De docent aan het woord Op bezoek bij: Aart Dokter Aart Dokter geeft leiding aan het project waarbij docenten zelf herhalingsopgaven ontwikkelen met behulp van de wiskunde omgeving van het Freudenthal Instituut en N@Tschool! Het Revius Lyceum in Doorn gebruikt de digitale wiskunde omgeving van het Freudenthal Instituut voor het zelf ontwikkelen van herhalingsopgaven waarmee leerlingen wekelijks een deel van de reeds geleerde theorie kunnen oefenen. De leerlingen maken de opgaven thuis of op school en zien direct het resultaat, zegt wiskundedocent Aart Dokter, die leiding geeft aan dit project. Ze vinden het heel prettig en stimulerend. Digitale materialen wiskunde Probleem van de week Sinds 2005 biedt het Freudenthal Instituut scholen de De leerlingen op het Revius Lyceum krijgen elke week een mogelijkheid om bij het vak wiskunde, geavanceerde module met vijf herhalingsopgaven voorgeschoteld, via web-based software te gebruiken en zelf te ontwerpen. N@Tschool!, de ELO van de school. De opgaven bestrijken Via het schoolabonnement Wisweb+ kunnen docenten allerlei wiskundeonderwerpen, zoals herleiden, werken en leerlingen beschikken over deze zogeheten digitale met breuken, het oplossen van vergelijkingen, maar ook wiskunde omgeving (DWO). Aart Dokter maakte er voor meetkunde, zoals het uitzetten van punten in een grafiek. het eerst kennis mee tijdens de nationale wiskundedagen Daarnaast is er altijd een Probleem van de week. Dat in 2007. Ik vond het prachtige software, zeer bruikbaar zijn puzzelopgaven, flink pittig soms, vertelt Dokter. Die voor het aanbieden van wiskunde. Onze school nam direct stoppen we erin voor de jeu. Leerlingen vinden ze leuk, ook een abonnement. Vervolgens kwam de vraag: hoe gaan we omdat we onder de goede oplossingen altijd iets lekkers het gebruiken? We besloten de DWO in te richten voor het verloten. aanbieden van herhalingsopgaven, zodat onze leerlingen de theorie uit voorgaande jaren ook kunnen blijven oefenen.
Direct feedback De leerling doorloopt de module zelfstandig, thuis of op school. Elke module geeft per tussenstap aan of het antwoord goed of fout is. Dokter: Het mooie van het systeem is, dat de leerling bij een fout antwoord direct feedback krijgt op wat hij doet. Betreft het een simpele tussenstap, dan verschijnt het goede antwoord in beeld, maar bij wat ingewikkelder stof wordt de relevante theorie opgeroepen, zodat de leerling zelf kan uitzoeken hoe het zit. Sowieso kan de leerling vanuit het programma altijd zelf de theorie raadplegen, want we hebben alle leerstof samengevat, digitaal opgeslagen en in studieroutes verwerkt. Dat is handig bij het maken van de herhalingsopgaven, maar ook als leerlingen thuis zitten te blokken voor hun examen. Even inloggen, en je hebt alle leerstof in hapklare brokken bij de hand. Belonen stimuleert De cijfers die de leerlingen halen, tellen mee voor het rapport. Ze worden dus beloond als ze het goed doen; dat stimuleert een goede werkhouding, legt Dokter uit. Het systeem moet dan wel zo zijn opgezet, dat het cijfer ook echt weerspiegelt wat een leerling in zijn mars heeft. In het begin kregen alle leerlingen in een leerjaar dezelfde opgaven en konden ze de modules maken op het moment dat het hun uitkwam. Dat werkte niet: leerlingen stelden het uit en probeerden dan in één week zeven modules te doen, of schreven van elkaar over. Daarom doen we het nu zo, dat elke module maar twee weken beschikbaar blijft. De resultaten van de wiskunde opgave worden in N@Tschool! opgeslagen. Via de nakijkmodus kan de docent de antwoorden bekijken die de leerling heeft gegeven. Resultaten in de ELO De modules geven de resultaten van de leerlingen door aan N@Tschool! In de ELO is voor de docent per opgave zichtbaar welk antwoord een individuele leerling heeft gegeven en wat zijn score is. Voor elke foute tussenstap, ook als de leerling die in tweede instantie goed doet, gaan er punten af. Dokter: Je hebt zo een prima instrument om te controleren of leerlingen de herhalingsmodule wel maken, en hoe ze het eraf brengen. In het systeem is ingebouwd dat ook alle tussenstappen worden opgeslagen, zodat je kunt zien hoe een leerling tot een antwoord komt. Na die tijd kunnen ze er niet meer aan werken, alleen nog hun resultaten bekijken. Bovendien hebben we de opgaven gerandomiseerd: iedere leerling krijgt een andere opgave. Elkaar helpen mag wel, want dat stimuleert leerlingen om samen op methodeniveau na te denken over een opgave, in plaats van domweg van elkaar over te schrijven. Geënt op de schoolpraktijk Een groot voordeel van de DWO van het Freudenthal Instituut vindt Dokter dat docenten zelf content kunnen maken, via de zogeheten auteursomgeving.
