Jaarverslag 2014 Rijssen-Holten
Eind 2014 heeft subsidie ontvangen voor de realisatie van Boekstart in de kinderopvang voor drie locaties van kinderopvang in Rijssen-Holten. In juni 2015 worden de locaties geopend. In januari 2015 werd gestart met de opleiding van de pedagogische medewerkers in samenwerking met Bibliotheek Wierden. In november 2014 ontving de Bibliotheek een subsidie van de Stichting Lezen en Schrijven voor de realisatie van een Taalpunt in de Bibliotheek te Rijssen. Partners in dit project zijn: Viavie Welzijn, ROC en Stichting Lezen en Schrijven. Overleg vindt plaats met de gemeente over cofinanciering. Bibliotheekwetgeving In 2014 werd de nieuwe Bibliotheekwet, de Wsob (Wet Stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen) aangenomen. Vanaf 1 januari 2015 is deze van kracht. De bibliotheekwet regelt de digitalisering van de openbare bibliotheek en zorgt voor structurele financiering daarvan door de Rijksoverheid. In deze wet is vastgelegd dat iedere Nederlander toegang moet hebben tot een openbare bibliotheek, zowel in fysieke als digitale vorm. Ook zijn de functies en voorwaarden vastgelegd waaraan een openbare bibliotheek moet voldoen. De digitalisering van de openbare bibliotheken wordt centraal belegd bij Koninklijke Bibliotheek (KB). Naast deze taak krijgt de KB de zorg voor de stelselbewaking en -coördinatie van openbare bibliotheken en de verantwoordelijkheid voor het stelsel van voorzieningen voor mensen met een leesbeperking. De wet biedt aanknopingspunten voor goede en vernieuwende openbare bibliotheken met haar vier miljoen gebruikers in wijken, dorpen en steden in Nederland. De vijf functies waaraan een openbare bibliotheek moet voldoen, bieden een goede basis voor vernieuwing van de bibliotheek. Huisvesting Bibliotheek Rijssen in Plan Tusveld Voor de Kerst 2013 werd een principe akkoord gesloten met Bouwbedrijf Wessels over huisvesting van de Bibliotheek Rijssen in Plan Tusveld. Een bijdrage werd gevraagd van de gemeente van 75.000 en er werd een verzoek ingediend om de structurele bezuinigingsopdracht op de huisvestingskosten te verlagen met 10.000. Dinsdag 13 januari 2014 ontving het bestuur van de Bibliotheek Rijssen-Holten het besluit van het College van Burgemeester en Wethouders. Het College stelde de Raad voor een eenmalige bijdrage van 75.000 als tegemoetkoming op de inbouwkosten te vergoeden, maar de structurele bezuinigingstaak van 10.000 werd niet op voorhand naar beneden bijgesteld. In overleg met de Raad van Toezicht werd besloten om verder in gesprek te gaan met Wessels om de huurprijs te verlagen met 10.000. Tegelijkertijd werd contact gezocht met Elizen Vastgoed als alternatief voor Plan Tusveld. De uitkomst van de gesprekken was dat de huurprijs alsnog met 10.000 werd verlaagd. In het huurcontract werd de mogelijkheid gegeven om na een periode van vijf jaar het aantal vierkante meters te verlagen met 25%. Dit voorstel werd geaccepteerd door de Raad van Toezicht mits het College de voorgestelde eenmalige bijdrage van 75.000 goedkeurde. Uiteindelijk werd het voorstel voor een extra bijdrage in de inbouwkosten behandeld in de gemeenteraad van februari 2014. De besluitvorming hierover werd echter doorgeschoven naar de eerstvolgende vergadering na de gemeenteraadsverkiezingen. Bouwbedrijf Wessels besloot uiteindelijk om ook de laatste 75.000 te betalen. Het huurcontract werd ondertekend en het huurcontract van de ruimte in de Hoge Wal werd opgezegd met ingang van 1 januari 2016. De plannen rondom inrichting van de Bibliotheek Rijssen werden verder uitgewerkt. Het definitief ontwerp werd behandeld in de vergadering van de Raad van Toezicht van juni 2014 inclusief de kosten voor de inrichting van de nieuwe bibliotheek. De bouw verliep voorspoedig. Het gebouw werd in oktober 2014 opgeleverd. De verhuizing vond na 5 januari 2015 plaats. Inhoud Bibliotheekwetgeving en Huisvesting Bibliotheek Rijssen in Plan Tusveld 2 Activiteitenprogramma 3-5 Verslag van de Raad van Toezicht 6 Personeel 7 Kerngetallen 7 Openingstijden 8 Algemene gegevens 8 2
