodig afspraken met de aannemer Maak zonodig afspraken met hoofdaannemer over afstemming van activiteiten, lever aanvulling op het V&G-Plan, leg afspraken vast Zorg voor een goede toegang van de werkplek voor mensen, materieel en materiaal, verken transportroute Zorg voor mechanisch horizontaal en verticaal transport Zet materiaal en gereedschappen zo dicht mogelijk bij de werkplek Draag PBM, veiligheidshelm verplicht Gecertificeerde middelen gebruiken / controleren 3 Elektrocutie, verbranding of explosie / Elektra, elektrocutie Storingen door geen of onvoldoende Goede afspraken met opdrachtgever/ aannemer (kracht-) stroom Ondeskundig gebruik elektrisch gereedschap, apparatuur of installaties in voch- Gebruik CE-gemarkeerd elektrisch gereedschap op de juiste wijze tige omgeving Defect, in slechte staat, of niet goed Controleer voor gebruik gereedschap op goede staat en de nodige beveiligingen beveiligd handgereedschap, apparatuur of Werk zo mogelijk direct vanuit verdeelkast installaties Beveilig gereedschap en apparatuur met aardlekschakelaar Slepen met kabels en snoeren door waterplassen Leidingen / kabels voorzien van stevige rubber mantel en voorkom beschadiging Maak tijdens pauzes en na afloop werk installatie spanningloos Zorg dat stekkers en contactdozen niet in het water komen te liggen Algemene voorzieningen 2 Machines en gereedschappen Uitschakelen veiligheidsvoorzieningen Onjuist gebruik van machines en gereedschappen Gebruik machines en gereedschappen Vast raken/ verstrikt raken, naar binnen getrokken worden 3 Schaft- / sanitaire voorzieningen Ontbreken van schaft- en sanitaire voorzieningen 3 Hygiëne Ontbreken van wasplaats Onvoldoende persoonlijke hygiëne Vervuilde werkkleding 2 Orde en netheid Vallen en struikelen Afval materialen, bedrijfsafval Milieugevaarlijke stoffen Gevaarlijk bedrijfsafval 3 Begaanbaarheid bouwplaats Zorg dat alle veiligheidsvoorzieningen in acht worden genomen Uitschakeling veiligheidsvoorzieningen onmogelijk maken Alleen goed opgeleide werknemers met de machines en gereedschap laten werken Gebruik ergonomisch ontworpen machines en gereedschappen Alle gereedschappen en machines moeten CE gekeurd zijn en voldoen aan alle normen Aandacht voor slijtage Afscherming bewegende delen Zorg voor regelmatig onderhoud, dagcontrole door werknemers, keuring volgens voorschrift Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen Arbouw Gerichte voorlichting en instructie Zorg voor schaft- en sanitaire voorzieningen Schafkeet met mogelijkheid om handen te wassen (wasplaats) Maak afspraken met hoofdaannemer over gebruik van door hem ter beschikking gestelde schaft- en sanitaire voorzieningen Zorg voor goede wasplaats Bij kleine werken, watercontainer en papier Goede persoonlijke hygiëne Draag schone werkkleding Verontreinigde werkkleding regelmatig verwisselen voor schone werkkleding. Looppaden en werkplek zoveel mogelijk opgeruimd, schoon en vrij van obstakels houden en achterlaten Afval volgens afspraak verzamelen, opslaan en afvoeren Ruim kwartsbevattend gruis en stof direct op Zorg voor voldoende middelen om gemorste vloeistof meteen op te ruimen (poetsdoeken of absorptiekorrels) Gescheiden inzamelen en apart afvoeren naar vergunninghouder Pagina 2, datum:
3 lechte begaanbaarheid bouwplaats, transportwegen, ondergrond Bouwplaats en werkplek begaanbaar houden Zorg voor vrije aan- en afvoerwegen Zorg voor goede ondergrond, leg zonodig rijplaten Fysische factoren 2 Bedrijfshulpverlening (BHV) Bedrijfshulpverleningsplan (BHV-plan) Geen of onvoldoende BHV ers De juiste brandblussers EHBO-trommel niet aanwezig of onvolledig Hulp bij ongevallen is moeilijk in korte tijd Niet bekend met BHV ers, maatregelen en/of alarmering waardoor kans op ongevallen, letsel en paniek 1 Geluid / Lawaai Veel hinder van lawaai Gemiddelde lawaaiblootstelling / werkdag (91 db(a) Compressor van pneumatische betonpomp ( db(a) Betonmolen ( db(a) Leegdraaien betonmixer (80-95 