Team Openbaar Vervoer en Mobiliteit

Kantoren Loyens Loeff geeft hoogwaardig juridisch en fiscaal advies aan internationale ondernemingen, financiële instellingen en overheden. Dankzij de nauwe samenwerking tussen onze juridische en fiscale praktijk hebben wij een unieke en zeer solide positie in de markt opgebouwd. Verschillende specialisten behandelen vraagstukken vanuit meerdere invalshoeken. Zo krijgt u het beste advies en wel zo efficiënt mogelijk. Met wereldwijd circa 1.600 medewerkers, onder wie ruim 400 fiscalisten en ongeveer evenveel juridische experts, kunnen wij zowel binnenlandse als internationale vraagstukken effectief structureren en begeleiden. Wij verlenen onze diensten vanuit zes Benelux-kantoren en elf vestigingen in de belangrijkste internationale financiële centra. BENELUX brussel 3) Woluwe Atrium Neerveldstraat 101-103 1200 Brussel België Telefoon +32 2 743 43 43 Fax +32 2 743 43 10 luxemburg 3) 18-20, rue Edward Steichen K-Point Building 2540 Luxemburg Luxemburg Telefoon +352 46 62 30 Fax +352 46 62 34 eindhoven 2) Parklaan 54a 5613 BH Eindhoven Telefoon +31 40 239 44 44 Fax +31 40 239 44 40 RotterdaM 1) Blaak 31 3011 GA Rotterdam Telefoon +31 10 224 62 24 Fax +31 10 412 58 39 ARUBA 4) ARFA Building (Suite 201) J.E. Irausquin Boulevard 22 Oranjestad, Aruba Telefoon +297 582 48 37 Fax +297 583 52 14 genève 4) Rue du Rhône 59 (1st floor)) 1204 Genève Telefoon +41 22 818 80 00 Fax +41 22 312 02 03 CURAÇAO 4) Landhuis Ararat Presidente Romulo Betancourt Blv 2 Willemstad, Curaçao Telefoon +599 9 434 11 00 Fax +599 9 465 15 18 HONG KONG 3) 28th Floor, 8 Wyndham Street Central, Hong Kong China Telefoon +852 376 393 00 Fax +852 376 393 01 new york 1) 555 Madison Avenue 27th Floor New York, NY 10022 USA Telefoon +1 212 489 06 20 Fax +1 212 489 07 10 DUBAI 1) Dubai International Financial Centre (DIFC) Gate Village, Building # 10, Level 2 P.O. Box 506647 Dubai, Verenigde Arabische Emiraten Telefoon +971 4 4372 700 Fax +971 4 4255 673 londen 1) 26 Throgmorton Street Londen EC2N 2AN Verenigd Koninkrijk Telefoon +44 20 782 630 70 Fax +44 20 782 630 80 AMSTERDAM 1) Fred. Roeskestraat 100 1076 ED Amsterdam Telefoon +31 20 578 57 85 Fax +31 20 578 58 00 arnhem 4) (oosterbeek) Utrechtseweg 165 6862 AJ Oosterbeek Telefoon +31 26 334 72 72 Fax +31 26 333 73 42 INTERNATIONAaL 1) parijs 1) 1, Avenue Franklin D. Roosevelt 75008 Parijs Frankrijk Telefoon +33 1 49 53 91 25 Fax +33 1 42 89 14 60 (legal) Fax +33 1 49 53 94 29 (tax) tokio 3) 15F Tokyo Bankers Club Bldg. 1-3-1 Marunouchi, Chiyoda-ku 100-0005 Tokio Japan Telefoon +81 3 32 16 73 24 zürich 4) Dreikönigstrasse 55 8002 Zürich Telephone +41 43 266 55 55 Fax +41 43 266 55 59 singapore 3) 80 Raffles Place # 14-06 UOB Plaza 1 Singapore 048624 Singapore Telefoon +65 653 230 70 Fax +65 653 230 71 advocaten, belastingadviseurs en notarissen 2) belastingadviseurs en notarissen 3) advocaten en belastingadviseurs 4) belastingadviseurs w w w.lo y e n s lo e f f.c o m 11-03-NL-OV Profiel Loyens Loeff