Activiteitenprogramma Nationale Voorleesdagen De Nationale Voorleesdagen is een jaarlijkse campagne in januari gericht op het voorlezen van peuters en kleuters. Dit jaar stond het prentenboek Krrr.odil van Cathrine Rayner centraal. Veertien groepen peuters (202 peuters) brachten een bezoek aan de Bibliotheek Holten. Een theatervoorstelling naar aanleiding van het Prentenboek van het jaar werd gehouden in de Bibliotheek Rijssen en het Kulturhus Holten. In totaal woonden 98 peuters/ouders de voorstellingen bij. Voorleeswedstrijd Op woensdag 19 februari werd in het Kulturhus in Holten de plaatselijke finale van de Nationale Voorleeswedstrijd gehouden. Tien basisschoolleerlingen streden om de titel. De wedstrijd wordt jaarlijks georganiseerd door. Sarah Braunius van de Regenboogschool in Holten won de voorleeswedstrijd in 2014. Zij las voor uit Mathilda van Roald Dahl. Een deskundige jury van drie personen waardeerde haar stemgebruik en contact met het publiek. De jury werd geadviseerd door de winnares van vorig jaar, Merle Schulenburg. De overwinning leverde Sarah een plaats op in de regionale finale in Olst. Boekstart In verhouding tot andere bibliotheken worden er onvoldoende Boekstartbaby s lid van. Ouders ontvingen niet in alle gevallen een brief van het consultatiebureau. Na een gesprek met medewerkers van de bureaus verbeterde de situatie zich niet en werd contact gezocht met de gemeente Rijssen-Holten. Met ingang van 1 februari 2015 krijgen alle ouders, direct na de geboorte van een kind een brief van de gemeente over het project Boekstart. Er zijn slechts 200 kinderen van 0-3 jaar lid geworden van in 2014. Ouders die meedoen met BoekStart en hun baby al voor dat deze acht maanden oud is voorlezen, hebben kinderen die hoger scoren op taal. Al na vijftien maanden zijn er positieve effecten op de woordenschat. Dat blijkt uit onderzoek van promovenda Heleen van den Berg en hoogleraar orthopedagogiek Adriana Bus, beiden verbonden aan de Universiteit Leiden. Voorleesexpress In 2013 is gestart met de Voorleesexpress in de gemeente Rijssen-Holten met zes gezinnen. Het project richt zich op gezinnen waarbij de kinderen van 2-8 jaar een taalachterstand hebben of waarbij het risico groot is dat de kinderen een taalachterstand ontwikkelen. Het project wordt in Overijssel via het Netwerk van Overijsselse Bibliotheken uitgerold. Inmiddels wordt er jaarlijks in dertien gezinnen in de gemeente Rijssen-Holten voorgelezen door vrijwilligers. Op dit moment wordt er landelijk onderzoek gedaan naar de outcome van dit project. Doorlopende leeslijn Ministerie OcenW/Biebwijz Uit een notitie van het Ministerie van OC en W blijkt dat veel kleuters bij binnenkomst op de basisschool een achterstand heeft van 2.000 woorden en dat bij het verlaten van de basisschool 25% van de leerlingen een taalachterstand heeft van 2,5 jaar. De Bibliotheek Rijssen-Holten biedt de basisscholen in de gemeente een Doorlopende leeslijn Ministerie OcenW aan om de achterstanden op het gebied van lezen en taal te verkleinen. Uitgangspunt is dat de leerlingen elk schooljaar met één of meer aspecten van lezen in aanraking komen. Doel is het leesplezier te bevorderen en zodoende de leesvaardigheid en taalvaardigheid te vergroten. De zes deelnemende scholen betalen 1,50 per leerling per schooljaar. In 2014 deden 1810 leerlingen mee aan Biebwijz. 3