db(a) Storten betonspecie (85-92 db(a) 3 Hand- arm trillingen Bedienen van de kubel of slang, of stortkoker Gezondheidseffecten zoals dode vingers en gewrichtsaandoeningen Zorg voor planmatige aanpak, specifiek voor deze werkzaamheden Zorgen voor voldoende BHV ers Niveau op peil houden, vervolgcursussen Zorg voor voldoende brandblussers, volgens voorschrift gekeurd Een persoon aanwijzen die verantwoordelijk is voor brandblussers en EHBO-trommels Zorgen voor (mobiele) telefoon en alarmkaart op werkplek Vluchtwegen vrijhouden Iedereen op de hoogte houden wie de BHV ers zijn Vooraf hulpverleningsinstructies doornemen, ook met hulpverleners Geluidsarme apparatuur, materieel en gereedschap gebruiken, aanschaffen Andere werkmethode kiezen Gehoorbescherming dragen Gehoorbescherming verplicht bij blootstelling boven 85 db(a) Gehoorbeschermingsprogramma uitvoeren Werknemers met gewrichtsproblemen deze werkzaamheden niet laten uitvoeren Werkzaamheden regelmatig afwisselen, taakroulatie Handschoenen met dempende vulling gebruiken Nvt Lichaamstrillingen 3 Verlichting Onvoldoende en/ of onveilige verlichting op de bouwplaats, schemer in wintertijd Onvoldoende binnenverlichting op het project 2 Klimaat Relatief wat meer last van weersomstandigheden Hinder van koude, warmte, regen, wind Hinder van tocht Temperatuurswisselingen Werkvoorbereiding; juiste/ veilige verlichting toepassen en goed plaatsen Zorg minimaal voor verlichtingsniveau van lux, plaats zonodig bouwlampen bij (NEN 3840) Zorg minimaal voor verlichtingsniveau van lux, zonodig aangevuld met werkpleklampen met goede lichtverdeling Maak afspraken, bepaal wanneer wel of niet wordt gewerkt Juiste beschermende werkkleding gebruiken Kies juiste beschutting Bij warmte voldoende pauzes inlassen en voldoende drinken Bij koude voldoende lange pauze om op te warmen 3 Straling UV-straling van de zon Beschermende kleding, crème en PBM Gevaarlijke stoffen / biologische agentia 3 Kankerverwekkende stoffen (w.o.kwarts) of reprotoxisch Vrijkomen van kwartsstof bij schoonmaken bekisting, e.d., waarbij soms de grenswaarde kan worden overschreden Gemiddeld over de dag zal de grenswaarde van kwartsstof niet worden overschreden. Kans op kortademigheid, benauwdheid, longaandoeningen (silicose, longkanker) Uitlaatgassen van machines en materieel Zorg voor goede werkvoorbereiding, planning en werkvolgorde Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (Zie PISA ; cement/ mortels) Neem veiligheidsvoorschriften en bedrijfsinstructies in acht Zorg voor een goede ventilatie Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (Zie PISA ; cement/ mortels) Voorkom dat anderen onnodig aan stof worden blootgesteld Bevochtigen, wegzuigen, beperk stofvorming Gebruik een industriële stofzuiger, met filter Uitlaat van de werknemer af, afstand werknemer bron vergroten Goede ventilatie Zie A-blad; Aanpak dieselmotoremissies Arbouw Pagina 3, datum:
4 1 Stofblootstelling Minder klachten over stof Opwaaiend bouwstof Vrijkomend stof bij en opruim- of schoonmaakwerk Stofvorming vermijden. Maak stof of puin eerst goed nat voor opvegen Gebruik ademhalingsbescherming met P2-filter bij stoffige werkzaamheden en opruim- of schoonmaakwerk. Bij zeer hoge stofconcentraties en/of langdurige werkzaamheden halfgelaatsmasker met P2-filterof aangeblazen helm (NEN EN 397) Zorg voor een goede ventilatie Voorkom dat anderen onnodig aan stof worden blootgesteld 3 Overige toxische stoffen Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (PISA) Huidcontact met betonspecie. Irritatie, jeuk, contacteczeem van de huid door contact met nat cement (chroom 6, kobaltverbindingen) Zie PISA nr Direct huidcontact vermijden, draag werkhandschoenen Hulpstoffen voor cement/ betonspecie (o.a. plastificeerder, formaldehyde, epoxyharsen of acrylaten kunnen allergieën veroorzaken. Huidklachten / irritaties / overgevoeligheid / eczeem Zie PISA nr Direct huidcontact vermijden, draag werkhandschoenen Afspraak