Projectfinanciering Vastgoed Het verlenen van openbaarvervoerconcessies voor bus, tram en metro vergt in Het streven binnen de Europese Unie en (dus) de lidstaten is om openbaar Het bundelt diepgaande kennis van de toenemende mate ook aandacht voor de ontwikkeling van zogenaamde hoogwaardige vervoer (infrastructuur en materieel) in toenemende mate publiek-privaat te openbaarvervoermarkt met jarenlange expertise op het gebied van overheidspraktijk, openbaarvervoerknooppunten (HOV s). In dat verband moet worden nagedacht over financieren, dus in de vorm van publiek-private samenwerking (PPS). In de aanbestedingsrecht, vastgoed, projectfinanciering, corporate/arbeidsrecht en de nieuwbouw van dergelijke knooppunten of de herontwikkeling van bestaande (vaak praktijk betekent dit dat het ontwerpen, realiseren, het beheer/onderhoud en fiscaliteit. Het team staat daarmee voor een integrale juridische en fiscale advisering stations)locaties. Behalve de hiervoor genoemde bestuursrechtelijke aspecten die de financiering van infrastructuur ( design, build, maintenance and finance ), verband houden met ruimtelijke ordening, milieu en onteigening, spelen hier veelal ook al dan niet in combinatie met de exploitatie ( operate ), worden aanbesteed complexe zakenrechtelijke vraagstukken een rol. (dus in de vorm van zogenaamde DBMFO-contracten). Ons team staat de over alle denkbare openbaarvervoer- en mobiliteitsvraagstukken. Onze aanpak? Pragmatisch, innovatief en efficiënt. Het team adviseert zowel OV-autoriteiten als vervoerders over wettelijke regelingen zoals: de Wet en het Besluit personenvervoer 2000, de Planwet verkeer en vervoer en de EG Verordening inzake openbare dienstcontracten (Public Services Obligations). Maar ook de Spoorwegwet, de (introductie van) de OV-chipkaart, fiscale advisering over kilometerheffing en de begeleiding van herontwikkelingen van stationslocaties staan op het menu van het team. Door onze jarenlange ervaring als adviseur van zowel overheden als bedrijfsleven, vormen wij in deze vaak complexe verhoudingen de verbindende schakel. Wij hebben gevoel voor bestuurlijke verhoudingen, maar spreken ook de taal van het bedrijfsleven. Op 1 januari 2001 is de Wet personenvervoer 2000 in werking getreden voor het stads- en streekvervoer. Met als doel een marktgericht en kwalitatief hoogwaardig openbaarvervoerproduct. Vervoerders mogen sindsdien hun diensten alleen nog uitvoeren als aan hen een concessie is verleend. Dit is een exclusief recht om in een bepaald gebied een specifieke vervoersvoorziening aan te bieden. In 2005 is ook het (personen)spoorvervoer onder de werking van deze wet gebracht. Diepgaande vaken marktkennis én een pragmatische aanpak Het heeft recent Het geadviseerd en/of geprocedeerd over: heeft recent geadviseerd over: Bouwen boven spoorwegen, spoortunnels en Het opzetten van SPV s ( special purpose metrobuizen Economische eigendom transportinfrastructuur Vestiging opstalrechten en overdracht railinfrastructuur MIT: Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport PSO: Public Services Obligations verordening Besluit Infrastructuurfonds CVV: Collectief Vraagafhankelijk Vervoer WIF: Wet Infrastructuurfonds GDU: Gebundelde doeluitkering Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning Huur, erfpacht, bruikleen OV-infrastructuur e.a. HOV: Hoogwaardig Openbaar Vervoer Het organiseren van subsidiestromen Verzekeringsaspecten e.a. HOV-knooppunt zekerheden e.d.) verlening bevoegd gezag en ProRail (aanleg, Herontwikkelingscontracten stationslocaties tot Financieringsdocumenten (garanties, Herfinanciering Financiering/verbouw infrastructuurprojecten BIF: vehicles/vennootschappen ) Samenwerkingscontracten tussen tot concessiebeheer en onderhoud railinfra) Begrippen en afkortingen BDU: Brede doeluitkering spelers op dit terrein (consortia, financiële instellingen en overheden) bij.