Overige dienstverlening primair onderwijs, voorschoolse instellingen en voortgezet onderwijs Groepsact. peuterspeelzalen Groepsact. primair onderwijs groep een Groepsact. primair onderwijs groep twee Groepsact. primair onderwijs groep drie Groepsact. primair onderwijs groep vier Groepsact. primair onderwijs groep vijf Groepsact.primair onderwijs groep zeven Groepsbezoeken Pius X De Bibliotheek op school 19 bezoeken/ 3 peuterspeelzalen 2 bezoek/ 2 scholen 3 groepen/ 3 scholen 12 groepen/ 5 scholen 2 groepen/ 2 scholen 2 groepen/ 2 scholen 2 groepen/1 school 4 groepen De Bibliotheek op school is een initiatief vanuit het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen. Doel is door nauwe samenwerking met het primair onderwijs de taalvaardigheid, leesvaardigheid en informatievaardigheid van de leerlingen te verbeteren. De eerste Bibliotheek op School in Rijssen-Holten is geopend in de nieuwe school van Dijkerhoek in september 2014. In verband met te hoge kosten voor SchoolWise (leverancier HKA) is besloten om te wachten tot meerdere schoolsystemen gecertificeerd zijn. Gecertificeerde schoolsystemen krijgen in de toekomst de beschikking over digitale content van Bibliotheek.nl. Inmiddels is dit het geval en is in november contact gezocht met Koha, een goed werkend goedkoop uitleensysteem voor scholen. Junior Dictee Rijssen-Holten In 2014 werd voor het eerst het Junior dictee Rijssen-Holten en het Groot Dictee voor volwassenen op dezelfde dag gehouden. Er waren 22 deelnemers van tien verschillende scholen. Ze werden aangemoedigd door hun klasgenoten, ouders en grootouders. Het dictee was geschreven door Margreet Koster en werd voorgelezen door Caroline Baan. Winnaars waren: Julia Gerritsen en Catarina Rouwendaal - Isidoro. Er waren in eerste instantie vier deelnemers met hetzelfde aantal fouten. Een vrij lange barrage was nodig om de uiteindelijke winnaar aan te kunnen wijzen. was voor de deelnemers vrij pittig. Er werden gemiddeld 35 fouten gemaakt. Wethouder Beens las het dictee voor, dat gemaakt was door Margreet Koster van Tekst&Event. Gerrit Dommerholt, alias Gerrie Morré presenteerde de avond. Erna Leunk won het dictee. Zij maakte 22 fouten. De hoofdprijs was net als in voorgaande jaren een ballonvaart van BDU. Nederland Leest De negende editie van deze nationale leescampagne werd gehouden in de maand november. Leden van de bibliotheken kregen een boek gratis met de aanmoediging het te lezen en er tijdens de campagne met elkaar over in discussie te gaan. Dit jaar stond het boek Een vlucht regenwulpen van Maarten t Hart centraal. Op 19 november gaf Ronald Giphart een lezing over het boek van Maarten t Hart in het Kulturhus te Holten. Ruim dertig mensen woonden de bijeenkomst bij. In het Parkgebouw werd op 20 november de film vertoond. Hiervoor was veel belangstelling Activiteiten ouderen 2014 De uitleenposten in de Schutse en de Wellehof werden gerund door enthousiaste vrijwilligers en lopen goed. Het gebruik van de uitleenpost in de Parkstede is gedaald sinds het hoofdgebouw is afgebroken en nieuwbouw op zich laat wachten. Desondanks worden er in totaal 3.349 materialen uitgeleend. De servicepunten zijn één uur per week geopend. In totaal 24 ouderen hebben deelgenomen aan de cursus Klik&Tik (internet voor beginners) in Rijssen en Holten. Eenmaal per twee weken wordt er een tablet café