maken met bedrijfsarts, arbeidshygiënist Fysieke belasting 1 Lichamelijke inspanning Het werk is lichamelijk zeer inspannend en vermoeiend Het werk wordt verzwaard door staan op of tussen wapening en bekisting Vaker nek-, rug-, onderbeenklachten Werken met het lichaamsgewicht en boven de macht Traplopen / op ladders klimmen Zorg voor een goede toegang tot de werkplek voor mensen, materiaal en gereedschap Goede planning en werkvoorbereiding Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden Maak gebruik van transport- en hulpmiddelen voor horizontaal en verticaal transport Andere werkmethoden 1 Tillen/ dragen, duwen, trekken van zware lasten Sturen, duwen, trekken, positioneren en openen van kubel met inzet van het lichaamsgewicht Verplaatsen en /of positioneren van de slang Verzetten van specie met schop Afwerken met spaan 2 Langdurig staan Inzet van materieel, stortkokers of slangen waarmee beton zo dicht mogelijk bij het werk kan worden gebracht Zorg voor een goed hanteerbare last en een goede til en draagtechniek Zet materiaal, apparatuur en gereedschap zo dicht mogelijk bij de werkplek Materiaal, apparatuur boven 25 kg altijd met kraan of (mechanische) hulpmiddelen transporteren Met meerder personen tillen Maak gebruik van hulpmiddelen Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden 2 Langdurig in dezelfde houding werken Bij storten; statische belasting van rug en nek, de benen worden zwaar belast Juiste werkhouding, ongunstige werkhouding vermijden, afwisseling van werkhouding Taakroulatie, afwisseling van de werkzaamheden 2 Regelmatig bukken 1 Repeterende bewegingen / armbelasting 1 fysieke belasting Werkplek inrichting Nvt nvt Werkhoogte Bewegingsruimte Visuele informatie 3 Omgevingsfactoren 2 Veiligheidssignalering Geen of onvoldoende veiligheidssignalering Machines, materieel, compressoren Ge- / verbodsborden Werkplek afdoende markeren, markeer ook looproutes Voorzien van reflectoren s Pagina 4, datum:
5 Pictogrammen op materieel, machines en apparaten ontbreken of zijn slecht leesbaar Stickers controleren, zonodig aanbrengen/ schoonmaken of vervangen Arbeidsmiddelen Functie inhoud Werkdruk 2 Aankoop / afname Slecht gereedschap of materieel 2 Controle Slecht gereedschap of materieel 2 Keuring Slecht gereedschap of materieel 2 Veiligheidssignalering 2 Keuring 2 Tijdsdruk Werktempo afgestemd op stortcyclus Aangepaste werkschema s bij bijzondere projecten Krappe tijdsplanning en onregelmatige werktijden 2 Interessantheid van het werk Schaf nieuw gereedschap of materieel aan Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen (Arbouw) Voer regelmatig controle uit, tref zonodig maatregelen Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen (Arbouw) Voer regelmatig controle en keuring uit, tref zonodig maatregelen Gebruik Handboek Arbeidsmiddelen (Arbouw) Goede werkvoorbereiding en planning werk en inzet personeel 2 Geestelijk inspannend / moeilijkheidsgraad 2 Werkorganisatie en leiding 3 Samenwerking / werksfeer 3 Werkzekerheid 2 Waardering en beloning 2 Informatievoorziening / dagelijkse leiding 3 Emotionele belasting PBM 2 Algemeen Onbekendheid/ keuze juiste PBM Gebruik PBM Ademhalingsbescherming Bouwstof Inademen kwartsstof Gehoorbescherming Hoge geluidsniveaus van gereedschappen en materieel bij diverse werkzaamheden Gebruik Koopwijzer persoonlijke beschermingsmiddelen (Arbouw) Gebruik Productgroep Informatie Systeem Arbouw (PISA) Voorlichting, informatie en instructie over doel, gebruik en onderhoud PBM PBM zijn afgestemd op de vastgestelde risico s Werknemers zijn verplicht de verstrekte PBM te gebruiken Gebruik ademhalingsbescherming met P2-filter bij stoffige werkzaamheden en opruim- of schoonmaakwerk. Bij zeer hoge stofconcentraties en/of langdurige werkzaamheden halfgelaatsmasker met P2-filter of aangeblazen helm (NEN EN 397) Ademhalingsbescherming met aangedreven gefilterde lucht P3-kwaliteit / met toevoer schone perslucht voorzien van kap of masker met overdruk Gehoorbescherming, autoplastieken, goed dempende oorkappen Gehoorbescherming verplicht bij blootstelling boven 85 db(a) Oogbescherming Gelaatsbescherming Spatten op gezichtshuid en in ogen, werkzaamheden boven het hoofd Goed sluitende veiligheidsbril Pagina 5, datum:
6 Hoofdbescherming Werken binnen kraanbereik Vallende voorwerpen Veiligheidshelm (EN 397 en NEN 1746) Handbescherming Verwonding Werkhandschoenen (NEN-EN 388) Voetbescherming Onvoldoende grip en koudebelasting Vallende, scherpe voorwerpen Lichaamsbescherming Weersinvloeden, vocht- en koudebelasting Polyurethaan Valbeveiliging Werken op hoogte Halfhoge of hoge veiligheidsschoenen, voldoende steun en duurzaam (NEN- EN 345) voorzien van S3-codering, of lichte, thermisch geïsoleerde veiligheidslaarzen, voorzien van code S5 Katoenen overall, bodywarmer, polipropyleen onderkleding Werkkleding aanpassen aan seizoen Ademende en waterdichte werkkleding bij slecht en koud weer Zonnebrandcrème bij werken in de zon Gebruik valbeveiliging in de vorm van harnasgordel als collectieve beveiliging niet mogelijk is Aandachtspunten waarvoor specifieke voorschriften, procedures en/of afspraken gelden: Lawaai AI-blad nr. 4 Lawaai op de arbeidsplaats, SDU, Den Haag Beveiligen van wand- en vloeropeningen AI- blad nr. 16 Beveiligen van wand- en vloeropeningen, SDU, Den Haag Fysieke belasting bij het werk AI-blad nr. 29 Fysieke belasting bij het werk, SDU, Den Haag A-bladen: Tillen CAO-afspraken Het individu-gerichte pakket preventiezorg Intredekeuring Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek Gericht periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (werknemers op terreinen chemische industrie, werknemers die werken met vervuilde grond, blootstelling aan asbest, uitvoerders) Arbospreekuur Oriënterend werkplekonderzoek Risico s gebruik medicijnen, alcohol en/of drugs bij uitoefening van de functie De gele sticker medicijnen, alcohol en drugs kunnen een gevaar betekenen bij deelname aan verkeer en werkzaamheden op hoogten, steigers, ladders en bij gebruik van elektrisch en pneumatisch handgereedschap e.d. Zonodig dient betrokkene gebruik van het arbeidsomstandighedenspreekuur om eventuele beperkingen voor het uitoefenen van de functie door gebruik van deze middelen te laten beoordelen door de bedrijfsarts. Pagina 6, datum:
Veilig talud, grondkerende constructies, taludtrap gebruiken Gebruik juiste veiligheidsschoenen of -laarzen. Werkvoorbereiding, verken transportroute
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen MAATVOERDER De maatvoerder is een gespecialiseerde beroepsgroep in de
Bouwplaats opgeruimd (laten) houden Dragen veiligheidsschoenen verplicht. Dragen autogordel verplicht Handsfree bellen
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen STAFPERSONEEL Stafpersoneel is een verzamelnaam voor verschillende functies.
Betonstorter / gietbouwer
Betonstorter / gietbouwer Er zijn een paar duizend betonstorters / gietbouwers in Nederland. Ze werken bij betonmortelcentrales en enkele grote bouwbedrijven. Betonstortwerk wordt ook verricht door timmerlieden,
Loop- en vluchtroutes vrij houden van obstakels. Dragen veiligheidshelm op bouwplaats verplicht Draag veiligheidsschoenen of -laarzen
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen HUISHOUDELIJK / KANTINEPERSONEEL Het werk van huishoudelijk en kantinepersoneel
Beveilig sparingen en trapgaten. Werkvloer/ werkplek opgeruimd houden Afval direct verwijderen en niet laten slingeren
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen SLEUVENHAKKER De sleuvenhakker maakt sleuven en gaten waarin leidingen
Veilig talud, grondkerende constructies, taludtrap gebruiken
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen LANDMETER / UITZETTER De uitzetter is in de bouwnijverheid een kleine
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen MAGAZIJNPERSONEEL Magazijnpersoneel is vooral in dienst bij grotere bedrijven.
