Opleiding Duurzaam Gebouw: Ventilatie: ontwerp en afstelling Leefmilieu Brussel REGELS VAN GOEDE PRAKTIJK AANDACHTSPUNTEN VOOR UITVOERING EN AKOESTIEK Lieven INDIGNE CENERGIE
Doelstellingen van de presentatie Een overzicht geven van de regels van goede praktijk die moeten worden gevolgd bij het ontwerp van een ventilatiesysteem in een niet-residentieel gebouw Bespreken van een aantal punten die belangrijk zijn voor het geluidscomfort Oplijsten van de reglementeringen en normen op het vlak van akoestiek die moeten worden nageleefd in het BHG 2
Plan van de uiteenzetting 1. Regels van goede praktijk 2. Ventilatie en akoestiek Aandachtspunten De reglementering in het BHG 3
1. Regels van goede praktijk 1. Het ontwerpdebiet verminderen Doelstelling: een zo nauwkeurig mogelijke dimensionering van de ventilatiegroepen, overdimensionering vermijden (energieverslindend) Een compromis zoeken tussen comfort en energieprestatie 30 m³/u in niet-woongebouwen is een wettelijk minimum (ARAB) 4
1. Regels van goede praktijk 2. De exploitatiedebieten verminderen Het debiet regelen Het door de ventilator geabsorbeerde vermogen verschilt naargelang van het ventilatiedebiet! % P ventilator Constant debiet Geregeld debiet 5
1. Regels van goede praktijk 2. Exploitatiedebieten Het verseluchtdebiet aanpassen aan de bezettingsgraad Aanwezigheidsdetectie CO 2 -sensoren (vergaderzalen, klaslokalen) = variabele bezetting Programmering met klokken (cafetaria, keuken) = repetitieve bezetting 6
1. Regels van goede praktijk 4. Ventilatie uitschakelen s nachts en in het weekend Tertiaire sector (kantoren): kantooruren 50 u/week terwijl een week 7 x 24 u = 168 uur duurt vermindering met 68% van werkingsduur Debiet (m³/u) Geabsorbeerd vermogen (W) Bedrijfsduur (u) Verbruik (Wh) Kostprijs ( ) Besparing Besparing ( /jaar) 7
1. Regels van goede praktijk 5. Uitbalancering van de debieten (in systeem D) Recuperator Q vervuilde lucht Bron: Energie+ Q verse lucht Voorbeeld van berekening 8
1. Regels van goede praktijk 6. Dichte netwerken ontwerpen Doel: energieverliezen door lekken vermijden Rechthoekige buis Klasse C Lekken... tot 50%! Ronde buis Dicht! 9
1. Regels van goede praktijk 7. Dichte netwerken ontwerpen Ventilatiegroep: 20.000 m³/u Vermogen van de ventilator: 8 kw Debietverlies van 5% stijging van het verbruik met 16% % P ventilator m³/u m³/u 10
1. Regels van goede praktijk 8. Goede plaatsing van de ventilatieopeningen Directe aanzuiging van de toegevoerde lucht door de retourluchtopening vermijden Bron: Energie+ Dode zones vermijden (keuze en plaats van de openingen) Bron: Energie+ Vorming van onderdruk in het vertrek voorkomen (toevoerlucht kortgesloten met afzuiging) 11
1. Regels van goede praktijk 9. De luchttoevoer- en afvoeropeningen correct plaatsen Norm NBN EN 13779 Bron: WTCB 12
1. Regels van goede praktijk 9. De luchttoevoer- en afvoeropeningen correct plaatsen Norm NBN EN 13779 Verbranding Dampkap Luchttoevoer Afvoeropening Systeem B of D Systeem B of D Systeem D (afvoer) Systeem D (toevoer) Bron: WTCB 13
1. Regels van goede praktijk 9. De luchttoevoer- en afvoeropeningen correct plaatsen Norm NBN EN 13779 Luchttoevoer Luchtafvoer Luchtafvoer Luchttoevoer Bron: Energie+ 14
1. Regels van goede praktijk 9. De luchttoevoer- en afvoeropeningen correct plaatsen Luchttoevoer Afvoeropening Verbranding Dampkap Bron: WTCB 15