Corporate/arbeidsrecht Toenemende aandacht is er voor de inrichting en besturing van vennootschappen (corporate governance) en bevoegdheden en aansprakelijkheden van bestuurders Onze expertise Overheidspraktijk en commissarissen. Op grond van de Wet personenvervoer 2000 geldt bij openbaarvervoerconcessies een specifieke regeling voor de overgang van personeel, Rijk, provincies, plusregio s en gemeenten: zij houden zich op de een of andere uitgesplitst in direct en indirect personeel. Met de overgang van met name indirect wijze bezig met vraagstukken op het gebied van openbaar vervoer en mobiliteit. personeel kan veel mis gaan, zowel aan de kant van de aanbesteder als aan de kant van de partij die de concessie kwijtraakt. Het Team heeft veel ervaring met procedures over de personeelsparagraaf in de Wet. Als concessieverlener voor spoor- en busvervoer, als initiatiefnemer van wegen spoorverbredingen of als katalysator bij de realisatie van HOV-knooppunten en de ontwikkeling van stationslocaties. Ontwikkelingen op het gebied van openbaar vervoer en mobiliteit gaan verder gepaard met een mêlee van publieke financierings- en subsidiestromen. Team OV en Mobiliteit staat stil bij wat u beweegt mr. J.A. van der Kolk, Teamvoorzitter Het heeft recent geadviseerd en/of geprocedeerd over: Verzelfstandiging gemeentelijke vervoerbedrijven Overname openbaarvervoerbedrijven (Verplichte) overgang personeel bij overgang concessies arbeidsvoorwaarden, pensioenen, medezeggenschapskwesties, CAO Openbaar Vervoer e.d.) Overdracht en financiële waardering transportmiddelen bij overgang concessies Schadevraagstukken in verband met wegreconstructies e.a. Het heeft recent geadviseerd en/of geprocedeerd over: Geschillen tussen plusregio s en het Rijk over Rijksbijdragen (GDU, GDU+, BDU, WIF, BIF, MIT e.d.) Milieuzonering binnensteden en industrieterreinen Capaciteitstoedelingsvraagstukken spoor Slotallocatie luchthaven Schiphol Concessiebesluiten/overeenkomsten bus, tram en metro (subsidies, punctualiteit, sociale veiligheid, sancties e.d.) Vervoer gevaarlijke stoffen Geschillen tussen OV-autoriteiten inzake concessiegrensoverschrijdend vervoer Ontwikkeling HOV-knooppunten (luchtkwaliteit, geluid, bestemmingsplannen, onteigening e.d.) Openbare dienstcontracten tussen het Rijk, gemeenten en ferrydiensten Tracé- en Mer-regulering bij aanleg Rijkswegen Gemeenschappelijke regelingen e.a. Vergunningaspecten lightrailprojecten

Aanbesteding Fiscaal Openbaarvervoerconcessies op grond van de Wet personenvervoer 2000 worden Fiscale advisering vindt plaats op het gebied van onder meer BTW, overdrachtsbelasting, Europees aanbesteed. Ook contracten die gemeenten en OV-autoriteiten met loonbelasting, accijnzen en gemeentelijke belastingen. Concessiebesluiten en vervoerders afsluiten met betrekking tot leerlingen-, Wmo- en CVV-vervoer mogen alleen -overeenkomsten kennen veelal een variëteit aan vergoedingen voor de uitvoering van worden gegund na voorafgaande Europese aanbesteding. De PSO-verordening en OV. Afhankelijk van de concessievoorwaarden kan een subsidiebijdrage wel of niet jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie introduceren daarentegen belast zijn met BTW. Bijvoorbeeld bij prijssubsidies op basis van een suppletiefactor ook een grondslag om zonder voorafgaande Europese aanbesteding concessies te of bij de exploitatiebijdrage voor gehandicaptenvervoer. In bepaalde situaties kunnen verlenen aan een zogenaamde interne exploitant, ook wel inbesteding genoemd. overeenkomsten zo worden ingericht dat een concessieverlener teruggave van deze BTW door de Belastingdienst kan realiseren. Bij investeringen in infrastructuur spelen verder met name BTW- en/of overdrachtsbelasting een belangrijke rol. Het heeft recent geadviseerd en/of Het heeft geprocedeerd over: recent geadviseerd