Dragen veiligheidshelm verplicht
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen MACHINIST TORENKRAAN De machinist torenkraan verricht zelfstandig werkzaamheden
Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer
Betonboorder Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren Informatie voor de werknemer Zwaar werk Je zaagt en boort. Apparatuur draag je vaak met de hand
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: woensdag 28 oktober 2015
Beroep: Opperman/ Bouwvakhelper Omschrijving werkzaamheden: De opperman/ bouwvakhelper verricht eenvoudige werkzaamheden in de B&U- of GWW-sector waarvoor geen speciale kennis is vereist. Hij voert alle
Aanrijdgevaar Zorg dat verkeersregels rond laad- / losplaats duidelijk zijn
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen OVENBOUWER Ovenbouwers zijn gespecialiseerd in metselen en repareren
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen GEVELMONTEUR De gevelmonteur verricht werkzaamheden verband houdend met
Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen BLOKKENSTELLER RUWBOUW De blokkensteller ruwbouw bouwt scheidingswanden
Bouwplaats opgeruimd (laten) houden Dragen veiligheidsschoenen verplicht. Dragen veiligheidshelm op bouwplaats verplicht
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen DIRECTEUR De directeur geeft leiding aan een bedrijf. De invulling van
Alle soorten vracht, materieel en materiaal. Stabiele opstelling
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen CHAUFFEUR De chauffeur heeft als hoofdtaak het vervoeren van goederen
Plafond- en wandmonteur
Plafond- en wandmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig monteren van wanden en plafonds Informatie voor de werknemer Zwaar werk Wanden en plafonds
Stukadoor. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig stukadoren. Informatie voor de werknemer
Stukadoor Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig stukadoren Informatie voor de werknemer Zwaar werk De werkzaamheden die je uitvoert zijn zwaar voor je lichaam.
Blokkensteller ruwbouw
Blokkensteller ruwbouw Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig blokkenstellen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Blokkenstellen betekent langdurig staan.
Fysieke belasting. Te nemen maatregelen:
Machinaal zagen Machinaal zagen van natuursteen met een vast opgestelde zaagmachine. Dit gebeurt in het algemeen in de werkplaats met een zaagmachine die na instellen het werk grotendeels automatisch uitvoert.
KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken
KOZIJNEN STELLEN Stelt u de gezondheid van uw werknemers voorop? Arbouw voor gezond en veilig werken Het handmatig stellen van kozijnen is zwaar werk: zwaar tillen, dragen, langdurig geknield of gebukt
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen SLOPER De sloper verricht alle voorkomende sloopwerkzaamheden met inbegrip
Gipsblokkensteller. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken
Gipsblokkensteller Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken Informatie voor de werknemer Zwaar werk Gipsblokken stellen behoort tot
Voeger. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig voegen. Informatie voor de werknemer
Voeger Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig voegen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als voeger buk en draai je veel. Je werkt soms in een ongunstige
Kozijnenmonteur. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen. Informatie voor de werknemer
Kozijnenmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Bij het handmatig stellen van kozijnen moet
V&G-deelplan uitvoeringsfase Nummer : Versie : 1. VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSGEVAREN Status : invulform
Project: VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSPLAN Op te stellen door de bij de uitvoeringen betrokken partijen BEDRIJFSGEGEVENS WERKZAAMHEDEN In te vullen door Van de Kreeke Wegenbouw Naam:.. Omschrijving:. Adres:...
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen GLASZETTER / KASSENBEGLAZER De glaszetter / kassenbeglazer verricht alle
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen TIMMERMAN / NIEUWBOUW De timmerman / nieuwbouw maakt en/of monteert (meestal
Vloerenlegger. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig vloeren leggen. Informatie voor de werknemer
Vloerenlegger Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig vloeren leggen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Het aanbrengen en nabehandelen van vloeren is lichamelijk
Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn, hanteer interne checklist. op V&G-Plan, leg afspraken vast
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen NATUURSTEENBEWERKER De natuursteenbewerker is werkzaam in de sectoren
NATUURSTEEN. Hoe stoffig zijn de longen van uw werknemers? Arbouw voor gezond en veilig werken
NATUURSTEEN Hoe stoffig zijn de longen van uw werknemers? Arbouw voor gezond en veilig werken Zwaar en stoffig werk Het werken met natuursteen is zwaar werk. Ook komt er bij het bewerken van natuursteen
Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer
Metselaar Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als metselaar buk, draai en sjouw je veel. Je zit nogal eens
Glaszetter. De belangrijkste risico's voor de glaszetter zijn: Fysieke belasting Klimaat Onveiligheid
Glaszetter De glaszetter zorgt voor het beglazen van onder meer woningen, gebouwen en kassen in de nieuwbouw- en onderhoudssector. De glaszetter heeft door zijn werk kans op aandoeningen van het bewegingsapparaat,
Goede werkvoorbereiding, ga na welke voorzieningen nodig zijn
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen BLOKKENSTELLER AFBOUW De blokkensteller afbouw maakt binnenwanden in
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen GLASZETTER De glaszetter verricht alle voorkomende werkzaamheden die
Montage prefab betonelementen
Montage prefab betonelementen Het plaatsen, stellen en monteren van prefab betonelementen. De elementen worden met een kraan geplaatst en vervolgens afgeschoord en/of met centerpennen, ankerbouten gesteld
Betonstorter Gietbouwer 9526
Betonstorter Gietbouwer 9526 REFERENTIE BETREFT Beroepsbeschrijving 1 van 7 1. Algemeen Er zijn een paar duizend betonstorters in Nederland. Ze werken bij betonmortelcentrales en bij een aantal grotere
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen ISOLEERDER KIT / PUR De isoleerder kit / PUR brengt in het werk de juiste
Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer
Straatmaker Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als straatmaker werk je vaak geknield, gebukt of zittend.