1. Regels van goede praktijk 10. Een efficiënt netwerk ontwerpen Een keurig uitgevoerd traject Zo kort mogelijk Zo rechtlijnig mogelijk Onderverdeling in meerdere autonome netwerken Doelstelling Drukverliezen beperken Uitvoering vergemakkelijk Bron: Energie+ 16
1. Regels van goede praktijk 10. Een efficiënt netwerk ontwerpen Een keurig uitgevoerd traject Slecht Goed Slecht Slecht Slecht Vrij goed Goed Slecht Goed Goed Goed Slecht Bron: Energie+ 17
1. Regels van goede praktijk 10. Een efficiënt netwerk ontwerpen Een keurig uitgevoerd traject Minstens Bron: Energie+ 18
1. Regels van goede praktijk 11. Het netwerk isoleren Inkomende lucht (voorverwarmd) Uitgaande lucht (warmteterugwinning) Volgens EPB-verwarming: 19
1. Regels van goede praktijk 12. Zorgen voor vlotte toegang voor onderhoud Grootte van het technisch lokaal Kijkgaten Afmetingen van de leidingen (reiniging) Slecht!!! Bron: Zehnder.be 20
1. Regels van goede praktijk 13. Een goede filtratieketen kiezen Voorfilter (om installatie te beschermen) Eindfilter(s) (gewenste waterkwaliteit) 21
1. Regels van goede praktijk 13. Een goede filtratieketen kiezen 22
1. Regels van goede praktijk 14. Onderhoud van de installatie De reeds vermelde onderhoudsregels naleven Bron: Jonathan Fronhoffs 23
Plan van de uiteenzetting Regels van goede praktijk Ventilatie en akoestiek Aandachtspunten De reglementering in het BHG 24
2. Ventilatie en akoestiek Bronnen van geluidshinder Geluiden planten zich voort: In vloeistof: lucht In vaste stoffen: metalen leidingen en wanden Bron: WTCB 1. Geluid van de ventilator 2. Stroomgeluid 3. Uitstraling van het geluid 4. Structureel geluid 5. Interfonie + buiten! 25
2. Ventilatie en akoestiek 1. Geluid van de ventilator Belangrijkste geluidsbron Voortplanting met de luchtstromen in de leiding Voortplanting op de leidingen Geluid in het technisch lokaal Resonantie in de lucht in het lokaal, vervolgens voortplanting op de wanden en de leidingen Bron: ATC 26
2. Ventilatie en akoestiek 1. Geluid van de ventilator Oplossingen: Een stille groep kiezen Drukvallen vermijden Geluidsdemper (voor doorvoer door wanden) Akoestische wanden Bron: ATC 27
2. Ventilatie en akoestiek 1. Geluid van de ventilator Slecht geplaatst Blaasgroep Demper Goed geplaatst Blaasgroep Demper 28
2. Ventilatie en akoestiek 2. Stroomgeluiden Veranderingen van richting: 4 x Ø tussen bochtstukken en aftakkingen Snelheid van de luchtstroom Snelheid en drukval beperken in het netwerk Max. 6 m/s in de hoofdleidingen Max. 4 m/s in de secundaire leidingen Max. 1,5 tot 2 m/s in de eindleidingen en ter hoogte van de openingen Blaasopeningen goed kiezen (naargelang van het debiet maar ook van de snelheid, enz.) 29
2. Ventilatie en akoestiek 2. Stroomgeluiden Stillere of lawaaierigere configuraties lawaaierig stil lawaaierig stil lawaaierig minder lawaaierig 30
2. Ventilatie en akoestiek 2. Stroomgeluiden Oplossingen: Geluidsabsorberende materialen aanbrengen rond de blaasopeningen De openingen regelmatig reinigen Bron: WTCB 31
2. Ventilatie en akoestiek 3. Geluidsuitstraling Het geluid van de leiding wordt doorgegeven via de wanden van de technische kokers Oplossingen: Leidingen in geluidsgevoelige kamers vermijden Schachten of akoestische verlaagde plafonds voorzien Geluidsisolatie Bron: Siniat 32