en/of geprocedeerd over: Organisatie door OV-autoriteiten van aanbestedingen voor openbaar vervoer en BTW-aspecten concessies opstellen aanbestedingsdocumenten BTW/overdrachtsbelasting bij investeringen in Diverse gunningsbesluiten rail-, wegen- en OV-infra Inschrijven/tenderen op aanbestedingen openbaar vervoer Aftrek voorbelasting vervoerbewijzen Vormgeving en implementatie inbesteding Accijnsheffing brandstof Houden marktconsultaties door OV-autoriteiten voorafgaand aan aanbesteding Loonbelasting en reiskostenvergoedingen bus-, trein- en lightrailvervoer Belasting gebruik gemeentelijke infrastructuur Verkrijgen ontheffing van aanbestedingsplicht voor busvervoer en goedkeuring BTW-aspecten (invoering) OV-chipsysteem onderhandse gunning regionaal treinvervoer BTW-aspecten verstrekking gratis Aspecten collectief vraagafhankelijk vervoer (CVV), leerlingen-, werkgevers- vervoerbewijzen voor personeel en gehandicaptenvervoer Fiscale aspecten van mengvormen particulier en Aanbesteding aanleg railinfrastructuur openbaar vervoer Inschrijven op aanbesteding voice communication system/radio netwerk Fiscale faciliteiten ter verlichting fileproblemen luchtverkeersleiding e.a. Voorgenomen invoering kilometerheffing c.q. kilometerbeprijzing Aansprakelijkheidsrisico s loonheffing en BTW bij onderaanneming in taxibranche e.a.

Corporate/arbeidsrecht Toenemende aandacht is er voor de inrichting en besturing van vennootschappen (corporate governance) en bevoegdheden en aansprakelijkheden van bestuurders Onze expertise Overheidspraktijk en commissarissen. Op grond van de Wet personenvervoer 2000 geldt bij openbaarvervoerconcessies een specifieke regeling voor de overgang van personeel, Rijk, provincies, plusregio s en gemeenten: zij houden zich op de een of andere uitgesplitst in direct en indirect personeel. Met de overgang van met name indirect wijze bezig met vraagstukken op het gebied van openbaar vervoer en mobiliteit. personeel kan veel mis gaan, zowel aan de kant van de aanbesteder als aan de kant van de partij die de concessie kwijtraakt. Het Team heeft veel ervaring met procedures over de personeelsparagraaf in de Wet. Als concessieverlener voor spoor- en busvervoer, als initiatiefnemer van wegen spoorverbredingen of als katalysator bij de realisatie van HOV-knooppunten en de ontwikkeling van stationslocaties. Ontwikkelingen op het gebied van openbaar vervoer en mobiliteit gaan verder gepaard met een mêlee van publieke financierings- en subsidiestromen. Team OV en Mobiliteit staat stil bij wat u beweegt mr. J.A. van der Kolk, Teamvoorzitter Het heeft recent geadviseerd en/of geprocedeerd over: Verzelfstandiging gemeentelijke vervoerbedrijven Overname openbaarvervoerbedrijven (Verplichte) overgang personeel bij overgang concessies arbeidsvoorwaarden, pensioenen, medezeggenschapskwesties, CAO Openbaar Vervoer e.d.) Overdracht en financiële waardering transportmiddelen bij overgang concessies Schadevraagstukken in verband met wegreconstructies e.a. Het heeft recent geadviseerd en/of geprocedeerd over: Geschillen tussen plusregio s en het Rijk over Rijksbijdragen (GDU, GDU+, BDU, WIF, BIF, MIT e.d.) Milieuzonering binnensteden en industrieterreinen Capaciteitstoedelingsvraagstukken spoor Slotallocatie luchthaven Schiphol Concessiebesluiten/overeenkomsten bus, tram en metro (subsidies, punctualiteit, sociale veiligheid, sancties e.d.) Vervoer gevaarlijke stoffen Geschillen tussen OV-autoriteiten inzake concessiegrensoverschrijdend vervoer Ontwikkeling HOV-knooppunten (luchtkwaliteit, geluid, bestemmingsplannen, onteigening e.d.) Openbare dienstcontracten tussen het Rijk, gemeenten en ferrydiensten Tracé- en Mer-regulering bij aanleg Rijkswegen Gemeenschappelijke regelingen e.a. Vergunningaspecten lightrailprojecten