Betonstaalvlechter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig vlechten. Informatie voor de werknemer
Betonstaalvlechter Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig vlechten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Je werk is zwaar voor je lichaam. Je werkt in ongunstige
Gebruik voor de aanvoer van materialen een transporthulpmiddel, zoals een kraan, een ladderof pannenlift, een verreiker of een lorrie.
Zwaar werk Je werkt op hoogte. Op het dak buk en sjouw je veel en werk je vaak in ongemakkelijke houdingen. Daardoor loop je grote kans op rugklachten, maar ook problemen aan schouder, nek, arm, heup en
Vlijen van klinkers en tegels
Vlijen van klinkers en tegels Vlijen vindt meestal plaats op een zandbed dat van tevoren is verdicht en onder het juiste profiel is gebracht. Tijdens het vlijen van klinkers of betonstraatstenen werkt
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen SCHILDER CONSTRUCTIE De constructieschilder schildert in de bouw aan
METSELAAR ONDERHOUD/RENOVATIE
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen METSELAAR ONDERHOUD/RENOVATIE De metselaar onderhoud houdt zich, behalve
Tegelzetter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig tegelzetten. Informatie voor de werknemer
Tegelzetter Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig tegelzetten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Bij het tegelzetten zit je vaak op je knieën. Soms werk
Werkmethode toeleveranciers tuinbouw
Figuur 1 Figuur 2 Figuur 3 Let op! Zorg dat je klaar bent met de werkzaamheden op hoogte voordat je de kasbodem inricht..een goede planning maken is belangrijk ivm bereikbaarheid en veiligheid van de werkplek
Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014
Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Arbowet Verplichtingen/Aansprakelijkheid Zelfstandigen en Arbo Arbocatalogus Prioritaire risico s en maatregelen Project aanpak fysieke belasting ISZW Gert van
Bouwvakhelper Opperman, liftbediende, corveeër, terreinwerker, zandstraler, productiemedewerker 9919
Bouwvakhelper Opperman, liftbediende, corveeër, terreinwerker, zandstraler, productiemedewerker 9919 REFERENTIE BETREFT Beroepsbeschrijving 1 van 6 1. Algemeen De bouwvakhelper is over het algemeen in
Baggeraar. De belangrijkste risico's voor de baggeraar zijn: Gevaarlijke stoffen Lawaai Onveiligheid
Baggeraar De baggeraar wordt in zijn werk geconfronteerd met diverse en/of wisselende weersomstandigheden. Met harde wind en flinke golfslag wordt met het baggeren gestopt omdat dan de kans op schade aan
Dakdekker hellende daken
Dakdekker hellende daken Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig dakdekken Informatie voor de werknemer Zwaar werk Je werkt op hoogte. Op het dak buk en sjouw
ABESCO ACTIVITEITEN SITUATIES PREVENTIEMAATREGELEN INSTRUCTIES RISICO'S ALGEMENE RISICO S
ACTIVITEITEN SITUATIES RISICO'S PREVENTIEMAATREGELEN INSTRUCTIES ALGEMENE RISICO S Orde en netheid - val van personen op de begane grond - de niet onmiddellijk te gebruiken materialen en gereedschappen
Glaszetter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten. Informatie voor de werknemer
Glaszetter Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Het dragen en plaatsen van ruiten is lichamelijk zwaar
Kitverwerker (kitter/purder)
Kitverwerker (kitter/purder) Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig kitten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als kitter werk je veelal in eenzelfde houding,
Aanleggen elektra-installatie
Aanleggen elektra-installatie Aanbrengen of onderhoud van de elektra-installatie. Leidingen worden op maat gezaagd en met beugels vastgezet door boren en schroeven. Zo nodig worden gaten geboord (leidingdoorvoeren)