gehouden in beide Bibliotheken. De belangstelling hiervoor was wisselend. In november namen zeven ouderen deel aan de workshop tablets/ipads door Alice Zandbergen. Ze gingen geïnspireerd weer naar huis. Schrijversfestival jeugd Van 17 november tot en 20 november vond het tweede schrijversfestival plaats in de Bibliotheken van Rijssen en Holten. Dertien groepen zeven (366 kinderen) woonden één van de lezingen bij van Hans Mijnders en Corien Oranje. Een activiteit waar veel belangstelling voor bestaat vanuit het basisonderwijs. De scholen betalen 1,50 per leerling. Inzet van de Bibliotheek is om het Schrijversfestival 2015 onderdeel uit te laten maken van het programma Cultuureducatie aan de basis van de provincie Overijssel. Tiende editie Groot Dictee Rijssen-Holten In de avond van 9 december werd het Groot Dictee Rijssen- Holten gehouden in het Parkgebouw te Rijssen. Voor het eerst werd gekozen voor een invuldictee. Dit lijkt makkelijker maar het Winnaars junior dictee 2014 4
Twee docenten van Seniorweb gaven in samenwerking met de Bibliotheek in het voor- en najaar een workshop internetbankieren voor in totaal vijftien ouderen. De studiekring ouderen hield één keer in de drie weken een bijeenkomst in de Bibliotheek te Rijssen. Zij behandelen diverse onderwerpen met elkaar. In het kader van de Week van de Ouderen werd er op 1 oktober een voorleeslunch gehouden voor ouderen in het Stadskwartier. Het langst zittende raadslid Gradus Kreijkes las voor. Leuke bijeenkomst georganiseerd in samenwerking met ViaVie Welzijn, Zorgaccent en Interaktcontour Activiteiten rond laaggeletterdheid Op maandag 10 november werd in samenwerking met de Bibliotheken in de regio, een avond voor laaggeletterden georganiseerd. Er waren ongeveer 40 aanwezigen, waarvan 8 ROC cursisten en ook een aantal taalmaatjes met hun cliënten. Oud-laaggeletterde Koos Vervoort presenteerde zijn boek met zijn levensverhaal samen met zijn uitgeefster Ria van Adrichem. Vanaf het najaar hebben de taalcoaches/taalmaatjes van ViaVie Welzijn wekelijks bijeenkomsten in de Bibliotheek te Rijssen met hun cliënten. Uutmarkt Kulturhus Holten Jaarlijks organiseren de participanten van het Kulturhus de Uutmarkt en de Kerstmarkt met elkaar. Het organiseren van twee evenementen per jaar maakt onderdeel uit van de subsidieovereenkomst met de gemeente. Op zaterdag 6 september werd de groene loper weer uitgerold en werd de Holtense bevolking uitgenodigd voor een verrassingstocht door het Kulturhus waar alle participanten zich presenteerden op een ludieke wijze. De Bibliotheek verzorgde het onderdeel de literaire snackbar. De literaire snackbar is een automatiek waar je grappige gedichten over snacks en snacken kunt trekken. De snackbarhouder biedt de mensen al wandelend een literaire snack aan. Gedichten zijn altijd een aantrekkelijk onderdeel tijdens de verrassingstocht door het Kulturhus. Informatie bijeenkomsten Op maandag 6 oktober 2014 gaf Anita de Wit samen met een slachtoffer voorlichting over de praktijken van loverboys. Er waren ongeveer 40 belangstellenden, waaronder verschillende professionals uit de jeugdzorg aanwezig. Het bedrijf AMR Europe liet op zaterdag 24 mei zien hoe een eenvoudige 3D-printer werkt. Ook werd uitgelegd waarvoor o.a. 3D printing gebruikt wordt. Veertig bezoekers kregen een voorlichting over het apparaat. In het voorjaar werd een lezing georganiseerd in samenwerking met de Rijnbrinkgroep over kinderen en nieuwe media. De avond werd slecht bezocht. Spreekuren en bijeenkomsten Eén keer in de maand wordt een gratis juridisch spreekuur gehouden in de Bibliotheek te