Projectfinanciering Vastgoed Het verlenen van openbaarvervoerconcessies voor bus, tram en metro vergt in Het streven binnen de Europese Unie en (dus) de lidstaten is om openbaar Het bundelt diepgaande kennis van de toenemende mate ook aandacht voor de ontwikkeling van zogenaamde hoogwaardige vervoer (infrastructuur en materieel) in toenemende mate publiek-privaat te openbaarvervoermarkt met jarenlange expertise op het gebied van overheidspraktijk, openbaarvervoerknooppunten (HOV s). In dat verband moet worden nagedacht over financieren, dus in de vorm van publiek-private samenwerking (PPS). In de aanbestedingsrecht, vastgoed, projectfinanciering, corporate/arbeidsrecht en de nieuwbouw van dergelijke knooppunten of de herontwikkeling van bestaande (vaak praktijk betekent dit dat het ontwerpen, realiseren, het beheer/onderhoud en fiscaliteit. Het team staat daarmee voor een integrale juridische en fiscale advisering stations)locaties. Behalve de hiervoor genoemde bestuursrechtelijke aspecten die de financiering van infrastructuur ( design, build, maintenance and finance ), verband houden met ruimtelijke ordening, milieu en onteigening, spelen hier veelal ook al dan niet in combinatie met de exploitatie ( operate ), worden aanbesteed complexe zakenrechtelijke vraagstukken een rol. (dus in de vorm van zogenaamde DBMFO-contracten). Ons team staat de over alle denkbare openbaarvervoer- en mobiliteitsvraagstukken. Onze aanpak? Pragmatisch, innovatief en efficiënt. Het team adviseert zowel OV-autoriteiten als vervoerders over wettelijke regelingen zoals: de Wet en het Besluit personenvervoer 2000, de Planwet verkeer en vervoer en de EG Verordening inzake openbare dienstcontracten (Public Services Obligations). Maar ook de Spoorwegwet, de (introductie van) de OV-chipkaart, fiscale advisering over kilometerheffing en de begeleiding van herontwikkelingen van stationslocaties staan op het menu van het team. Door onze jarenlange ervaring als adviseur van zowel overheden als bedrijfsleven, vormen wij in deze vaak complexe verhoudingen de verbindende schakel. Wij hebben gevoel voor bestuurlijke verhoudingen, maar spreken ook de taal van het bedrijfsleven. Op 1 januari 2001 is de Wet personenvervoer 2000 in werking getreden voor het stads- en streekvervoer. Met als doel een marktgericht en kwalitatief hoogwaardig openbaarvervoerproduct. Vervoerders mogen sindsdien hun diensten alleen nog uitvoeren als aan hen een concessie is verleend. Dit is een exclusief recht om in een bepaald gebied een specifieke vervoersvoorziening aan te bieden. In 2005 is ook het (personen)spoorvervoer onder de werking van deze wet gebracht. Diepgaande vaken marktkennis én een pragmatische aanpak Het heeft recent Het geadviseerd en/of geprocedeerd over: heeft recent geadviseerd over: Bouwen boven spoorwegen, spoortunnels en Het opzetten van SPV s ( special purpose metrobuizen Economische eigendom transportinfrastructuur Vestiging opstalrechten en overdracht railinfrastructuur MIT: Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport PSO: Public Services Obligations verordening Besluit Infrastructuurfonds CVV: Collectief Vraagafhankelijk Vervoer WIF: Wet Infrastructuurfonds GDU: Gebundelde doeluitkering Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning Huur, erfpacht, bruikleen OV-infrastructuur e.a. HOV: Hoogwaardig Openbaar Vervoer Het organiseren van subsidiestromen Verzekeringsaspecten e.a. HOV-knooppunt zekerheden e.d.) verlening bevoegd gezag en ProRail (aanleg, Herontwikkelingscontracten stationslocaties tot Financieringsdocumenten (garanties, Herfinanciering Financiering/verbouw infrastructuurprojecten BIF: vehicles/vennootschappen ) Samenwerkingscontracten tussen tot concessiebeheer en onderhoud railinfra) Begrippen en afkortingen BDU: Brede doeluitkering spelers op dit terrein (consortia, financiële instellingen en overheden) bij.