BEDRIJFS RISICIO INVENTARISATIE EN EVALUATIE HERENBOUW
BEDRIJFS RISICIO INVENTARISATIE EN EVALUATIE HERENBOUW Opsteller: Plaats: Datum: T.S. van Kampen Ede 4 september Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Algemene bedrijfsaspecten 2.1 Arbobeleid, BRIE, evaluatie en
Draag werkhandschoenen
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen METAALBEWERKER Metaalbewerkers in de bouw zijn vooral werkzaam in de
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: dinsdag 29 maart 2016
Beroep: Plafondmonteur /Monteur afbouw (plafond, wanden) Omschrijving werkzaamheden: De plafondmonteur/ monteur - afbouw brengt, afhankelijk van het type bedrijf waar hij werkt, systeemplafonds, demontabele
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: woensdag 28 oktober 2015
Beroep: Plafondmonteur /Monteur â afbouw (plafond, wanden) Omschrijving werkzaamheden: De plafondmonteur/ monteur - afbouw brengt, afhankelijk van het type bedrijf waar hij werkt, systeemplafonds, demontabele
Metaalbewerker / bankwerker
Metaalbewerker / bankwerker Er werken circa 800 tot 1000 metaalbewerkers in de bouw. Ze werken bij grote GWW- en B&U-bedrijven. Onder de verzamelnaam metaalbewerker / bankwerker vallen naast de metaalbewerker
Machinist - torenkraan
Machinist - torenkraan De machinist torenkraan bedient en onderhoudt de torenkraan. Hij werkt op grote hoogte, meestal tussen de 20 en 50 m, maar soms ook op 100 m. De machinist torenkraan heeft door de
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: woensdag 28 oktober 2015
Beroep: Betonstaalvlechter/ IJzervlechter Omschrijving werkzaamheden: Betonstaalverwerkers bewerken wapeningsstaal door het op voorgeschreven lengte te knippen en in voorgeschreven hoeken te buigen of
Terrazzowerker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig terrazzowerk. Informatie voor de werknemer
Terrazzowerker Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig terrazzowerk Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als terrazzowerker sjouw je materialen, vul je de
Neem veiligheidsvoorschriften en bedrijfsinstructies in acht Zorg voor juiste, veilige wegafzetting, bebording, bebakening
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen CULTUURTECHNISCH MEDEWERKER Het werk van de cultuurtechnisch medewerker
Beroepsrisicoprofielen RI&E
srisicoprofi RI&E Beroepsgroep: Omschrijving werkzaamheden: Glaszetter De glaszetter verricht alle voorkomende werkzaamheden die verband houden met het beglazen van woningen en gebouwen, kassen, warenhuizen,
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: woensdag 28 oktober 2015
Beroep: Straatmaker Omschrijving werkzaamheden: De straatmaker verricht zelfstandig alle soorten straatwerk. De straatmaker legt nieuwe bestratingen, herbestraat en repareert bestratingen. Hij wordt vaak
VEILIGHEIDSREGELS MOERDIJK
VEILIGHEIDSREGELS MOERDIJK Bij Mineralz Moerdijk worden verontreinigde grond en minerale reststoffen verwerkt zodat deze weer als bouwstof kunnen worden gebruikt. Het belangrijkste bij dit werk is dat
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: dinsdag 29 maart 2016
Beroep: Sleuvenhakker, sleuvenfrezer Omschrijving werkzaamheden: De sleuvenhakker maakt sleuven en gaten waarin leidingen van gas-, water-, elektra- en verwarming weggewerkt worden. De sleuvenhakker /
Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte. Inleiding
Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte Inleiding Het werken op hoogte wordt als normaal beschouwd binnen de bouwnijverheid, echter vallende voorwerpen of werknemers die van grote hoogte naar beneden
Toelichting en gebruik V&G-deelplan.