Onder de goede oplossingen van het probleem van de week wordt altijd iets lekkers verloot. Dit maakt het extra leuk voor de leerlingen. Alle herhalingsopgaven worden dan ook gemaakt door een team van dertien wiskundedocenten uit zijn sectie. Ieder van ons is als professional werkzaam in de schoolpraktijk en weet wat daar nodig is. Zo vinden wij het bijvoorbeeld belangrijk om inhoudelijk aan te sluiten bij de methoden die we gebruiken, Getal & Ruimte en Moderne Wiskunde. Daarom zorgen we ervoor dat onze herhalingsopgaven overeenkomen met die van de diagnostische toetsen van Getal & Ruimte en volgen we ook de leerlijn in het boek. Op die manier wijkt het materiaal niet teveel af van wat de leerlingen gewend zijn. Een hele klus De inhoudelijke realisatie van het project is een hele klus, vervolgt Dokter. Met onze sectie hebben we een productie-, validatie- en controlesysteem opgezet. Als een van ons een aantal opgaven heeft ontwikkeld, legt hij ze aan de anderen voor. Die maken de opgaven om te controleren of ze inhoudelijk kloppen en doen, als dat nodig is, voorstellen voor verbetering. Voor het technische gedeelte, het daadwerkelijk inbouwen van de opgaven in het programma, heeft het team de hulp van een student die zowel wiskundig als technisch onderlegd is. Dat werkt heel goed, we zijn erg blij met zijn hulp. Hij werkt ook uitstekend samen met het Freudenthal Instituut, dat de DWO speciaal voor het Revius Lyceum heeft aangepast, zodat wij hem konden gebruiken voor het doel dat we voor ogen hadden, het herhalen van leerstof. Bij problemen hoeft hij maar een mailtje te sturen of het Freudenthal Instituut schiet te hulp. Leerlingen positief Gevraagd naar de reacties van de leerlingen op de herhalingsopgaven, zegt Dokter: We merken dat ze het fijn vinden om zo de stof te kunnen herhalen en daarop direct feedback te krijgen. Ook dat het opgeslagen werk later nog kan worden bekeken, vinden ze positief. Minder leuk is natuurlijk dat het nu pijnlijk duidelijk wordt, als een leerling er met de pet naar gooit. Of het project ertoe leidt dat leerlingen ook beter presteren in de reguliere wiskundeles, is volgens Dokter moeilijk te meten. Als een leerling vooruitgaat, valt natuurlijk nooit te bewijzen dat dit door die herhaling komt. Maar het moet haast wel zo zijn dat leerlingen er baat bij hebben als ze zoveel oefenen. We gaan scholen in staat stellen om van onze herhalingsmodules gebruik te maken. De modules staan in N@Tschool! en worden via het internet aangeboden aan de ELO s van de afnemende scholen. Aart Dokter - Docent Wiskunde
Gebruik door andere scholen De school beschikt nu over 2.500 opgaven in 500 modules, voor alle leerjaren van Mavo, Havo en VWO. Daarnaast zijn we voor 6 VWO bezig met het maken van een examentraining wiskunde B. Ook die komt dit schooljaar beschikbaar, zodat 6 vwo ers zich goed op het examen kunnen voorbereiden. Nieuw is ook dat we bij elke opgave een serie hinten geven die via een methodische aanpak leiden naar het goede antwoord. Maar daarmee zijn de activiteiten rond dit project nog niet afgerond. Het Revius Lyceum krijgt veel enthousiaste