Rijssen. De belangstelling blijft groot. Maandelijks zijn er vrijwilligers van de Oudheidskamer Rijssen aanwezig op donderdagavond voor een spreekuur over stamboomonderzoek. Regelmatig wordt hun om advies gevraagd. Op 14 en 15 maart werden er bijeenkomsten gehouden over de belastingaangifte. Er werd o.a. advies gegeven op het gebied van specifieke zorgkosten, giften en schenkingen. Drie keer per maand wordt er een bijeenkomst in de Bibliotheek Rijssen gehouden door de Voor- en vroegschoolse Educatie (VVE) onder leiding van Aniek Eggink van Viavie Welzijn. Literaire lezingen Paul Scheffer bezocht het Kulturhus Holten op 1 oktober 2014 op uitnodiging van de Stichting Kunst en Cultuur Holten en de Bibliotheek Rijssen-Holten. De belangstelling voor de lezing was goed. Ruim 65 bezoekers woonden de lezing bij. Dit jaar is er voor het eerst een folder gemaakt met alle literaire lezingen in de gemeente Rijssen-Holten en Wierden. Ook de lezingen, die georganiseerd werden door de Culturele Raad in Wierden en de Stichting Kunst en Cultuur Holten. Inzet was om ook de Bibliotheken van Nijverdal en Twenterand te betrekken maar dat is niet gelukt. 5
Verslag van de Raad van Toezicht Kader De Raad van Toezicht werkt op basis van de Code Cultural Governance. Voor onze Raad zijn met name de kaders van de Statuten, Bestuursreglement, Reglement Raad van Toezicht en Integriteitscode van belang. Eind 2014 is Mw. Briene verkozen als voorzitter Raad van Toezicht. Daarmee is een einde gekomen aan de dubbelfunctie voorzitter en penningmeester van dhr. Roosink, die na het vertrek eind 2013 van dhr. Van den Houten was ontstaan. De notulen zijn verzorgd door mevrouw J. Willemsen. Samenstelling Raad van Toezicht en het rooster van aftreden Bestuursleden Functie Aftredend Zittingsperiode Mw. C. Bosma lid, vertrouwenspersoon eind 2015 1 Mw. Y van Boxtel Lid eind 2016 1 Mw. G. Briene Lid eind 2017 1 Mw. J. Nuys Lid, lid auditcie eind 2017 1 Mw. H. Paalman Lid eind 2016 2 Dhr. H. Roosink voorzitter, Aandachtsgebied: Financiën, lid auditcie, lid cie jaargesprek eind 2018 2 Dhr. F. van der Weij secretaris, Lid cie jaargesprek eind 2017 2 Vergaderingen en commissies De Raad van Toezicht vergadert zes keer per jaar of zo veel vaker als zij nodig acht. Onze Raad heeft vijf keer vergaderd in 2014. De auditcommissie heeft op basis van de proefsaldibalans en grootboek over het jaar 2014 in april 2015 vastgesteld dat de bestuurder binnen het mandaat heeft gefunctioneerd. Door wisseling van het voorzitterschap heeft het jaargesprek door de twee leden van de commissie jaargesprek met de bestuurder niet in 2013, maar op 18 januari 2014 plaats gevonden. Inhoudelijk verslag In 2014 heeft de Raad van Toezicht met raad en daad de bestuurder terzijde gestaan. De verhuizing naar de locatie Tusveld is grotendeels in 2014 voorbereid. Begin 2015 heeft de verhuizing feitelijk plaats gevonden en op 6 maart is de nieuwe bibliotheek officieel geopend. De Raad denkt dat de bibliotheek met deze verhuizing zowel haar inhoudelijke als financiële doelstellingen optimaal heeft gediend. Eind 2014 heeft het overleg van directeuren van de Overijsselse bibliotheken het proces tot wisseling van de accountant in gang gezet. De aanleiding was de gevraagde prijsverhoging voor de geleverde diensten. De directeur van onze bibliotheek heeft hierover contact gehad met de Raad van Toezicht. De raad heeft hiermee ingestemd. Na een meervoudige aanbesteding is het 2013 6