Kantoren Loyens Loeff geeft hoogwaardig juridisch en fiscaal advies aan internationale ondernemingen, financiële instellingen en overheden. Dankzij de nauwe samenwerking tussen onze juridische en fiscale praktijk hebben wij een unieke en zeer solide positie in de markt opgebouwd. Verschillende specialisten behandelen vraagstukken vanuit meerdere invalshoeken. Zo krijgt u het beste advies en wel zo efficiënt mogelijk. Met wereldwijd circa 1.600 medewerkers, onder wie ruim 400 fiscalisten en ongeveer evenveel juridische experts, kunnen wij zowel binnenlandse als internationale vraagstukken effectief structureren en begeleiden. Wij verlenen onze diensten vanuit zes Benelux-kantoren en elf vestigingen in de belangrijkste internationale financiële centra. BENELUX brussel 3) Woluwe Atrium Neerveldstraat 101-103 1200 Brussel België Telefoon +32 2 743 43 43 Fax +32 2 743 43 10 luxemburg 3) 18-20, rue Edward Steichen K-Point Building 2540 Luxemburg Luxemburg Telefoon +352 46 62 30 Fax +352 46 62 34 eindhoven 2) Parklaan 54a 5613 BH Eindhoven Telefoon +31 40 239 44 44 Fax +31 40 239 44 40 RotterdaM 1) Blaak 31 3011 GA Rotterdam Telefoon +31 10 224 62 24 Fax +31 10 412 58 39 ARUBA 4) ARFA Building (Suite 201) J.E. Irausquin Boulevard 22 Oranjestad, Aruba Telefoon +297 582 48 37 Fax +297 583 52 14 genève 4) Rue du Rhône 59 (1st floor)) 1204 Genève Telefoon +41 22 818 80 00 Fax +41 22 312 02 03 CURAÇAO 4) Landhuis Ararat Presidente Romulo Betancourt Blv 2 Willemstad, Curaçao Telefoon +599 9 434 11 00 Fax +599 9 465 15 18 HONG KONG 3) 28th Floor, 8 Wyndham Street Central, Hong Kong China Telefoon +852 376 393 00 Fax +852 376 393 01 new york 1) 555 Madison Avenue 27th Floor New York, NY 10022 USA Telefoon +1 212 489 06 20 Fax +1 212 489 07 10 DUBAI 1) Dubai International Financial Centre (DIFC) Gate Village, Building # 10, Level 2 P.O. Box 506647 Dubai, Verenigde Arabische Emiraten Telefoon +971 4 4372 700 Fax +971 4 4255 673 londen 1) 26 Throgmorton Street Londen EC2N 2AN Verenigd Koninkrijk Telefoon +44 20 782 630 70 Fax +44 20 782 630 80 AMSTERDAM 1) Fred. Roeskestraat 100 1076 ED Amsterdam Telefoon +31 20 578 57 85 Fax +31 20 578 58 00 arnhem 4) (oosterbeek) Utrechtseweg 165 6862 AJ Oosterbeek Telefoon +31 26 334 72 72 Fax +31 26 333 73 42 INTERNATIONAaL 1) parijs 1) 1, Avenue Franklin D. Roosevelt 75008 Parijs Frankrijk Telefoon +33 1 49 53 91 25 Fax +33 1 42 89 14 60 (legal) Fax +33 1 49 53 94 29 (tax) tokio 3) 15F Tokyo Bankers Club Bldg. 1-3-1 Marunouchi, Chiyoda-ku 100-0005 Tokio Japan Telefoon +81 3 32 16 73 24 zürich 4) Dreikönigstrasse 55 8002 Zürich Telephone +41 43 266 55 55 Fax +41 43 266 55 59 singapore 3) 80 Raffles Place # 14-06 UOB Plaza 1 Singapore 048624 Singapore Telefoon +65 653 230 70 Fax +65 653 230 71 advocaten, belastingadviseurs en notarissen 2) belastingadviseurs en notarissen 3) advocaten en belastingadviseurs 4) belastingadviseurs w w w.lo y e n s lo e f f.c o m 11-03-NL-OV Profiel Loyens Loeff