2. Ventilatie en akoestiek 3. Geluidsuitstraling Het geluid van de leiding wordt doorgegeven via de wanden van de technische kokers Geïsoleerde doorvoeren door de muren voorzien Geluiddemping voorzien waar leidingen door de vloeren tussen verdiepingen gevoerd moeten worden 33
2. Ventilatie en akoestiek 4. Structureel geluid Het geluid wordt doorgegeven via de structuur van het gebouw Contacten tussen groep/leidingen en structuur Oplossingen: De groep monteren op trillingwerende blokjes Bron: F2A De groep losmaken van het netwerk Bron: ATC 34
2. Ventilatie en akoestiek 4. Structureel geluid Oplossingen: De leidingen bevestigen met beugels met een soepele koker en/of aansluitstukken uitgerust met trillingwerende onderdelen Bron: ATC Ø doorboring = Ø leiding + 20 mm + rubberen pakking 35
2. Ventilatie en akoestiek 5. Interfonie Geluidstransfer tussen 2 ruimten waarin zich mensen bevinden Oplossingen: Doorgang tussen 2 bezette lokalen vermijden Geluiddemping voorzien voor of in de ventilatieopeningen Geluidsabsorptie (open cellen) Bron: WTCB 36 Geluidsdichte pakking
2. Ventilatie en akoestiek 6. Buitengeluiden Geluiden uit de buitenomgeving Direct doorgegeven via de groep en de kokers Oplossingen Dempers (bij het binnenkomen van de machine) Bron: ATC In systeem C: roosters met geluidsabsorptie 37
Plan van de uiteenzetting Regels van goede praktijk Ventilatie en akoestiek Aandachtspunten De reglementering in het BHG 38
2. Ventilatie en akoestiek De reglementering legt eisen op voor voortgebrachte geluiden die uit het gebouw naar buiten komen; het geluid in de lokalen van het gebouw (geluidscomfort). 39
2. Ventilatie en akoestiek Voortgebrachte geluiden die uit het gebouw naar buiten komen Brussels Besluit 21 november 2002: Controle en meting van lawaai Brussels Besluit 21 november 2002: Ingedeelde inrichtingen Brussels Besluit 21 november 2002: Omgevingsgeluiden Ingedeelde inrichtingen Groepen > 20.000 m³/u Omgevingsgeluiden Voortgebracht door alle geluidsbronnen die hoorbaar zijn in de buurt (ingedeelde inrichtingen of andere bronnen) Grenswaarden voor Geluid dat buiten wordt waargenomen, buiten de site van het gebouw; Geluiden die kunnen worden waargenomen in gebouwen die grenzen aan de exploitatie. 40
2. Ventilatie en akoestiek Geluiden die buiten worden waargenomen 41
2. Ventilatie en akoestiek Geluiden waargenomen in aangrenzende gebouwen 42
2. Ventilatie en akoestiek De normen Scholen: NBN S 01-400-2: 2012 Kantoren, ziekenhuizen, rusthuizen en hotels NBN S 01-400: 1977 en NBN S 01-401: 1987 Worden binnenkort vervangen door NBN S 01-400-3 (in uitvoering) 43
2. Ventilatie en akoestiek De normen Isolatie tegen luchtgeluiden binnen Isolatie tegen contactgeluiden Geluid van technische uitrustingen Isolatie tegen luchtgeluiden van gevels Weerkaatsing en akoestische correctie 44
Interessante tools, websites, enz.: www.leefmilieu.brussels Akoestische eisen EPB-eisen verwarming www.nbn.be Normen www.energieplus-lesite.be www.wtcb.be 45
Referenties Gids Duurzame Gebouwen en andere bronnen: Gids duurzame gebouwen: http://www.gidsduurzamegebouwen.leefmilieubrussel.be 46
Te onthouden uit de uiteenzetting Energieverspilling vermijden door enkele eenvoudige ingrepen: Het netwerk goed afstellen Isoleren Een netwerk ontwerpen dat zo kort en zo rechtlijnig mogelijk is Een bijzondere aandacht besteden aan de akoestiek in en buiten het gebouw 47
Contact Lieven INDIGNE Projectleider Gegevens : 03 272 19 39 E-mail: lieven.indigne@cenergie.be 48