bedrijf MTH aangesteld om de jaarrekening 2014 te controleren. Na evaluatie van de eerste controle wordt bekeken of het contract wordt verlengd. De Raad van Toezicht heeft geconstateerd dat de sinds 2010 ingezette contributieverhoging de laatste twee jaren nauwelijks tot meer opbrengsten heeft geleid. In 2014 heeft een verhoging van het tarief met circa 6% minder dan 1% stijging van de contributieopbrengsten laten zien. Een duidelijk signaal dat het traject van contributieverhoging niet verder doorgezet kan worden zonder leden te verliezen. En dat staat haaks op de doelstelling van de bibliotheek om een breed toegankelijke voorziening te zijn. Eind 2014 heeft de Raad aan de directie gevraagd onderzoek te laten doen om een zodanige relatie tussen ledenadministratie en contributieopbrengsten te realiseren dat de relatie daartussen nauwkeuriger en makkelijker geanalyseerd kan worden. Verder heeft goedkeuring plaatsgevonden van het jaarverslag en jaarrekening 2013 en de begroting 2015 incl. meerjarenperspectief 2016-2018. De financiële positie van de bibliotheek is gezond. De kosten gemoeid met de verhuizing kunnen royaal binnen de reserves en voorzieningen worden opgevangen. Eigen functioneren De Raad van Toezicht is volgens het Reglement Raad van Toezicht verantwoordelijk voor zijn eigen functioneren. De Raad heeft zich voorgenomen om haar eigen functioneren kritisch te beoordelen. Zij heeft dat in 2014 gedaan door iedere keer een aantal principes voor Goed bestuur en toezicht in de cultuursector (Code Cultural Governance) te bespreken. De Raad kijkt terug op een vruchtbaar jaar en een plezierige samenwerking binnen de Raad en met de bestuurder. Personeel Vijftien personeelsleden waren in dienst van de Stichting Rijssen in 2014. Zij werkten in totaal 296.50 uur per week. Daarnaast waren meer dan 30 vrijwilligers enkele uren per week werkzaam. Zij hielden zich voornamelijk bezig met opruimen, voorlezen bij de gezinnen thuis. Sommige vrijwilligers hielpen de cursisten bij de computercursussen. Een aantal leerlingen van het voortgezet onderwijs liep maatschappelijke stage in de bibliotheek. De volgende opleidingen werden gevolgd in 2014: onderwijsspecialist, voorlees coördinator, bijscholing op het gebied van het sociaal domein, laaggeletterdheid, cultuureducatie, Regie3.0, mediawijsheid en BHV. In de vergadering van november 2014 werd in het WINO het Sterrenprogramma 2015 aangenomen. Elke werknemer is verplicht om zich bij te scholen en drie sterren per jaar te halen. Naast het formele leren speelt het informele leren een steeds grotere rol. Kerngetallen Categorie 2013 2014 Bezoekers 170.647 166.054 Bezoekers website/app 105.501 104.711/n.b Uitleningen 512.501 520.837 Openingsuren 80 90 Mediabezit 71.290 69.013 Personeel 298.5 298.5 Jeugdleden 7.102 5.861* Volwassen leden 4.701 4.578 Gerda Briene Voorzitter Raad van Toezicht bibliotheek Rijssen-Holten Het jeugdledenbestand is geschoond en de leerlingen van de Reggesteyn zijn niet meegeteld. 2013 7
Openingstijden De vestigingen van de bibliotheek Rijssen-Holten kennen de volgende openingstijden: Rijssen Holten maandag 11.00-17.30 uur maandag 09.00-20.00 uur dinsdag 11.00-20.00 uur dinsdag 09.00-17.30 uur woensdag 11.00-17.30 uur woensdag 09.00-17.30 uur donderdag 11.00-20.00 uur donderdag 09.00-20.00 uur vrijdag 11.00-20.00 uur vrijdag 09.00-20.00 uur zaterdag 11.00-15.00 uur zaterdag 09.00-15.00 uur Algemene gegevens Werkgebied: Gemeente Rijssen-Holten 2014 Aantal inwoners: 37.843 Bibliotheekvoorziening: Vestigingen in Rijssen, Holten en uitleenposten in De Schutse, De Wellehof en De Parkstede Adresgegevens Kerkstraat 4 7461 LC Rijssen T 0548 51 34 31 E info@bibliotheekrijssenholten.nl www.bibliotheekrijssenholten.nl 8