reacties van collega-scholen die van dit initiatief horen. Dokter: We gaan scholen in staat te stellen om van onze herhalingsmodules gebruik te maken. Tot nu toe draait het al op drie andere scholen en hebben dertig scholen belangstelling getoond. Technisch is dat eenvoudig te realiseren met onze ELO. De modules staan in N@Tschool! en worden via het internet aangeboden aan de ELO s van de afnemende scholen. De resultaten van de leerlingen worden in de ELO s van die scholen opgeslagen. Zo behouden we de controle over ons eigen materiaal, terwijl de gebruikers op de andere scholen er mee kunnen werken of het materiaal in hun eigen ELO staat. Freudenthal modules direct in Silverpoint Ook door Three Ships werd enthousiast gereageerd op de ontwikkelingen. Waar nodig werd technische ondersteuning gegeven, mede om het correct werken van de DWO-modules in andere ELO s te realiseren. In de nieuwe auteursomgeving Silverpoint werd een speciale importmogelijkheid voor DWOmodules toegevoegd, zodat wiskundeoefeningen nog gemakkelijker door docenten kunnen worden ingezet. Gebruikte methoden zijn in de onderbouw Moderne Wiskunde en in de bovenbouw Getal & Ruimte, beiden in papieren versie. De Herhalingsleerlijn is een aanvulling, die leerlingen laat oefenen met opgaven. Deze opgaven tellen mee voor het rapport. Leerlingen komen zo op een andere manier opnieuw in aanraking met de stof, wat door de leerlingen als prettig ervaren wordt.
Inzet Three Ships N@Tschool! bij het Revius Lyceum Doorn Onderwijs Vakken Overig Om in te schrijven voor Sector- en Profielwerkstuk Digitale methoden Huiswerkopdrachten en plagiaatdetectie Smartboard N@Tschool! leeromgeving ANW, Biologie, CKV, Economie, Engels, Filosofie, Frans, Godsdienst, Latijn, KCV, M&O, Natuurkunde, Nederlands, NLT, Scheikunde, Spaans, Technologie en Wiskunde In de Mediatheek en bij het Mentoraat H4 Activiteiten rond het lustrum, sportoriëntatie, Maatschappelijke Stage, workshops TU-Delft Alle profielwerkstukken HAVO/VWO en sectorwerkstukken VMBO Wiskunde, Frans en Spaans Profielwerkstukken HAVO/VWO, sectorwerkstukken VMBO, Engels en CKV Er zijn 36 Smartboards in gebruik, digitale materialen staan klaar in de ELO Scholen die meer willen weten over de herhalingsmodules van het Revius Lyceum, kunnen contact opnemen met Aart Dokter - a.dokter@cvog.nl. Het Revius Lyceum is een open christelijke school te Doorn met 1.500 leerlingen in het VMBO en het VWO. Ze maakt deel uit van de CVO Groep Zuidoost-Utrecht, een scholengroep voor praktijkonderwijs, lwoo, vmbo, havo, atheneum, gymnasium en tweetalig vwo. De groep bestaat uit vijf zelfstandige scholen met in totaal 4.000 leerlingen en 300 docenten. De scholen maken gebruik van N@Tschool! als elektronische leeromgeving. Delen van de tekst zijn geschreven door: Frank Koelewijn, TOTAAL tekstproductie & redactie Fotografi e: Hanneke Meijerink Meer weten? Wilt u meer weten over het gebruik van de projectruimte voor het sectoren profielwerkstuk? Neemt u dan contact op met uw account manager Three Ships Bovendijk 137 3045 PC Rotterdam T 010 285 99 66 F010 285 99 33 info@threeships.nl www.threeships.nl