Toelichting en gebruik V&G-deelplan. SMT Bouw & Vastgoed streeft ernaar de Veiligheid, Gezondheid en Milieu aspecten op haar projectlocaties optimaal te beheersen. Om dit te realiseren hanteert SMT Bouw
VGM-deelplan Onderaannemers
Toelichting en gebruik VGM-deelplan. Heijmans streeft ernaar de Veiligheid, Gezondheid en Milieu aspecten op haar projectlocaties optimaal te beheersen. Om dit te realiseren hanteert Heijmans een veiligheids-
Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof
Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Er komt kwartsstof vrij wanneer je kwarts-houdend materiaal zoals hardsteen en baksteen bewerkt. De fijnstof kan via de huid en de inademing in je lichaam terechtkomen
Arbovriendelijk werken met gipsplaten. Best Practice methode
Arbovriendelijk werken met gipsplaten Best Practice methode Het verwerken van gipsplaten is zwaar werk. Gipsplaten zijn in de meeste gevallen zwaarder dan 25 kg. Bovendien kunnen (til-) hulpmiddelen niet
Reflectie ARBO TAAK RISICO ANALYSE GLAS PLAATSEN. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444
Reflectie ARBO TAAK RISICO ANALYSE GLAS PLAATSEN Mathieu Peters Fontys PTH Eindhoven Studentennummer: 2073444 2015 2016 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Algemene risicofactoren bij het zetten van glas...
Arbocatalogus Tuinbouwprojecten
Figuur 1 Figuur 2 Figuur 3 Goed! Het terrein is bouwrijp Voor het maken van de kasfundering Fout! Neem maatregelen bij slecht begaanbaar terrein.. zoals het wegzuigen van water en modder Figuur 4 Figuur
Checklijst veilig werken
Arbocatalogus Tuinbouwprojecten Bijlage 1 Checklist veilig werken Ingevuld door: Checklijst veilig werken Datum: Paraaf: Ja nee Nvt Wanneer Actie Paraaf Voorbereiding en afronding project (zie hoofdstuk
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen INSTALLATEUR CV EN KLIMAAT De installateur cv en klimaat installeert
Timmerman. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren. Informatie voor de werknemer
Timmerman Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren Informatie voor de werknemer Werken op hoogte Je timmert vaak op een steiger. Op een rommelige steiger
Arbocatalogus Tuinbouwprojecten
Figuur 1 Figuur 2 Figuur 3 Ontoegankelijkheid door aanwezigheid van teelt Goed! Gebruik voor werkzaamheden in Venlo-kassen een monorail- of buisrailkar Goed! Gebruik voor werkzaamheden bij een breedkapper
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: dinsdag 29 maart 2016
Beroep: Betonboorder/ Betonzager Omschrijving werkzaamheden: De betonboorder/ -zager werkt met verschillende standaard machines, gereedschappen en boren. Hij maakt daarmee gaten en sparingen in verschillende
WERKEN OP HOOGTE MET DE HOOGWERKER
WERKEN OP HOOGTE MET DE HOOGWERKER Het werken met een hoogwerker is veilig als de hoogwerker en de medewerker in de hoogwerker niet om kunnen vallen. Zorg daarom voor hoogwerkers en materiaal dat aan de
Omschrijving werkzaamheden
Naam functie: Omschrijving werkzaamheden Gereedschappen / machines / hulpmiddelen / materieel Materialen / producten / grondstoffen MONTEUR ONDERHOUD MACHINES De monteur onderhoud machines houdt zich bezig
Arbochecklist Productie/Technisch/Logistiek
Arbochecklist Productie/Technisch/Logistiek 1 U moet in het bezit zijn van geldige veiligheidsdiploma s/certificaten: Indien ja, opleiding VCA (veilig werken I/II) veiligheidspaspoort SIR-pas Certificaat
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: dinsdag 29 maart 2016
Beroep: Elektricien (monteur cai, telecommunicatie) Omschrijving werkzaamheden: De werkzaamheden van de elektricien (monteur cai, telecommunicatie) zijn het zelfstandig of onder toezicht aan de hand van
Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof
Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Bij werkzaamheden zoals het verwijderen van oud riet, slijpen, hakken, zagen van hout en vegen komt fijnstof vrij. Fijnstof kan ingeademd worden en in de longen
Beroepsrisicoprofielen RI&E
srisicoprofi RI&E Beroepsgroep: Omschrijving werkzaamheden: Timmerman / Metselaar De timmerman / metselaar maakt en stelt zelfstandig (of onder leiding van een vakman) alle voorkomende bekistingen en verricht
Toetsingsrapportage RI&E
Oranjestraat 38 3291 BS Strijen Tel. 078-3030230 www.questadvies.nl [email protected] Toetsingsrapportage RI&E 1. VERANTWOORDING Betreft RI&E van bedrijf : Technisch Buro Nigo B.V. Koperweg 4 8251 KA
Beroepsrisicoprofiel RI&E Datum: woensdag 28 oktober 2015
Beroep: Bodemsaneerder Omschrijving werkzaamheden: De bodemsaneerder werkt in of met verontreinigde grond en verontreinigd (grond)water uit land- en waterbodems. Ontgraving komt het meeste voor. Bij de
